Orzeczenie · 2025-09-18

II GSK 1289/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-18
NSAAdministracyjneWysokansa
drogi gminneuchwałaprawo własnościustawa o drogach publicznychprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAgminanieruchomości

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Gminy Psary od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Psary z dnia 25 czerwca 2002 r. w przedmiocie zaliczenia do kategorii i określenia przebiegu dróg gminnych. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego, w tym art. 7 ust. 1-3 ustawy o drogach publicznych oraz art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Głównym zarzutem było błędne przyjęcie przez WSA, że konieczną przesłanką do skutecznego podjęcia uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych jest posiadanie przez gminę prawa własności do gruntu, po którym droga przebiega. Ponadto, skarżąca podnosiła, że WSA błędnie zinterpretował skutki prawne art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej oraz że uchwała rady gminy była wystarczająco precyzyjna. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych wymaga precyzyjnego określenia jej przebiegu, a prawo własności gminy do gruntu jest konieczną przesłanką. Sąd wskazał również, że uchwała rady gminy była niejasna i nie spełniała wymogów prawnych, naruszając tym samym zasadę demokratycznego państwa prawnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie wymogów prawnych dla uchwał o zaliczeniu dróg do kategorii dróg gminnych, w tym konieczność posiadania prawa własności do gruntu i precyzyjnego określenia przebiegu drogi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego i faktycznego związanego z zaliczaniem dróg do kategorii dróg gminnych, szczególnie w kontekście przepisów przejściowych po reformie administracyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych wymaga od gminy posiadania prawa własności do gruntu, po którym droga przebiega?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawo własności gminy do gruntu jest konieczną przesłanką do skutecznego podjęcia uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 7 ust. 1-3 ustawy o drogach publicznych oraz art. 2a ust. 2 tej ustawy, wskazując, że drogi gminne stanowią własność gminy, co implikuje konieczność posiadania tytułu prawnego do gruntu.

Czy uchwała rady gminy w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych musi precyzyjnie określać przebieg drogi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała powinna zawierać precyzyjne, opisowe lub graficzne wskazanie drogi podlegającej zaliczeniu, zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o drogach publicznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nieprecyzyjne wykazy nazw dróg nie spełniają wymogów prawnych, a regulacje niejasne naruszają zasadę demokratycznego państwa prawnego.

Jaki jest charakter decyzji wydawanej w trybie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?

Odpowiedź sądu

Decyzja ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając nabycie własności z mocy prawa, ale do skutecznego powołania się na prawo własności przez gminę, konieczne jest jej wydanie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA wskazujące na deklaratoryjny charakter decyzji, ale podkreślił, że potwierdzenie nabycia prawa własności jest niezbędne do skutecznego dochodzenia praw z tego tytułu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Rady Gminy Psary.

Przepisy (9)

Główne

u.d.p. art. 7 § 1-3

Ustawa o drogach publicznych

Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym nie zaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy. Uchwała powinna zawierać precyzyjne wskazanie przebiegu drogi.

u.d.p. art. 2a § 2

Ustawa o drogach publicznych

Drogi gminne stanowią własność gminy.

Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § 1

Nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, niebędące własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r., z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa ich własnością za odszkodowaniem.

Pomocnicze

u.d.p. art. 1

Ustawa o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy.

Ustawa o pracownikach samorządowych art. 18 § 1

Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych nie wymaga posiadania przez gminę prawa własności do gruntu. • Uchwała Rady Gminy Psary z 2002 r. była wystarczająco precyzyjna w zakresie określenia przebiegu dróg gminnych. • Decyzja wydana w trybie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej ma charakter konstytutywny, a nie deklaratoryjny.

Godne uwagi sformułowania

Konieczną przesłanką do podjęcia przez radę gminy, na podstawie art. 7 ust. 2 u.d.p., uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych jest legitymowanie się przez gminę prawem własności do gruntów, po których droga taka przebiega. • Regulacje niejasne stanowią naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP. • Decyzja wydana w trybie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej ma charakter deklaratoryjny.

Skład orzekający

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

przewodniczący

Małgorzata Rysz

członek

Andrzej Skoczylas

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów prawnych dla uchwał o zaliczeniu dróg do kategorii dróg gminnych, w tym konieczność posiadania prawa własności do gruntu i precyzyjnego określenia przebiegu drogi."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego związanego z zaliczaniem dróg do kategorii dróg gminnych, szczególnie w kontekście przepisów przejściowych po reformie administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zarządzania infrastrukturą lokalną i prawa własności, co może być interesujące dla samorządowców i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Czy gmina może zaliczyć drogę do gminnej, nie będąc jej właścicielem? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst