II GSK 1241/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-17
NSAAdministracyjneWysokansa
cofnięcie uprawnieńprawo jazdyzakaz prowadzenia pojazdówdecyzja administracyjnakodeks karny wykonawczykodeks postępowania administracyjnegosąd administracyjnyNSAWSAzakres czasowy

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami musi precyzyjnie określać zakres czasowy zakazu w swojej osnowie, a nie tylko w uzasadnieniu.

Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami J.S. po orzeczeniu przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów na 3 lata. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że zakres czasowy zakazu powinien być zawarty w osnowie decyzji administracyjnej, a nie tylko w uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że przepisy wykonawcze nie mogą stać w sprzeczności z przepisami kodeksu karnego wykonawczego i kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedmiotem kontroli kasacyjnej był wyrok WSA w Łodzi, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami J.S. Powodem cofnięcia uprawnień był prawomocny wyrok sądu orzekający zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. WSA uznał, że decyzja administracyjna musi precyzyjnie określać zakres czasowy zakazu w swojej osnowie, zgodnie z art. 182 § 2 k.k.w. i art. 107 § 1 k.p.a., a nie tylko w uzasadnieniu, jak uczyniły to organy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, oddalił ją, stwierdzając, że stanowisko WSA jest prawidłowe. NSA podkreślił, że przepisy wykonawcze, w tym § 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa, nie mogą stać w sprzeczności z przepisami ustawowymi (k.k.w., k.p.a.) i nie mogą modyfikować obowiązku zawarcia w osnowie decyzji administracyjnej zakresu czasowego orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów. NSA wskazał, że przepisy rozporządzenia są wadliwe i powinny zostać zmienione, a organy administracji są związane zakresem przedmiotowym i czasowym orzeczenia sądu karnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja administracyjna musi zawierać w swojej osnowie zakres czasowy zakazu prowadzenia pojazdów, zgodnie z orzeczeniem sądu karnego.

Uzasadnienie

Przepisy k.k.w. i k.p.a. wymagają, aby decyzja administracyjna precyzyjnie określała zakres obowiązków lub uprawnień strony. Zakres czasowy zakazu prowadzenia pojazdów jest integralnym elementem rozstrzygnięcia i musi znaleźć się w osnowie decyzji, a nie tylko w uzasadnieniu. Przepisy wykonawcze nie mogą stać w sprzeczności z przepisami ustawowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.k.p. art. 103 § 1 pkt 4

Ustawa o kierujących pojazdami

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 5 i 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.k.w. art. 182 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Pomocnicze

k.k. art. 42 § § 1

Kodeks karny

rozporządzenie MIiB art. 17 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami

Sąd uznał przepisy tego rozporządzenia za wadliwe i sprzeczne z ustawami, w zakresie w jakim sugerują pominięcie zakresu czasowego zakazu w osnowie decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień musi zawierać w osnowie zakres czasowy zakazu prowadzenia pojazdów, zgodnie z wyrokiem sądu karnego. Przepisy wykonawcze nie mogą stać w sprzeczności z przepisami ustawowymi i nie mogą modyfikować obowiązku zawartego w ustawach.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu oparta na § 17 rozporządzenia MIiB, sugerująca możliwość wskazania okresu zakazu jedynie w uzasadnieniu decyzji.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są związane jego treścią nie jest dopuszczalne, aby w ww. rozporządzeniu wykonawczym obowiązywał przepis, z którego językowej treści bezpośrednio wynika, że w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami "bez określenia terminu ważności tej decyzji" integralnym elementem ich rozstrzygnięcia jest określenie zakresu czasowego obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, orzeczonego w wyroku karnym.

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło-Chlabicz

sędzia

Krzysztof Sobieralski

przewodniczący

Marcin Kamiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących formy i treści decyzji administracyjnych w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, w szczególności wymogu zawarcia zakresu czasowego zakazu w osnowie decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z cofaniem uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie orzeczenia sądu karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego decyzji administracyjnych, który ma bezpośrednie przełożenie na prawa obywateli. Wyjaśnia, jak organy administracji powinny stosować przepisy prawa karnego w postępowaniu administracyjnym.

Decyzja o cofnięciu prawa jazdy musi mieć precyzyjny termin w osnowie – NSA wyjaśnia zasady!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1241/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący/
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 27/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-04-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 107 § 1 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 1210
art. 103 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 706
art. 182 § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 27/24 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 17 października 2023 r. nr S.K.O.4121.119.2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz J. S. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 27/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi J. S. (strona, skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (SKO, organ odwoławczy, Kolegium, organ) z dnia 17 października 2023 r. nr S.K.O.4121.119.2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.
Decyzją z dnia 29 sierpnia 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wynikających z prawa jazdy kategorii A i B, w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K 596/20, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia19 września 2022 r., sygn. akt V Ka 960/22. Względem skarżącego został prawomocnie orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat (liczony od dnia 24 lutego 2020 r., tj. od dnia zatrzymania prawa jazdy).
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie.
Decyzją z dnia 17 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 29 sierpnia 2023 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że bezsporny i niekwestionowany jest fakt, że Sąd Rejonowy w Zgierzu ww. wyrokiem z 8 kwietnia 2022 r., zmienionym ww. wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z 19 września 2022 r., orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 (trzech) lat, licząc od uprawomocnienia się wyroku, tj. od 20 września 2022 r. Kolegium podkreśliło, że z uwagi na orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych powyżej jednego roku (3 lata), w świetle § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, organ w sentencji decyzji cofa kierowcy uprawnienia i w ogóle nie wskazuje terminu jego obowiązywania. Określenie okresu czasu, na który uprawnienia zostały stronie cofnięte, nie jest zatem obligatoryjnym elementem sentencji zaskarżonej decyzji i nie stanowi "przedmiotu rozważań organu pierwszej instancji". Zdaniem SKO, właściwy organ w uzasadnieniu decyzji "informacyjnie wskazuje" początek i koniec okresu trwania zakazu, jednak "nie jest to informacja wiążąca", bowiem różne okoliczności faktyczne mogą mieć wpływ na zmianę tego terminu. Organ odwoławczy wskazał, że na zakres obowiązywania zakazu w przedmiotowej sprawie miało wpływ postanowienie Sądu Rejonowego w Zgierzu z 14 marca 2021 r., sygn. akt II K 596/20, o zaliczeniu skazanemu (stronie) na poczet orzeczonego ww. wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgierzu z 8 kwietnia 2022 r. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 24 lutego 2020 r., a ponadto wobec objęcia strony systemem dozoru elektronicznego przyjęto, powołując się na pismo Sądu Rejonowego w Zgierzu z 22 czerwca 2023 r. sygn. akt. II K 596/20, że odbywanie przez nią kary pozbawienia wolności wstrzymało bieg środka karnego, a zatem środek ten rozpoczął bieg 24 lutego 2020 r. (do 9 lutego 2023 r.), a jego nastąpi po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, tj. 24 kwietnia 2024 r. Organ wskazał, że wbrew temu, co twierdzi pełnomocnik strony, odbywanie przez nią kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, wstrzymało bieg zakazu prowadzenia pojazdów. Zgodnie bowiem z art. 43 § 2a k.k. okres, na który orzeczono zakazy, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności chociażby orzeczonej za inne przestępstwo. Organ podniósł, że nie budzi wątpliwości, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgierzu z 8 kwietnia 2022 r., skarżący został skazany na karę pozbawienia wolności i ją odbywa, lecz poza zakładem karnym, w systemie dozoru elektronicznego. Skoro zatem skazany odbywa karę pozbawienia wolności, to orzeczone środki karne nie podlegają wykonaniu. Jest to zatem okres spoczywania biegu terminu, na który został orzeczony środek karny. Kolegium podniosło także, iż decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowią akty o charakterze związanym, tj. nie zależą od uznania organu.
Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na ww. decyzję SKO, zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w opisanym na wstępie wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzje oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postepowania.
Sad I instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (u.k.p.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Podstawa materialnoprawna decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wynika także z art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (k.k.w.). Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 k.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie zaś do art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Ponadto zgodnie z treścią art. 184 k.k.w., przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. WSA w Łodzi wskazał, że w punkcie 2 prawomocnego wyroku z Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K 596/20 (zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 września 2022 r., sygn. akt V Ka 960/22), sąd ten orzekł wobec strony skarżącej, na podstawie art. 42 § 1 k.k., zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat. W związku z tym Prezydent Miasta Łodzi, jako organ właściwy rzeczowo i miejscowo, zobowiązany był wydać decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie dostosowanym do orzeczenia sądu karnego. Sąd I instancji podkreślił, że decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowią akty o charakterze związanym, co oznacza że nie zależą one od uznania organu administracji. W przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek, właściwy organ posiada nie tylko prawo, ale bezwzględny obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Nie jest przy tym uprawniony – co należy podkreślić – do weryfikowania wyroku sądu karnego. Z brzmienia art. 182 § 2 k.k.w. wynika, że organ administracji, któremu w trybie tego przepisu przesłano odpis wyroku z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów, jest zobowiązany cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Z przepisu art. 182 § 2 k.k.w. wynika więc obowiązek organu sprowadzający się do cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego. Równocześnie w myśl przywoływanego już art. 184 k.k.w. przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonania tego środka. Tym samym organ ma nie tylko cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami, ale musi cofnąć je w orzeczonym przez sąd karny zakresie, a więc nie tylko w orzeczonym zakresie przedmiotowym, lecz także zakresie czasowym. W ocenie Sądu I instancji, orzeczenie organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, bez powiązania wydanej decyzji z zakresem, na jaki orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu, jest orzeczeniem wadliwym. Organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są związane jego treścią, co oznacza, że muszą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko na ściśle wskazany w wyroku okres. Tego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zostać zamieszczone w osnowie decyzji jako istotny element rozstrzygnięcia. O uprawnieniach lub obowiązkach strony nie powinno się rozstrzygać w uzasadnieniu decyzji, które jest innym, niż osnowa, składnikiem decyzji administracyjnej. WSA w Łodzi zwrócił uwagę, że należyte rozróżnienie charakteru i treści poszczególnych składników decyzji administracyjnej ma istotną doniosłość, czemu ustawodawca dał wyraz w regulacji zawartej w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Wyróżnienie w tych przepisach poszczególnych składników decyzji służy nie tylko zapewnieniu kompletności, czy zupełności decyzji administracyjnej, ale także podkreśla odrębność tych składników. Odrębność ta jest związana zwłaszcza z ich funkcją oraz charakterem. Sąd Wojewódzki wskazał, że to z osnowy decyzji administracyjnej jej adresat ma czerpać pełną wiedzę na temat treści uprawnień lub obowiązków zindywidualizowanych wobec niego poprzez wydanie takiej decyzji. Uzasadnienie natomiast ma jedynie wyjaśniać adresatowi decyzji, dlaczego taka indywidualizacja uprawnień lub obowiązków miała miejsce. WSA wskazał, że Sąd Rejonowy w Zgierzu wyraźnie określił czas, na jaki skarżący ma zostać pozbawiony uprawnienia do kierowania pojazdami, a zatem organy w niniejszej sprawie nie mogły ograniczyć się tylko do cofnięcia stronie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B, lecz powinny cofnąć je w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Tymczasem w niniejszej sprawie organy wskazały ten zakres jedynie w uzasadnieniu decyzji (wskazano okres 3 lat, na jaki cofnięto stronie skarżącej uprawnienie do kierowania pojazdami, wskazując iż środek karny biegł w okresie od 24 lutego 2020 r. do 9 lutego 2023 r., a następnie upłynie po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, tj. 24 kwietnia 2024 r.). W ocenie Sądu I instancji świadczy to o naruszeniu art. 182 § 2 k.k.w. oraz art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Okoliczności tych nie dostrzegł organ odwoławczy, który utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, co świadczy o naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ odwoławczy, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego:
a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.u.s.a.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego i wykroczono poza granice określone tą normą, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia norm prawa materialnego poprzez niezastosowanie powszechnie obowiązującego prawa w postaci § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 roku w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.);
b) § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 roku w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez jego niezastosowanie i wydanie wyroku z pominięciem obowiązujących przepisów, co skutkowało błędnym uznanie, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie okresu zatrzymania prawa jazdy powinno znaleźć się w osnowie decyzji, a nie w jej uzasadnieniu;
c) art. 182 § 2 k.k.w. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż z normy tej wynika nakaz zawarcia w osnowie decyzji organu administracji okresu zatrzymania prawa jazdy, w sytuacji gdy z przepisu § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 roku w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami jednoznacznie wynika iż decyzję wydaje się bez określenia terminu jej ważności, zaś w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami;
2. naruszenie przepisów postępowania:
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a) w zw. z § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 roku w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez jego niezastosowanie i tym samym błędne przyjęcie, że rozstrzygnięcie w przedmiocie okresu zatrzymania prawa jazdy powinno znaleźć się w osnowie decyzji, a nie w jej uzasadnieniu;
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż z normy tej wynika nakaz zawarcia w osnowie decyzji organu administracji okresu zatrzymania prawa jazdy, w sytuacji gdy z przepisu § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 roku w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami jednoznacznie wynika, iż decyzję wydaje się bez określenia terminu jej ważności, zaś w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami.
V. Stanowisko strony przeciwnej.
Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego kasacyjnie organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
1. Skarga kasacyjna jako niezawierająca uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu.
2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
3. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.
Wynik weryfikacji powyższych zarzutów okazał się negatywny, co stanowi konieczną i wystarczającą podstawę do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.
4. Strona skarżąca kasacyjnie sformułowała zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego, jednak analiza treściowa tych zarzutów prowadzi do wniosku, że ich zakresem objęto jedynie określone kwestie materialnoprawne, natomiast wskazany związkowo w zarzutach 2.d) i 2.e) przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. pełni funkcję reguły konsekwencyjnej jako element normy odniesienia.
W związku z powyższym uzasadnione jest łączne rozpoznanie wszystkich zarzutów naruszenia prawa materialnego, których istota sprowadza się do zakwestionowania sposobu wykładni i weryfikacyjnego zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (u.k.p.) w zw. z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (k.k.w.) oraz w zw. z § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (rozporządzenie MIiB).
Naczelny Sąd Administracyjny po zapoznaniu się z argumentacją skargi kasacyjnej stwierdza, że stanowisko prawne zajęte przez organ odwoławczy jest bezzasadne.
Zagadnienie sposobu konkretyzacji w decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami elementu normy materialnoprawnej wynikającej z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i brak jest podstaw, aby poddać je modyfikacji (zob. np. wyrok NSA z 26.09.2024 r., II GSK 939/24, LEX nr 3780636).
Wskazane wyżej przepisy tworzą normatywną całość, a zatem nie jest dopuszczalne twierdzenie, że jednoznaczna treść regulacji ustawowej mogłaby podlegać zmianie przez zastosowanie przepisów podustawowych wynikających z § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia MIiB. Przepis art. 182 § 2 k.k.w. stanowi, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Jeżeli zatem ustawodawca kodeksowy nakazuje właściwym organom cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami tylko w takim zakresie, w jakim wynika to z orzeczenia sądu karnego nakładającego na skazanego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów (art. 42 k.k.), to jest oczywiste, że organy te są zobowiązane do bezpośredniego zastosowania w wydawanych na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. decyzjach zakresu przedmiotowego i czasowego orzeczonego środka karnego.
Powyższej oceny nie może zmienić wadliwa i niewiążąca sądu administracyjnego w procesie orzekania treść § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia MIiB. Wskazane przepisy ww. rozporządzenia są zakresowo sprzeczne z art. 182 § 2 k.k.w. oraz art. 107 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. i jako takie powinny zostać poddane odpowiedniej zmianie przez właściwego Ministra.
Nie jest zatem dopuszczalne, aby w ww. rozporządzeniu wykonawczym obowiązywał przepis, z którego językowej treści bezpośrednio wynika, że w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami "bez określenia terminu ważności tej decyzji" (§ 17 ust. 1 rozporządzenia MIiB). Po pierwsze bowiem, językowa znaczenie tego przepisu sugeruje, że w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres nieprzekraczający roku sama decyzja ma mieć określony "termin ważności", co jest oczywistym nieporozumieniem, gdyż określenie w decyzji terminu obowiązywania cofnięcia uprawnień nie może być utożsamiane w "terminem ważności" samej decyzji. Po drugie, termin obowiązywania cofnięcia uprawnienia ma być określony w rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji, niezależnie od tego, czy w wyroku sądowym orzeczono zakaz kierowania pojazdami na okres przekraczający rok albo nieprzekraczający roku. Nie jest więc dopuszczalna taka wykładnia § 17 ust. 2 rozporządzenia MIiB, z której wynikałoby, że właściwe organy mają wskazywać termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami jedynie w uzasadnieniu decyzji, natomiast pomijać określenie tego rodzaju zakresu czasowego w jej rozstrzygnięciu (osnowie). Taka interpretacja ww. przepisu jest także sprzeczna z art. 107 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. Regulacja kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie rozdziela bowiem rozstrzygnięcie i uzasadnienie jako odrębne elementy strukturalne decyzji, a zatem całość części dyspozytywnej (orzekającej) decyzji musi znaleźć się w jej rozstrzygnięciu. W przypadku decyzji wydawanych na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. integralnym elementem ich rozstrzygnięcia jest określenie zakresu czasowego obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, orzeczonego w wyroku karnym.
5. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 2 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej oraz zasądzeniu od skarżącego kasacyjnie organu na rzecz strony skarżącej kwoty 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
-----------------------
2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI