II GSK 1269/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-17
NSAAdministracyjneWysokansa
kara administracyjnagry hazardoweautomaty do gierposiadacz samoistnyposiadacz zależnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiordynacja podatkowaodpowiedzialność administracyjnapodnajem lokalu

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki dotyczącą kary pieniężnej za posiadanie lokalu z niezarejestrowanymi automatami do gier, uznając spółkę za samoistnego posiadacza lokalu mimo jego podnajęcia.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora IAS o nałożeniu kary pieniężnej za posiadanie lokalu z niezarejestrowanymi automatami do gier. Spółka argumentowała, że podnajęła lokal i nie była samoistnym posiadaczem w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. NSA oddalił skargę, uznając, że podnajęcie części lokalu nie wyłącza odpowiedzialności samoistnego posiadacza, a spółka nadal posiadała lokal w rozumieniu przepisów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. sp. z o.o. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie. Decyzja ta dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę jako posiadacza samoistnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne oznaczenie pisma organu, brak wezwania do uzupełnienia pełnomocnictwa oraz pominięcie wniosków dowodowych. Podnosiła również zarzut naruszenia prawa materialnego, twierdząc, że nie była samoistnym posiadaczem lokalu, ponieważ go podnajęła, a sama nie brała aktywnego udziału w eksploatacji automatów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że błędne zatytułowanie pisma organu jako 'postanowienie' zamiast 'wezwanie' nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza że pełnomocnik spółki uzupełnił braki. Podobnie, drobne błędy w pełnomocnictwie nie dyskwalifikowały go. Sąd podkreślił, że dowody dotyczące stanu zdrowia prezesa zarządu czy wewnętrznych stosunków spółki nie miały znaczenia dla odpowiedzialności spółki jako posiadacza samoistnego lokalu. Kluczowe było ustalenie, że podnajęcie części lokalu nie wyłącza odpowiedzialności samoistnego posiadacza zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, ponieważ posiadacz samoistny nie traci posiadania przez oddanie rzeczy w posiadanie zależne (art. 337 k.c.). Sąd uznał, że spółka nadal była samoistnym posiadaczem lokalu, w którym prowadzono działalność gastronomiczną, a automaty znajdowały się w tej części lokalu, która pozostała częścią całości zarządzanej przez spółkę. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podnajęcie części lokalu nie wyłącza odpowiedzialności samoistnego posiadacza. Spółka nadal jest posiadaczem samoistnym lokalu, nawet jeśli udostępniła jego fragment innym podmiotom.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 337 k.c., posiadacz samoistny nie traci posiadania przez oddanie rzeczy w posiadanie zależne. Podnajęcie części lokalu nie powoduje utraty przez spółkę posiadania samoistnego całego lokalu, w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 138e § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 169 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 216 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 217

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 235

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.c. art. 336

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 337

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podnajęcie części lokalu nie wyłącza odpowiedzialności samoistnego posiadacza lokalu z tytułu posiadania niezarejestrowanych automatów do gier. Odpowiedzialność spółki jako posiadacza samoistnego jest niezależna od wiedzy jej zarządu o umieszczeniu automatów czy ważności umowy najmu. Dowody dotyczące stanu zdrowia prezesa zarządu i wewnętrznych stosunków spółki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organ, w tym błędne oznaczenie pisma, brak wezwania do uzupełnienia pełnomocnictwa, pominięcie wniosków dowodowych. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h., gdyż spółka nie była samoistnym posiadaczem lokalu z uwagi na jego podnajęcie.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność Spółki ma miejsce bowiem niezależnie od tego, czy automaty wstawiono za wiedzą i zgodą prezesa zarządu czy bez, ani od tego czy czynność ta nastąpiła w sposób legalny czy bezprawny. Dla odpowiedzialności za delikt administracyjny nie ma bowiem znaczenia tzw. strona podmiotowa, a więc świadomość sprawcy deliktu. Zgodnie z art. 337 k.c. posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje rzecz w posiadanie zależne.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sprawozdawca

Małgorzata Rysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia samoistnego posiadacza lokalu w kontekście ustawy o grach hazardowych, zwłaszcza w sytuacji podnajmu części lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji posiadania lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier, w powiązaniu z przepisami prawa cywilnego o posiadaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za nielegalne automaty do gier, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Interpretacja pojęcia 'posiadacza samoistnego' w kontekście podnajmu jest istotna dla praktyków.

Podnajmujesz lokal? Uważaj na automaty do gier – możesz odpowiadać jak właściciel!

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 1269/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Gry losowe
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1304/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-03-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 49 § 1,  art. 145 § 1 pkt 3,  art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 122, art. 138e § 3,  art. 169 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188,  art. 191, art. 210 § 4,  art. 216 § 1 i 2, art. 217, art. 235
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 471
art. 89 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 336, art. 337
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 1304/23 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2023 r. nr 1801-IOA.4246.87.2023 w przedmiocie kary pieniężnej dla posiadacza samoistnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. sp. z o.o. w N. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 19 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1304/23 oddalił skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w N. (dalej: Spółka, Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: Dyrektor IAS, DIAS) z 2 czerwca 2023 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu posiadania samoistnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier.
Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się Spółka i wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając orzeczenie to w całości. Wyrokowi temu zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.):
I. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
1. art. 145 § 1 pkt 3 poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Skarżąca wykazała, że postępowanie organów administracji było niezgodne z przepisami, a decyzje w sprawie wydane były z naruszeniem prawa określonego w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 z późn. zm.; dalej: O.p.), tj.:
a. art. 169 § 1 O.p. oraz art. 216 i art. 217 O.p., albowiem w toku postępowania organ błędnie oznaczył pismo i błędnie sformułował żądanie kierowane pismem do strony z 6 kwietnia 2023 r. oraz nie odpowiedział na pismo pełnomocnika Skarżącej w celu doprecyzowania intencji organu, co doprowadziło do wydania błędnego postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozparzenia;
b. art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 138e § 3 O.p. i art. 49 § 1 p.p.s.a poprzez brak wezwania pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia treści pełnomocnictwa szczegółowego PPS-1 o zakres umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony, oraz wskazania brakujących rubryk formularza, w tym wskazania adresu poczty email do doręczeń elektronicznych;
c. art. 235 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p., poprzez całkowite pominięcie przez organ zgłoszonych w toku postępowania odwoławczego wniosków dowodowych, oraz argumentów i zarzutów przedstawionych w treści odwołania i brak jakiegokolwiek nawiązania do nich w treści decyzji organu;
d. art. 122, art.180, art. 187 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, albowiem organ nie ustalił czy właściwa osoba odpowiedzialna za Spółkę zawarła umowę najmu automatów i wyraziła zgodę na ich wstawienie do lokalu - czy automaty znajdowały się w lokalu w sposób bezprawny bez zgody i wiedzy Prezesa zarządu spółki;
2. naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 89 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 z późn. zm.; dalej: u.g.h.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżący był posiadaczem samoistnym lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gry, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący podnajął lokal osobom trzecim i nigdy nie brał aktywnego udziału w zakresie eksploatacji automatów, co wyklucza odpowiedzialność skarżącego w trybie art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h.
Wskazując na powyższe, Skarżąca kasacyjnie wnosiła o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy przez NSA na rozprawie.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Spółka w piśmie procesowym z 16 grudnia 2024 r. na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. zrzekła się przeprowadzenia rozprawy i wnosiła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Organ- Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Spółki nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że Skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a organ nie wniósł o jej przeprowadzenie.
Wymaga także wyjaśnienia, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art.193 zdanie 1 p.p.s.a. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podanej przez organy administracji i Sąd I instancji.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
W ocenie NSA niezasadne są zarzuty procesowe rozpoznawanej skargi kasacyjnej.
Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 169 § 1 O.p. oraz art. 216 i art. 217 O.p. Zgodnie z art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Z kolei 216 O.p. w § 1 stanowi, że w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą zaś poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (art. 216 § 2 O.p.). Z kolei w art. 217 O.p. określono elementy niezbędne postanowienia (§ 1) oraz dodatkowe, gdy postanowienie jest zaskarżalne albo zostało wydane na skutek zażalenia na nie (§ 2).
Organ pismem z 6 kwietnia 2023 r. wezwał wnoszącego pismo Pełnomocnika Spółki do przedłożenia pełnomocnictwa do jej reprezentowania w postępowaniu odwoławczym dla adwokata, który podpisał się pod odwołaniem wniesionym od decyzji organu I instancji. Pismo to zostało nieprawidłowo zatytułowane "postanowienie". Porównując oba przepisy – art. 169 i 216 O.p., nie ma wątpliwości, że organ błędnie określił wezwanie do uzupełnienia braków odwołania "postanowieniem". Mimo że Sąd niesłusznie przyjął zasadność takiej formy wzywania przez organ o uzupełnienie braków formalnych podania (s. 13 uzasadnienia), z uwagi na art. 169 § 1 w zw. z art. 235 O.p., to jednocześnie trafnie zauważył, że wezwanie to zostało wypełnione, gdyż adwokat K. K., prawidłowo ustanowiony pełnomocnikiem w zakreślonym terminie przedłożył wymagane pełnomocnictwo (przy piśmie z 27 kwietnia 2023 r.). Nie było więc potrzeby powtórnego wzywania czy też doprecyzowania wezwania, wobec prawidłowej ("skutecznej") reakcji pełnomocnika Skarżącej. Nie było też potrzeby do odpowiadania pełnomocnikowi Spółki na jego pismo z 27 kwietnia 2023r., do którego dołączył żądane pełnomocnictwo i w którym jednocześnie polemizował z wezwaniem DIAS z 6 kwietnia 2023 r., wytykając organowi błędne zatytułowanie wezwania o usunięcie braku i dążąc w ten sposób jedynie do wydłużenia czasu trwania postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego błędne zatytułowanie wezwania jako "postanowienie" nie miało nie tylko istotnego, ale żadnego wpływu na wynik sprawy.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 169 § 1 O.p. oraz art. 138e § 3 O.p. i art. 49 § 1 p.p.s.a. Wprawdzie pełnomocnictwo zawierało błędy, które popełnił ten sam pełnomocnik, wnoszący wówczas odwołanie, a obecnie skargę kasacyjną, ale nie uchybiało to ważności i skuteczności tego pełnomocnictwa. Dyrektor IAS pełnomocnictwa tego nie kwestionował i umożliwił pełnomocnikowi reprezentowanie strony, to chociażby z tego powodu braki w postaci nie wskazania poczty elektronicznej oraz nie wskazania numeru sprawy, do której zostało ono udzielone nie miały istotnego wpływu na przebieg postępowania.
Równie niezasadne są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 235 O.p., art. 180 § 1 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p., art. 210 § 4 O.p., a następnie w zw. z art. 122 O.p., art. 180 O.p., art. 187 O.p.
Spółka przedłożyła w postępowaniu odwoławczym szereg dowodów a mianowicie pełny KRS spółki P. sp. z o.o., oświadczenie o odwołaniu prokury samodzielnej, informację o udzielonym urlopie macierzyńskim, informację o udzielonym urlopie rodzicielskim, zgłoszenie ZUS P RSA, kartę leczenia z dnia 27 października 2017 oraz z dnia 4 stycznia 2018 r. celem wykazania, iż w dniu sporządzenia umowy najmu powierzchni, tj. 2 maja 2018 r. jak i w dniu kontroli - 15 maja 2018 r. J. W. nie był ani przedstawicielem Spółki, ani jej pełnomocnikiem lub prokurentem. W zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji organ nie odniósł się bezpośrednio do wyżej wymienionych dokumentów.
Zgodnie z art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Trafnie zwraca się więc uwagę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ nie może pominąć żadnego z dowodów, jeżeli oceni go jako wiarygodny, nie może nie doceniać jego znaczenia, jeżeli ma on wartość dla rozpoznawanej sprawy (por. wyrok NSA z 20.12.2022 r., III FSK 637/22, LEX nr 3454043). Przedstawione dowody przez Spółkę w postępowaniu odwoławczym nie miały znaczenia dla wyniku rozpoznawanej sprawy co do przypisania jej odpowiedzialności administracyjnej. Zgłoszone dowody dotyczyły bowiem kwestii zdrowotnych i macierzyństwa prezesa zarządu oraz wewnętrznych stosunków panujących w Spółce. Odpowiedzialność zaś z art.89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. została przypisana Spółce, a nie prezesowi jej zarządu. Trafnie więc zauważył Sąd I instancji, że podnoszone okoliczności związane z pobytem prezesa zarządu na urlopie macierzyńskim i rodzicielskim, jak też z leczeniem szpitalnym jej dziecka i nieobecności z tego powodu w lokalu restauracji, nie zmieniają tej oceny. Podobnie nie mają znaczenia stosunki wewnętrzne panujące w skarżącej spółce. Do władz spółki należy bowiem właściwe zorganizowanie jej działalności, a fakt przebywania prezesa na urlopie macierzyńskim nie zwalnia spółki jako takiej od obowiązku zgodnego z prawem prowadzenia swojej działalności. Odpowiedzialność Spółki ma miejsce bowiem niezależnie od tego, czy automaty wstawiono za wiedzą i zgodą prezesa zarządu czy bez, ani od tego czy czynność ta nastąpiła w sposób legalny czy bezprawny. Dla odpowiedzialności za delikt administracyjny nie ma bowiem znaczenia tzw. strona podmiotowa, a więc świadomość sprawcy deliktu. W tym zresztą zakresie należy zauważyć, że nie sposób badać owej świadomości w sytuacji odpowiedzialności administracyjnej podmiotu zbiorowego, w tym przypadku spółki prawa handlowego, która ponosi niezależną odpowiedzialność od osoby nią zarządzającej. Z punktu widzenia odpowiedzialności administracyjnej spółki nie ma znaczenia czy umowa najmu była nieważna, a automaty wstawione zostały do lokalu bez wiedzy i zgody prezesa zarządu, gdyż okoliczności te nie powodowały przeniesienia odpowiedzialności na najemcę jako posiadacza zależnego, więc jak trafnie zauważył Sąd I instancji ich wykazanie nie mogło wpłynąć na ustalenia zarówno w zakresie stanu faktycznego, jak i prawnego.
Mimo powyższego wymaga także zauważenia, że przesłuchani w charakterze świadków pracownicy lokalu, zresztą zatrudnieni od dłuższego okresu czasu, oświadczyli, że uznawali J. W. za właściciela lokalu i że to on zajmował się wszystkimi sprawami związanymi z automatami do gier.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie zarzutów co do naruszenia art. 235 O.p., art. 180 § 1 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p., art. 210 § 4 O.p., art. 122 O.p., art. 180 O.p., art. 187 O.p. za uzasadnione, gdyż organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.). Zebrany materiał jest kompletny, a jego ocena jest wszechstronna i przekonująca, czym spełniono wymóg z art. 187 § 1 O.p. Z tego punktu widzenia nieprzeprowadzenie przez organy dowodów wskazywanych przez stronę nie stanowi naruszenia zasad prowadzenia postępowania dowodowego. Z treści art. 188 O.p., nie wynika oczywista konieczność uwzględniania każdego wniosku dowodowego zgłaszanego przez stronę w toku postępowania. Organ może nie uwzględnić wniosku dowodowego strony nie tylko wówczas, gdy wniosek taki dotyczy okoliczności nieistotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, ale także w przypadku stwierdzenia, że istotna dla rozstrzygnięcia okoliczność została już dostatecznie wyjaśniona, a zgłoszenie nowych wniosków dowodowych spowoduje jedynie przewlekanie postępowania.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. przepisu art. 89 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., zgłoszony w pkt II petitum skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h., karze pieniężnej podlega posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego. Odpowiedzialności administracyjnej na tej podstawie podlega więc co do zasady posiadacz samoistny lokalu. Odpowiedzialność posiadacza samoistnego jest wyłączona jedynie w sytuacji, gdy lokal jako całość jest przedmiotem posiadania zależnego. Ustawodawca nie zdefiniował jednak w ustawie o grach hazardowych pojęć: posiadacza zależnego, posiadacza samoistnego oraz pojęcia lokalu. Instytucja posiadania (samoistnego i zależnego) należy do sfery uregulowań prawa cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie samoistne rzeczy polega na faktycznym wykonywaniu w stosunku do niej wszelkich uprawnień, które składają się na treść prawa własności, a zatem, co do zasady, przynależą właścicielowi (art. 336 k.c.). Dla samoistnego posiadania rzeczy konieczne jest zatem sprawowane nad nią faktycznego władztwa (corpus) oraz zamiar władania nią dla siebie (cum animo rem sibi habendi). Posiadacz zależny natomiast włada rzeczą w zakresie innego prawa niż własność, dlatego czynnik woli (animus) stanowi kryterium, które pozwala odróżnić posiadanie samoistne od posiadania zależnego. Posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne (art. 337 k.c.). Z kolei pojęcie odrębnego lokalu należy utożsamiać z pomieszczeniem, które zostało w wyraźny sposób wydzielone za pomocą stałych przegród (ścian), przeznaczone jednocześnie do pobytu osób w celach mieszkalnych lub związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 967/20, Lex nr 3576533).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że przeniesienie posiadania do części lokalu (rozumianego jako część powierzchni lokalu) nie będzie skutkowało "przesunięciem" ciężaru odpowiedzialności na posiadaczy zależnych tej niewyodrębnionej w osobny lokal części powierzchni lokalu. Lokal, o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h., nie traci charakteru wyodrębnionego fizycznie miejsca, w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa w sytuacji, gdy korzystając z zasady swobody umów posiadacz lokalu udostępni (wynajmie) fragment jego powierzchni innej osobie do używania. Samoistny posiadacz lokalu w takiej sytuacji nie traci posiadania "lokalu", w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Zgodnie z art. 337 k.c. posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje rzecz w posiadanie zależne. Biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy należy uznać, że podnajęcie części powierzchni lokalu nie spowodowało, że ta część stała się samodzielnym "lokalem", który mógłby być oddany w posiadanie zależne w rozumieniu art. 89 § 1 pkt 3 i 4 u.g.h. (por. wyroki NSA z: 15.05.2024 r., II GSK 1118/20; 25.04.2024 r., II GSK 158/21; 20.04.2023 r., II GSK 967/20; 3.12.2020 r., II GSK 995/20; 3.12.2020 r., II GSK 749/20; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma przy tym znaczenia, czy automaty do gry hazardowej znajdowały się w barze, czy też w restauracji. Całość lokalu była bowiem zarządzana przez Skarżącą. Trafnie Sąd I instancji wskazał, że bar jest lokalem gastronomicznym, nawet jeśli nie serwuje się tam posiłków, a wyłącznie napoje, a poza tym, przedmiotem zawartej umowy najmu było 10m2 powierzchni, a zatem nie cała powierzchnia baru lecz tylko część i dalsza część pomieszczenia, w którym wstawiono automaty pozostawała częścią tego lokalu, w którym prowadzona była działalność gastronomiczna. Stąd nie można uznać, że sam bar jako taki stał się przedmiotem posiadania zależnego. Z zeznań świadków wynika również, że przedmiotowe automaty były włączane i wyłączane przez pracowników Skarżącej.
Biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy należy uznać, że podnajęcie części powierzchni lokalu nie spowodowało, że ta część stała się samodzielnym "lokalem", który mógł być oddany w posiadanie zależne w rozumieniu art. 89 § 1 pkt 3 u.g.h. Zawarcie umowy najmu nie spowodowało zatem w tej sprawie utraty przez Spółkę posiadania samoistnego "lokalu" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. Wynajęta powierzchnia w dalszym ciągu pozostawała częścią całego lokalu, w którym prowadzona była przez Stronę działalność gastronomiczna/handlowa.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną Spółki.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023r., poz. 1935 z późn.zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę