II GSK 1308/20

II GSK 1308/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Trzecki
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2461/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-03-27
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 776
art. 169 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del.WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. Sp. k. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2461/19 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. Sp. k. w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 lipca 2019 r. nr Sp.128.2017 w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 marca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2461/19, oddalił skargę M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w S. na punkt 2 decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 lipca 2019 r. nr Sp.128.2017 w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.
I
W dniu 24 maja 2017 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) wpłynął wniosek M. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w S. (dalej: wnioskodawca, skarżący) o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy MOSTOSTAL o numerze R.87887, udzielonego na rzecz M. S.A. z siedzibą w W. (dalej: uprawniony).
Wnioskodawca, żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego objął wszystkie towary i usługi wyznaczające zakres ochrony spornego znaku towarowego istniejący w dniu złożenia przedmiotowego wniosku, a mianowicie zawarte w klasach 2, 16, 37 i 42 klasyfikacji nicejskiej.
Wnioskodawca wskazał jako podstawę prawną wniosku art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776 ze zm.; dalej: p.w.p.), podnosząc, że sporny znak towarowy nie był używany dla towarów i usług objętych prawem ochronnym.
Decyzją z dnia 1 lipca 2019 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 1 pkt 3 oraz art. 100 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p:
1. stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 24 maja 2012 r. w części obejmującej wszystkie towary i usługi zawarte w klasach: 2, 16 i 42 Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług tj.: farby, pokosty, lakiery, barwniki, bejce, środki antykorozyjne, środki impregnujące, zaprawy farbiarskie, żywice naturalne, folie metalowe, sproszkowane metale dla malarzy; programy dla maszyn cyfrowych, karty do gry, tapety papierowe; usługi poligraficzne, a także w części obejmującej następujące usługi z klasy 37 tj.: usługi pralnicze, wszelkie naprawy, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru inne niż w zakresie budynków;
2. oddalił wniosek w części dotyczącej następujących usług zawartych w klasie 37: usługi budowlano-remontowe w zakresie budynków oraz wszelkie naprawy, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków;
3. przyznał wnioskodawcy od uprawnionego kwotę 1900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Urząd Patentowy nie podzielił żądania wnioskodawcy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 24 maja 2012 r., w części dotyczącej usług zawartych w klasie 37, a mianowicie usług budowlano-remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków (pkt 2 decyzji).
UP uznał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdził używanie spornego znaku towarowego do oznaczania wymienionych usług. Ocenił, że jest to bezsporne i wynika z oświadczenia uprawnionego, który świadczył usługi budowlane poprzez spółki zależne, w których jest jedynym udziałowcem. UP podkreślił, że używanie znaku towarowego może odbywać się także przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego, co wynika z art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p.
Urząd Patentowy wskazał, że sporny znak towarowy, będący znakiem słowno-graficznym, przedstawiony został w katalogu mieszkań i lokali usługowych - budynku wielorodzinnego położonego w W. przy ulicy M. [...] - "R.". Z oświadczenia M. Sp. z o.o. wynika, że budowa ww. budynku realizowana była w latach 2013-2015. Powyższy przedział czasowy miał miejsce po upływie pięcioletniego okresu liczonego wstecz od wskazanej przez wnioskodawcę daty wygaśnięcia, tj. 24 maja 2012 r. Sporny znak zamieszczony został na wielu stronach w prawym górnym rogu katalogu w postaci zarejestrowanej, a sam katalog, będący ofertą dewelopera skierowaną do potencjalnych nabywców zainteresowanych wybudowaniem budynku mieszkalnego, w którym mogliby nabyć mieszkanie pochodzi z dnia 18 września 2012 r. Przedmiotowy znak towarowy widoczny jest również na załączonych do akt kopiach protokołów zdawczo-odbiorczych poszczególnych lokali w wybudowanym budynku pochodzących z lat 2015-2017. Organ wyjaśnił, że w załączniku nr 6 do odpowiedzi na wniosek, będącym kopią aktu notarialnego z dnia 30 lipca 2014 r. i zawierającym "umowę deweloperską", w § 4 tejże umowy, przedstawiciel spółki oświadczył, że w ramach przedsięwzięcia deweloperskiego spółka zobowiązuje się wybudować budynek mieszkalny wielorodzinny (podobnie § 6 umowy). Umowa ta w § 1 ust. 2 pkt 4 wprost wskazuje na prace budowlane, mające na celu realizację przedsięwzięcia deweloperskiego, termin ich rozpoczęcia oraz harmonogram prac z podziałem na poszczególne etapy. Na s. 17 aktu znajduje się natomiast zobowiązanie dewelopera do usunięcia wad w oparciu o protokół naprawczy.
UP podzielił stanowisko uprawnionego, że usługi budowlane stanowią jeden z elementów usług deweloperskich, gdzie deweloper nie tylko organizuje budowę nieruchomości, ale i wykonuje i odpowiada za budowę nieruchomości od fazy projektu aż do zakończenia budowy realizowanej na rzecz potencjalnego nabywcy.
W ocenie organu katalog z dnia 18 września 2012 r., służący do przedstawiania oferty wybudowania i sprzedaży mieszkań i lokali usługowych oraz przywołane protokoły zdawczo-odbiorcze wskazują jednoznacznie na stosowanie spornego znaku towarowego w wersji zarejestrowanej. Uzupełnieniem powyższych dowodów jest prospekt informacyjny dotyczący "R." sporządzony 19 sierpnia 2015 r., zawierający informacje o nieruchomości i przedsięwzięciu deweloperskim. W załączniku nr 1 do powyższego prospektu znajduje się plan lokali mieszkalnych z naniesionym znakiem towarowym. Znak ten stosowany był również w celu reklamy inwestycji. Świadczy o tym choćby reklama, która zamieszczona została na wynajętej konstrukcji, zgodnie z treścią faktury z dnia 6 października 2015 r., czy też przekazywane klientom, w związku z podpisywaniem umów notarialnych, gadżety reklamowe (oświadczenie M. Sp. z o,o. oraz zdjęcia przedmiotów). Zarejestrowany znak widniał również w reklamach prasowych wspomnianej r.
Ponadto, uwzględniając charakter znaku usługowego organ uznał, że znak był używany w związku z wykorzystywaniem go w budynku podmiotu oferującego wspomniane usługi. Uprawniony załączył w powyższym kontekście zdjęcie t. z zarejestrowanym znakiem towarowym, która zgodnie z zamówieniem z dnia 21 października 2016 r. została określona jako "T.". Uprawniony załączył także do akt sprawy zdjęcia z lat 2009-2012 przedstawiające "B." i wskazujące na miejsce oferowania usług w zakresie budynków z klasy 37.
UP uznał, że przedstawione dowody, rozpatrywane łącznie, wskazują na rzeczywiste stosowanie znaku towarowego przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w zakresie usług budowlanych.
UP uznał także, że uprawniony przedstawił dowody wskazujące na używanie znaku towarowego w zakresie usług remontowych oraz "wszelkich napraw jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków" w postaci stosownych faktur, na których zamieszczony jest sporny znak towarowy. Jak wynika z przedstawionych kopii faktur, usługi napraw świadczone były przed datą złożenia przedmiotowego wniosku.
Skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję w zakresie pkt 2 złożył wnioskodawca.
WSA w Warszawie oddalając skargę wnioskodawcy uznał, że materiał dowodowy potwierdził rzeczywiste używanie przez uprawnionego spornego znaku towarowego do oznaczania wymienionych w pkt 2 zaskarżonej decyzji usług.
Znak towarowy MOSTOSTAL w części dotyczącej usług zawartych w klasie 37, a mianowicie usług budowlano-remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw - jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków - nie wygasł z dniem 24 maja 2012 r., czego oczekuje skarżący.
Z przedstawionego materiału ocenionego łącznie, wynika, że słowno-graficzny znak towarowy MOSTOSTAL przeznaczony został w katalogu dla mieszkań i lokali usługowych o nazwie "R.". Znak został tam zamieszczony na wielu stronach w prawym górnym rogu w postaci zarejestrowanej. Sam katalog pochodzi z dnia 18 września 2012 r. i stanowi ofertę dewelopera, skierowaną do potencjalnych nabywców zainteresowanych wybudowaniem budynku mieszkalnego, w którym mogliby nabyć mieszkanie. Sporny znak towarowy został także umieszczony na załączonych do akt kopiach protokołów zdawczo-odbiorczych poszczególnych lokali w wybudowanym budynku pochodzących z lat 2015-2017. Co więcej, umieszczony jest także w załączniku nr 6, będącym kopią aktu notarialnego z dnia 30 lipca 2014 r., załączonym do odpowiedzi na wniosek, który zawiera "umowę deweloperską". Sąd I instancji stwierdził, że organ trafnie zwrócił uwagę, że w § 4 tejże umowy, podobnie jak w § 6 - przedstawiciel spółki oświadczył, że w ramach przedsięwzięcia deweloperskiego spółka zobowiązuje się wybudować budynek mieszkalny wielorodzinny. Określone w § 1 ust. 2 pkt 4 umowy prace budowlane wprost wskazują na to, że ich celem jest realizacja przedsięwzięcia deweloperskiego. Wskazuje się termin ich rozpoczęcia oraz harmonogram prac z podziałem na poszczególne etapy, na zobowiązanie dewelopera do usunięcia wad w oparciu o protokół naprawczy (s. 17 aktu).
Sąd I instancji podzielił pogląd organu, utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że usługi budowlane stanowią jeden z elementów usług deweloperskich, gdzie deweloper nie tylko organizuje budowę nieruchomości, ale i wykonuje i odpowiada za budowę nieruchomości od fazy projektu aż do zakończenia budowy realizowanej na rzecz potencjalnego nabywcy. WSA zgodził się z organem, że usługi budowlane stanowią jeden z elementów usług deweloperskich, gdzie deweloper nie tylko organizuje budowę nieruchomości, ale i wykonuje i odpowiada za budowę nieruchomości od fazy projektu aż do zakończenia budowy realizowanej na rzecz potencjalnego nabywcy.
Sąd I instancji zgodził się z oceną organu, że przedstawione dowody, rozpatrywane łącznie, wskazują na rzeczywiste stosowanie znaku towarowego przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w zakresie usług budowlanych. Zdaniem WSA potwierdza to prawidłowość oceny UP, że uprawniony przedstawił dowody wskazujące na używanie znaku towarowego w zakresie usług remontowych oraz "wszelkich napraw jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków" w postaci stosownych faktur, na których zamieszczony jest sporny znak towarowy. Jak wynika z przedstawionych kopii faktur, usługi napraw świadczone były przed datą złożenia przedmiotowego wniosku.
Sąd I instancji - powołując się na prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 29 sierpnia 2013 r., VI SA/Wa 102/13 - wskazał, że poważne, rzeczywiste używanie znaku nie musi odnosić się do większej części obszaru kraju, lecz może dotyczyć również usług mających z zasady lokalny charakter. Usługi budowlane mogą zaś być świadczone przez lokalne firmy podwykonawcze lub firmy deweloperskie koncentrujące się na obszarze jednego miasta, powiatu lub województwa. Usługi budowlane dotyczące jednego lub dwóch budynków nie są jednocześnie usługami, o których można twierdzić, że nie mają charakteru poważnego. W usługach tego typu nie ma bowiem znaczenia ilość oddanych do użytku budynków, lecz rozmiary takiego działania, z którymi mógł zapoznać się potencjalny odbiorca poszukujący mieszkania na rynku pierwotnym w określonej dzielnicy miasta lub części regionu.
Sąd I instancji wskazał, że sporny znak był stosowany w wersji zarejestrowanej w katalogu z 18 września 2012 r. i służył do przedstawiania oferty wybudowania i sprzedaży mieszkań, a nawet lokali usługowych. Także protokoły zdawczo-odbiorcze wskazują jednoznacznie na stosowanie spornego znaku towarowego w wersji zarejestrowanej. Organ prawidłowo ustalił i ocenił, że uzupełnieniem ww. wskazanych dowodów jest prospekt informacyjny dotyczący "R." sporządzony 19 sierpnia 2015 r., zawierający informacje o nieruchomości i przedsięwzięciu deweloperskim.
Zdaniem Sądu I instancji, organ prawidłowo także ustalił i ocenił, że w załączniku nr 1 do ww. prospektu, znajduje się plan lokali mieszkalnych z naniesionym znakiem towarowym. Nie ma wątpliwości, że znak ten był stosowany również w celu reklamy inwestycji, o czym świadczy reklama zamieszczona na wynajętej konstrukcji. Reklama została zamieszczona na wynajętej konstrukcji, zgodnie z treścią faktury z 6 października 2015 r. czy też o reklamie świadczyły przekazywane klientom, w związku z podpisywaniem umów notarialnych, gadżety reklamowe. Co więcej, zarejestrowany znak widniał również w wielu reklamach prasowych wspomnianej r.
Zdaniem Sądu I instancji, Urząd Patentowy dokonał prawidłowej interpretacji i zastosowania art. 169 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 p.w.p. Dlatego kwestionowanie przez skarżącego oceny dokonanej przez organ rzeczywistego używania spornego znaku jest pozbawione podstaw faktycznych i prawnych. Wykładnia prawno-materialna art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 154 p.w.p., który wskazuje przykłady na rzeczywiste używanie oraz ich subsumpcja na poczynione ustalenia faktyczne i ich prawidłową ocenę organu, zrealizowały się w niniejszej sprawie i wbrew zarzutom skarżącego nie budzą wątpliwości.
II
W skardze kasacyjnej wnioskodawca zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak dla usług zawartych w klasie 37: usług budowlano-remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeżeli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku, w istotnej części, na podstawie dokumentów, tj. dowodów, będących poza aktami niniejszej sprawy, a mianowicie dowodów zebranych we wcześniej rozstrzygniętych sprawach dotyczących wygaszenia prawa na sporny znak t., a dotyczących zakresu i rozmiarów jego używania, podczas gdy takie dowody były odmienne od tych, zebranych w niniejszej sprawie - co do ich liczby, rodzajów i konkretnych działań związanych z używaniem spornego znaku, i dotyczyły w całości innego okresu niż ten, który był miarodajny dla rozstrzygnięcia tej sprawy;
1.2. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez nielogiczne, wzajemnie wykluczające się uzasadnienie zaskarżonego wyroku co do oceny dowodu przedłożonego przez skarżącego w postaci Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (dalej: PKOB), polegające na pozbawieniu przez Sąd I instancji tego dowodu jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie sprawy wobec stwierdzenia, że w skardze nie podano jego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy Sąd ten przyłączył się do stanowiska organu w zakresie oceny znaczenia tego dowodu, a mianowicie oceny negatywnej (w kwestii kwalifikacji budynków, dla których używany był sporny znak), twierdząc, że gdyby kierować się ww. Klasyfikacją to używanie znaku towarowego, w szczególności, dla domu wielorodzinnego nie wypełniałoby obowiązku jego używania dla domu jednorodzinnego, które to naruszenie uniemożliwia ustalenie, jakie znaczenie Sąd I Instancji ostatecznie przypisał temu dowodowi, a jeśli przywiązywał jednak wagę do tego dowodu, to nie jest możliwe ustalenie przyczyn, dla których Sąd ten przyjął, że używanie znaku towarowego dla usług (budowlano-remontowych oraz napraw) w zakresie budynku mieszkalnego rozciąga się na używanie go dla takich usług w zakresie wszelkich innych kategorii budynków wymienionych w PKOB, w tym budynków niemieszkalnych, przemysłowych, gospodarskich, magazynowych, usługowo-handlowych, szpitalnych, muzealnych, sportowych itd.;
1.3. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku konkretnej skali oddziaływania używania spornego znaku - w odniesieniu do usług budowlanych w zakresie budynków - w związku ze sprzedażą mieszkań wyłącznie w W. i w ramach jednej tylko inwestycji, tj. "R.", mającej powodować, że używanie tego znaku w zakresie takich usług miało poważne rozmiary, które to naruszenie uniemożliwia ustalenie, według dokładnie jakich kryteriów wielkościowych Sąd I instancji rozważał rozmiary używania znaku towarowego w Polsce dla tego rodzaju usług i zarazem ocenił, że akurat w świetle tych kryteriów używanie spornego znaku dla ww. usług nie było nieznaczne, znikome czy po prostu symboliczne;
1.4. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn, dla których Sąd I Instancji nie uwzględnił argumentacji skarżącego dotyczącej braku dowodów na to, że w miarodajnym okresie 5 lat nie były wykonywane przez uprawnionego (czy jego spółki zależne) żadne konkretne prace budowlane pod spornym znakiem, które to naruszenie uniemożliwia ustalenie, dlaczego okoliczności wykazane przez skarżącego w niniejszej sprawie, w świetle których takie prace nie były prowadzone w tym okresie pod sporym znakiem, nic miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i że mimo to znak ten został uznany za używany dla usług budowlanych;
1.5. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn, dla których Sąd I Instancji nie uwzględnił argumentacji skarżącego, opartej na wskazanych i cytowanych w skardze wyrokach sądów administracyjnych, a dotyczącej wyraźnej odmienności nie tylko usług deweloperskich w stosunku do usług budowlanych, lecz także usług budowlanych w stosunku do usług remontowych, które to naruszenie uniemożliwia ustalenie, dlaczego te wyroki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i nie zostały w niej uwzględnione, tym bardziej, że nie były one przedmiotem analizy w orzeczeniach sądów administracyjnych, na które powołano się w zaskarżonym wyroku, a nawet zostały w części (jeśli chodzi o wyrok WSA w Szczecinie z 2015 r.) wydane po tych orzeczeniach;
1.6. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku konkretnej skali oddziaływania używania spornego znaku - w odniesieniu do usług remontowych w zakresie budynków - w związku tylko z czterema przypadkami wykonania takich usług, i to wyłącznie w W. (a przy tym jedynie w 3 jej punktach) oraz w okresie zaledwie 10 m-cy, mającej powodować, że używanie tego znaku w zakresie takich usług miało poważne rozmiary, które to naruszenie uniemożliwia ustalenie, według dokładnie jakich kryteriów wielkościowych Sąd I Instancji rozważał rozmiary używania znaku towarowego w Polsce dla tego rodzaju usług i zarazem ocenił, że akurat w świetle tych kryteriów używanie spornego znaku dla ww. usług nie było nieznaczne, znikome czy po prostu symboliczne;
1.7. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności mających świadczyć o tym, że "dodatkowe roboty elektryczne" stanowią (z samego założenia) rodzaj naprawy, i to naprawy nieprowadzącej do przetworzenia towaru w zakresie budynków, które to naruszenie uniemożliwia ustalenie przyczyn, dla których używanie spornego znaku dla takich robót zostało zakwalifikowane jako mające wpływ na wypełnienie obowiązku jego używania dla usług w klasie 37 określonych jako wszelkie naprawy, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków;
1.8. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku konkretnej skali oddziaływania używania spornego znaku w odniesieniu do wszelkich napraw, jeżeli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków - w związku tylko z dwoma przypadkami wykonania takich usług, i to wyłącznie w W. oraz w okresie zaledwie 3 m-cy, a przy tym dotyczącymi jedynie robót elektrycznych i naprawy ciepłowniczej, mającej powodować, że używanie tego znaku miało poważne rozmiary w zakresie nie tylko takich napraw, lecz i w ogóle wszelkich napraw (nieprzetwarzających towaru) w zakresie budynków, które to naruszenie uniemożliwia ustalenie, według dokładnie jakich kryteriów wielkościowych Sąd I Instancji rozważał rozmiary używania znaku towarowego w Polsce dla tego rodzaju napraw i zarazem ocenił, że akurat w świetle tych kryteriów używanie spornego znaku dla w/w napraw nie było nieznaczne, znikome czy po prostu symboliczne.
2. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
2.1. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że używanie znaku dla usług deweloperskich stanowi (z samego założenia) realizację ustawowego wymogu rzeczywistego używania znaku towarowego w zakresie usług budowlanych, jak i nawet w zakresie usług budowlano-remontowych, podczas gdy działalność deweloperska polega co do istoty, jak i przede wszystkim na świadczeniu usług sprzedaży mieszkań, a odnośnie budownictwa polega zasadniczo na zarządzaniu przedsiębiorstwami budowlanymi i organizacji przedsięwzięcia budowlanego, natomiast nie zawiera w sobie, a przynajmniej nie zawiera w sobie zawsze usług budowlanych jako takich, a nie ma już zupełnie nic wspólnego z działalnością remontową, przez co nie może być traktowana jako zawierająca w sobie (z samego założenia) usługi budowlane, a tym bardziej jako obejmująca też usługi budowlano-remontowe;
2.2. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że korzystanie ze znaku w odniesieniu do budownictwa, w tym do remontów oraz do wszelkich napraw, z tym, że dotyczące faktycznie jedynie samego budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego, stanowi realizację ustawowego wymogu rzeczywistego używania znaku towarowego - w każdym z ww. rodzajów usług - w zakresie wszelkiego typu budynków, czyli że takie korzystanie ze znaku pozwala zachować prawo ochronne na znak w odniesieniu do działalności budowlanej, remontowej i (ogólno) naprawczej dotyczącej nie tylko budynków mieszkalnych, ale i niemieszkalnych, jak np. biurowych, handlowych czy usługowych, przemysłowych, magazynowych, gospodarskich (tj. rolnych, w tym inwentarskich), kultu religijnego czy o charakterze medycznym (m.in. szpitalnym), edukacyjnym (m.in. szkolnym), kulturalnym (m.in. muzealnym) czy sportowym czy rekreacyjnym (m.in. hale sportowe, kręgielnie itp.), podczas gdy wymienione rodzaje budynków są względem siebie diametralnie różne, tak pod względem konstrukcji, jak i przeznaczenia, a co za tym idzie sposobu ich wykonywania, warunków ich użytkowania oraz ich nabywców;
2.3. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że użycie znaku towarowego dla "dodatkowych robót elektrycznych" jest równoznaczne z użyciem go dla naprawy, która nie polega na przetworzeniu towaru w zakresie budynku, podczas gdy samo wykonywanie robót elektrycznych nie może być utożsamiane z naprawieniem budynku, gdyż roboty takie są na ogół rodzajem usług instalacyjnych wykonywanych w miejscu pozbawionym instalacji elektrycznej, jak i nie może być łączone nawet z naprawą takiej instalacji w samym tylko budynku, gdyż instalacje elektryczne są zakładane i funkcjonują przecież nie tylko w budynkach, lecz także w innych miejscach;
2.4. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że użycie znaku dla jednej usługi w dziedzinie napraw, i to konkretnie samej tylko naprawy węzła ciepłowniczego, stanowi realizację ustawowego wymogu rzeczywistego używania znaku towarowego w zakresie wszelkich napraw, jeżeli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków, podczas gdy w przypadku takiego zakresu rejestracji znaku do realizacji ww. wymogu konieczne jest wykazanie korzystania ze znaku nie tylko dla wielu napraw, i to konkretnie dotyczących budynków, lecz zarazem, i to przede wszystkim, dla różnego rodzaju napraw budynków;
2.5. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że wypełnienie ustawowego obowiązku rzeczywistego używania znaku towarowego, w tym dla usług, poprzez jedynie lokalne korzystanie ze znaku, i to zwłaszcza takie, które jest ograniczone zaledwie do jednego miasta, nie podlega wyjątkowemu traktowaniu i wobec tego szczególnym wymogom pod względem sposobu i zakresu eksploatacji znaku, podczas gdy wobec celów ww. obowiązku uznanie jego wypełnienia we wskazanej wyżej sytuacji wymaga traktowania na zasadzie wyjątku, który podlega restryktywnemu stosowaniu pod względem przesłanek realizacji tego obowiązku, co oznacza, w szczególności, że w takim przypadku niezbędne jest wykazanie się dużą intensywnością używania pod względem liczby oraz wartości transakcji z udziałem znaku oraz różnorodnością lokalnych miejsc zawierania tych transakcji, gdyż w przeciwnym razie powołany przepis nie będzie spełniał swojej funkcji i będzie możliwy do łatwego obchodzenia;
2.6. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że wypełnienie ustawowego obowiązku rzeczywistego używania znaku towarowego dla usług budowlanych w zakresie budynków pod względem przesłanki poważnych rozmiarów używania następuje także wtedy, gdy znak, użyty jedynie lokalnie, jest zarazem zastosowany tylko w jednym mieście, a przy tym wyłącznie w ramach jednego zdarzenia polegającego na przedsięwzięciu deweloperskim, podczas gdy wobec celów ww. obowiązku w takim przypadku, zwłaszcza wobec tylko lokalnego funkcjonowania spornego znaku, użycie go w ciągu 5 lat wyłącznie w ramach jednej inwestycji deweloperskiej nie wywołało skutku w postaci wzmocnienia, a przynajmniej zachowania przez uprawnionego znaczącej pozycji konkurencyjnej na krajowym rynku usług budowlanych w zakresie budynków, która stanowi kryterium decydujące o realizacji przesłanki poważnych rozmiarów używania znaku towarowego;
2.7. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że wypełnienie ustawowego obowiązku rzeczywistego używania znaku towarowego dla usług remontowych w zakresie budynków pod względem przesłanki poważnych rozmiarów używania następuje także wtedy, gdy znak, użyty jedynie lokalnie, jest zarazem zastosowany wyłącznie w jednym mieście, a przy tym tylko w ramach czterech zdarzeń w postaci remontów, i to zlokalizowanych w trzech punktach tego miasta, podczas gdy wobec celów ww. obowiązku w takim przypadku, zwłaszcza wobec tylko lokalnego funkcjonowania spornego znaku, użycie go w ciągu 5 lat wyłącznie w ramach tylko tak nielicznych zdarzeń nie wywołało skutku w postaci wzmocnienia, a przynajmniej zachowania przez uprawnionego znaczącej pozycji konkurencyjnej na krajowym rynku usług remontowych w zakresie budynków, która stanowi kryterium decydujące o realizacji przesłanki poważnych rozmiarów używania znaku towarowego;
2.8. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że wypełnienie ustawowego obowiązku rzeczywistego używania znaku towarowego dla wszelkich napraw nieprowadzących do przetworzenia towaru w zakresie budynków pod względem przesłanki poważnych rozmiarów używania następuje także wtedy, gdy znak, użyty jedynie lokalnie, jest zarazem zastosowany wyłącznie w jednym mieście, a przy tym zaledwie w ramach jednego zdarzenia w postaci naprawy, podczas gdy wobec celów ww. obowiązku w takim przypadku, zwłaszcza wobec tylko lokalnego funkcjonowania spornego znaku, użycie go w ciągu 5 lal wyłącznie w ramach tylko tak nielicznych zdarzeń nie wywołało skutku w postaci wzmocnienia, a przynajmniej zachowania przez uprawnionego znaczącej pozycji konkurencyjnej na krajowym rynku wszelkich napraw nieprowadzących do przetworzenia towaru w zakresie budynków, która stanowi kryterium decydujące o realizacji przesłanki poważnych rozmiarów używania znaku towarowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uprawniony wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Następnie w piśmie procesowym z dnia 5 grudnia 2023 r. uprawniony podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego został objęty zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazany w pkt 1.2) – 1.8) petitum skargi kasacyjnej, bowiem jego zasadność wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tego przepisu przede wszystkim w nieodniesieniu się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz braku wyjaśnienia, dlaczego Sąd I instancji uznał, że decyzja UP jest zgodna z prawem.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku autora skargi kasacyjnej - Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. W tej mierze - co wymaga szczególnego podkreślenia - zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji, którą prowadzi autor skargi kasacyjnej - nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani oceny dokonanych przez organ ustaleń faktycznych ani stanowiska sądu administracyjnego co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np.: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że dla skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało wykazać, że uzasadnienie z uwagi na swoją konstrukcję, niespełnione wymogi ustawowe nie pozwala na ocenę, czy wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy, czy też nie. To, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., zawarty w pkt 1.1) petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tego przepisu poprzez wydanie zaskarżonego wyroku, w istotnej części, na podstawie dokumentów, tj. dowodów nie znajdujących się w aktach sprawy, a mianowicie dowodów zebranych we wcześniej rozstrzygniętych sprawach dotyczących wygaszenia prawa na sporny znak t., a dotyczących zakresu i rozmiarów jego używania.
Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. reguluje powinność sądu administracyjnego orzekania na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał znajdujący się w aktach sprawy, wydał wyrok mimo niekompletnych akt sprawy, pominął istotną część tych akt lub też oparł orzeczenie na własnych ustaleniach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok NSA: z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt I FSK 497/09, z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 763/12, CBOSA).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu, gdyż orzekał na podstawie akt sprawy, tzn. rozpatrywał sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji nie dokonywał ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, natomiast oceniał, czy ustalenia faktyczne dokonane przez Urząd Patentowy, którego decyzja została zaskarżona, odpowiada prawu. Ponadto - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - Sąd I instancji nie opierał się na dowodach zebranych we wcześniej rozstrzygniętych sprawach dotyczących wygaszenia prawa na sporny znak t. Wskazuje na to wyraźnie powoływanie się na dowody znajdujące się w aktach sprawy, co każdorazowo Sąd I instancji zaznacza poprzez podanie tomu i numeru karty.
Natomiast nie stanowi naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. powoływanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - przy dokonywaniu wykładni art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w odniesieniu do wymogu "rzeczywistego używania znaku towarowego" - na orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wygaszenia spornego znaku towarowego, tzn. na wyroki NSA oraz na prawomocny wyrok WSA w Warszawie.
Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, postawionego w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, należy uznać go za niezasadny.
Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej w istocie polemizuje z dokonaną przez Sąd I instancji wykładnią wymogu "rzeczywistego używania znaku towarowego", który podzielił w tym zakresie stanowisko Urzędu Patentowego. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i właściwie go zastosował. W tym miejscu nie ma konieczności ponownego powoływanie szczegółowych wywodów w tym zakresie Urzędu Patentowego, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która została trafnie zaaprobowana jako zgodna z prawem przez Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie.
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.