II GSK 1272/24

II GSK 1272/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1136/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-04-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 1136/23 w sprawie ze skargi I. Y. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. Y. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1136/23, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "P.p.s.a.", oddalił skargę I. Y., zwanej dalej "skarżącą", na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, zwanego dalej "DIAS", z dnia [...] maja 2023 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i decyzji obu instancji, względnie umorzenia postępowania administracyjnego i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżanemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego, poprzez wadliwą wykładnię, a to art. 10a ust.1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 104 ze zm.), zwanej dalej "ustawą SENT", poprzez wadliwe uznanie, iż zapewnienie przekazywania danych geolokalizacyjnych przez przewoźnika polega także na czynności włączenia przez kierującego lokalizatora, o którym to obowiązku mowa jest w szczególnym przepisie, względem ww. art. 10 ust. 1, a to art. 10b pkt 1 lit. b) ustawy SENT skierowanym do kierującego, a nie wykonanie tego obowiązku przez kierującego zabezpieczone jest sankcją skierowaną bezpośrednio do niego w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. Co oznacza, że wadliwa wykładnia art. 10a ust. 1 ustawy SENT polegała na pominięciu szczególnego względem tego przepisu art. 10b pkt 1 lit. b) ustawy SENT i naruszeniu przez Sąd I instancji zasady lex specialis derogat legi generali.
W konsekwencji i w ramach tej podstawy kasacyjnej skarżąca zarzuciła wadliwe zastosowanie względem strony sankcji z art. 22 ust. 2a ustawy SENT w postaci kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.
Argumenty ma poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie wnosząca skargę kasacyjną Spółka złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś DIAS w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca kasacyjnie opiera skargę kasacyjną na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez wadliwą wykładnię, a to art. 10a ust. 1 ustawy SENT poprzez wadliwe uznanie, iż zapewnienie przekazywania danych geolokalizacyjnych przez przewoźnika polega także na czynności włączenia przez kierującego lokalizatora, o którym to obowiązku mowa jest w szczególnym przepisie, względem ww. art. 10 ust. 1, a to art. 10b pkt 1 lit. b ustawy SENT skierowanym do kierującego, a nie wykonanie tego obowiązku przez kierującego zabezpieczone jest sankcją skierowaną bezpośrednio do niego w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. Co oznacza, że wadliwa wykładnia art. 10a ust. 1 ustawy SENT polegała na pominięciu szczególnego względem tego przepisu art. 10b pkt 1 lit b) ustawy SENT i naruszeniu przez Sąd I instancji zasady lex specialis derogat legi generali.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej podkreśla, że stan faktyczny nie jest kwestionowany. Wskazuje natomiast na błędną wykładnię przepisu art. 10a ust. 1 ustawy SENT dokonaną przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, tj. wykładnię rozszerzającą, której skutkiem jest przypisanie przewoźnikowi odpowiedzialności za nie włączenie przez kierowcę geolokalizatora.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna jest niezasadna, a wykładnia art. 10a ust. 1 ustawy SENT dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Zaś stan faktyczny sprawy ustalony przez organy i przyznany przez skarżącą nie budzi wątpliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zaniechanie wykonania obowiązków wynikających z przepisów ustawy SENT skutkuje powstaniem odpowiedzialności administracyjnej m.in. w postaci administracyjnych kar pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że odrębnie została uregulowana odpowiedzialność przewoźnika i kierującego środkiem transportu za naruszenie przepisów ustawy SENT. Na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Natomiast zgodnie z art. 32 ust. 1 ww. ustawy w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 10b (pkt 2), niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 10c ust. 1 (pkt 3) - kierujący podlega karze grzywny w wysokości od 5.000 do 7.500 zł. Są to więc dwa różne środki prawne sankcjonujące naruszenie obowiązków wynikających z ustawy SENT, tj. administracyjne (art. 22 ust. 2a ustawy SENT) oraz penalne (art. 32 ust. 1 ustawy SENT), których adresatami są różne podmioty tj. przewoźnik i kierujący.
Kary pieniężne nakładane na przewoźnika na podstawie art. 22 ust. 2 a ustawy SENT zostały bezwzględnie oznaczone, co oznacza, że organ w sytuacji wystąpienia materialnoprawnych przesłanek jej nałożenia zobowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną z powodu powyżej opisanego deliktu administracyjnego w wysokości 10.000 zł.
Jak słusznie zatem wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym uzasadnieniu, że odpowiedzialność przewoźnika z tytułu naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT jest odpowiedzialnością odrębną względem odpowiedzialności kierowcy z art. 10c ust. 1 tej ustawy. Ewentualne zastosowanie się przez kierowcę do wymogów z art. 10c ustawy SENT, nie stanowi podstawy do zwolnienia przewoźnika z odpowiedzialności co do wypełnienia obowiązku, wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
Podkreślenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie mimo zgłoszenia do rejestru monitorowania przewozów drogowych numeru lokalizacyjnego GPS, od rozpoczęcia trasy na terytorium kraju do miejsca kontroli, nie były przekazywane dane geolokalizacyjne do rejestru SENT o aktualnym położeniu środka transportu.
Reasumując, obowiązki przewoźnika wynikające z art. 10a ustawy SENT, nie budzą wątpliwości. Zgodnie z tym przepisem, przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu objęty zgłoszeniem w lokalizator GPS oraz zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Jak prawidłowo wskazały organy obowiązki przewoźnika i przewidziane za nie kary administracyjne są odrębnie uregulowane od obowiązku kierowcy i grzywny, której on podlega za naruszenie tych obowiązków. W przedmiotowej sprawie chodzi natomiast o odpowiedzialność przewoźnika. Prawidłowo zatem organy uwzględniając obowiązuje przepisy i stan faktyczny sprawy uznały, że skarżąca jako przewoźnik podlega karze administracyjnej przewidzianej w art. 22 ust. 2a w związku z art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w związku z § 2 pkt 4 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).