II GSK 1267/24

II GSK 1267/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
III SA/Gl 838/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-01-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 838/23 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od C. Sp. z o.o. w B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 838/23, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: P.p.s.a.), oddalił skargę C. Sp. z o.o. w B. (dalej: skarżąca lub Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] lipca 2023 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła C. Sp. z o.o. w B., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się uchylenia go w całości i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, ewentualnie uchylenia wyroku w całości i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżanemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuciła:
I. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: O. p.), art.187 O. p., art. 191 O. p. w związku z art. 26 ust. 5 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 104 ze zm.; dalej: ustawa SENT) polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i organy administracyjne wydające decyzje w niniejszej sprawie, wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego przyjęcia, że okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą nie są wystarczające do uznania ich za spełniające przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w związku z istnieniem ważnego interesu publicznego i ważnego interesu przewoźnika, w szczególności, że rozmiar uchybienia przewoźnika nie skutkował uszczupleniem należności publicznoprawnych, a przewoźnik dopełnił obowiązkom wynikającym z ustawy o SENT, a w szczególności związanym z przekazywaniem aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportowego do rejestru, co umożliwiało podejmowanie przez organy celno-skarbowe kontroli zespołu pojazdów realizujących przewóz drogowy towarów objętych zgłoszeniem SENT;
Il. w granicach art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 24 ust. 3 ustawy SENT oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT, polegające na:
a) niewłaściwym ich zastosowaniu i nieodstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, co prowadzi w szczególności do naruszenia zasady proporcjonalności;
b) niewłaściwym ich zastosowaniu i zaniechaniu przeprowadzenia szczegółowej analizy przesłanek "ważnego interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym" w zakresie okoliczności sprawy, co pozwoliłoby ustalić czy przy prawidłowym stosowaniu ustawy SENT oraz celów dla jakich została ona wprowadzona do porządku prawnego dawało możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na skarżącą, mając na uwadze znikomy rozmiar uchybienia, który nie miał wpływu na leżący po stronie skarżącej obowiązek podatkowy oraz fakt, że skarżąca na bieżąco przekazywała dane geolokalizacyjne zespołu pojazdów objętych zgłoszeniem SENT,
c) niewłaściwym zastosowaniu polegającym na nałożeniu kary pieniężnej za delikt administracyjny, bez uwzględnienia okoliczności dotyczących tego czynu, co narusza zasadę sprawiedliwości oraz proporcjonalności określone w przepisach Konstytucji RP (art. 2, art. 64 ust. 3, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP).
Argumenty ma poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie zarówno wnosząca skargę kasacyjną Spółka jak i DIAS złożyli oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Wobec tego NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Pierwszeństwo w rozpoznaniu mają, co do zasady, zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11 oraz wyrok NSA z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, wszystkie orzeczenia wskazane w uzasadnieniu dostępne w bazie CBOSA).
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Artykuł 176 P.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z dnia 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z dnia 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, wszystkie dostępny w CBOiS - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu kasacyjnego opartego na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów postępowania a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 122 O. p., art. 187 O. p., art. 191 O. p. w związku z art. 26 ust. 5 ustawy SENT polegającego na braku wszechstronnego rozpatrzenia zarówno przez Sąd I instancji, jak i organy administracyjne, wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowej oceny materiału dowodowego, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania jego zasadności, co jest następstwem tego, że zarzut ten nie został rozwinięty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił Sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w skardze kasacyjnej skarżąca nie kwestionuje ustaleń faktycznych będących podstawą do ustalenia kwestionowanej kary pieniężnej. Dodać należy, że strona skarżąca kasacyjnie nie wskazuje na nieprzeprowadzenie przez organy dowodów, tylko na ich niekorzystną dla niej ocenę, w oparciu o którą nie zastosowano wobec kasatora możliwości odstąpienia od nałożenia kary. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracji zebrały w sprawie pełny materiał dowodowy i w sposób wyczerpujący go rozpatrzyły, na co wskazał również Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 24 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT, a więc przepisów przewidujących przesłanki i warunki odstąpienia od wymierzenia kary, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że również nie zasługują one na aprobatę.
Kwestia klauzul generalnych zawartych w art. 24 ust. 3 ustawy o SENT oraz stosowania tego przepisu, wielokrotnie była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1541/23, z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 263/21 i powołane tam orzecznictwo i piśmiennictwo). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że odwołanie się do klauzul generalnych o dużym stopniu niedookreśloności, a taką jest klauzula "interesu publicznego", rodzi wprawdzie problemy z określeniem istoty takiej klauzuli (por. Eliza Komierzyńska, Marian Zdyb, Klauzula interesu publicznego w działaniach administracji publicznej, [w:] Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia Vol. LXIII, 2 – 2016, s. 161-178 i powołane tam publikacje). Nie może jednak budzić wątpliwości, że pojęcie "interesu publicznego" nie jest pojęciem, którego treść mogłaby być zapełniana w sposób dowolny. W sytuacji, gdy ustawodawca posługuje się pojęciami nieostrymi i klauzulami generalnymi, takimi jak "interes publiczny", organ administracji czy sąd stosujący prawo nie otrzymuje prawa do swobodnego określania ich treści. Na organy stosujące prawo został zatem nałożony obowiązek odszukania optymalnych treści wyrażających istotę "interesu publicznego".
Zasadnie podnosi się, że szczególnie wnikliwego rozważenia wymaga sytuacja, gdy prawodawca określa sankcje w postaci administracyjnych kar pieniężnych w sposób bezwzględnie oznaczony (tak jak sankcja określona w mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT), zwłaszcza gdy może to prowadzić do naruszenia w procesie stosowania prawa zasady proporcjonalności.
Z tej perspektywy nadanie właściwej treści pojęciu "interesu publicznego" użytemu w art. 24 ust. 3 ustawy SENT - jako przesłanki uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej - powinno nastąpić z uwzględnieniem szczególnego znaczenia zasady proporcjonalności.
Nie budzi obecnie w doktrynie i orzecznictwie wątpliwości, że zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, mimo że adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa. Zasada ta musi być odnoszona również do wymierzania sankcji administracyjnych - jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego - w procesie stosowania prawa (por. Magdalena Śliwa-Wajda, Zasada proporcjonalności przy wymierzaniu administracyjnych kar pieniężnych, [w:] Standardy współczesnej administracji i prawa administracyjnego, pod red. Zofii Duniewskiej, Agnieszki Rabiega-Przyłęckiej i Małgorzaty Stahl, 2019, s. 112-127).
Zastosowanie zasady proporcjonalności w odniesieniu do sankcji bezwzględnie oznaczonej (administracyjnej kary pieniężnej w określonej wysokości) wymaga rozważenia, czy wymierzenie kary pieniężnej w określonej wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwością.
Jeżeli odpowiedzi na te pytania nie będą pozytywne, należy uznać, że nałożenie kary nie jest niezbędne dla ochrony interesu publicznego i zachodzą uzasadnione podstawy, by odstąpić od jej nałożenia, jako niezgodnej z konstytucyjnymi standardami płynącymi z zasady proporcjonalności. Innymi słowy, właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przewidzianej w art. 24 ust. 3 ustawy SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu), to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary. Trafnie podkreśla się przy tym, że nie jest prawidłowe odczytywanie użytego w art. 24 ust. 3 ustawy SENT pojęcia "interes publiczny" z powoływaniem się na poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 67a i art. 67b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zupełnie inne są bowiem cele regulacji podatkowych spełniających funkcje fiskalne, a inne są cele regulacji wprowadzających sankcje administracyjne. Jak już wskazano, rozważenie przewidzianej w art. 24 ust. 3 ustawy SENT przesłanki interesu publicznego, jako uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem celów tej ustawy. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ma stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonujących wyłudzeń niezapłaconych podatków (Sejm VIII kadencji, druk nr 1244). Kary przewidziane w ustawie SENT nie mają więc charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. W orzecznictwie brano przy tym pod uwagę czy stwierdzone uchybienia nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa (por. np. wyroki NSA z dnia: 18 maja 2020 r. sygn. akt II GSK 220/20, 27 listopada 2020 r. sygn. akt II GSK 790/20, 19 lutego 2021 r. sygn. akt II GSK 1353/20, z 1 lipca 2021 sygn. akt II GSK 145/21, sygn. akt II GSK 193/21). Ocena, czy istnieje podstawa do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy SENT niewątpliwie nie może być dowolna. Ustawodawca, nakładając obowiązki co do wypełniania w odpowiednim czasie przewidzianych ustawą zgłoszeń, czyni to dla zabezpieczenia wyżej wskazanych interesów fiskalnych i może nakładać na przewoźników jako profesjonalistów szczególne wymogi, służące realizacji celów ustawowych. Stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy SENT powinno mieć charakter wyjątkowy. Rozważenia wymaga czy z uwagi na zakres działalności przewoźnika, jego wywiązywanie się z obowiązków przestrzegania prawa w prowadzonej działalności, stwierdzone uchybienie ma charakter incydentalny, nie nosi znamion działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków.
Wskazana wyżej wykładnia art. 24 ust. 3 ustawy SENT wyznacza zakres ustaleń faktycznych, jakich należy dokonać i tym samym wskazuje, jakie okoliczności muszą być przedmiotem rozważań - aby prawidłowo ocenić, czy w konkretnej, indywidualnej sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania lub odmowy zastosowania przewidzianego w tym przepisie odstąpienia od nałożenia kary.
W tym stanie rzeczy zauważyć należy, że przy potrzebie oceny "interesu publicznego" uwzględnić trzeba takie wartości jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie do organów Państwa, niemniej jednak oceniając zasadność zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy o SENT ograniczyć się do przyjęcia, że w "interesie publicznym" jest przestrzeganie prawa i zasad równości i sprawiedliwości opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny stoi jednak na stanowisku, że skoro ustawodawca jednoznacznie przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary (za bezsporne naruszenia prawa) w indywidualnych okolicznościach faktycznych konkretnej sprawy, to znaczy, że nieuzasadniona byłaby odmowa zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT samą tylko okolicznością, że prowadzi to do różnego potraktowania przewoźników naruszających przepisy powołanej ustawy. W tym miejscu podkreślić jednak należy, że skarżąca pismem z dnia 10 listopada 2022 r. została wezwana do wskazania okoliczności uzasadniających zastosowanie względem niej odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za dokonane naruszenie, a także wezwano ją do przedstawienia aktualnej sytuacji finansowej, popartej stosownymi dokumentami, celem ustalenia czy zachodzi przypadek uzasadniony "ważnym interesem przewoźnika" lub "interesem publicznym", warunkujący możliwość odstąpienia przez organ administracji publicznej od nałożenia kary pieniężnej. Jak wskazał organ I instancji i na co zwrócił również uwagę Sąd I instancji, z dokumentów przedłożonych przez stronie, obszernie omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wynika, że skarżąca posiada stabilną sytuację finansową, nie posiada zaległości podatkowych i nieopodatkowanych, nie są prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne. Zaś skarżąca skutecznie nie podważyła tych wniosków.
W świetle przedstawionego rozumienia art. 24 ust. 3 ustawy SENT, z całą pewnością do wymienionego zbioru sytuacji uwzględniających interes publiczny lub ważny interes przewoźnika nie można zaliczyć okoliczności stanu faktycznego, jakie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie. Sąd prawidłowo wskazał, że skarżąca w niniejszej sprawie w zgłoszeniu w polu informacje o środku transportu w rubryce numer rejestracyjny naczepy wpisano "[...]", podczas gdy faktyczny przewóz realizowany był naczepą o numerze rejestracyjnym "[...]", a zatem zupełnie inną. Jak słusznie ocenił Sąd I instancji, nie jest to ani omyłka pisarska, ani jakikolwiek inny błąd niemający znaczenia dla celów i wymogów zgłoszenia. Strona wskazała bowiem inne dane naczepy, co jest niewątpliwie podaniem danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości podejścia organów administracji publicznej oraz Sądu I instancji, ani do rozumienia art. 24 ust. 3 ustawy SENT, ani też jego zastosowania w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Jeżeli z konwencji językowej stosowanej dla potrzeb redakcji wypowiedzi normatywnej, zawartej w ust. 3 art. 24 przywołanej ustawy, wprost i jednoznacznie wynika, że ważny interes przewoźnika lub interes publiczny ma być rozpatrywany w relacji do danego przypadku, który musi być przy tym uzasadniony, a więc innymi słowy, że odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej jest motywowane przypadkiem uzasadnionym jego okolicznościami oraz relacją, w jakiej pozostaje do ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, to za uprawniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym), nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki w relacji do celów ustawy SENT oraz - co trzeba podkreślić - w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.
Wobec celów ustawy SENT, które ukierunkowane są na pełne monitorowanie przewozu towarów wrażliwych, błędne wykonanie przez przewoźnika adresowanego do niego obowiązku, o którym stanowi przepis art. 5 ust. 4 pkt 3 tej ustawy, a mianowicie obowiązku polegającego na uzupełnieniu zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towaru o numery rejestracyjne środka transportu, z całą pewnością nie służy realizacji tych celów. Zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z przyjętych dla potrzeb stosowania wymienionej ustawy definicji pojęć "przewozu towarów", "środka transportu" oraz "zgłoszenia" (odpowiednio pkt 9, pkt 11, pkt 16a art. 2), zaś w relacji do celów wymienionej ustawy podkreślić, że potrzeba (stałego) identyfikowania środka transportu nie jest pozbawiona istotnego znaczenia, o czym trzeba wnioskować chociażby na podstawie art. 24 ust. 1a przywołanej ustawy w bieżącym stanie prawnym, którego zakres stosowania nie obejmuje nieprawidłowości - nawet "będących wynikiem oczywistego błędu" - odnoszących się do "numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a".
W okolicznościach niniejszej sprawy, argumentacja prezentowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie podważa zasadności oceny Sądu I instancji, ani też organu administracji publicznej, odnośnie do braku zaktualizowania się przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. Rozpoznając "interes publiczny", o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT w kontekście, który nakazuje uwzględniać istotę oraz cele tejże ustawy, za uzasadniony trzeba bowiem uznać wniosek, że nie jest w interesie publicznym - a to właśnie z uwagi na cele ustawy SENT - akceptowanie działań i zachowań, które realizacji tych celów - a mianowicie monitorowania środka transportu, którym jest wykonywana operacja przewozu towarów wrażliwych, a co za tym idzie pełnego monitorowania operacji przewozowej - celom tym nie służą, a więc tak właśnie, jak w rozpatrywanym przypadku, albowiem wobec rodzaju naruszonego obowiązku, w systemie SENT nie był widoczny przewóz towaru wrażliwego, wykonywany przy użyciu tego określonego środka transportu, dającego się zidentyfikować po zgłoszonych numerach rejestracyjnych ciągnika oraz naczepy. Tak rozpoznany interes publiczny nie uzasadnia - jak należałoby przyjąć, podzielając stanowisko Sądu I instancji - wniosku o zaistnieniu w okolicznościach rozpatrywanej sprawy "uzasadnionego przypadku" w przedstawionym powyżej jego rozumieniu, który ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny uzasadniałby zastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy SENT.
W świetle przedstawionych okoliczności, prawidłowo zatem organ, na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT nałożył na skarżącą, jako na przewoźnika odpowiedzialnego za prawidłowe wykonanie ciążącego na nim ustawowego obowiązku, karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można również zgodzić się z podnoszonym przez skarżącą naruszeniem zasady proporcjonalności, wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Wymiar kary został określony ustawowo i w tej właśnie wysokości została ona nałożona. W tym przypadku nie można zatem mówić, że organy naruszyły zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Proporcjonalność kary na gruncie ustawy SENT została zachowana, bowiem przewidział ją sam ustawodawca, określając różne wysokości nakładanych kar w zależności od rodzaju naruszenia.
Za niesłuszny należy w związku z powyższym uznać zarzut naruszenia zasady sprawiedliwości oraz proporcjonalności określonych w przepisach Konstytucji RP (art. 2, art. 64 ust. 3, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zasada proporcjonalności jest przede wszystkim adresowana do ustawodawcy, gdyż wysokość kar za naruszenie przepisów ustawy jest określona w sposób sztywny i organ nie ma możliwości jej miarkowania, zatem trudno mu postawić zarzut naruszenia tej zasady. To ustawodawca przewidział tak dotkliwą sankcję m.in. za wadliwe wykonanie obowiązku ustawowego stwierdzone w przypadku skarżącej. Po wtóre NSA orzekający w tej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełniać swą rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (wyrok TK z dnia 26 marca 2002 r., SK 2/01, OTK ZU 2/A/2002, poz. 15 oraz wyrok NSA z 28 października 2021 r., II GSK 1362/21).
Zatem, skoro wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie, skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 P.p.s.a. jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 2 pkt 4 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).