II GSK 127/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-12-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
cofnięcie uprawnieńprawo jazdybezpieczeństwo w ruchu drogowymbezprzedmiotowość postępowaniaNSAprawo administracyjnekierowca

NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając, że postępowanie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami było bezprzedmiotowe, gdyż skarżący już wcześniej utracił te uprawnienia na mocy innej decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami i umorzył postępowanie. WSA uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący B.W. już wcześniej został pozbawiony uprawnień na mocy innej, ostatecznej decyzji Starosty Bełchatowskiego z 2020 roku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że ponowne cofanie uprawnień, których strona już nie posiadała, jest niedopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję SKO o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami i umorzył postępowanie administracyjne. Sprawa wywodziła się z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień B.W. z uwagi na popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie dwóch lat od wydania prawa jazdy. Starosta Bełchatowski cofnął uprawnienia, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. WSA w Łodzi uchyliło jednak te decyzje, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe. Sąd wskazał, że B.W. już wcześniej, decyzją z 28 września 2020 r., został pozbawiony uprawnień na okres 3 lat na mocy innej podstawy prawnej (zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony wyrokiem karnym). WSA podkreśliło, że cofnięcie uprawnień w 2020 r. obejmowało wszystkie kategorie, a zatem w momencie wszczęcia nowego postępowania w 2022 r. skarżący już nie posiadał uprawnień, których dotyczyła decyzja. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za bezzasadne. Sąd podkreślił, że WSA prawidłowo stwierdził bezprzedmiotowość postępowania, gdyż skarżący już nie posiadał uprawnień, które miały być cofnięte. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając tym samym wyrok WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie jest bezprzedmiotowe, jeśli strona już nie posiada uprawnień, które miały być cofnięte.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. jest niedopuszczalne, jeśli strona została już wcześniej pozbawiona tych uprawnień na mocy innej decyzji (art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p.), ponieważ postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.r.d. art. 140 § ust. 1 pkt 3a lit. a

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kierujących pojazdami

P.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami było bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący już wcześniej został pozbawiony tych uprawnień na mocy innej, ostatecznej decyzji.

Odrzucone argumenty

SKO argumentowało, że zbieg podstaw prawnych cofnięcia uprawnień nie wyłącza możliwości zastosowania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d., a uchylenie decyzji przez WSA było wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

brak jest przedmiotu postępowania, strona bowiem nie posiada uprawnień, których w kontrolowanym postępowaniu została pozbawiona niedopuszczalne jest ponowne zastosowanie instytucji cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie tej samej kategorii prawa jazdy kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe nawet wtedy, gdyby wydane orzeczenie kończące sprawę było wadliwe

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

sędzia

Jacek Boratyn

sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przypadku, gdy przedmiot postępowania już nie istnieje."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu podstaw prawnych cofnięcia uprawnień i wcześniejszego pozbawienia uprawnień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą bezprzedmiotowości postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale nie zawiera przełomowych kwestii prawnych ani nietypowych faktów.

Czy można cofnąć uprawnienia, których już nie masz? NSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 127/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 508/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-10-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a, art. 103 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 174, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 października 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 508/22 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 19 maja 2022 r. nr KO.481.11.2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 października 2022 r., sygn. III SA/Łd 508/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej WSA w Łodzi), po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. W. (dalej zwanego skarżącym) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: SKO) z dnia 19 maja 2022 r., nr KO.481.11.2022, w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Bełchatowskiego z dnia 2 marca 2022 r., nr KD.5430.160.2022 i umorzył postępowanie administracyjne.
W stanie faktycznym sprawy 31 stycznia 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, który w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, kierując pojazdem silnikowym popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, tj. kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Bełchatowie z 31 lipca 2020 r., sygn. akt II K 510/20.
Pismem z 7 lutego 2022 r. Starosta Bełchatowski wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia B. W. uprawnień.
Decyzją z 2 marca 2022 r. Starosta Bełchatowski cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B, potwierdzonych prawem jazdy nr 00542/19/1001, wydanym przez Starostę Bełchatowskiego.
Wnosząc odwołanie od tej decyzji skarżący zarzucił, że w obrocie prawnym funkcjonuje już ostateczna decyzja Starosty Bełchatowskiego z 28 września 2020 r., która jest podmiotowo i przedmiotowa tożsama ze skarżoną decyzją.
SKO decyzją z 19 maja 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110, ze zm. dalej zwanej u.p.r.d.). Przepis ten stanowi, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie dwóch lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO wskazało, że decyzja z 28 września 2020 r. wydana został na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 Nr 30, poz.151, ze zm. dalej zwanej u.k.p.) stanowiącego, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Po otrzymaniu wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie z 31 lipca 2020 r., sygn. akt II K 510/20, orzekającego wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat organ był zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Natomiast podstawą wydania decyzji z 2 marca 2022 r. jest przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. z uwagi na okoliczność popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie dwóch lat po otrzymaniu pierwszego prawa jazdy, a to jest w sprawie bezsporne.
W ocenie SKO, ani z u.p.r.d., ani z u.k.p. nie wynika, aby zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, w oparciu o jedną podstawę prawną dezaktualizowało możliwość czy też konieczność jej zastosowania w oparciu o inną, odrębną podstawę.
Organ dodał również, że decyzja o cofnięciu uprawnień wydawana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. jest decyzją związaną. Brak wydania zaskarżonej decyzji skutkowałby sytuacją, w której skarżącemu przywrócono by uprawnienia bez wynikającego z przepisów prawa obowiązku spełnienia wszystkich wymagań stawianych osobom po raz pierwszy ubiegającym się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
WSA w Łodzi po rozpoznaniu skargi na decyzję SKO w Łodzi, wyrokiem z 13 października 2022 r., uchylił zaskarżoną decyzję SKO w Łodzi, jak również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne.
Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty Bełchatowskiego z 2 marca 2022 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
WSA w Łodzi podkreślił, że skarżącemu cofnięto uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat wcześniejszą decyzją Starosty Bełchatowskiego z 28 września 2020 r., a to z uwagi na orzeczony wobec strony, na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie z 31 lipca 2020 r., sygn. akt II K 510/20, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat. Decyzja ta jest ostateczna i nadal pozostaje w obrocie prawnym. Orzeczona nią utrata uprawnień do kierowania pojazdami obejmuje okres od 28 września 2020 r. do 28 września 2023 r.
Tym samym w niniejszej sprawie brak jest przedmiotu postępowania, strona bowiem nie posiada uprawnień, których w kontrolowanym postępowaniu została pozbawiona. Skoro skarżącemu cofnięto już w 2020 r. uprawnienia do kierowania pojazdami i uprawnień tych dotychczas nie odzyskał, to brak podstaw do procedowania w sprawie kolejnego cofnięcia tych samych uprawnień do kierowania pojazdami.
Sąd zauważył, że w okolicznościach sprawy mamy do czynienia z różnymi przyczynami pozbawienia skarżącego uprawnień, tj. popełnianie przez kierującego pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, o którym mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. oraz orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów, o którym mowa w art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Niemniej jednak niedopuszczalne jest ponowne zastosowanie instytucji cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie tej samej kategorii prawa jazdy. Zatem kolejne postępowanie dotyczące pozbawienia skarżącego uprawnień, jeżeli kierowca został już wcześniej ich pozbawionych na podstawie obowiązujących przepisów prawa, jest oczywiście bezprzedmiotowe i winno być umorzone, zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.).
Kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe nawet wtedy, gdyby wydane orzeczenie kończące sprawę było wadliwe.
Za bezzasadny WSA w Łodzi uznał zarzut naruszenia art. 61a § 1 K.p.a. Skoro bowiem postępowanie w sprawie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami może zostać wszczęte przez organ wyłącznie z urzędu (a nie na wniosek strony) to wniosek komendanta policji o uruchomienie tego postępowania należy traktować w kategoriach sygnału, który właściwy organ ma obowiązek zweryfikować pod kątem wystąpienia lub nie przesłanek prowadzenia tego postępowania. W konsekwencji, wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu nie stanowi "żądania wszczęcia postępowania", o którym mowa w art. 61 K.p.a.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi wniosło SKO, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił, na podstawie art. 173 i art.174 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.):
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie prowadzące do przyjęcia, iż fakt cofnięcia stronie prawomocną decyzją, podjętą na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., uprawnień do kierowania pojazdami, wyłącza możliwość cofnięcia kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, BI, B w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. względem kierującego pojazdem silnikowym, który w okresie dwóch lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu publicznemu w komunikacji;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a i z art. 145 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 105 § K.p.a. wskutek błędnego uznania, iż organy w niniejszej sprawie wadliwie przeprowadziły postępowanie, nie oceniając prawidłowo jej istotnych okoliczności, a mianowicie istnienia w obrocie prawnym prawomocnej decyzji cofającej skarżącemu uprawnienia do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, których to uprawnień on nie odzyskał, a która to okoliczność przesądzała o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie, podczas gdy okoliczność ta nie przesądza o bezprzedmiotowości postępowania, gdyż znajdujący w sprawie zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. obligował organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień skarżącemu w orzeczonym wyrokiem sądu karnego zakresie,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 3 w zw. z art. 151 P.p.s.a, polegające na tym, że Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, gdy skarga podlegała oddaleniu w okolicznościach wskazanych w decyzji.
Na tej podstawie skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie zaś o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi.
Oprócz tego organ wystąpił o zasądzenie od skarżącego na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że ratio legis analizowanego przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. było takie, aby pozbawiać uprawnień do kierowania pojazdami kierowców, którzy po uzyskaniu prawa jazdy, dopuszczali się brawurowej jazdy, bądź nie respektowali zasad i reguł obowiązujących w ruchu drogowym, powodując w związku z tym wypadki drogowe. Celem obowiązywania tej regulacji jest między innymi prewencja generalna, która ma oddziaływać na osoby, które pierwszy raz uzyskały prawo jazdy, ażeby zachowały one szczególną ostrożność z uwagi na mniejsze doświadczenie niż pozostali uczestnicy ruchu drogowego. Ponadto, unormowanie to ma chronić zdrowie i życie uczestników tego ruch.
Organ podkreślił, iż ani z przepisów u.p.r.d., ani u.k.p. nie wynika, aby zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w oparciu o jedną podstawę prawną dezaktualizowało możliwość czy też konieczność jej zastosowania w oparciu o inną, odrębną podstawę. Co do zasady taki zbieg unormowań, z jakim mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy nie wyłącza zatem zastosowania unormowania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. jako dalej idącego, skierowanego do szczególnego kręgu adresatów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 516/21, CBOSA). Decyzja o cofnięciu uprawnień wydawana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. jest decyzją związaną. Brak wydania zaskarżonej decyzji skutkowałby sytuacją, w której skarżącemu przywrócono by uprawnienia bez wynikającego z przepisów prawa obowiązku spełnienia wszystkich wymagań stawianych osobom po raz pierwszy ubiegającym się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
W efekcie zapadłego wyroku doszło natomiast do sytuacji, w której tzw. młody kierowca będzie mógł mieć przywrócone uprawnienia po upływie okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów i co istotne, po spełnieniu tylko części wymagań stawianych osobom dopiero ubiegającym się o uzyskanie uprawnień, a taki status ma "młody kierowca" po cofnięciu mu uprawnień. Osoba ubiegająca się dopiero o przyznanie uprawnień, musi bowiem spełnić warunki wynikające z art. 11 u.k.p. w pełnym zakresie, a więc m. in. musi odbyć szkolenie, a co nie jest jednym z wymagań do przywrócenia danej osobie cofniętych uprawnień z uwagi na orzeczony zakaz obejmujący okres 3 lat.
W istniejącym w sprawie stanie faktycznym i prawnym, nie mamy do czynienia z rozstrzyganiem tej samej materii, której dotyczy decyzja Starosty Bełchatowskiego z dnia 28 września 2020 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Artykuł 176 P.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa.
W myśl przytoczonych wyżej regulacji granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą dyspozycyjności postępowania kasacyjnego, zakreślają, co do zasady, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zdefiniowane poprzez wskazanie przez jej autora konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone, a także oparte na tych przepisach twierdzenia, dotyczące mających według skarżącego kasacyjnie miejsce uchybień regulacjom prawa materialnego czy procesowego.
W przedmiotowej sprawie, w której nie stwierdzono nieważności postępowania ani podstaw do umorzenia postępowania czy też odrzucenia skargi, formułując zarzuty skargi kasacyjnej organ podniósł zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
Ze swej istoty zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, co do zasady, winny być rozpoznane w pierwszej kolejności, gdyż ocenę prawidłowości subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przeprowadzić dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08 - dost. w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszym przypadku jako naruszone regulacje procesowe SKO wskazało art. 151 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a i z art. 145 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. Jego zdaniem uchybienie im przez Sąd I instancji miało polegać na uznaniu, że organy wadliwie przeprowadziły postępowanie w sprawie, nie oceniając prawidłowo jej istotnych okoliczności, a to w związku z przyjęciem bezprzedmiotowości postępowania.
Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania jego zasadności. WSA w Łodzi prawidłowo bowiem uznał, że przeprowadzone przez organy postępowanie administracyjne było od początku bezprzedmiotowe. Dotyczyło ono cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B, których to skarżący, w momencie wszczęcia postępowania już nie posiadał. Został ich bowiem pozbawiony ostateczną decyzją Starosty Bełchatowskiego z 28 września 2020 r., która ciągle pozostaje w obrocie prawnym.
Z punktu widzenia braku istnienia przedmiotu ocenianego postępowania administracyjnego bez znaczenia jest kwestia istnienia dwóch podstaw prawnych pozbawienia do skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami, tj. tej z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. i art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., gdyż z faktu tego nie wywieść istnienia wielości spraw tożsamych przedmiotowo.
Tak więc już w momencie zainicjowania postępowania w niniejszej sprawie nie istniał jego przedmiot, wobec tego stwierdzić należy, iż WSA w Łodzi zasadnie uznał, że winno było ono zostać umorzone. Prawidłowo więc, tj. zgodnie z prawem, uchylił zaskarżoną decyzję SKO, jak również poprzedzającą ją decyzję Starosty Bełchatowskiego, a kierując się art. 145 § 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne.
Jeżeli chodzi o zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, to w tym wypadku zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie organ podniósł uchybienie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie prowadzące do przyjęcia, iż fakt cofnięcia stronie prawomocną decyzją, podjętą na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., uprawnień do kierowania pojazdami, wyłącza możliwość cofnięcia kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, BI, B w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić na wstępie należy, że w jego treści skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego w dwóch jego postaciach, tj. zarówno poprzez jego błędną wykładnię, jak i niewłaściwe zastosowanie. Nie wskazał on jednak wprost jak art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. winien być prawidłowo wykładany, co jest obligatoryjnym elementem zarzutu błędnej wykładni prawa, natomiast argumenty odwołujące się bezpośrednio do cofnięcia skarżącemu posiadanych przez niego kategorii uprawnień prowadzą do stwierdzenia, że w istocie kwestionuje on głównie prawidłowość zastosowania wskazanych przez siebie regulacji.
Niezależnie jednak od wskazanych powyżej uchybień omawianego zarzutu stwierdzić należy, że w obu swych możliwych postaciach nie znajduje on uzasadnionych podstaw. Zauważyć bowiem należy, że art. art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d., podobnie jak art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., stanowią odrębne i niezależne od siebie podstawy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Żaden z tych przepisów nie zawiera norm kolizyjnych, odnoszących się do występujących pomiędzy nimi zależności. Nie sposób jest więc przyjąć, co sugeruje skarżący kasacyjnie, że Sąd I instancji mógł się dopuścić naruszenia art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d., poprzez jego błędna wykładnię, w związku z przyjęciem, że pozbawienie uprawnień do kierowania pojazdami, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., wyłącza możliwość powołania się na pierwszą z tych regulacji.
Z tych samych względów nie sposób jest przyjąć naruszenia przez Sąd I instancji, wskazanych w zarzucie regulacji, poprzez ich błędne zastosowanie.
Podstawą do uchylenia przez WSA w Łodzi zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także umorzenia postępowania w sprawie, było stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania, dotyczącego pozbawienia uprawnień, których skarżący w momencie jego zainicjowania już nie posiadał. Zatem rozstrzygnięcie sprawy sprowadzało się do przesądzenia stricte procesowego zagadnienia, w związku z czym zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, czy to poprzez błędną jego wykładnię czy też nieprawidłowe jego zastosowanie, nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI