II GSK 1259/19

II GSK 1259/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Grzegorz Dudar
Zbigniew Czarnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6350 Koncesja na prowadzenie działalności w zakresie sportu profesjonalnego, zezwolenia na utworzenie związku sportowego, lic
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 645/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-07-02
Skarżony organ
Minister Sportu
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1263
art. 11 ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sportu i Turystyki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 645/19 w sprawie ze skargi Z. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia 30 stycznia 2019 r. nr 1/2019/DP w przedmiocie wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od Z. z siedzibą w G. na rzecz Ministra Sportu i Turystyki 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 2 lipca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 645/19, po rozpoznaniu skargi Z. w G. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z 30 stycznia 2019 r. nr 1/2019/DP w przedmiocie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania na rzecz skarżącego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Zaskarżoną decyzją Minister Sportu i Turystyki (dalej: Minister, organ) utrzymał w mocy decyzję własną z 19 listopada 2018 r., wydaną na podstawie art. 11 ust. 3 i 7 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2018 r., poz. 1263 ze zm., dalej jako: u.s.) o odmowie wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego o nazwie "[...]". W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że wniosek o wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego powinien zawierać dokumenty wskazane w art. 11 ust. 2 u.s., w tym zaświadczenie o przynależności do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski (dalej: MKOl) – stosownie do art. 11 ust. 2 pkt 4 u.s. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 3 u.s. brak któregoś z wymienionych w art. 11 ust. 2 u.s. dokumentów skutkuje odmową wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego. Minister wyjaśnił, że skarżący przedstawił m.in. zaświadczenie o przynależności do Światowej Federacji [...] ([...] dalej: W.), jednak w toku postępowania ustalono, że organizacji tej nie ma wśród uznanych przez MKOl 70 międzynarodowych federacji sportowych, zatem zaświadczenie wystawione przez tę organizację nie stanowi zaświadczenia międzynarodowej federacji sportowej w rozumieniu art. 11 ust. 2 pkt 4 u.s.
Minister wyjaśnił również, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 11 ust. 6 u.s., który pozwala na odstąpienie od wymogu przynależności do międzynarodowej federacji sportowej w rozumieniu art. 11 ust. 2 pkt 4 u.s.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący wniósł skargę, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi Minister wniósł o oddalenie skargi.
Zaskarżonym wyrokiem WSA, działając na podstawie art. art.145 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że skarga w części okazała się zasadna.
W ocenie WSA nie ulega wątpliwości, że W. – Światowa Federacja [...], do której przynależność skarżący potwierdził zaświadczeniem, nie jest międzynarodową federacją sportową działającą w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim, nie jest również inną międzynarodową federacją sportową uznaną przez MKOl. Sąd podzielił stanowisko organu, że członkostwo W. w innych międzynarodowych organizacjach sportowych takich jak: [...] (A.) oraz [...] (G.), nie oznacza że dana federacja została uznana przez MKOl za federację międzynarodową w rozumieniu zasad i kryteriów określonych w art. 25 Karty Olimpijskiej. Są to organizacje zrzeszające międzynarodowe federacje sportowe zarówno uznane, jak i takie, które nie zostały uznane przez MKOl. A zatem przynależność W. do A. oraz G., które są uznane przez MKOl, ale nie jako międzynarodowe federacje sportowe, o których mowa w art. 11 ust. 2 pkt 4 i art. 12a ust. 1 u.s., nie oznacza pośredniego uznania W. przez MKOl. Trafnie zatem Minister uznał, że skarżący nie spełnił wymogu określonego w art. 11 ust. 2 pkt 4 u.s. i dlatego niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 11 u.s. poprzez błędną wykładnię pojęcia "międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez MKOl" oraz zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez brak weryfikacji federacji sportowych uznawanych przez MKOl, a także naruszenia art. 8 do art. 11 i art. 81 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji o tym, że organ oparł rozstrzygnięcie na informacjach zamieszczonych na stronie internetowej MKOl. WSA podkreślił, że wymogi jakie należy spełnić aby minister wyraził zgodę na utworzenie polskiego związku sportowego wynikają z art. 11 ust. 2 u.s. i były znane skarżącemu. Lista międzynarodowych federacji sportowych innych niż działające w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim uznanych przez MKOl jest powszechnie dostępna.
Za zasadny WSA uznał natomiast zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia okoliczności uzasadniających niezastosowanie trybu wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, przewidzianego w art. 11 ust. 6 u.s. i nieuwzględnienie interesów społecznych, jakimi są integracja, aktywizacja osób niepełnosprawnych, a także promocja sportu i zdrowego trybu życia.
W ocenie WSA, organ rozważając możliwość wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego w trybie art. 11 ust. 6 u.s., nie uwzględnił okoliczności, na które skarżący powołał się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że utworzenie polskiego związku sportowego [...] osób niepełnosprawnych ma na celu doprowadzenie do podniesienia standardów oraz poziomu treningów, zwiększenie dostępności specjalistycznego sprzętu sportowego oraz poprawienie i zwiększenie możliwości organizacji imprez, co umożliwi sportowcom niepełnosprawnym dostęp do sportu i rywalizacji na równych zasadach i o porównywalnych możliwościach jak sportowcom pełnosprawnym. Tylko w ten sposób możliwa jest kontynuacja i pogłębianie integracji osób niepełnosprawnych z pełnosprawnymi. Skarżący podkreślił również, że ze względu na dobro sportowców, szkolenie sportowców niepełnosprawnych w środowisku zawodników pełnosprawnych jest szkodliwe, bowiem w przypadku [...] wspólne są jedynie ogólne założenia sportu, jednak zarówno zasady rywalizacji, jak i metody treningowe są całkowicie od siebie różne.
Zdaniem WSA organ nie odniósł się do powyższych kwestii ograniczając się do ogólnego stwierdzenia, że utworzenie polskiego związku sportowego działającego wyłącznie wśród osób niepełnosprawnych mogłoby szkodzić integracji tych osób oraz prowadzić w konsekwencji do ich izolacji i dyskryminacji. Stanowisko to nie zostało poparte szczegółową analizą sytuacji niepełnosprawnych sportowców uprawiających tę dyscyplinę sportu w Polsce i bez uwzględnienia wyjaśnień skarżącego. Z tych przyczyn WSA za niezbędne uznał uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ponowne rozpoznanie sprawy i rozważenie, czy utworzenie polskiego związku sportowego osób niepełnosprawnych uprawiających [...] w istocie rzeczy nie przyczyni się do aktywizacji osób niepełnosprawnych, a także promocji sportu i zdrowego trybu życia.
W skardze kasacyjnej Minister zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezasadne uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Ministra z 19 listopada 2018 r. o odmowie wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego oraz pominięcie obszernego stanowiska organu w kwestii wyjaśnienia nieskorzystania przez organ z instytucji wyrażonej w art. 11 ust. 6 u.s., co skutkowało uznaniem przez sąd pierwszej instancji w sposób bardzo ogólny, że organ nie odniósł się do stanowiska skarżącego;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, iż organ nie podjął wszelkich czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia okoliczności uzasadniających niezastosowanie trybu wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, unormowanego w art. 11 ust. 6 u.s., co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego uwzględnienia skargi podlegającej oddaleniu i uchylenia zaskarżonej decyzji organu mimo prawidłowo przeprowadzonego postępowania i jak twierdzi sąd pierwszej instancji – prawidłowo wydanego rozstrzygnięcia;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zawarcie w uzasadnieniu wyroku oceny dotyczącej okoliczności faktycznych sprawy sprzecznej ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, realiami środowiska sportowego osób niepełnosprawnych oraz panujących w tej dziedzinie reguł, pominięcie wyczerpującego i obszernego stanowiska Ministra w zakresie nieskorzystania z instytucji wyrażonej w art. 11 ust. 6 u.s., przy jednoczesnym braku wyjaśnienia przyjęcia odmiennego stanowiska przez sąd pierwszej instancji, co w konsekwencji wykluczyło możliwość ustalenia motywów orzeczenia, poznania słuszności zaprezentowanego poglądu i odtworzenia rozumowania sądu.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga Ministra oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem NSA skarga ta jest zasadna, jednak nie wszystkie zawarte w niej zarzuty mają usprawiedliwienie.
W ocenie NSA nietrafny jest zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazany w zarzucie przepis odnosi się do wymogów formalnych uzasadnienia wyroku. Zatem określa on konieczne elementy poprawnie zbudowanego uzasadnienia. Oznacza to, że treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można wiązać z merytoryczną poprawnością uzasadnienia. Innymi słowy uzasadnienie wadliwe pod tym względem, ale mające elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a., będzie spełniało wymogi stawiane przez ten przepis.
Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że to uzasadnienie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Z tego powodu nie można się zgodzić z twierdzeniem skargi kasacyjnej, że uzasadnienie wyroku zawiera jedynie ogólnikowe przedstawienie przepisów właściwych w sprawie. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika racja (przyczyna) leżąca u podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji. Racją tą jest konieczność ustalenia okoliczności, które legły u podstaw niezastosowania przez Ministra art. 11 ust. 6 u.s. Zdaniem sądu pierwszej instancji organ powinien dokonać oceny stanu faktycznego sprawy z punktu widzenia aktywizacji osób niepełnosprawnych oraz promocji zdrowia i sportu osób niepełnosprawnych. Zatem te wszystkie ustalenia poczynione przez sąd pierwszej instancji jednoznacznie określają stanowisko tego sądu, tym samym realizują treść art. 141 § 4 p.p.s.a. Wobec tego zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za chybiony.
W ocenie NSA niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. Wprawdzie zarzut tak stawiany jest łączony z art. 11 ust. 6 u.s., co wskazywałoby na jego formalną poprawność, to jednak z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika jednoznacznie na czym miałoby polegać naruszenie przez sąd pierwszej instancji wskazanych przepisów p.p.s.a. Brak ten jest wadą formalną zarzutu, która uniemożliwia ocenę wyroku z punktu widzenia przepisów, których naruszenie nie zostało wyjaśnione przez stronę skarżącą. NSA zauważa i podkreśla, że skarga kasacyjna jako formalny i profesjonalny środek prawny wymaga – w przypadku zarzutów opartych na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – wyjaśnienia sposobu naruszenia przepisów objętych zarzutami kasacyjnymi oraz wykazania ich istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.
Z treści uzasadnienia rozpoznawanej skargi kasacyjnej wynika wprawdzie, że organ dopatruje się naruszenia art. 11 ust. 6 u.s., jednak te rozważania koncentrują się na nieuzasadnionym – w ocenie skarżącego kasacyjnie – przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, że organ nie podjął wystarczających czynności do ustalenia i oceny stanu faktycznego sprawy, z punktu widzenia możliwości zastosowania art. 11 ust. 6 u.s., a w konsekwencji postawienia organowi zarzutu, że naruszył przepisy prawa procesowego, co dawało podstawę do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jako warunku uchylenia zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do tak ujętego zarzutu kasacyjnego, który nie tylko wynika z uzasadnienia skargi, ale wprost został określony w pkt 2 jej petitum, stwierdzić należy, że jest to zarzut trafny. Z tego więc względu skargę kasacyjną należało uwzględnić. Zgodzić należy się z organem, że w rozpoznawanej sprawie ocenił on możliwość stosowania art. 11 ust. 6 u.s. i doszedł do wniosku, że przepis ten nie ma w niej zastosowania. Sąd drugiej instancji zwraca uwagę, że art. 11 ust. 6 u.s. jest normą uznaniową. Zatem stosowanie takiej normy pozostawione jest organowi, który ma obowiązek logicznie przedstawić swoje stanowisko w zakresie nieskorzystania z instytucji uznania. Prawidłowość zastosowania przepisu uznaniowego musi pozostawać w granicach jego treści, a więc ocenie mogą podlegać tylko kryteria, które zawiera przepis. Oznacza to, że takich kryteriów nie może wyznaczać nikt inny niż ustawa. Tym samym sąd pierwszej instancji nie może nakładać na organ obowiązku ponownej oceny zebranego materiału dowodowego w innym zakresie niż to wynika z treści art. 11 ust. 6 u.s. Wypada zauważyć, że w przepisie tym nie ma odesłania do ważnych społecznie wartości, na które wskazuje zaskarżony wyrok. Zatem w tym zakresie jest on niezgodny z prawem, bowiem stanowi wyjście poza regulację ustawową.
Z wszystkich przedstawionych powodów, zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji został uchylony. Wobec tego, że istotę rozpatrywanej sprawy należało uznać za dostatecznie wyjaśnioną, NSA na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał skargę Z. w G. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z 30 stycznia 2019 r. o odmowie udzielenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, która w świetle przedstawionych argumentów okazała się nieuzasadniona i dlatego podlegała oddaleniu. W ocenie NSA prawidłowo bowiem organ uznał – co przyznał również sąd pierwszej instancji – że skarżący nie spełnił wymogu określonego w art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie, który jest jednym z warunków wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, dlatego niezasadne okazały się zarzuty skargi, w szczególności dotyczące naruszenia art. 11 u.s. polegającego na błędnej wykładni pojęcia "międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski" oraz zarzut dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez brak weryfikacji federacji sportowych uznawanych przez MKOl.
W związku z powyższym, NSA na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku
O kosztach postępowania NSA orzekł w pkt 3 sentencji na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).