II GSK 1278/24

II GSK 1278/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Dorota Dąbek /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 195/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-12
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 par. 4, art. 133 par. 1, art. 106 par. 3, art. 134 par. 1, art. 11.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2022 poz 1009
art. 13 pkt 4, art. 66 ust. 1 pkt 1a, art. 69 ust. 1.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 195/23 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 25 listopada 2022 r. nr 233/10/2022/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia od E. K. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
I.
Decyzją z dnia 25 listopada 2022 r., nr 233/10/2023/Ub, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także jako: organ lub Prezes NFZ) działając na podstawie art. 109 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 6 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1285 ze zm., dalej jako: ustawa o świadczeniach) stwierdził, że E. K. (dalej: skarżąca) podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 4 maja 2022 r., do dnia wydania decyzji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. Stosownie do art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.; dalej: u.s.u.s.) osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone. Z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynika, że skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w dniu 4 maja 2022 r. i nie poinformowała ani o zawieszeniu, ani o zaprzestaniu jej wykonywania, a zebrane w sprawie dowody potwierdzają, że powinna ona podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. Określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, bądź wznowienia jej wykonywania, powoduje powstanie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i jest prowadzona, aż do czasu jej skutecznego prawnie zawieszenia lub wykreślenia z ewidencji. Organ wskazał, że skarżąca została zawiadomiona, że przysługuje jej prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz o możliwości składania wniosków i uwag, a także, że przed wydaniem decyzji przysługuje jej prawo zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Skoro skarżąca nie wykazała, że we wskazanym przez ZUS okresie nie prowadziła działalności gospodarczej, to należało stwierdzić, że w tym okresie podległa ubezpieczeniu zdrowotnemu.
II.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 195/23, oddalił skargę skarżącej na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 25 listopada 2022 r. w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że podstawą złożenia przez ZUS wniosku o ustalenie obowiązku podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu zdrowotnemu był wpis CEIDG, zgodnie z którym skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 4 maja 2022 r. i nie informowała ani o zawieszeniu, ani o zaprzestaniu jej wykonywania. Prezes NFZ pismem z dnia 28 września 2022 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania, w którym wskazał jego przedmiot oraz poinformował o możliwości składania wniosków. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącej w dniu 20 października 2022 r. (k. 15 akt administracyjnych). Skarżąca nie podjęła żadnych działań, które mogłyby doprowadzić do wzruszenia domniemania prawdziwości wpisu w CEIDG poprzez wskazanie okoliczności mogących świadczyć o tym, że mimo wpisu w CEIDG nie prowadzi ona działalności gospodarczej. W dacie wydania zaskarżonej decyzji organ nie miał żadnych podstaw do zakwestionowania prawidłowości wpisu do ewidencji, z którego wynikało, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i działalność ta nie została ani zawieszona ani przerwana.
Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącej o dopuszczenie dowodu z dołączonego do skargi zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa z dnia 6 grudnia 2022 r. (k. 6). Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących możliwości popełnienia przestępstwa na jej szkodę poprzez zarejestrowanie działalności gospodarczej przez osoby trzecie z użyciem danych osobowych skarżącej, ale bez jej wiedzy, zwrócił uwagę, że okoliczność ta nie była podnoszona przez skarżącą na etapie postępowania administracyjnego, a dopiero w skardze do sądu. Zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa skarżąca złożyła w dniu 6 grudnia 2022 r., a zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca mimo wiedzy o toczącym się postępowaniu w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, nie podjęła przez cały okres trwania postępowania żadnych działań mających na celu wykreślenie jej z ewidencji. Sąd zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w Zambrowie o udzielenie informacji czy prowadzi ona postępowanie z zawiadomienia skarżącej i na jakim etapie jest to postępowanie (k. 29 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie Sądu Prokuratura wraz z pismem z dnia 25 września 2023 r. przekazała kopię postanowienia o umorzeniu dochodzenia (k. 31). Z treści tego postanowienia wynika, że skarżąca o możliwości utraty swoich danych osobowych wiedziała już na etapie postępowania administracyjnego, jednakże ani nie zgłosiła tego właściwym organom (nie przedstawiła dowodów na okoliczność utraty dokumentu tożsamości), ani nie podniosła tej okoliczności w postępowaniu administracyjnym.
Sąd za prawidłowe uznał ocenę Prezesa NFZ, że skarżąca nie obaliła domniemania wynikającego z wpisu do CEIDG, tym samym zarzut naruszenia art. 13 pkt 4 u.s.u.s. należało uznać za nieuzasadniony. Sąd nie stwierdził naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na jej wynik uznając, że organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zastosowały właściwe przepisy w konsekwencji czego słusznie przyjęły, że w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
III.
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie oraz rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Skarżąca wniosła o zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w Zambrowie o udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie o sygn. akt 4012-0.Ds.l 188.2022 oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentu tj. postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia 28 grudnia 2023 r. celem wykazania, że Skarżąca nie założyła i nie prowadziła działalności gospodarczej, że wpis E. K. do CEIDG nastąpił w wyniku przestępstwa, że skarżąca nie podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia 4 maja 2022 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1, 134 §1, art. 141 § 4, art 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez oparcie się przez Sąd na poczynionych przez Organ w sposób dowolny ustaleniach nieznajdujących oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a w szczególności uznanie, że Organ w sposób prawidłowy przyjął, iż w przedmiotowej sprawie przeprowadzone postępowanie wykazało zasadność ustalenia podlegania przez skarżącą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 4 maja 2022 r. do chwili obecnej, w sytuacji, gdy Organ nie przeprowadził żadnego postępowania w tym przedmiocie, zaś z dokumentacji przedstawionej przez Prokuraturę Rejonową w Zambrowie wynika, że w omawianym okresie skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej, a wpis do CEIDG nastąpił w wyniku przestępstwa;
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a, naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1a, art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm., dalej: u.s.u.s.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że skarżąca podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia 4 maja 2022 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w sytuacji, gdy nie zakładała ona i nie prowadziła nigdy działalności gospodarczej, a to, że jej dane figurują w CEIDG jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą wynika z możliwości popełnienia przestępstwa przez osoby, które weszły w posiadanie jej danych i bez jej zgody i wiedzy taką działalność założyły.
W uzasadnieniu przedstawiono argumentację wywiedzionych zarzutów.
IV.
Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, oddalenie wniosku o zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w Zambrowie o udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie o sygn. akt 4012-0.Ds.1188.2022 jako bezprzedmiotowego, oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentu, tj. postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia 28 grudnia 2023 r. jako bezprzedmiotowego. Organ wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a.
V.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przepisy prawa materialnego.
Przystępując do oceny zasadności tych zarzutów należy wskazać, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z wymogami ustawowymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wiąże się bowiem z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze, poprzez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego - uchybił sąd wojewódzki, uzasadnienia ich naruszenia, a w przypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym warunkom, a więc pozbawiona podstawowych elementów treściowych, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności.
W niniejszej sprawie w zakresie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 133 §1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tak skonstruowana podstawa kasacyjna nie jest prawidłowa, przez co nie pozwalała na pełną kontrolę zaskarżonego orzeczenia.
Po pierwsze wskazać należy, że w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. powinno się wskazywać naruszenia prawa procesowego, a nie prawa materialnego, powołanie zatem w ramach tej podstawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie jest prawidłowe.
Po drugie, zarzucenie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. powinno wiązać się ze wskazaniem w czym konkretnie upatruje skarżąca naruszenia tego przepisu przez Sąd w zakresie uzasadnienia wyroku, czego w tej sprawie skarżąca nie zrobiła. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Natomiast naruszenia tego przepisu nie można upatrywać, jak tego chce skarżąca, w błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy z powodu nieprzeprowadzenia postępowania co do tego, że wpis do CEIDG nastąpił w wyniku przestępstwa. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. m.in. wyroki NSA: z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1821/14; z 6 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza ten zarzut skargi kasacyjnej wskazujący, że w tej sprawie Sąd "uchyla się od poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej" (s. 6 uzasadnienia skargi kasacyjnej).
Nie mógł też zostać uwzględniony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 p.p.s.a., sformułowany jako zarzut nieprzeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego co do tego, że skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej, gdyż wpis do CEIDG nastąpił w wyniku przestępstwa. Zgodnie z art. 133 §1 p.p.s.a. "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 (...)". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami oraz przed sądem, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013r., II GSK 2374/11, LEX nr 1296049), a więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010r., I FSK 497/09, LEX nr 594014; wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012r., II OSK 763/12, LEX nr 1219174). W ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. skarżąca kwestionuje to, że Sąd pierwszej instancji zignorował podnoszony przez nią w skardze fakt możliwego popełnienia przestępstwa poprzez dokonanie bez jej wiedzy wpisu do CEIDG. Skarżąca kwestionuje zatem sposób ustalenia stanu faktycznego i jego ocenę, ale nie twierdzi, że sąd wyszedł poza materiał zgromadzony w sprawie. Należy odróżnić dokonanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, ale z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012r., I OSK 1749/11, LEX nr 1145067). W ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można zatem skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonego aktu oraz innych dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji, z którą nie zgadza się strona skarżąca (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011r., I OSK 1350/11, LEX nr 1149159; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011r., II OSK 1609/10, LEX nr 1132105).
Także zarzutem naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można też kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów. Przepis ten przewiduje, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza jedynie to, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a zależy zatem od wykazania, że Sąd rozpoznając skargę dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 września 2009r., sygn. akt II FSK 629/08). Analiza zaskarżonego wyroku wskazuje, że zarzut ten jest nieuzasadniony, bowiem skarżąca nie wykazała, że Sąd dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy.
Na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Powołany jako podstawa zarzutu art. 7 k.p.a. statuuje zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej wynika obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa. Dopełniający tę regulację art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu wszelkich niezbędnych dowodów. Zgodnie natomiast z art. 80 k.p.a. ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, dokonywana ma być na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób, w jaki w rozpatrywanej sprawie organy administracji przeprowadziły postępowanie i oceniły dowody, nie stanowi naruszenia powołanych zasad. Zasad tych nie naruszył również Sąd pierwszej instancji, potwierdzając zgodność z prawem dokonanego przez organy ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie, organ w przeprowadzonym postępowaniu w sposób prawidłowy ustalił okoliczności, które były niezbędne do rozstrzygnięcia tej sprawy, tj. przesłankę będącą prawnie istotną dla rozstrzygnięcia tej sprawy w postaci wpisu skarżącej jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w ewidencji działalności gospodarczej od 4 maja 2022 r. Skoro z wpisu CEIDG wynikało, że skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 4 maja 2022 r. i po powiadomieniu jej przez Prezesa NFZ pismem z dnia 28 września 2022 r. (doręczonym 20 października 2022r., k. 15 akt administracyjnych) o wszczęciu postępowania i możliwości składania wniosków nie podjęła ona żadnych działań, które mogłyby doprowadzić do wzruszenia domniemania prawdziwości wpisu w CEIDG poprzez wskazanie okoliczności mogących świadczyć o tym, że mimo wpisu w CEIDG nie prowadzi ona działalności gospodarczej, w dacie wydania zaskarżonej decyzji organ nie miał żadnych podstaw do zakwestionowania prawidłowości wpisu do ewidencji, z którego wynikało, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i działalność ta nie została ani zawieszona ani przerwana. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącej o dopuszczenie dowodu z dołączonego do skargi zawiadomienia z dnia 6 grudnia 2022 r. (a więc z daty po wydaniu decyzji) o możliwości popełnienia przestępstwa (k. 6), nie mogło bowiem mieć ono wpływu na wynik sprawy, tj. prowadzonego przez Sąd postępowania kontrolnego wobec zaskarżonej decyzji. Z tego samego powodu NSA nie przeprowadził dowodu z postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia 28 grudnia 2023 r. Wskazać przy tym należy, że Sąd pierwszej instancji zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w Zambrowie o udzielenie informacji czy prowadzi ona postępowanie z zawiadomienia skarżącej i na jakim etapie jest to postępowanie (k. 29 akt sądowych), ale w odpowiedzi na to wezwanie Sądu Prokuratura przekazała bowiem jedynie kopię postanowienia o umorzeniu dochodzenia (k. 31). Ani na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji ani obecnie tj. na etapie postępowania przed NSA, skarżąca nie przedstawiła informacji o istnieniu prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa, którego ustalenia wiązałyby sąd na podstawie art. 11 p.p.s.a.
Podkreślić należy, że Sąd pierwszej instancji, a wcześniej organ, nie był uprawniony do oceny prawidłowości wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, gdyż kompetencje w tym zakresie zarezerwowane są dla organu rejestrowego (por. m.in. wyrok NSA z 21 listopada 2014 r., I OSK 1699/13). Dopóki ten wpis CEIDG istnieje i nie zostanie obalone domniemanie wynikające z tego wpisu, nie ma podstaw do przyjęcia, że wydana decyzja jest niezgodna z prawem. W odniesieniu do zagadnienia obalenia domniemania prowadzenia działalności gospodarczej w orzecznictwie podkreśla się, że osoba twierdząca, że mimo niewykreślenia wpisu z ewidencji nie prowadziła okresowo działalności (...), winna udowodnić tę okoliczność, czyli obalić domniemanie, jeżeli dąży do zmiany decyzji organu rentowego ustalającej objęcie ubezpieczeniami społecznymi, a w konsekwencji obowiązek uiszczenia składek na te ubezpieczenia (por. wyrok SN z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I UK 297/07, LEX nr 469166).
Mając powyższe na uwadze należy w konsekwencji uznać, że nie jest zasadny również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13 pkt 4 u.s.u.s. oraz art. 66 ust. 1 pkt 1a i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Wobec nieobalenia domniemania prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą, organ zasadnie uznał ją za podmiot prowadzący taką działalność i prawidłowo zastosował wskazane przepisy materialnoprawne, z w konsekwencji tego zasadnie uznał, że w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze, ponieważ skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 207 § 2 w zw. z art. 203 pkt 2 p.p.s.a., odstąpił od zasądzenia od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego uznając, że ze względu na specyfikę niniejszej sprawy zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony przewidziany w art. 207 § 2 p.p.s.a.