II GSK 123/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę spółki P. L. Sp. z o.o. na decyzję Prezydenta Miasta Katowice odmawiającą zwrotu 925 zł części opłaty za wydanie karty pojazdu. Sąd I instancji uznał, że choć rozporządzenie, na podstawie którego pobrano opłatę, nie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, to jego przepisy (§ 1 i § 2 rozporządzenia z 4 marca 2002 r.) zostały wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i były niekonstytucyjne. Sąd powołał się na wyrok TK z 2006 r. w analogicznej sprawie. Prezydent Miasta Katowice złożył skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego (m.in. art. 7 Konstytucji RP, art. 6 KPA, art. 77 ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych) oraz przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. NSA podkreślił ugruntowany pogląd orzeczniczy, że sądy administracyjne są uprawnione do oceny konstytucyjności przepisów rozporządzeń wykonawczych. Sąd uznał, że odmowa zwrotu nadpłaconej kwoty, wynikająca z zastosowania niekonstytucyjnego przepisu, może być kwestionowana na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. NSA stwierdził również, że Prezydent Miasta, jako organ pobierający opłatę, jest właściwy do jej zwrotu. Odnosząc się do przepisów o finansach publicznych i ordynacji podatkowej, NSA wskazał, że nie mają one zastosowania do opłat uiszczonych przed 1 stycznia 2010 r., kiedy weszła w życie ustawa o finansach publicznych. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. uznano za bezzasadne, gdyż stanowiły one przepisy wynikowe, a skarżący nie powiązał ich z naruszeniem konkretnych przepisów materialnych lub formalnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów rozporządzeń przez sądy administracyjne oraz zasady zwrotu opłat pobranych na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, a także kwestie intertemporalne dotyczące stosowania przepisów o finansach publicznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej opłaty za kartę pojazdu i stanu prawnego sprzed 2010 r. Interpretacja przepisów o finansach publicznych i ordynacji podatkowej może być odmienna w kontekście innych należności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd administracyjny może samodzielnie ocenić konstytucyjność przepisu rozporządzenia wykonawczego, który nie był przedmiotem bezpośredniego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w indywidualnej sprawie dotyczącej zwrotu opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy administracyjne są uprawnione do stwierdzenia, czy dana regulacja rozporządzenia wykonawczego do ustawy narusza normy konstytucyjne lub ustawowe, nawet jeśli nie było bezpośredniego orzeczenia TK.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne mogą ocenić konstytucyjność przepisów rozporządzeń wykonawczych, a odmowa zwrotu nadpłaty wynikająca z zastosowania niekonstytucyjnego przepisu może być kwestionowana na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
Czy przepisy ustawy o finansach publicznych oraz Ordynacji podatkowej mają zastosowanie do zwrotu opłat za wydanie karty pojazdu pobranych przed dniem 1 stycznia 2010 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania do opłat uiszczonych przed wejściem w życie ustawy o finansach publicznych.
Uzasadnienie
Ustawa o finansach publicznych i Ordynacja podatkowa nie mają zastosowania do opłat pobranych przed 1 stycznia 2010 r., ponieważ dopiero od tej daty opłaty za wydanie karty pojazdu stanowią środki publiczne w rozumieniu tej ustawy.
Czy Prezydent Miasta jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Prezydent Miasta, jako organ pobierający opłatę, jest również właściwy do jej zwrotu.
Uzasadnienie
Choć Minister właściwy do spraw transportu określał wysokość opłaty, to organem administracji uprawnionym i zobowiązanym do jej pobrania jest Prezydent Miasta, a co za tym idzie, do niego należy obowiązek zwrotu części opłaty.
Czy żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to sprawa administracyjna, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej.
Uzasadnienie
Nawet jeśli roszczenie o zwrot opłaty ma charakter cywilnoprawny, sama opłata przed 2010 r. stanowiła świadczenie publicznoprawne, a jej zwrot jest rozpatrywany w postępowaniu administracyjnym.
Przepisy (27)
Główne
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym art. 77 § ust.4 pkt. 2
u.f.p.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 146 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
Dz.U. 2009 nr 157 poz 1241 art. 115 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.f.p. art. 67 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym art. 60
O.p. art. 72 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 80 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2 § par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2 § par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 152 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 510
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 417 § 1 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 186
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sądy administracyjne mogą ocenić konstytucyjność przepisów rozporządzeń wykonawczych. • Prawo do zwrotu nadpłaty istnieje nawet przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. • Przepisy o finansach publicznych i ordynacji podatkowej nie mają zastosowania do opłat pobranych przed 2010 r. • Prezydent Miasta jest organem właściwym do zwrotu opłaty.
Odrzucone argumenty
Organ działał w granicach obowiązującego prawa, pobierając opłatę zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia. • Prezydent Miasta nie był organem właściwym do określenia wysokości opłaty. • Prawo do zwrotu nadpłaty wygasło z uwagi na przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o finansach publicznych. • Żądanie zwrotu opłaty ma charakter cywilnoprawny i powinno być dochodzone przed sądem powszechnym. • Sąd I instancji naruszył art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez uchylenie aktu bez podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne rozstrzygając sprawę są uprawnione do stwierdzenia, czy dana regulacja rozporządzenia wykonawczego do ustawy narusza normy konstytucyjne lub ustawowe • odmowę zwrotu przedmiotowej należności za "inne rozstrzygnięcie" w rozumieniu art. 190 ust. 4 Konstytucji RP • regulacje intertemporalne zawarte w art. 115 ust. 1 przepisów wprowadzających u.f.p., nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ dotyczą one spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, a sama opłata za wydanie karty pojazdu nie została pobrana na podstawie decyzji.
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący sprawozdawca
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Marcin Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów rozporządzeń przez sądy administracyjne oraz zasady zwrotu opłat pobranych na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, a także kwestie intertemporalne dotyczące stosowania przepisów o finansach publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej opłaty za kartę pojazdu i stanu prawnego sprzed 2010 r. Interpretacja przepisów o finansach publicznych i ordynacji podatkowej może być odmienna w kontekście innych należności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii możliwości kwestionowania przepisów rozporządzeń na gruncie konstytucyjnym przez sądy administracyjne, co ma szerokie implikacje dla interpretacji prawa. Dodatkowo, porusza problematykę zwrotu opłat pobranych na podstawie niekonstytucyjnych przepisów.
“Czy sąd może unieważnić przepisy rozporządzenia? NSA rozstrzyga o zwrocie opłaty za kartę pojazdu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.