Orzeczenie · 2025-01-14

II GSK 1244/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-14
NSAtransportoweWysokansa
system SENTkara pieniężnatransport drogowyprzewóz towarówzgłoszenieodstąpienie od karyinteres publicznyzasada proporcjonalnościprawo administracyjnekontrola celno-skarbowa

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na A. W. za niewykonanie obowiązków w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (SENT). Kontrola wykazała przewóz 10215 litrów oleju napędowego bez zgłoszenia do systemu SENT. Organy nałożyły karę 120 000 zł, uznając, że każde odrębne zgłoszenie dla każdego odbiorcy było wymagane. WSA uchylił decyzję, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących odstąpienia od nałożenia kary (art. 21 ust. 3 ustawy SENT) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 121 § 1 i art. 122 O.p.), argumentując, że organy dokonały zawężającej interpretacji interesu publicznego i nie zbadały całokształtu okoliczności sprawy, w tym zasady proporcjonalności. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA co do konieczności wnikliwego badania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, w tym zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i interesu publicznego. Sąd podkreślił, że celem ustawy SENT jest ochrona legalnego handlu, a nie generowanie dochodów budżetowych poprzez nakładanie dotkliwych kar za uchybienia formalne, które nie stanowią realnego zagrożenia dla interesów Skarbu Państwa. NSA wskazał, że organy muszą dokonać ponownej analizy przesłanek odstąpienia od kary, uwzględniając całokształt okoliczności faktycznych i prawnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych w systemie SENT, znaczenie zasady proporcjonalności i interesu publicznego w postępowaniu administracyjnym, obowiązki organów w zakresie badania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem SENT, ale jego wnioski dotyczące zasady proporcjonalności i obowiązków organów mają szersze zastosowanie w prawie administracyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy naruszenie obowiązku zgłoszenia przewozu towaru do systemu SENT, realizowanego jednym środkiem transportu do kilku odbiorców, stanowi jeden delikt podlegający jednej karze pieniężnej, czy też odrębne delikty podlegające odrębnym karom za każde niezgłoszenie?

Odpowiedź sądu

NSA uznał, że stanowisko organu o konieczności odrębnego zgłoszenia dla każdego odbiorcy i tym samym odrębnej kary za każde niezgłoszenie, nie jest w pełni zasadne w kontekście interpretacji art. 21 ust. 1 ustawy SENT, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA odwołał się do definicji zgłoszenia w art. 2 pkt 16 ustawy SENT, wskazując, że identyfikuje ono przewóz nie tylko ilością towaru, ale także nadawcą i odbiorcą, co pozwala na wykonywanie więcej niż jednego przewozu tym samym pojazdem. Podkreślono, że skarżący sam dokonał siedmiu odrębnych zgłoszeń.

Czy organy administracji prawidłowo zbadały przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w systemie SENT, w szczególności interes publiczny i zasadę proporcjonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy dokonały zawężającej interpretacji przesłanki interesu publicznego i nie zbadały wnikliwie całokształtu okoliczności sprawy, w tym zasady proporcjonalności, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że organy muszą uwzględnić przyczyny uchybienia, stopień naruszenia, sytuację strony oraz skutki dla Skarbu Państwa, a także zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Nakładanie kar pieniężnych powinno służyć ochronie interesu publicznego przy minimalnych kosztach dla jednostki, a nie generowaniu dochodów budżetowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (12)

Główne

ustawa SENT art. 21 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa SENT art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa SENT art. 2 § pkt 9

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa SENT art. 2 § pkt 16

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie zbadały wnikliwie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w systemie SENT, w tym interesu publicznego i zasady proporcjonalności. • Wykładnia organów prowadziła do nadmiernie dotkliwych kar za uchybienia formalne, nieproporcjonalnych do wagi naruszenia i wartości towaru.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej organu dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 21 ust. 1 ustawy SENT) i procesowego (art. 141 § 4 p.p.s.a.) nie okazały się zasadne w stopniu prowadzącym do uwzględnienia skargi.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji publicznej nie dokonały pogłębionej analizy czy zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 21 ust. 3 SENT. • Nakładanie kar pieniężnych na podstawie przepisów ustawy o SENT winno realizować cel ustawy, który służy społeczeństwu, jak najmniejszym jego i poszczególnych jednostek kosztem. • Surowość kary wymierzonej przez organ administracyjny nie może być nieproporcjonalna do przewinienia, którego kara dotyczy. • Nie było natomiast celem ustawodawcy uzyskanie dodatkowych dochodów budżetowych przez nakładanie dotkliwych kar pieniężnych na działające legalnie podmioty, które dopuściły się uchybień formalnych nie stanowiących realnego zagrożenia dla interesów Skarbu Państwa.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący

Małgorzata Rysz

sprawozdawca

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych w systemie SENT, znaczenie zasady proporcjonalności i interesu publicznego w postępowaniu administracyjnym, obowiązki organów w zakresie badania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem SENT, ale jego wnioski dotyczące zasady proporcjonalności i obowiązków organów mają szersze zastosowanie w prawie administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie zasady proporcjonalności i dokładne badanie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary przez organy administracji, nawet w przypadku naruszeń przepisów.

Kara za przewóz paliwa: Czy organy mogą nakładać drakońskie kary za drobne błędy formalne?

Dane finansowe

WPS: 24 516 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst