II GSK 1248/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, uznając terminy proceduralne za instrukcyjne, a naruszenie dyscypliny za zawinione.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.N. od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych. Komisja uznała J.N. za winnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych z powodu opóźnień w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że terminy proceduralne dla rzecznika dyscypliny są instrukcyjne, a naruszenie dyscypliny finansów publicznych było zawinione przez skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych. Komisja uznała J.N., byłego Dyrektora Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, za winnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych z lat 2005-2006 z powodu opóźnień w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Główna Komisja umorzyła postępowanie w części dotyczącej składek do maja 2005 r. z powodu przedawnienia, a w pozostałej części utrzymała w mocy orzeczenie pierwszej instancji, wymierzając karę upomnienia. J.N. zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym przekroczenie terminów przez rzecznika dyscypliny oraz błędne ustalenie stanu faktycznego i przypisanie winy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że terminy określone w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (art. 97 i 104) mają charakter instrukcyjny i ich uchybienie nie powoduje bezskuteczności czynności. Sąd uznał również, że naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie nastąpiło z przyczyn niezależnych od woli skarżącego, a decyzje o kolejności spłat były świadomą polityką finansową kierowanej jednostki. NSA podzielił stanowisko WSA co do prawidłowości ustaleń faktycznych i oceny zawinienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, terminy te mają charakter instrukcyjny i ich uchybienie nie powoduje bezskuteczności czynności ani umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że terminy te są instrukcyjne, a ich niedotrzymanie przez rzecznika dyscypliny nie wpływa na prawa strony postępowania ani nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 78 ust. 1 pkt 8 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.o.n.d.f.p. art. 14 § 1-3
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
u.o.n.d.f.p. art. 97 § 1 i 3
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
u.o.n.d.f.p. art. 104 § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
u.o.n.d.f.p. art. 78 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
u.o.n.d.f.p. art. 78 § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
u.o.n.d.f.p. art. 89 § 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
u.o.n.d.f.p. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
u.o.n.d.f.p. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
u.o.n.d.f.p. art. 35
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
u.o.n.d.f.p. art. 38
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Terminy proceduralne (art. 97 i 104 ustawy o odpowiedzialności) są terminami zawitymi, a ich naruszenie przez rzecznika dyscypliny skutkuje umorzeniem postępowania. Naruszenie dyscypliny finansów publicznych nastąpiło z przyczyn niezależnych od woli skarżącego. Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. przez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie z rzeczywistością. Organy naruszyły art. 89 ust. 1 i art. 134 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności.
Godne uwagi sformułowania
termíny te mają charakter instrukcyjny ich niedotrzymanie rzutuje na ocenę pracy Rzecznika Dyscypliny, nie powoduje natomiast bezskuteczności czynności dokonanych po ich upływie skarżący niemal za zasadę przyjął pierwszeństwo regulowania innych zobowiązań przed zapłatą składek
Skład orzekający
Urszula Raczkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Jyż
sędzia
Ludmiła Jajkiewicz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru terminów proceduralnych w postępowaniach dyscyplinarnych finansowych oraz ocena zawinienia przy naruszeniu dyscypliny finansów publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i jej proceduralnych aspektów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą charakteru terminów w postępowaniach dyscyplinarnych finansowych, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje również, jak sąd ocenia zawinienie w kontekście trudnej sytuacji finansowej jednostki.
“Terminy w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych: instrukcja czy ostateczna granica?”
Sektor
finanse publiczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1248/10 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2011-12-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-10-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Gabriela Jyż Ludmiła Jajkiewicz Urszula Raczkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6535 Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych Hasła tematyczne Finanse publiczne Sygn. powiązane V SA/Wa 175/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2010-06-29 Skarżony organ Komisja Orzekająca Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141 par. 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2005 nr 14 poz 114 art. 97 ust. 1 i 3, art 104 ust. 1 i 2, art 78 ust. 1, art 36, art. 89 ust. 1, art 134 ust. 1 Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 czerwca 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 175/10 w sprawie ze skargi J.N. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Objętym skargą kasacyjnym wyrokiem z 29 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.N. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie naruszenia dyscypliny finansów publicznych, oddalił skargę. Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął następujący stan sprawy: Decyzją z [...] kwietnia 2009 r. Resortowa Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Zdrowia uznała J.N. (zwanego dalej skarżącym), który w okresie dotyczącym naruszeń pełnił funkcję Dyrektora Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S., za winnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 14 pkt 1- 3 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tj. Dz. U. Nr 14, poz. 114 ze zm.), dalej: ustawa o odpowiedzialności, Komisja stwierdziła, że skarżący w latach 2005 i 2006 opłacał z przekroczeniem terminu składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, czym naruszył przepisy dotyczące opłacania tych składek. W związku z tym Komisja wymierzyła mu łączną karę upomnienia i obciążył go kosztami postępowania. Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych, dalej: Główna Komisja, orzeczeniem z [...] października 2009 r. na podstawie art. 78 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpowiedzialności umorzyła postępowanie dotyczące wyżej wymienionych składek do maja 2005 r. włącznie, z powodu przedawnienia karalności. W pozostałej części utrzymała w mocy orzeczenie Komisji I instancji. W uzasadnieniu Główna Komisja stwierdziła, że skarżący nie zaprzeczał, że doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych, tłumaczył taki stan wyższą koniecznością. Stwierdził, że w pierwszej kolejności – w interesie chorych pacjentów - regulował zobowiązania wobec pracowników i dostawców. Komisja biorąc pod uwagę powyższą okoliczność oraz fakt, że skarżący nie dopuścił się podobnych naruszeń w późniejszych latach wymierzyła skarżącemu karę łagodniejszą od wnioskowanej przez Zastępcę Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych. Główna Komisja podniosła, że skarżący niedostatecznie monitorował gospodarkę finansową kierowanej jednostki, nie wykorzystał przewidzianych prawem możliwości oddziaływania na sytuację finansową oraz popełniał błędy, które tę sytuację pogarszały. Dlatego też Komisja nie mogła uznać, że naruszenia powstały wyłącznie z przyczyn niezależnych od woli skarżącego. Główna Komisja stwierdziła ponadto, że naruszenie terminów obligujących rzecznika do zakończenia czynności sprawdzających oraz skierowania wniosku o ukaranie nie może, na podstawie art. 78 ust. 1 pkt 8 ustawy o odpowiedzialności stanowić przesłanki negatywnej prowadzenia postępowania, powodującej obowiązek jego umorzenia, jak domagał się tego skarżący. Komisja wyjaśniła, że terminy do przeprowadzenia tych czynności mają charakter instrukcyjny i nie mogą wywołać żadnych konsekwencji materialnoprawnych czy proceduralnych. Niemniej Główna Komisja uznała naganność wydłużania przez rzecznika obowiązujących go terminów postępowania, zwracając jednocześnie uwagę na wielowątkowość kwestii do przeanalizowania i obszerność materiału dowodowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. od powyższego orzeczenia J.N. wskazał na naruszenie art. 97 ust. 1 i 3 oraz art. 104 ust. 1 i 2 ustawy o odpowiedzialności, mimo podstaw do umorzenia postępowania określonych w art. 78 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy oraz art. 19 ust. 2 tej ustawy poprzez nieuznanie, że przekroczenie terminu opłacania składek nastąpiło z przyczyn nie leżących po jego stronie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę wskazał, że zgodnie z art. 97 ustawy o odpowiedzialności Rzecznik dyscypliny w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, powinien zakończyć czynności sprawdzające i wydać postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego albo o odmowie jego wszczęcia. Termin ten może być przedłużony o kolejne 60 dni, a w uzasadnionych przypadkach może być przedłużony na czas nieoznaczony. Natomiast art. 104 tej ustawy stanowi, że rzecznik dyscypliny w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia wszczęcia postępowania wyjaśniającego występuje z wnioskiem o ukaranie, albo wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego lub jego zawieszenie. Sąd stwierdził, że powyżej przytoczone terminy nie zostały w rozpoznawanej sprawie dotrzymane, jednakże terminy te mają charakter instrukcyjny, ich niedotrzymanie nie powoduje bezskuteczności czynności dokonanych po ich upływie, wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a w konsekwencji brak przedmiotu postępowania administracyjnego prowadzącego do umorzenia postępowania. Sąd I instancji wskazał w tym zakresie na rozważania zawarte w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2010 r., sygn. I OPS 12/09, w której to uchwale Sąd stwierdził, że upływ terminu instrukcyjnego nie zwalnia organu od obowiązku załatwienia sprawy (wydania orzeczenia), chociaż wydanie orzeczenia po jego upływie może być oceniane jako naruszenie przepisu określającego termin załatwienia sprawy. Naruszenie to jednak może pociągać skutek w postaci odpowiedzialności organu (pracownika), a nie niedopuszczalność wydania decyzji. Charakter tego terminu pełni bowiem taką samą funkcję, jak inne przepisy nakazujące załatwienie sprawy w określonym terminie. Sąd I instancji podniósł, że gwarancje nieprzekraczania granic czasowych dozwolonej karalności dla strony dopuszczającej się naruszenia dyscypliny finansów stanowi normujący przedawnianie ukarania art. 38 ustawy o odpowiedzialności, a nie art. 97 i art. 104 oraz art. 78 tej ustawy. Art. 38 stanowi, że karalność naruszenia dyscypliny finansów publicznych ustaje, jeżeli od czasu jego popełniania upłynęły 3 lata. Jeżeli jednak w tym okresie wszczęto postępowanie o naruszenie dyscypliny finansów, karalność ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Sąd I instancji podzielił stanowisko Głównej Komisji, że naruszenie dyscypliny finansów publicznych poprzez nieuiszczanie składek w terminie nie nastąpiło z przyczyn niezależnych od woli skarżącego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący prowadził świadomie politykę finansową podległej mu placówki, podejmując decyzje o kolejności spłat zadłużeń. Analiza tych okoliczności wskazuje, że za zasadę przyjął pierwszeństwo regulowania innych zobowiązań przed zapłatą składek. Sąd wskazał za organem, że skarżący nie skorzystał z możliwości potrąceń wobec wierzycieli będących jednocześnie dłużnikami Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, nie korzystał z możliwości dochodzenia wierzytelności powstałych po 31 grudnia 2004 r. Wobec tego, zdaniem Sądu nie można było przyjąć, że przekraczanie terminu płatności składek było niezależne od woli skarżącego i nastąpiło wyłącznie po stronie czynników zewnętrznych. W zakresie kary wymierzonej skarżącemu, Sąd podniósł, że okoliczności sprawy całkowicie uzasadniały przyjęcie, iż stopień szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie jest znaczny i na mocy art. 35 ustawy o odpowiedzialności wymierzyły skarżącemu karę upomnienia. J.N. zaskarżył w całości powyższy wyrok skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości, ewentualnie w przypadku nieuznania zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przepisów postępowania o zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz uwzględnienie skargi do WSA i uznanie J.N. za niewinnego umyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 14 pkt 1- 3 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów. Wniósł również o ewentualną zmianę zaskarżonego wyroku w całości, uwzględnienie skargi i odstąpienie od wymierzenia kary, na zasadzie art. 36 ust. 1 cyt. ustawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) przez nieuwzględnienie skargi na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z 29 października 2010 r. mimo naruszenia przez tę Komisję art. 97 ust. 1 i 3 oraz art. 104 ust. 1 i 2 ustawy o odpowiedzialności na naruszenie dyscypliny finansów, 2. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) przez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, wynikającym z obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz wskutek oddalenia skargi mimo naruszenia przez organy postępowania dyscypliny finansów publicznych art. 89 ust. 1 i art. 134 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów polegające na niezasadnym uznaniu, iż J.N. można przypisać winę w czasie popełnienia przedmiotowych naruszeń finansów publicznych, podczas gdy z ustaleń poczynionych przez organy obu instancji postępowania dyscyplinarnego bezspornie wynika, że przedmiotowe opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne i składek na Fundusz Pracy z przekroczeniem terminu ich zapłaty nastąpiło z przyczyn niezależnych od woli obwinionego, leżących wyłącznie po stronie czynników zewnętrznych. Odnośnie zarzutu podniesionego w pkt 1 kasator podniósł, że art. 97 oraz art. 104 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów dokładnie wskazują terminy w jakich mają zakończyć się czynności sprawdzające oraz w jakim terminie rzecznik dyscypliny musi wystąpić z wnioskiem o ukaranie. Przedłużanie tam opisanych terminów zostało przewidziane przez ustawodawcę, jednakże przy spełnianiu określonych ustawą warunków. Zatem, w ocenie kasatora, czynności dokonane w niniejszym postępowaniu z przekroczeniem terminów oraz z naruszeniem przepisów o przedłużaniu tych terminów należy uznać za czynności dokonane bez podstawy prawnej, z przekroczeniem granic prawa. Kasator nie zgodził się z wykładnią dokonaną przez Sąd I instancji, że terminy określone w powyżej wskazanych przepisach przewidziane dla wykonania przez rzecznika dyscypliny finansów czynności skutkujących zmianę statusu osoby trzeciej (osoby podlegającej odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych) poprzez jej postawienie w stan oskarżenia, skutkujący podjęcie działań bezpośrednio mających wpływ w sferze interesów osoby trzeciej – mógł być traktowany jako termin instrukcyjny, a więc będący sprawą wewnętrzną działania rzecznika dyscypliny, i nie rodził skutków materialnoprawnych. W zakresie podniesionym w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej kasator stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wyraźnie wskazuje na okoliczność, iż skarżący w sposób należyty zarządzał powierzoną mu jednostką, wykazywał wymaganą dbałość o interesy jednostki i zatrudnionych w nim osób, a także celu w jakim regionalne centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa zostało powołane. Materiał dowodowy, potwierdza w jego ocenie, że do naruszenia dyscypliny finansów publicznych doszło na skutek okoliczności zewnętrznych, niezależnych od jego woli. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a., która co należy od razu zaznaczyć, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. W warunkach braku przesłanek nieważności postępowania Sąd nie jest uprawniony do badania wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczających poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, co ma ten skutek, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna formułuje wyłącznie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zarzuty procesowe mogą stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jeżeli dotyczą takich uchybień przepisom postępowania które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszy z zarzutów dotyczy naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z [...] października 2010 r. w sytuacji, gdy Komisja ta naruszyła art. 97 ust. 1 i 3 oraz art. 104 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17. 12. 04 r. o odpowiedzialności na naruszenie dyscypliny finansów publicznych( Dz. U. z 2005 r., Nr 14, poz. 114, ze zm.) Wymienione przepisy ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określają terminy, w których rzecznik dyscypliny powinien zakończyć czynności sprawdzające i wydać postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego albo o odmowie jego wszczęcia, jak też termin liczony od dnia wszczęcia postępowania wyjaśniającego do wystąpienia przez tegoż rzecznika z wnioskiem o ukaranie, albo też do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania wyjaśniającego lub jego zawieszenia. Jest niesporne, że w rozpoznawanej sprawie doszło do przekroczenia tych terminów przez Rzecznika Dyscypliny w sposób znaczny. Według kasatora zarówno terminy przewidziane w art. 97 ust 1 i 3 jak i 104 ust. 1 i 2 omawianej ustawy są terminami zawitymi a ich naruszenie przez Rzecznika skutkuje umorzeniem postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 78 ust. 1 pkt. 8 ustawy. Pogląd ten jest błędny. Jak trafnie wywiódł Sad I instancji omawiane terminy są terminami instrukcyjnymi. Uchybienie im ze strony Rzecznika nie powoduje żadnych skutków w sferze praw strony postępowania. Ich niedotrzymanie rzutuje na ocenę pracy Rzecznika Dyscypliny, nie powoduje natomiast bezskuteczności czynności dokonanych po ich upływie, wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a w konsekwencji braku przedmiotu postępowania administracyjnego prowadzącego do umorzenia postępowania. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej nie znajduje w sprawie zastosowania art. 78 ust. 1 pkt. 8 omawianej ustawy, w myśl którego nie wszczyna się postępowania a wszczęte umarza w szczególności wówczas gdy prócz okoliczności wymienionych enumeratywnie w pkt. 1- 7 tego przepisu zachodzi inna okoliczność wykluczająca z mocy ustawy orzekanie w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jak już to powiedziano wyżej z przekroczeniem terminów dotyczących działalności rzecznika ustawa o odpowiedzialności nie wiąże żadnych skutków w sferze praw podmiotowych osoby, której dotyczy prowadzone postępowanie a więc nie zachodzą "okoliczności wykluczające z mocy ustawy orzekanie..". Uchybienie omawianym ustawowym terminom instrukcyjnym przez Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych nie stanowi w świetle tego, co powiedziano uchybienia przepisom postępowania przez organy orzekające, a w konsekwencji nie stanowi o naruszeniu przez Sąd I instancji wymienionych w pkt. 1 skargi kasacyjnej przepisów p.p.s.a. Chybiony jest także drugi według kolejności zgłoszenia zarzut procesowy dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Według kasatora Sąd niezasadnie oddalił skargę, mimo iż w postępowaniu przed organami orzekającymi naruszono art. 89 ust. 1 i 134 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności. Według autora skargi kasacyjnej do naruszeń dyscypliny finansowej doszło w rozpoznawanej sprawie wskutek okoliczności zewnętrznych niezależnych od woli J.N. i przez niego niezawinionych. Gdyby organy obydwu instancji należycie rozważyły materiał dowodowy i orzekły na podstawie całokształtu tego materiału to, zdaniem kasatora, nie stwierdzonoby jednoznacznie winy skarżącego, a przy uwzględnieniu wpływu okoliczności zewnętrznych zastosowana zostałaby instytucja odstąpienia od kary (art. 36 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności). Odnosząc się do tego uzasadnienia należy zauważyć, że brak w nim konkretnych argumentów, są to ogólniki stanowiące gołosłowną polemikę z oceną prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy orzekające. Nadto, autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł rozważań i ocen organów obu instancji w zakresie stopnia zawinienia i zastosowanej kary w związku z naruszeniem dyscypliny finansów publicznych. W konkluzji tych rozważań organy orzekające uznały za zasadne zastosowanie art. 36 ustawy o odpowiedzialności i zastosowały najłagodniejszą z przewidzianych ustawowo kar dyscyplinarnych, uznając jednocześnie, ze całkowite odstąpienie od wymierzenia kary nie pozwoliłoby na realizacje celów zapobiegawczych i dyscyplinujących. Oceny te mieszczą się w granicach uznania administracyjnego i dowolności nie można im zarzucić. Zauważyć należy również, że Sąd I instancji szczegółowo rozważał okoliczności dotyczące ustaleń poczynionych przez organy orzekające w wyniku oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Uznając te ustalenia za prawidłowe Sąd I instancji zauważył trudną sytuację finansową kierowanej przez Skarżącego jednostki, lecz rozważając zasadność przypisania Skarżącemu winy za omawiane naruszenia stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż przekroczenie terminu zapłaty składek nastąpiło wyłącznie z przyczyn niezależnych od jego woli. Sąd wskazał, że analiza terminów i wysokości innych zapłat jednoznacznie wskazuje, iż Skarżący niemal za zasadę przyjął pierwszeństwo regulowania innych zobowiązań przed zapłatą składek. Stan taki nie był wyjątkiem, lecz utrzymywał się przez kolejne lata. Sąd zauważył, że w postępowaniu przed organami orzekającymi wykazane zostało niekorzystanie przez Stronę z możliwości stosowania potrąceń wobec wierzycieli będących jednocześnie dłużnikami. Oceny tej autor skargi kasacyjnej skutecznie nie podważył. Objęty omawianym zarzutem art. 89 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności, nakazuje organom prowadzącym postępowanie wyczerpujące zebranie i wszechstronne rozpatrzenie materiału dowodowego. O jego naruszeniu możnaby mówić gdyby zebrany materiał nie był pełny bądź został wybiórczo rozpatrzony. Takich wad postępowania kasator nie wskazał, stąd też zarzut dotyczący naruszenia tego przepisu uprawniony nie jest. Brak uzasadnienia w jakich okolicznościach miałoby się przejawiać naruszenie art. 134 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności, stanowiącego, że Komisja orzekająca orzeka na podstawie materiału dowodowego ujawnionego na rozprawie i rozstrzyga większością głosów oraz że głosowanie przeprowadza się oddzielnie dla każdej rozstrzyganej kwestii powoduje, że zarzut ten nie może być poddany kontroli kasacyjnej. Gdy chodzi o zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. to przypomnieć należy, że omawiany przepis zawiera unormowanie określające z jakich niezbędnych elementów winno składać się uzasadnienie wyroku sądu stanowiąc, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wymaganiom tym odpowiada. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w uchwale składu 7 sędziów NSA sygn. akt. II FPS 8/0, stosownie do którego przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.) jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju uchybień brak. W motywach wyroku Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w postępowaniu przed organami orzekającymi, przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji szczegółowo omówił także dlaczego uznał, iż organy zebrały i oceniły materiał dowodowy w sposób prawidłowy, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu w kwestionowanym zakresie. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż do naruszenia omawianego przepisu doszło. Z przytoczonych wyżej powodów Sąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Odstąpienie od orzekania o zwrocie kosztów postępowania znajduje oparcie w art. 207 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI