II GSK 1289/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-18
NSAAdministracyjneWysokansa
pas drogowyzajęcie pasa drogowegokara pieniężnadrogi publiczneinteres prawnystrona postępowaniaodwołanieniedopuszczalność odwołaniaKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o drogach publicznych

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą statusu strony w postępowaniu o nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego, potwierdzając brak interesu prawnego podmiotu, który nie był stroną postępowania pierwotnego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. G.-H. im. S. S. w K. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na postanowienie SKO o niedopuszczalności odwołania. A. G.-H. chciała być stroną w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, twierdząc, że reklama znajduje się na jej nieruchomości. NSA, podzielając stanowisko WSA i SKO, uznał, że A. G.-H. nie miała interesu prawnego w tym postępowaniu, ponieważ nie była stroną decyzji organu I instancji ani nie doręczono jej tej decyzji. Brak interesu prawnego uzasadniał niedopuszczalność odwołania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G.-H. im. S. S. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania. Sprawa wywodziła się z postępowania o nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, gdzie A. G.-H. domagała się uznania jej za stronę, argumentując, że urządzenie reklamowe znajduje się na jej nieruchomości. Sąd I instancji oraz NSA uznali, że A. G.-H. nie posiadała interesu prawnego w tym postępowaniu, ponieważ nie była stroną postępowania przed organem I instancji, a przepisy ustawy o drogach publicznych nie przyznają takiego interesu podmiotom posiadającym prawa cywilnoprawne do nieruchomości, na której znajduje się zajęty pas drogowy. NSA podkreślił, że interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, a sam fakt posiadania praw do nieruchomości nie jest wystarczający. W konsekwencji, niedopuszczalne było wniesienie odwołania przez podmiot niemający legitymacji, co zgodnie z art. 134 k.p.a. skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu I instancji i organów administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot taki nie ma interesu prawnego w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, jeśli nie był stroną postępowania pierwotnego i nie doręczono mu decyzji.

Uzasadnienie

Interes prawny w postępowaniu administracyjnym musi wynikać z normy prawa materialnego, która bezpośrednio odnosi się do sytuacji prawnej podmiotu. Sam fakt posiadania praw cywilnoprawnych do nieruchomości nie tworzy interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym kary za zajęcie pasa drogowego, jeśli przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują takiego powiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje stronę postępowania administracyjnego jako każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

u.d.p. art. 40 § ust. 12 pkt 3

Ustawa o drogach publicznych

Określa, że zarządca drogi wymierza karę w drodze decyzji podmiotowi, który dokonał zajęcia pasa drogowego bez stosownego zezwolenia.

u.d.p. art. 40 § ust. 12

Ustawa o drogach publicznych

Stanowi podstawę administracyjnej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna wyroku Sądu I instancji.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia NSA.

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje skargę kasacyjną związany jej granicami, z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa niezbędne elementy uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego A. G.-H. w postępowaniu o nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego. Niedopuszczalność odwołania wniesionego przez podmiot niemający legitymacji procesowej. Prawidłowe zastosowanie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych.

Odrzucone argumenty

A. G.-H. jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się urządzenie reklamowe, co uzasadnia jej interes prawny. Organ nie uwzględnił faktu własności nieruchomości przez A. G.-H. i nie odniósł się do jej twierdzeń. Urządzenie reklamowe znajduje się na nieruchomości AGH, a nie na pasie drogowym.

Godne uwagi sformułowania

Z przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie można wyprowadzić norm, które [...] przyznawałyby interes prawny [...] podmiotom praw lub obowiązków cywilnoprawnych [...] związanych z nieruchomością, co do której właściwy zarządca drogi wydał decyzję, o której mowa w art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Źródłem interesu prawnego w sferze regulacji administracyjnoprawnej nie może być sam fakt bycia podmiotem praw cywilnoprawnych (np. rzeczowych lub obligacyjnych), jak również nie można wywodzić tego interesu ze skutków czynności prawnych prawa cywilnego, w tym z faktu istnienia powiązania określonych podmiotów stosunkiem cywilnoprawnym w postaci umowy zobowiązaniowej. Organ odwoławczy rozpatrując kwestię dopuszczalności odwołania, nie jest uprawniony do merytorycznej oceny sprawy, w której wniesiono to odwołanie.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

sprawozdawca

Marcin Kamiński

przewodniczący

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów posiadających interes prawny w postępowaniach dotyczących zajęcia pasa drogowego i kar pieniężnych z tym związanych, a także interpretacja pojęcia strony postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia pasa drogowego i kar pieniężnych, ale zasady dotyczące interesu prawnego mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak prawo administracyjne odnosi się do praw cywilnych.

Właściciel nieruchomości nie zawsze jest stroną w sporze o zajęcie pasa drogowego – NSA wyjaśnia granice interesu prawnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1289/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /sprawozdawca/
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1890/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-12-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 28, art. 134, art. 127.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz 1376
art. 40 ust. 12.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marcin Kamiński sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G.-H. im. S. S. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1890/22 w sprawie ze skargi A. G.-H. im. S. S. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 października 2022 r., nr SKO.Dr/4122/221/2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie zajęcia pasa drogowego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 14 grudnia 2023 r., oddalił skargę A. G. – H. im. S. S. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 października 2022 r., nr SKO.Dr/4122/221/2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 17 czerwca 2022 r. (nr 239/P/PK/KR/TŻ/22/ZDMK) nałożył na K. Sp. z o.o. w K. karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.
Objętym skargą postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność wniesienia przez A. G.-H. im. S. S. w K. odwołania od wskazanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa. Organ stwierdził, że A. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji. Wydana decyzja nie została doręczona A., jak również nie uzyskała ona w toku postepowania statusu strony. Organ, wskazując na art. 40 ust. 12 pkt 3 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz.1376 ze zm., dalej: u.d.p.), stwierdził brak istnienia podstaw do uznania A. za stronę postępowania z uwagi na brak interesu prawnego po jej stronie.
Konkludując organ uznał, że wystąpiła przesłanka niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych, polegająca na wniesieniu odwołania przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia takiego środka zaskarżenia.
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję stwierdził, że zaistniały w sprawie spór sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie, kto jest stroną postępowania w sprawie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi.
Powołując się na wydane w analogicznych sprawach orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji wskazał, że z przepisów ustawy o drogach publicznych nie można wyprowadzić norm, które przez odpowiednie wyznaczenie przesłanek treściowych lub odesłanie do norm prawa cywilnego przyznawałyby interes prawny do udziału w postępowaniach w sprawach nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z tym zezwoleniem podmiotom praw lub obowiązków cywilnoprawnych (w tym praw właścicielskich lub ograniczonych praw rzeczowych) związanych z nieruchomością, co do której właściwy zarządca drogi wydał decyzję, o której mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p. Brak jest również normy materialnoprawnej, która z samym faktem zawarcia umowy cywilnoprawnej wiązałaby skutek prawny w postaci istnienia interesu prawnego w sprawie, o której mowa w powołanym przepisie.
Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że postępowanie administracyjne, w którym organ I instancji nałożył na Spółkę K. karę pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi, nie dotyczyło interesu prawnego A. i, wobec czego nie mogła być ona uznana za stronę tego postępowania. Zasadnie wobec tego organ stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych, polegająca na wniesieniu odwołania przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia takiego środka zaskarżenia. Brak legitymacji do zaskarżenia decyzji stanowił natomiast podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
A. G.-H. im. S. S. w K. (dalej wskazywana jako AGH), skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że organ prawidłowo wydał postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, stwierdzając, że AGH nie posiada przymiotu strony oraz nie posiada interesu prawnego, w sytuacji gdy AGH jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się urządzenie reklamowe, którego dotyczy sprawa, co uzasadniało stwierdzenie, że nałożenie przez organ kary pieniężnej na Spółkę K. sp. z o.o. dotyczy interesu prawnego AGH, a w konsekwencji nie było podstaw do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania złożonego przez AGH;
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy organ wydając postanowienie o niedopuszczalności odwołania nie uwzględnił faktu, że urządzenie reklamowe znajduje się na nieruchomości stanowiącej własność AGH, a także nie odniósł się do twierdzeń podniesionych w pismach złożonych przez AGH, co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ, że doszło do zajęcia przez Spółkę K. sp. z o.o. bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego, w sytuacji, gdy nieruchomość na której znajduje się urządzenie reklamowe nie stanowi pasa drogowego, ponieważ pozostaje własnością AGH;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak odniesienia się przez Sąd do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze przez AGH, w sytuacji gdy rozpoznanie tych zarzutów miało istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności odwołania;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
1. art. 4 pkt 1 u.d.p. w zw. z art. 4 pkt 2 u.d.p. w zw. z art. 2a ust. 2 u.d.p. w zw. z art. 40 ust. 12 pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 6-10 u.d.p. poprzez błędne stwierdzenie, że organy I i II instancji prawidłowo ustaliły obszar pasa drogowego oraz przyjęły, że urządzenie reklamowe, którego dotyczy sprawa, znajduje się w graniach pasa drogowego, w sytuacji, gdy urządzenie reklamowe znajduje się na nieruchomości pozostającej własnością AGH, co w konsekwencji uzasadniało stwierdzenie, że AGH winno zostać uznane za stronę postępowania.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sadu I instancji w całości oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 października 2022 r. w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżąca kasacyjnie wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w jej petitum zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Rozpoznając sprawę z uwzględnieniem przedstawionych zasad postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy, na których środek zaskarżenia oparto, nie usprawiedliwiają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Mając na uwadze treść zarzutów skargi kasacyjnej pomieszczonych w obu podstaw z art. 174 p.p.s.a. - naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia prawa materialnego, wraz z ich uzasadnieniem, z uwagi na ich komplementarny charakter czynią zasadnym ich łączne rozpoznanie.
Przypomnieć należy, co słusznie zauważył Sąd I instancji, iż kwestia interesu prawnego AGH w sprawie nałożenia na Spółkę K. kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, była już przedmiotem rozważań i rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu NSA z dnia 25 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II GZ 294/23). Tymże postanowieniem NSA oddalił zażalenie AGH na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 9 marca 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1889/22) w zakresie oddalenia wniosku o dopuszczenie A. do udziału w postępowania w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 października 2022 r. nr SKO.Dr/4122/171/2022 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Wskazać trzeba także na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2023 r. (sygn. akt Ii GZ 133/23) w analogicznej pod względem prawnym i zbliżonej pod względem faktycznym sprawie, między tymi samymi stronami, w której także NSA oddalił zażalenie AGH na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1691/22) oddalające wniosek AGH o dopuszczenie w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu w sprawie skargi Spółki K. na decyzję SKO w Krakowie z dnia 5 września 2022 r., nr SKO.Dr/4122/112/2022 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko i argumenty NSA przedstawione w tych postanowieniach odnośnie braku interesu prawnego AGH w sprawie nałożenia na Spółkę K. kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, co uzasadnia posłużenie się tymi argumentami w niniejszej sprawie.
Jak podkreślono w wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2023 r. (sygn. akt II OSK 1805/22, Lex nr 3695549) przesłanki dopuszczalności odwołania obejmują przyczyny zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Podstawowe przyczyny niedopuszczalności odwołania natury przedmiotowej to: nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia (nieistnienie decyzji), niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym czy też wyczerpanie toku instancji. Podmiotowy charakter mają natomiast przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej zgodnie z art. 28 k.p.a. oraz niezdolności odwołującego się do czynności prawnych.
Stosownie do treści art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
| Pojęcie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, na którym oparta jest legitymacja procesowa uczestnika postępowania, |
|nie zostało ustawowo zdefiniowane. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający |
|się o udział w postępowaniu ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt |
|administracyjny i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uprawnienia (zob. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 |
|r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Interes prawny to zatem taki interes, który jest |
|chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu |
|zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. |
|Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, w ramach którego podmiot jakkolwiek pozostaje bezpośrednio |
|zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie można wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego |
|roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności od organu administracji. |
|Stwierdzenie istnienia interesu prawnego polega na ustaleniu związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa |
|materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację |
|prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu |
|na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, wówczas nie można mówić o interesie prawnym strony, a więc także o statusie strony w |
|postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99,|
|niepubl., postanowienie NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt I FPS 2/17). |
|Źródłem interesu prawnego w sferze regulacji administracyjnoprawnej nie może być sam fakt bycia podmiotem praw cywilnoprawnych (np. |
|rzeczowych lub obligacyjnych), jak również nie można wywodzić tego interesu ze skutków czynności prawnych prawa cywilnego, w tym z faktu |
|istnienia powiązania określonych podmiotów stosunkiem cywilnoprawnym w postaci umowy zobowiązaniowej. Dopiero ustalenie obowiązywania |
|określonej normy prawa administracyjnego, która bezpośrednio odwołuje się do praw lub obowiązków wynikających z norm prawa cywilnego, |
|uznając je za źródło interesu prawnego w sferze prawa administracyjnego, pozwala na przyjęcie, że podmiotom praw cywilnych (np. prawa |
|własności nieruchomości lub ograniczonego prawa rzeczowego) przysługuje interes prawny w danej sprawie administracyjnej. |
|W sprawie wszczętej skargą K. Sp. z o.o. w K., podstawą powstałej odpowiedzialności z tytułu popełnienia deliktu administracyjnego jest |
|przepis art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Norma prawna wynikająca z tego przepisu stanowi podstawę |
|administracyjnej kary pieniężnej, którą nałożono na Spółkę. Stanowi to zatem przepis prawa administracyjnego materialnego, którego |
|zastosowanie jest konsekwencją naruszenia obowiązku - uzyskania uprawnienia na zajęcie pasa drogowego. Z okoliczności przedmiotowej sprawy|
|i przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wynika, że zarówno obowiązek, jak i sankcja za jego naruszenie skierowane|
|są wobec skarżącego, tj. K. Sp. z o.o. w K., odnosząc się tym samym do interesu prawnego Spółki. |
|Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, powołując się na stanowisko NSA we wskazanych wyżej postanowieniach: "Z |
|przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie można wyprowadzić norm, które przez odpowiednie wyznaczenie przesłanek |
|treściowych lub odesłanie do norm prawa cywilnego przyznawałyby interes prawny do udziału w postępowaniach w sprawach nałożenia kary |
|pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z tym zezwoleniem podmiotom praw lub obowiązków |
|cywilnoprawnych (w tym praw właścicielskich lub ograniczonych praw rzeczowych) związanych z nieruchomością, co do której właściwy zarządca|
|drogi wydał decyzję, o której mowa w art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Brak również normy |
|materialnoprawnej, która z samym faktem zawarcia umowy cywilnoprawnej wiązałaby skutek prawny w postaci istnienia interesu prawnego w |
|sprawie, o której mowa w art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych." |
|Wobec nieistnienia interesu prawnego po stronie A. G. – H. im. S. S. w K. w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezydenta |
|Miasta Krakowa z 17 czerwca 2022 r., nie jest możliwe dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, a tym samym nie|
|jest prawnie dopuszczalne wniesienie przez AGH odwołania od wskazanej decyzji, bowiem stosownie do treści art. 134 k.p.a.: "Organ |
|odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w |
|tej sprawie jest ostateczne." Z treści art. 127 § k.p.a. wynika, iż od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie |
|tylko do jednej instancji. Według tego przepisu legitymację do wniesienia odwołania ma strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki |
|wypływające z art. 28, 29 i 30 k.p.a. Niewadliwie zatem w niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, iż zasadnie SKO w Krakowie w |
|postanowieniu z dnia 21 października 2022 r., nr SKO.Dr/4122/221/2022, stwierdziło, że: "Mając na uwadze całość materiału dowodowego, |
|bezspornym jest, iż wnosząca odwołanie A. G.-H. w K., nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji (...). Decyzja|
|ta nie została Jej również doręczona. (...). Tutaj wskazać należy, iż ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. |
|2021.1376) w art. 40 ust. 12 pkt 3 stanowi, iż to zarządca drogi wymierza karę w drodze decyzji podmiotowi, który dokonał zajęcia pasa |
|drogowego bez stosownego zezwolenia, Kolegium nie widzi zatem podstaw do uwzględnienia jako Strony w niniejszym postępowaniu AGH w K. z |
|uwagi na brak interesu prawnego po stronie Uczelni. Kolegium wskazuje, iż stosownie do powołanych powyżej przepisów kara pieniężna za |
|zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia winna być nałożona na podmiot, który faktycznie dokonał tego zajęcia. Tym samym, w postępowaniach o |
|nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, przymiotu strony pozbawione są podmioty, które mają tytuł prawny do nieruchomości lub|
|np. potencjalnie mogłyby dokonać takiego zajęcia." (s. 2 postanowienia SKO z 21 października 2022 r., nr SKO.Dr/4122/221/2022). |
|Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, iż niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej pomieszczone w punkcie 1 i 2 jej |
|petitum. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu z punktu 3 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia przez Sąd I|
|instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. "poprzez brak odniesienia się przez Sąd do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze przez AGH, w |
|sytuacji gdy rozpoznanie tych zarzutów miało istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności |
|odwołania." Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe |
|przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej |
|wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno |
|ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 |
|p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu |
|administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z |
|15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało |
|sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie |
|występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W |
|uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej |
|oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga Spółki nie zasługuje na uwzględnienie, co |
|umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi |
|kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi |
|skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). |
|Odnosząc się do zarzutu pomieszczonego w punkcie obejmującym naruszenie przepisów prawa materialnego w petitum skargi kasacyjnej, który |
|sprowadza się do stwierdzenia kasatora, iż organy naruszyły art. 4 pkt 1 u.d.p. w zw. z art. 4 pkt 2 u.d.p. w zw. z art. 2a ust. 2 u.d.p.|
|w zw. z art. 40 ust. 12 pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 6-10 u.d.p. "poprzez błędne stwierdzenie, że organy I i II instancji prawidłowo |
|ustaliły obszar pasa drogowego oraz przyjęły, że urządzenie reklamowe, którego dotyczy sprawa, znajduje się w granicach pasa drogowego, w |
|sytuacji, gdy urządzenie reklamowe znajduje się na nieruchomości pozostającej własnością AGH, co w konsekwencji uzasadniało stwierdzenie, |
|że AGH winno zostać uznane za stronę postępowania" (podobny zarzut znalazł się także w treści zarzutu 2 petitum skargi kasacyjnej), |
|stwierdzić trzeba, iż rację ma Sąd I instancji i SKO podnosząc, że organ odwoławczy rozpatrując kwestię dopuszczalności odwołania, nie |
|jest uprawniony do merytorycznej oceny sprawy, w której wniesiono to odwołanie. Ocena taka jest możliwa dopiero po stwierdzeniu, ze |
|odwołanie jest dopuszczalne. |
|W związku z powyższym, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. |
| | |

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI