Orzeczenie · 2022-02-25

II GSK 13/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-02-25
NSAtransportoweWysokansa
ustawa SENTkara pieniężnamonitorowanie przewozudane geolokalizacyjnetransport drogowyprzewoźnikodstąpienie od karyinteres publicznyzasada proporcjonalnościNSA

Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł na spółkę A. sp. z o.o. za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT), polegające na nieprzekazywaniu aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu podczas przewozu gazu propan-butan. Organy administracji uznały, że spółka nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji. Sąd kasacyjny uznał, że organy administracji i Sąd I instancji zbyt wąsko zinterpretowały przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, określone w art. 22 ust. 3 ustawy SENT (ważny interes przewoźnika, interes publiczny). NSA podkreślił, że wykładnia tych przepisów powinna być szersza i uwzględniać rzeczywiste cele ustawy SENT, które nie są wyłącznie fiskalne, a także zasadę proporcjonalności. Sąd wskazał, że w okolicznościach sprawy, gdzie naruszenie zostało ujawnione tuż po zakończeniu krótkiego przewozu, a funkcjonalność systemu została szybko przywrócona, a także biorąc pod uwagę niewielki odsetek stwierdzonych naruszeń w stosunku do ogólnej liczby przewozów spółki, istniały podstawy do rozważenia odstąpienia od nałożenia kary. NSA uchylił również decyzje organów administracji i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz spółki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych w systemie SENT, możliwość odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, zasada proporcjonalności w prawie administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy SENT i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych obszarów prawa, choć zasady interpretacji przepisów uznaniowych i zasada proporcjonalności mają charakter uniwersalny.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji i sąd I instancji prawidłowo zinterpretowały przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT, w szczególności pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" i "interesu publicznego"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy i sąd I instancji zbyt wąsko zinterpretowały te przesłanki, ograniczając możliwość odstąpienia od kary i nie uwzględniając w pełni celów ustawy SENT oraz zasady proporcjonalności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wykładnia art. 22 ust. 3 ustawy SENT powinna być szersza, uwzględniając rzeczywiste cele ustawy (nie tylko fiskalne) i zasadę proporcjonalności. W okolicznościach sprawy, gdzie naruszenie było krótkotrwałe, szybko naprawione, a cele ustawy nie zostały zniweczone, istniały podstawy do rozważenia odstąpienia od kary.

Czy naruszenie obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych przez przewoźnika w systemie SENT, które trwało krócej niż godzinę, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, czy też powinno być rozpatrywane w kontekście art. 10c ust. 1 ustawy SENT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naruszenie obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych przez przewoźnika podlega karze na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, niezależnie od czasu trwania niesprawności lokalizatora. Przepis art. 10c ust. 1 dotyczy obowiązku kierującego pojazdem i jest odrębną podstawą odpowiedzialności.

Uzasadnienie

NSA rozróżnił obowiązki i odpowiedzialność przewoźnika (art. 10a, art. 22) od obowiązków kierującego pojazdem (art. 10c, art. 32). Stwierdził, że naruszenie obowiązku zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych przez przewoźnika jest odrębnym deliktem, a czas trwania niesprawności nie jest decydujący dla tej odpowiedzialności.

Czy odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT stanowi pomoc publiczną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odstąpienie od nałożenia kary może stanowić pomoc publiczną, ale wymaga to indywidualnej analizy i wykazania, że zakłóca lub grozi konkurencji. Sąd I instancji błędnie przyjął, że jest to pomoc publiczna bez takiej analizy.

Uzasadnienie

NSA skrytykował Sąd I instancji za bezpodstawne przyjęcie, że odstąpienie od kary jest pomocą publiczną, powołując się na art. 107 TFUE. Podkreślono, że taka ocena wymaga analizy wpływu na konkurencję i handel, a nie jest automatyczna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów I i II instancji zostały uchylone. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organy administracji z uwzględnieniem oceny prawnej NSA.

Przepisy (17)

Główne

ustawa SENT art. 10a § 1-3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 22 § 2a

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 22 § 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Pomocnicze

ustawa SENT art. 10c § 1

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 22 § 2b

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 26 § 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

ustawa SENT art. 32 § 1 pkt 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy i sąd I instancji zbyt wąsko zinterpretowały przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (ważny interes przewoźnika, interes publiczny). • Wykładnia art. 22 ust. 3 ustawy SENT powinna być szersza i uwzględniać cele ustawy oraz zasadę proporcjonalności. • Odstąpienie od kary nie jest automatycznie pomocą publiczną i wymaga indywidualnej analizy wpływu na konkurencję. • W okolicznościach sprawy (krótki przewóz, szybkie przywrócenie funkcjonalności, niewielki odsetek naruszeń) istniały podstawy do rozważenia odstąpienia od kary.

Odrzucone argumenty

Naruszenie obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych przez przewoźnika podlega karze na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, niezależnie od czasu trwania niesprawności. • Naruszenie art. 10c ust. 1 ustawy SENT nie miało zastosowania w tej sprawie, gdyż dotyczyło innego obowiązku i innego adresata (kierującego pojazdem).

Godne uwagi sformułowania

organy administracji publicznej pozostawiono "luz decyzyjny" • nie może budzić żadnych wątpliwości, że przedmiotem regulacji ust. 3 art. 22 jest kolejny, w relacji do opisanego w ust. 2a – i zarazem obligatoryjny – etap postępowania • podejmowany w takich warunkach akt stosowania prawa [...] powinien korespondować z określonym standardem • nie sposób jest wnioskować na tej podstawie, że przesłanki stosowania przywołanego przepisu prawa określone zostały w przedstawiony powyżej sposób, a mianowicie przy wykorzystaniu zwrotów oraz pojęć niedookreślonych i nieostrych • podejście Sądu I instancji [...] ogranicza pole możliwości stosowania instytucji odstąpienia od nałożenia sankcji administracyjnej i to w sposób, który [...] nie koresponduje z celami ustawy SENT • cele ustawy SENT [...] nie są przecież ukierunkowane na realizację celu fiskalnego

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Kuba

sędzia

Grzegorz Wałejko

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych w systemie SENT, możliwość odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, zasada proporcjonalności w prawie administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy SENT i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych obszarów prawa, choć zasady interpretacji przepisów uznaniowych i zasada proporcjonalności mają charakter uniwersalny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów uznaniowych przez organy administracji i jak sąd kasacyjny może korygować zbyt wąskie ich interpretacje, co jest istotne dla przedsiębiorców podlegających regulacjom.

NSA: Organy zbyt restrykcyjnie karały przewoźników za błędy w systemie SENT. Kluczowa interpretacja przepisów o odstąpieniu od kary.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst