II GSK 1275/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-30
NSAbudowlaneŚredniansa
wyroby budowlanekara pieniężnadeklaracja właściwości użytkowychbadania laboratoryjnepostępowanie administracyjnekontrolaniezgodność produktuprawo budowlaneodpowiedzialność producenta

NSA oddalił skargę kasacyjną producenta kleju do płytek, uznając, że prawidłowo nałożono na niego karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu produktu niespełniającego deklarowanych właściwości użytkowych.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę "M." S.A. za wprowadzenie do obrotu kleju do płytek, który nie spełniał deklarowanych właściwości użytkowych w zakresie trwałości po starzeniu termicznym. Sąd I instancji oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, oddalając skargę kasacyjną. NSA uznał, że badania laboratoryjne potwierdziły niezgodność produktu z deklaracją, a spółka miała możliwość weryfikacji wyników badań, z czego nie skorzystała.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "M." S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu wyrobu budowlanego (kleju do płytek) nieposiadającego właściwości użytkowych. Kontrola wykazała, że produkt nie spełniał deklarowanej trwałości po starzeniu termicznym, mimo że deklaracja właściwości użytkowych wskazywała inaczej. Sąd I instancji uznał, że badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowaną jednostkę są wiarygodne i że spółka nie została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną opartą na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, stwierdził, że zarzuty te nie podważają prawidłowości orzeczenia Sądu I instancji. Sąd podkreślił, że spółka miała możliwość zlecenia badania próbki kontrolnej, ale z tego prawa nie skorzystała, a także nie przedstawiła dowodów na wadliwość przeprowadzonych badań. W związku z tym NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i nałożyły karę pieniężną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona miała możliwość składania wniosków i wypowiadania się w toku postępowania, a badania laboratoryjne zostały przeprowadzone prawidłowo.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona nie została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu, miała możliwość składania wniosków dowodowych i nie skorzystała z prawa do zlecenia badania próbki kontrolnej. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowaną jednostkę uznano za rzetelne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.b. art. 36b

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 89

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.b. art. 31 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 31a § 4

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 36j § 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 36j § 4

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 25 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 25 § 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 26 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 26 § 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi, w szczególności zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu przez organ I Instancji oraz organ II Instancji postępowania w sposób uniemożliwiający skarżącej złożenie wniosku o przebadanie próbki kontrolnej i pozbawienie tym samym skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz zaniechaniu uprzedzenia skarżącej o zamiarze zakończenia postępowania, co uniemożliwiło skarżącej zapoznanie się z materiałem dowodowym i ustosunkowanie się do niego przed wydaniem decyzji GINB. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit (c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 84 § 1 k.p.a. poprzez zaaprobowanie w wyroku szeregu zaniechań organu I Instancji oraz organu II instancji w zakresie zasad postępowania dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do prawidłowego zebrania pełnego materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych tj. przyjęcia, że wyrób budowlany wyprodukowany przez skarżącą nie wykazuje zadeklarowanej właściwości, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w orzeczonej wysokości. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit (c) p.p.s.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez zaaprobowanie w wyroku przyjęcia przez organ I instancji oraz organ II instancji za udowodnioną kwestię prawidłowości przeprowadzenia badania przez S. B. Ł. I. C. i M. B., O. S. i M. B. w K., Z. G. i Ch. B. [Instytut]. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit (c) p.p.s.a. w zw. z art. 81a k.p.a. poprzez zaaprobowanie w wyroku dokonania przez organ I instancji oraz organ II instancji rozstrzygnięcia wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącej. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit (c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie w wyroku, decyzji GINB i decyzji WINB i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

wyrób budowlany nieposiadający właściwości użytkowej badania laboratoryjne potwierdziły deklarowaną przez producenta wytrzymałość złącza badanie nie potwierdziło deklarowanej przez producenta wartości w zakresie trwałości w warunkach kondycjonowania/starzenia termicznego strona była informowana o podejmowanych przez organ czynnościach i miała możliwość składania swoich wniosków i żądań strona nie została pozbawiona możliwości czynnego udziału w spawie strona ma możliwość poddania weryfikacji przeprowadzonego badania gdy ma zastrzeżenia do wcześniej przeprowadzonego badania próbki wyrobu budowlanego strona z przysługujących jej uprawnień nie skorzystała nie podważyła skutecznie sprawozdania wydanego przez Instytut, ani nie wykazała istotnych wątpliwości rzeczonego sprawozdania

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący sprawozdawca

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

członek

Marcin Kamiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości procedury nakładania kar pieniężnych za wprowadzanie do obrotu wyrobów budowlanych niespełniających deklarowanych norm, a także znaczenia badań laboratoryjnych i praw strony w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności wyrobu budowlanego z deklarowanymi właściwościami użytkowymi i procedury administracyjnej z tym związanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym ze względu na szczegółowe omówienie procedury nakładania kar i dowodów.

Kara za wadliwy klej do płytek: producent przegrywa w NSA.

Dane finansowe

WPS: 40 000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1275/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Marcin Kamiński
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 70/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-03
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134 par. 1.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 10, art. 7, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 84 par. 1, art. 89, art. 81a par. 1.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "M." S.A. w Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 70/22 w sprawie ze skargi "M." S.A. w Sz. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 października 2021 r., nr DWB.7100.66.2019.MDO w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu wyrobu budowlanego nieposiadającego właściwości użytkowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 3 listopada 2022 r., oddalił skargę M. S.A. w Sz. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 października 2021 r., w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu wyrobu budowlanego nieposiadającego właściwości użytkowej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
wskutek przeprowadzonej w dniach od 10 kwietnia do 1 sierpnia 2019 r. kontroli u sprzedawcy, Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wyrobu budowlanego: klej do płytek [...], niespełniającego wymagań określonych w ustawie o wyrobach budowlanych, którego producentem jest M. S.A. w Sz., w ilości 8 sztuk (opakowanie 5 kg). W dniu 23 września 2019 r., organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej na producenta, który wprowadził do obrotu wyrób budowlany nie posiadający właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych nr [...] z dnia 27 listopada 2017 r.
Decyzją z dnia 18 listopada 2019 r. Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 45.000 zł.
Objętą skargą decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w części określającej wysokość kary pieniężnej w kwocie 45.000 zł i w tym zakresie orzekł o wysokości kary pieniężnej w kwocie 40.000 zł, w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ wskazał, że spółka wystawił w dniu 27 listopada 2017 r. dla wyrobu budowlanego klej do płytek [...] deklarację właściwości użytkowych nr [...], w której jako normę, którą zastosował do oceny zasadniczych charakterystyk wskazał EN 12004:2007+A1:2012. Producent zadeklarował m.in. wytrzymałość złącza wyrażoną jako wytrzymałość początkowa na ścinanie: >1,5 N/mm2, trwałość w warunkach kondycjonowania/starzenia termicznego wyrażoną jako wytrzymałość po starzeniu termicznym: >1,7 N/mm2. Wyniki badań próbki wyrobu budowlanego przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium potwierdziły deklarowaną przez producenta wytrzymałość złącza wyrażoną jako wytrzymałość początkową na ścinanie przeprowadzone według pkt 7.2 normy PN-EN 1324:2008 Kleje do płytek - oznaczanie wytrzymałości na ścinanie dla klejów dyspersyjnych. Badanie nie potwierdziło deklarowanej przez producenta wartości w zakresie trwałości w warunkach kondycjonowania/starzenia termicznego wyrażonej, jako wytrzymałość po starzeniu termicznym (przeprowadzone według pkt 7.4 normy PN-EN 1324:2008). W zakresie tego parametru badanie wykazało wytrzymałość po starzeniu termicznym na poziomie 1,2 N/mm2, podczas gdy deklarowana wartość była wyższa (>1,7 N/mm2).
Wobec tego organ stwierdził, że wyrób budowlany nie spełniał wymagań określonych ustawą o wyrobach budowlanych, ponieważ nie posiadał właściwości odpowiadającej wartości zadeklarowanej przez producenta w deklaracji właściwości użytkowej, w zakresie trwałości w warunkach kondycjonowania/starzenia termicznego wyrażoną jako wytrzymałość po starzeniu termicznym. Zakres odstępstw faktycznych od wartości deklarowanej właściwości w zakresie trwałości w warunkach kondycjonowania/starzenia termicznego wyrażonej, jako wytrzymałość po starzeniu termicznym wynosiła 29,41%.
W zakresie wysokości kary organ wskazał, że nieprzestrzeganie przez producenta przepisów ustawy o wyrobach budowlanych w zakresie tego samego typu wyrobu (gotowy Klej do płytek [...]) stwierdziło pięciu wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego. Producent wyprodukował i wprowadził do obrotu 267 sztuk wyrobu budowlanego. Organ uznał, że w związku z małą ilością wyrobu budowlanego wprowadzonego do obrotu, niezgodnego z wymaganiami ustawy oraz aktywnością spółki w toku prowadzonego postępowania wysokość kary pieniężnej należało obniżyć w stosunku do wymierzonej decyzją organu I instancji.
Oddalając skargę na tą decyzję Sąd I instancji za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 81 i art. 6 k.p.a. dotyczący przeprowadzonego badania próbki spornego w sprawie produktu. Wskazał, że zlecenie badania jednostce posiadającej akredytację właściwego w Polsce organu przyznającego akredytację pozwala stwierdzić, że badania zostały przeprowadzone rzetelnie, zgodnie z obowiązującymi zasadami, wiedzą, jak również, że były obiektywne. Sąd wskazał dodatkowo, że badania próbki wyrobu budowlanego stanowią wiadomości specjalne, o których mowa w art. 84 § 1 k.p.a., których to wiadomości organ nie posiadał i o które zobligowany był zwrócić się do odpowiednich osób bądź instytucji, które wiadomości takie posiadają. Skoro badania próbek organy administracji zleciły akredytowanemu laboratoriom, to tym samym postąpiły zgodnie z dyspozycją art. 84 § 1 k.p.a. Nie naruszyły również art. 6 K.p.a., ponieważ nie miały uprawnień, aby kwestionować wyniki badań sporządzonych przez podmiot posiadający wiadomości specjalne.
Za również niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 31 ust. 1 pkt 1 oraz art. 31a ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1213, dalej: u.w.b.).
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym sprawy organy nadzoru budowlanego nie mogły w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 31 u.w.b. wydać postanowienia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 u.w.b., ponieważ dotyczy ono tylko nieprawidłowości mniejszego rodzaju, usuwalnych, zazwyczaj bardziej o charakterze formalnym. Ponieważ organy nie mogły i nie wydały postanowienia na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 u.w.b., to w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 36j ust. 4 u.w.b.
Sąd I instancji podzielił ocenę organu odwoławczego, że działanie producenta wypełniło dyspozycję przepisu art. 36b u.w.b. Wskazał, że próbka wyrobu budowlanego poddana została badaniom laboratoryjnym, które wykazały wady produktu, których nie dało się usunąć. Wobec tego Sąd za nieuzasadniony uznał zarzut spółki, która twierdziła, że w sprawie brak było podstawy do zastosowania kary pieniężnej.
W ocenie Sądu, organ poczynił wyczerpujące ustalenia i dokonał prawidłowej ich oceny w zakresie pozwalającym na ustalenie wysokości kary adekwatnej do naruszenia prawa, w sytuacji, gdy skarżąca w wysokim stopniu naruszyła prawo, nawet przy uwzględnieniu okoliczności łagodzących.
Zdaniem Sądu I instancji, organ miarkując wysokość kary prawidłowo zastosował dyrektywy jej wymiaru określone w art. 36j ust. 3 u.w.b. i szczegółowo odniósł się do poszczególnych przesłanek wpływających na zwiększenie lub zmniejszenie wysokości kary pieniężnej. Stopień naruszenia przepisów (umiarkowany), jak również okoliczności obciążające (uprzednie naruszenie przepisów ustawy), okoliczności łagodzące (współpracę z właściwym organem prowadzącym postępowanie) powodowały, w ocenie Sądu, że wysokość kary pieniężnej była adekwatna do okoliczności sprawy i stopnia zawinienia producenta.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.).
M. S.A. w Sz., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie prawa procesowego:
1) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. - poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi, w szczególności zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu przez organ I Instancji oraz organ II Instancji postępowania w sposób uniemożliwiający skarżącej złożenie wniosku o przebadanie próbki kontrolnej i pozbawienie tym samym skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz zaniechaniu uprzedzenia skarżącej o zamiarze zakończenia postępowania, co uniemożliwiło skarżącej zapoznanie się z materiałem dowodowym i ustosunkowanie się do niego przed wydaniem decyzji GINB;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit (c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 84 § 1 k.p.a. - poprzez zaaprobowanie w wyroku szeregu zaniechań organu I Instancji oraz organu II instancji w zakresie zasad postępowania dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do prawidłowego zebrania pełnego materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych tj. przyjęcia, że wyrób budowlany wyprodukowany przez skarżącą nie wykazuje zadeklarowanej właściwości, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w orzeczonej wysokości;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit (c) p.p.s.a. w zw. z art. 81 k.p.a. - poprzez zaaprobowanie w wyroku przyjęcia przez organ I instancji oraz organ II instancji za udowodnioną kwestię prawidłowości przeprowadzenia badania przez S. B. Ł. I. C. i M. B., O. S. i M. B. w K., Z. G. i Ch. B. [Instytut];
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit (c) p.p.s.a. w zw. z art. 81a k.p.a. - poprzez zaaprobowanie w wyroku dokonania przez organ I instancji oraz organ II instancji rozstrzygnięcia wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącej;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit (c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. - poprzez nieuchylenie w wyroku, decyzji GINB i decyzji WINB i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy poprzez uchylenie decyzji GINB, a także poprzedzającej ją decyzji WINB oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu II Instancji ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wiosła również o zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem opłat od pełnomocnictwa głównego i substytucyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości orzeczenia Sądu I instancji.
Na wstępie wskazania wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stwierdzić należy, że wywiedziona w sprawie skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, w ramach której to podstawy, kasastor wywodzi błędne nieuchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji wynikające z wadliwie przeprowadzonej kontroli postępowań organów nadzoru budowlanego, które to postępowania obarczone były z kolei wadliwością w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz ograniczeniem stronie prawa do czynnego udziału w sprawie administracyjnej.
Mając na uwadze treść zarzutów pomieszczonych w petitum skargi kasacyjnej, ich zakres i uzasadnienie, w pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu pomieszczonego w punkcie 1 wniesionego środka zaskarżenia. W jego ramach strona zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi, w szczególności zarzutu dotyczącego uniemożliwienia stronie brania czynnego udziału w sprawie, skutkiem czego było pozbawienie strony możliwości złożenia wniosku o przebadanie próbki kontrolnej zakwestionowanego produktu budowlanego.
Wskazania wobec powyższego wymaga, że stosownie do powołanego art. 134 § 1 p.p.s.a., określającego granice rozpoznania sprawy przez wojewódzkie sądy administracyjne, sądy te zobowiązane zostały do rozstrzygania sprawy w jej granicach nie będą związanymi zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Oznacza to, że sądy administracyjne pierwszej instancji co do istoty dokonują, wywołanej (zainicjowanej) skargą kontroli rozstrzygnięć organów administracji pod względem ich zgodności z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz dokonują oceny prawidłowości przeprowadzanego postępowania w aspekcie przepisów regulujących formę i sposób prowadzenia danego postępowania.
Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji stwierdził, że organy nie naruszyły przepisów postępowania oraz mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego – przepisów ustawy o wyrobach budowlanych. Jakkolwiek Sąd I instancji nie wskazał wprost, iż w spawie nie doszło do naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. i przewidzianej nim zasady zapewnienia przez organ stronom czynnego udział w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji, to całokształt wywodów pomieszczonych w uzasadnieniu wyroku nie wskazuje, aby Sąd I instancji stwierdził naruszenie przez organy powołanej zasady w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. Zasadność tej oceny potwierdza analiz akt administracyjnych sprawy, których lektura wskazuje, że strona była informowana o podejmowanych przez organ czynnościach i miała możliwość składania swoich wniosków i żądań w toku prowadzonego postępowania, a więc nie została pozbawiona możliwości czynnego udziału w spawie nałożenia na nią kary za wprowadzenie do obrotu wyrobu budowlanego nieposiadającego właściwości użytkowej.
Odnosząc się do zarzutów pomieszczonych w punktach 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej również i te zarzuty uznać należy za niezasadne. W ich ramach strona podnosi nieuchylenie przez Sąd I instancji decyzji obarczonych, zdaniem kasatora, wadliwością przeprowadzonego postępowania dowodowego przejawiającą się zaniechaniem podjęcia przez organy czynności niezbędnych do prawidłowego zebrania pełnego materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych - przyjęcia, że wyrób budowlany wyprodukowany przez skarżącą nie wykazywał zadeklarowanej właściwości, które to ustalenia oparte zostały przez organy o przeprowadzone, a budzące poważne w ocenie strony wątpliwości, badania przez S. B. Ł. I. C. i M. B., O. S. i M. B. w K., Z. G. i Ch. B..
Mając na uwadze treść art. 36b ustawy o wyrobach budowlanych, który określa obowiązek nałożenia kary do 100.000 zł na producenta, który umieszcza oznakowanie CE albo znak budowlany na wyrobie budowlanym, który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych lub krajowej deklaracji, za warunek konieczny uznać należy wykazanie na gruncie ustaleń faktycznych, że rzeczywiście dany wyrób nie posiada deklarowanych właściwości użytkowych.
Wypełnienie tego wymogu, a więc wymogu poczynienia niezbędnych ustaleń faktycznych co do ustalenia czy dany wyrób posiada lub nie posiada deklarowane właściwości użytkowe, zostało również przewidziane w ustawie poprzez nadanie organom nadzoru uprawnień do pobrania i zlecenia przeprowadzenia badań próbek towaru.
W art. 25 ust. 1 i 2 ustawy przewidziano, że właściwy organ może poddać wyrób budowlany badaniom lub zlecić ich przeprowadzenie w zakresie wynikającym z dokumentów i dowodów określonych w art. 22c ust. 1, w celu ustalenia, czy posiada on deklarowane przez producenta właściwości użytkowe. W celu ustalenia, czy wyrób budowlany spełnia wymagania określone ustawą, można pobierać próbki wyrobu budowlanego, w ilościach niezbędnych do przeprowadzenia badań. Przepis art. 26 ust. 1 i 2 ustawy, stanowi natomiast, że właściwy organ może zlecić badanie pobranych próbek wyrobu budowlanego lub próbek kontrolnych akredytowanemu laboratorium, albo - w przypadku, gdy żadne laboratorium nie posiada akredytacji w zakresie kontrolowanego wyrobu budowlanego - laboratorium właściwej przedmiotowo jednostki oceny technicznej lub laboratorium właściwej przedmiotowo krajowej jednostki oceny technicznej. Badanie próbki kontrolnej przeprowadza się na wniosek kontrolowanego. Z przeprowadzonego badania sporządzane jest sprawozdanie dołączane do protokołu kontroli.
Podkreślenia wymaga, że przywołany przepis w ustępie 1, zdanie 2 przewiduje możliwość poddania badaniu próbki kontrolnej na wniosek podmiotu kontrolowanego, co oznacza, że strona postępowania ma możliwość poddania weryfikacji przeprowadzonego badania gdy ma zastrzeżenia do wcześniej przeprowadzonego badania próbki wyrobu budowlanego.
Wskazania również wymaga, w świetle tej części omawianych zarzutów, w których strona podnosi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., że przepisu te nakładają na organy obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Nakładają również obowiązek, z urzędu lub na wniosek strony, podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wymienione obowiązki nie oznaczają, iż ciężar dowodowy w danej sprawie spoczywa tylko i wyłącznie na organie prowadzącym dane postępowanie administracyjne i tylko organ władny jest do gromadzenia - pozyskiwania rzeczonego materiału dowodowego w ramach wyjaśniania stanu faktycznego sprawy. Jak bowiem wynika z przywołanej normy art. 7 k.p.a., stronie postępowania również przysługuje prawo do domagania się podjęcia przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto, stosownie do art. 78 § 1 k.p.a. organ zobowiązany został do przeprowadzenia żądanego przez stronę dowodu, jeżeli jego przedmiotem będzie okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Jak wynika z analizy akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, a co już stwierdzono, strona nie została pozbawiona możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Miała zatem możliwość składania wniosków dowodowych lub żądania przeprowadzenia przez organ dowodów zmierzających do jak najpełniejszego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że na kanwie powołanych przepisów ustawy o wyrobach budowlanych, co już zaznaczono, stronie przysługiwały nie tylko uprawnia wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego ale również skarżącej, jako podmiotowi kontrolowanemu, przysługiwało prawo do weryfikacji przeprowadzonego badania próbek towaru budowlanego.
Jak wynika z akt sprawy strona z przysługujących jej uprawnień nie skorzystała. Nie podważała prawidłowości przeprowadzonego badania i jego wyników rezygnując z przysługującego jej prawa do przeprowadzenia badania próbki kontrolnej produktu. Nie przedłożyła również dowodów mogących wskazywać na wadliwość poczynionych badań próbek wyrobu budowlanego lub wskazujących na podnoszone w pismach procesowych, niewłaściwe czy nierzetelne, w świetle norm technicznych przeprowadzenie badania próbki towaru.
Brak jest zatem podstaw do podważenia, jak wywodzi strona, prawidłowości ustaleń organów poczynionych na podstawie sprawozdań z przeprowadzonego badania próbki towaru.
Nie jest zrozumiała, a w swej istocie sprzeczna ta część zarzutu, w której strona podnosi naruszenie art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. skoro w uzasadnieniu, autor skargi kasacyjnej wskazuje wprost, że: "Skarżąca z pełną aprobatą przyjmuje natomiast przywołaną przez WSA koncepcję, zgodnie z którą akredytowane laboratorium badawcze (takie jak Instytut) jest biegłym w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. ze wszystkimi tego konsekwencjami - w szczególności dla narzędzi procesowych przysługujących organom i WSA, z których niestety w niniejszej sprawie nie skorzystano.", podnosząc następnie, że "organ zgodnie z art. 89 k.p.a. może powinien przeprowadzić rozprawę, gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych.".
Skoro kasator co do istoty nie neguje wywodu Sądu I instancji odnośnie zasadności zlecenia wykonania badania próbki spornego towaru przez Instytut, który spełnia na kanwie ustawy o wyrobach budowlanych funkcję biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., to brak jest jakichkolwiek podstaw do zanegowania prawidłowości konstatacji Sądu I instancji w tym zakresie. Treść motywów pomieszczonych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje, że zasadniczo strona podważa prawidłowości oceny sprawozdania z przeprowadzonego badania i wniosków, jakie na jego podstawie zostały przez organy wyciągnięte. Te zaś, co już wskazano, nie zostały przez stronę skutecznie podważone lub też nie zostały pomięte dowody przedłożone lub wnioskowane przez stronę na poparcie jej tezy o wadliwości przeprowadzonego badania i następującego po nim sprawozdania.
Odnosząc się do przedostatniego z zarzutów skargi kasacyjnej, pomieszczonego w puncie 4 jej petitum, także i ten zarzut uznać należy za niezasadny.
Powołany w nim przepis art. 81a § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.
W przedmiotowej sprawie, strona, o czym była już mowa, nie podważyła skutecznie sprawozdania wydanego przez Instytut, ani nie wykazała istotnych wątpliwości rzeczonego sprawozdania, które stało się podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Z tegoż sprawozdania jednoznacznie wynikało, że badanie nie potwierdziło deklarowanej przez producenta wartości w zakresie trwałości w warunkach kondycjonowania/starzenia termicznego wyrażonej, jako wytrzymałość po starzeniu termicznym (przeprowadzone według pkt 7.4 normy PN-EN 1324:2008). Brak było wobec takiej treści sprawozdania wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy, wątpliwości co do niespełniania jednego z parametrów przez produktu strony. W konsekwencji, brak było podstaw do zastosowania w sprawie powołanego art. 81a § 1 k.p.a., albowiem nie zaistniały takie wątpliwości co do stanu faktycznego, które nie byłyby możliwe do usunięcia i nakazywałyby ich rozstrzygnięcie na korzyść strony.
Podsumowując, brak jest podstaw do stwierdzenia aby Sąd I instancji dokonując kontroli objętego skargą rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszył wskazane przepisy postępowania. Brak było bowiem przesłanek do stwierdzenia wadliwości decyzji powołanego organu oraz poprzedzającej ją decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Brak było w konsekwencji podstaw do zastosowania przez Sąd I instancji 145 § 1 pkt 1 lit. c) i uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, jak podnosi to strona w ostatnim z zarzutów skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI