II GSK 1244/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że sprawa dotycząca ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności powinna być rozpatrywana według przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 2012 r., co oznaczało właściwość Prezesa ARiMR, a nie Dyrektora Oddziału Regionalnego.
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Sąd I instancji stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, uznając, że została wydana z naruszeniem właściwości organu. Skarżący organ argumentował, że zgodnie z nowelizacją ustawy z 2012 r. to Dyrektor Oddziału był właściwy. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że postępowanie wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji powinno być prowadzone według przepisów dotychczasowych, co oznaczało właściwość Prezesa ARiMR.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, wskazując na naruszenie przepisów o właściwości. Sąd uznał, że nowelizacja ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r., która weszła w życie 1 sierpnia 2012 r., zmieniła organ właściwy do wydawania takich decyzji, jednakże przepis przejściowy (art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej) stanowił, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w 2009 r. i nie zostało zakończone decyzją ostateczną przed 1 sierpnia 2012 r., Sąd I instancji uznał, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy był Prezes ARiMR, a nie Dyrektor Oddziału Regionalnego, który wydał zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. NSA potwierdził, że nowelizacja z 2012 r. zmieniła organ właściwy, ale przepis przejściowy nakazywał stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowelizacji. NSA podkreślił, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności jest postępowaniem dotyczącym płatności w rozumieniu ustawy, a przepis przejściowy obejmuje takie sprawy. W związku z tym, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku strony był Prezes ARiMR, a decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego została wydana z naruszeniem właściwości, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy dotychczasowe.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej z 2012 r. nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań dotyczących płatności bezpośrednich, które zostały wszczęte i nie zostały zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności jest postępowaniem dotyczącym płatności w rozumieniu ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
ustawa o ARMiR art. 29
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
W brzmieniu obowiązującym przed 1 sierpnia 2012 r. stanowił, że decyzję w sprawach ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wydawał Prezes Agencji. Po nowelizacji z 1 sierpnia 2012 r. organem właściwym jest Kierownik Biura Powiatowego Agencji.
ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw
Do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Pomocnicze
ustawa o płatnościach art. 40
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Przed nowelizacją przewidywał kompetencje Prezesa Agencji do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.
ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r. art. 5
Ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw
Nowelizuje art. 29 ustawy o ARiMR, zmieniając organ właściwy do wydawania decyzji od 1 sierpnia 2012 r.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny, w tym wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
Sąd jest związany podstawami skargi kasacyjnej, z wyjątkiem nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed nowelizacją ustawy z 2012 r. i niezakończonych decyzją ostateczną. Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy był Prezes ARiMR, a nie Dyrektor Oddziału Regionalnego.
Odrzucone argumenty
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR był organem właściwym do rozpatrzenia sprawy po nowelizacji ustawy z 2012 r., niezależnie od daty wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
ustawa nowelizująca [...] uregulowała kwestie intertemporalne ustawodawca posłużył się w tym przepisie szerszym pojęciem, obejmującym swym zakresem nie tylko sprawy dotyczące przyznawania płatności, ale również sprawy dotyczące ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich wydanie przez Dyrektora [...] decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości stanowiło przyczynę [...] do stwierdzenia jej nieważności
Skład orzekający
Hanna Kamińska
sędzia
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
sprawozdawca
Zofia Przegalińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, właściwość organów po nowelizacjach, stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań w toku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany właściwości organu w kontekście płatności rolnych i nowelizacji ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia właściwości organów administracji publicznej w kontekście zmian legislacyjnych i przepisów przejściowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Zmiany w prawie: Kiedy stare przepisy nadal obowiązują? NSA rozstrzyga spór o właściwość organu.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1244/13 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2014-09-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-06-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Kamińska Joanna Sieńczyło - Chlabicz /sprawozdawca/ Zofia Przegalińska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Ke 825/12 - Wyrok WSA w Kielcach z 2013-03-20 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2008 nr 98 poz 634 art 29 Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie NSA Hanna Kamińska Joanna Sieńczyło- Chlabicz (spr.) Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 825/12 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r. o sygn. akt II SA/Ke 825/12, po rozpoznaniu skargi [...] stwierdził nieważność decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 (pkt I.). Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku (pkt II). Zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz [...] kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III). Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. I Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] przyznał [...] płatności do gruntów rolnych na rok 2005 w łącznej wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. organ I instancji pomniejszył kwotę przyznanych płatności do kwoty [...] zł. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w [...] działając z upoważnienia Prezesa ARiMR wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych uzyskanych na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] działając z upoważnienia Prezesa ARiMR ustalił wobec skarżącego kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości [...] zł - uzyskanych na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. z dnia [...] kwietnia 2006 r., powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Od powyższej decyzji [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Kielcach rozpatrując powyższy wniosek wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634, dalej: ustawa o ARMiR) znowelizowanej ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 243, dalej: ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r.), która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 2012 r., organem właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w art. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Od dnia 1 sierpnia 2012 r. takim organem jest właściwy miejscowo Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, od decyzji którego przysługuje stosownie do treści art. 10 ust. 2 ustawy o ARMiR, odwołanie do organu wyższego stopnia, tj. dyrektora oddziału regionalnego. W związku z powyższym Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. oraz na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.) przekazał według właściwości Dyrektorowi [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wniosek [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy celem potraktowania pisma jako odwołania. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w [...] działając jako organ realizujący własne kompetencje, wydał decyzję z dnia [...] września 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję z [...] lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji wyrokiem z dnia [...] marca 2013 r. podniósł, że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w [...] z dnia [...] września 2012 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. W ocenie Sądu I instancji, ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r., która w odniesieniu do art. 1 pkt 32, art. 4 i art. 5 weszła w życie z dniem 1 sierpnia 2012 r., spowodowała zmiany w procedurze wydawania decyzji ustalającej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez ARiMR pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. - art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.; dalej: ustawa o płatnościach) otrzymuje brzmienie: "Kierownik biura powiatowego Agencji odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych jednolitej płatności obszarowej, wsparcia specjalnego, oddzielnej płatności do owoców miękkich, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w przypadku gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006". Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r., w ustawie o ARMiR art. 29 ust. 1 otrzymuje brzmienie: "Ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. W ust. 2 określono: "Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1." Z analizy powyższych przepisów wynika, że z dniem 1 sierpnia 2012 r. w miejsce organu dotychczas uprawnionego do wydawania decyzji o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o płatnościach wprowadzono zmianę polegającą na tym, że aktualnie organem uprawnionym jest Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. Z wprowadzoną zmianą koresponduje unormowanie zawarte w znowelizowanym art. 29 ustawy o ARMiR. Przepis ten kompetencje do wydawania decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez ARiMR pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, powierza organowi właściwemu do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych. Oznacza to, że w przypadku ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych jednolitej płatności obszarowej, organem właściwym jest kierownik biura powiatowego Agencji. Z kolei odwołanie przysługuje do organu wyższego stopnia – dyrektora oddziału regionalnego. Omawiana ustawa zawiera w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. przepis przejściowy zgodnie z którym, do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd I instancji podniósł, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest ustalenie, czy przepis przejściowy obejmuje swoim zakresem sprawy dotyczące ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich. Przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. nie można rozumieć jako przejściowego, mającego zastosowanie wyłącznie do ustawy o płatnościach. Jak bowiem wynika z zakresu przedmiotowego cyt. ustawy reguluje ona nie tylko zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej oraz ich wypłaty, ale również kwestie związane z odstąpieniem od ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub płatności do krów i owiec, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARMiR. Do czasu nowelizacji art. 40 ustawy o płatnościach, przepis ten przewidywał wprost kompetencje Prezesa Agencji do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wymienionych w tym przepisie. W związku z tym, WSA uznał, że sprawy dotyczące m.in. płatności bezpośredniej, o jakich mowa w przepisie przejściowym art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r., to również sprawy związane z odstąpieniem od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich, które przed 1 sierpnia 2012 r. należały do Prezesa Agencji. W tej sytuacji unormowanie zawarte w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. obliguje do stosowania w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy – przepisów dotychczasowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych na podstawie decyzji kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. z dnia [...] kwietnia 2006 r. zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2009 r. i do dnia wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r., to postępowanie nie zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. Ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że [...] od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. wydanej przez Prezesa Agencji jako organu I instancji, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym strona nabyła prawo do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, przez ten sam organ. W ocenie WSA, przedmiotowe postępowanie powinno toczyć się z uwzględnieniem przepisów dotychczasowych, w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. Taki stan prawny powoduje, że nadal organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy wszczętej zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2009 r. pozostaje Prezes ARiMR. Z tych względów Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K. nie ma kompetencji do rozpoznania wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdolność do wykonywania zadań publicznych organów administracji publicznej, w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, wynika z kompetencji przyznanych przepisami materialnego prawa administracyjnego i przepisami prawa procesowego. Wydanie przez Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzji z [...] września 2012 r. z naruszeniem przepisów o właściwości stanowi przyczynę - o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. - do stwierdzenia jej nieważności, na zasadzie określonej w art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej p.p.s.a.). Sąd I instancji podał, że nadal pozostaje do rozpoznania wniosek [...] z dnia [...] lipca 2012 r. przez uprawniony organ, zgodnie z przepisami obowiązującymi przed ich nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. II Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARMiR w K. wystąpił ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, zaskarżając ten wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie oraz o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, a mianowicie art. 29 ust. 2 ustawy o ARiMR w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2012 r. - z mocy art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. i wadliwe przyjęcie, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy z odwołania strony w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 jest Prezes ARiMR, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem od dnia 1 sierpnia 2012 r. organem właściwym jest Dyrektor Ś. Oddziału ARiMR. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 19 oraz art. 20 k.p.a. i wadliwe przyjęcie, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w zgodnie z ww. przepisami organem właściwym do rozpatrzenia sprawy z odwołania strony w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 jest Dyrektor Ś. Oddziału ARiMR i nadto organ winien przestrzegać swojej właściwości w każdym stadium postępowania. Argumentację na poparcie zarzutów skarżący organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Z uwagi na to, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle wiążą się z zarzutami naruszenia przepisów prawa procesowego, zasadne i celowe jest łączne odniesienie się do tych zarzutów zwłaszcza, że umożliwia to ich komplementarny charakter. Istota sporu sprowadza się do przesądzenia kwestii, czy w rozpoznawanej sprawie Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. jako organ realizujący własne kompetencje był organem właściwym do rozpatrzenia środka odwoławczego od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wątpliwości w tym zakresie pojawiły się w związku ze zmianą ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) dokonaną ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 243). Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji wadliwie przyjął, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy z odwołania [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 jest Prezes ARiMR. W tym zakresie kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 29 ust. 2 ustawy o ARiMR w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2012 r. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 19 oraz art. 20 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela powyższego stanowiska, co czyni bezzasadnymi zarzuty skargi kasacyjnej. Nie ulega wątpliwości, że nowelizująca ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw w art. 5 pkt 1 w zw. z art. 13 pkt 2 zmieniła przepis art. 29 ustawy o ARiMR. Nowelizacja ta wprowadziła od 1 sierpnia 2012 r. zmianę organu właściwego w sprawach ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. Według nowego brzmienia cytowanego wyżej art. 29, decyzję w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych wydaje organ właściwy w sprawie przyznawania tychże środków, czyli właściwy miejscowo Kierownik Biura Powiatowego Agencji. W konsekwencji tej zmiany środkiem odwoławczym od takiej decyzji stało się odwołanie według zasad Kodeksu postępowania administracyjnego do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji jako organu wyższego stopnia. Natomiast w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 sierpnia 2012 r., art. 29 ustawy o ARiMR stanowił, że decyzję w sprawach ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wydawał Prezes Agencji, który do jej wydania mógł upoważnić pracowników Agencji, zaś strona niezadowolona z tej decyzji mogła się zwrócić do Prezesa z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do wniosku tego zastosowanie miały odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji administracyjnych. Zatem przewidziany w art. 29 ust. 4 ustawy o ARiMR w brzmieniu przed 1 sierpnia 2012 r. wniosek o ponowne sprawy (przewidziany także w art. 127 § 3 k.p.a.), do którego przepisy o odwołaniu stosuje się tylko odpowiednio, jest środkiem zaskarżenia o innym charakterze niż odwołanie. Zasadniczą cechą tego środka jest to, że wnosi się go do tego samego organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji, tj. Prezesa ARiMR, który w ten sposób dokonywał samokontroli podjętego przez siebie rozstrzygnięcia. W tym miejscu należy zauważyć, że ustawodawca we wskazanej wyżej ustawie nowelizującej z dnia z 27 stycznia 2012 r. uregulował kwestie intertemporalne, które dotyczą płatności stanowiących przedmiot rozpoznawanej sprawy. W art. 10 ust 1 cyt. ustawy wskazał bowiem, że do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowaniem dotyczącym płatności w rozumieniu ustawy o płatnościach, która reguluje nie tylko zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności, ale również kwestie związane z odstąpieniem od ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub płatności do krów i owiec, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji do czasu nowelizacji art. 40 ustawy o płatnościach przepis ten przewidywał wprost kompetencje Prezesa Agencji do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wymienionych w tym przepisie. Należy również podkreślić, że regulacja zawarta w art. 10 ust 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. odnosi się do spraw "dotyczących płatności bezpośredniej", nie zaś jak to sugeruje autor skargi kasacyjnej jedynie do spraw przyznawania tych płatności. Niewątpliwie z treści art. 10 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że ustawodawca posłużył się w tym przepisie szerszym pojęciem, obejmującym swym zakresem nie tylko sprawy dotyczące przyznawania płatności, ale również sprawy dotyczące ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich oraz sprawy związane z odstąpieniem od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. z dnia [...] kwietnia 2006 r. zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2009 r. i do dnia wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r., to postępowanie nie zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. Ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że [...] od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. wydanej przez Prezesa Agencji jako organu I instancji, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2012 r. Tym samym jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, strona nabyła prawo do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, przez ten sam organ. W świetle powyższego, uwzględniając treść art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r., przedmiotowe postępowanie powinno toczyć się z uwzględnieniem przepisów dotychczasowych, w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej wskazaną ustawą. W takim przypadku zaś organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy pozostaje Prezes ARiMR. Z tych samych względów Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. nie miał kompetencji do rozpoznania wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec tego Sąd I instancji zasadnie przyjął, że wydanie przez Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości stanowiło przyczynę - o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. - do stwierdzenia jej nieważności, na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI