II GSK 1277/26Odrzucenie skargi kasacyjnej wynik egzaminu sędziowskiego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną A. A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, które odrzuciło skargę skarżącego na rozstrzygnięcie komisji egzaminacyjnej ustalające negatywny wynik egzaminu sędziowskiego. Skarżący, po ukończeniu aplikacji sędziowskiej, nie uzyskał zaliczenia z części ustnej egzaminu, co skutkowało negatywnym wynikiem całego egzaminu i utratą możliwości ubiegania się o stanowisko asesora sądowego. WSA uznał, że czynność ustalenia wyniku egzaminu nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a zatem skarga jest niedopuszczalna. NSA przychylił się do tego stanowiska, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kontrola sądów administracyjnych obejmuje akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które nie są decyzjami ani postanowieniami. Jednakże, ustalenie wyniku egzaminu sędziowskiego, będące wynikiem oceny wiedzy i umiejętności kandydata, nie mieści się w tej definicji. Jest to czynność o charakterze wewnętrznym, stwierdzająca stan faktyczny (poziom wiedzy), a nie kształtująca stosunek administracyjnoprawny w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. NSA zaznaczył, że sąd administracyjny nie jest instancją odwoławczą od wyników egzaminów zawodowych, a proces oceniania nie stanowi 'sprawy' w rozumieniu art. 45 Konstytucji RP, która wymagałaby sądowej kontroli.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że wyniki egzaminów zawodowych (w tym sędziowskiego) nie podlegają kontroli sądów administracyjnych jako akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, ze względu na ich charakter stwierdzający stan faktyczny, a nie kształtujący stosunki prawne.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest samo ustalenie wyniku egzaminu, a nie inne czynności organów związane z procesem aplikacji lub egzaminu, które mogłyby mieć charakter administracyjnoprawny.
Zagadnienia prawne (1)
Czy rozstrzygnięcie komisji egzaminacyjnej ustalające wynik egzaminu sędziowskiego jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie wyniku egzaminu sędziowskiego nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie kształtuje stosunku administracyjnoprawnego i nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu tej regulacji.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej, w tym akty i czynności inne niż decyzje czy postanowienia, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ustalenie wyniku egzaminu sędziowskiego jest czynnością stwierdzającą stan faktyczny (poziom wiedzy kandydata) i nie stanowi realizacji dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny stosunek administracyjny. Nie jest to 'sprawa' w rozumieniu art. 45 Konstytucji RP, a sąd nie pełni funkcji instancji odwoławczej od wyników egzaminów zawodowych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które nie są decyzjami ani postanowieniami.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę jako niedopuszczalną, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
ustawa o KSSiP art. 32 § ust. 3
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
Określa skład i przebieg egzaminu sędziowskiego.
ustawa o KSSiP art. 32 § ust. 4
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
Określa warunki zdania egzaminu sędziowskiego.
ustawa o KSSiP art. 32 § ust. 8
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
Komisja egzaminacyjna przeprowadza egzamin sędziowski i ustala jego wynik.
ustawa o KSSiP art. 33a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
Dyrektor KSSiP sporządza i ogłasza listę klasyfikacyjną aplikantów, warunkiem umieszczenia na niej jest złożenie egzaminu sędziowskiego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu i sprawiedliwego procesu.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ.
Konstytucja RP art. 60
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równy dostęp do służby publicznej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego
Szczegółowe zasady i kryteria oceniania egzaminu sędziowskiego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie wyniku egzaminu sędziowskiego nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego. • Proces oceniania nie stanowi 'sprawy' w rozumieniu art. 45 Konstytucji RP. • Sąd administracyjny nie jest instancją odwoławczą od wyników egzaminów zawodowych.
Odrzucone argumenty
Rozstrzygnięcie komisji egzaminacyjnej jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, ponieważ ma charakter zewnętrzny, indywidualny, publicznoprawny i władczy, dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. • Wynik egzaminu bezpośrednio przesądza o możliwości realizacji prawa równego dostępu do służby publicznej. • Skarżona czynność ma charakter zewnętrzny, ponieważ została skierowana do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo wobec komisji.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie wyniku egzaminu sędziowskiego nie jest aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. • sam proces oceniania, rozumiany jako ustalenie stanu faktycznego nie mieści się w pojęciu 'sprawy' w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji • sąd administracyjny nie pełni funkcji kolejnej komisji egzaminacyjnej, ani też funkcji superarbitra
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wyniki egzaminów zawodowych (w tym sędziowskiego) nie podlegają kontroli sądów administracyjnych jako akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, ze względu na ich charakter stwierdzający stan faktyczny, a nie kształtujący stosunki prawne."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest samo ustalenie wyniku egzaminu, a nie inne czynności organów związane z procesem aplikacji lub egzaminu, które mogłyby mieć charakter administracyjnoprawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego dla przyszłych prawników tematu dostępu do zawodów prawniczych i możliwości kwestionowania wyników egzaminów. Pokazuje granice kontroli sądowej nad procesami weryfikacji kwalifikacji.
“Czy wynik egzaminu sędziowskiego można podważyć w sądzie? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.