II GSK 1366/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę skarżącego i utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzanie błędnych danych dotyczących kategorii pojazdu.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Z. Z. za wprowadzanie błędnych danych o kategorii pojazdu w systemie poboru opłat. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że naruszenie mogło być znikome i powinno być rozpatrywane jako część naruszenia wieloczynowego. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że naruszenie nie było znikome, nie miało charakteru wieloczynowego i organ prawidłowo ocenił przesłanki do nałożenia kary.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną na Z. Z. za wprowadzanie błędnych danych dotyczących kategorii pojazdu w systemie poboru opłat. Sąd pierwszej instancji uznał, że naruszenie mogło być znikome i powinno być rozpatrywane jako element szerszego, wieloczynowego naruszenia, co uzasadniałoby odstąpienie od kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA, oddalił skargę Z. Z. i tym samym utrzymał w mocy decyzję organu. NSA uznał, że naruszenie nie było znikome, ponieważ było wielokrotne i powtarzalne, a także nie miało charakteru wieloczynowego w rozumieniu przepisów. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o drogach publicznych traktują każde naruszenie jako odrębne, a ograniczenia dotyczą jedynie wielokrotności naruszeń w ciągu jednej doby. NSA odrzucił również argumentację WSA dotyczącą nieproporcjonalności kary i jej funkcji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie nie było znikome, ponieważ było wielokrotne i powtarzalne, a także nie miało charakteru wieloczynowego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ prawidłowo ocenił, iż waga naruszenia nie była znikoma ze względu na społeczną doniosłość dóbr prawnych chronionych przez przepisy oraz indywidualne cechy zachowania sprawcy (wielokrotność i powtarzalność naruszeń).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.d.p. art. 13i § ust. 4a
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 2 pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.d.p. art. 13ha § ust. 3 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 3 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 5
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 6 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 9
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 13n
Ustawa o drogach publicznych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie nie było znikome ze względu na jego wielokrotność i powtarzalność. Naruszenie nie miało charakteru wieloczynowego. Przepisy ustawy o drogach publicznych traktują każde naruszenie jako odrębne. Sąd pierwszej instancji nie wykazał podstaw do oceny kary jako nieproporcjonalnej w kontekście sumy wszystkich kar.
Odrzucone argumenty
Naruszenie miało znikomą wagę i powinno być rozpatrywane jako element naruszenia wieloczynowego. Kara pieniężna była nieproporcjonalna i miała wyłącznie funkcje represyjne.
Godne uwagi sformułowania
waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa nie można utożsamiać z jednym zachowaniem wieloczynowym kara administracyjna ma charakter przede wszystkim prewencyjny
Skład orzekający
Marcin Kamiński
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Zbigniew Czarnik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenia w systemach poboru opłat, rozróżnienie między naruszeniem jednoczynowym a wieloczynowym, oraz stosowanie art. 189f k.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych związanych z elektronicznym poborem opłat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o karach pieniężnych w transporcie i interpretacji kluczowych przepisów proceduralnych (art. 189f k.p.a.), co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną.
“NSA: Wielokrotne błędy w systemie opłat drogowych to nie jedno naruszenie!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1366/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-03-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Marcin Kamiński /sprawozdawca/ Marek Krawczak Zbigniew Czarnik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane VI SA/Wa 922/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-28 II GZ 227/22 - Postanowienie NSA z 2022-06-27 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 470 art. 13ha ust. 3, art. 13i ust. 4a, art. 13k ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 2, ust. 5, ust. 6 pkt 2, ust. 9 oraz art. 13n Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 922/22 w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie błędnych danych dotyczących kategorii pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia od Z. Z. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 lutego 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 922/22, uwzględnił skargę Z. Z. (strona, skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie błędnych danych dotyczących kategorii pojazdu, uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając o kosztach sądowych. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili 20 października 2020 r. kontrolę mobilną pojazdu ciężarowego o nr rej. [...] poruszającego się z przyczepą o nr rej. [...], którym kierował skarżący. Na podstawie okazanych dokumentów oraz informacji pobranych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, że dopuszczalna masa całkowita (dmc) pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] wynosiła 11990 kg, zaś dmc przyczepy o numerze rejestracyjnym [...] wynosiła 13000 kg, zatem łączna dmc kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 24990 kg. W konsekwencji, zespół pojazdów należał, w świetle art. 13ha ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (u.d.p.), do kategorii 2. pojazdów. Na podstawie danych uzyskanych z systemu elektronicznego poboru opłat stwierdzono, że podczas czterech przejazdów tego samego zespołu pojazdów wykonanych [...] września 2020 r. wnoszona była, za pośrednictwem urządzenia viabox, opłata elektroniczna dla pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 t, tj. według kategorii 1. Tym samym, kierujący naruszył obowiązek wynikający z art. 13i ust. 4a u.d.p. Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał [...] kwietnia 2021 r. decyzję, w której nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 750 zł za naruszenie obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu podczas przejazdów wykonywanych w dniu [...] września 2020 r. Organ, po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania strony, decyzją z [...] stycznia 2022 r. utrzymał w całości w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę skarżącego, wskazując, że z przepisów ustawy o drogach publicznych wynika, iż kierujący pojazdem z zainstalowanym urządzeniem umożliwiającym uiszczanie opłaty elektronicznej z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat ma obowiązek ustawienia w tym urządzeniu właściwej kategorii tegoż pojazdu, a niewykonanie tego obowiązku jest zagrożone karą pieniężną, stosownie do art. 13k ust. 2 i ust. 3 u.d.p. Sąd zaaprobował poczynione w tym zakresie w zaskarżonej decyzji ustalenia faktyczne, uznając jednak, że skarżony organ dopuścił się naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważył, że ustalenia kontroli skutkowały wprawdzie wszczęciem postępowań administracyjnych odnośnie do każdego ze stwierdzonych naruszeń z osobna, niemniej jednak okoliczności ujawnienia tych naruszeń w trakcie jednej kontroli i to nawet na kilka miesięcy wstecz w stosunku do daty kontroli mobilnej uzasadniają traktowanie wszystkich tych naruszeń tak, jakby było to naruszenie wieloczynowe, które potencjalnie mogło być spowodowane jednym, wspólnym czynnikiem i które zostało zaprzestane, gdy tylko podmiot zobowiązany do określonego zachowania uświadomił sobie, że jego działanie lub zaniechanie naruszało prawo. W konsekwencji Sąd wyraził stanowisko, zgodnie z którym w rozpoznawanej sprawie należało rozważyć, czy usprawiedliwione jest zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., czyli odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na znikomą wagę naruszenia prawa i zaprzestanie przez stronę naruszania prawa. Przy ocenie znikomości naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f k.p.a. należy uwzględnić okoliczności popełnienia naruszenia, wagę naruszonych obowiązków, motywację sprawcy naruszenia, częstotliwość niedopełnienia przez sprawcę wcześniej (tj. przed naruszeniami stwierdzonymi w trakcie kontroli mobilnej) obowiązku wprowadzenia do urządzenia viabox prawidłowych danych o kategorii pojazdu. Sąd wskazał, że kara administracyjna ma charakter przede wszystkim prewencyjny, gdyż jej zasadniczym celem jest skłonienie konkretnego podmiotu, który narusza prawo administracyjne (prewencja indywidualna), jak i innych potencjalnych sprawców deliktów administracyjnych (prewencja ogólna) do przestrzegania norm administracyjnoprawnych. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną na ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniesiono ponadto o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na uchyleniu decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w wyniku uznania, że organy nie ustaliły należycie kwestii związanych z możliwością zastosowania odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ właściwie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz przeanalizował i wyjaśnił, dlaczego przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie zostały w niniejszej sprawie spełnione, jak również wykazał brak na należytej staranności skarżącego, który nie wprowadził prawidłowych danych do urządzenia i przez okres kilku miesięcy nie podjął próby weryfikacji już wprowadzonych danych; przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 13ha ust. 3, art. 13i ust. 4a, art. 13k ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 2, ust. 5, ust. 6 pkt 2, ust. 9 oraz art. 13n ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (u.d.p.), poprzez ich błędną wykładnię mającą istotny wpływ na wynik sprawy, polegającą na uznaniu, że popełnienie przez skarżącego analogicznych naruszeń i ujawnienie ich podczas jednej kontroli mobilnej winno skutkować uznaniem stwierdzonego w niniejszej sprawie naruszenia za jeden z elementów naruszenia wieloczynowego oraz prowadzić do uznania, iż świadczy to o znikomej wadze naruszenia, a wymierzenie indywidualnych kar za szereg analogicznych naruszeń jest nieproporcjonalne, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do odmiennych wniosków, bowiem naruszenie prawa na podstawie art. 13i ust. 4a u.d.p. ma charakter jednoczynowy skutkowy i nie może zostać uznany za jeden z elementów naruszenia wieloczynowego, przepisy u.d.p. nie przewidują możliwości jego przerwania i usunięcia skutków naruszenia przez skarżącego, gdy już skutek nastąpił, a ingerencja kontrolna organu jedynie potwierdza naruszenia w zakresie wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, waga tego naruszenia nie jest znikoma, co więcej przepisy art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., wbrew ocenie Sądu, nie przewidują możliwości odstąpienia od wymierzenia kary nałożonej na podstawie art. 13i ust. 4a u.d.p. z uwagi na nałożenie na tożsamą stronę innych indywidualnych kar za analogiczne naruszenia, a art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie może być stosowany w celu obchodzenia zapisów ustawy o drogach publicznych, które przewidują karę za każde naruszenie z zastrzeżeniem ograniczenia wskazanego w art. 13k ust. 6 pkt 2 u.d.p. Skarżący nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy – zgodnie z zasadą związania granicami skargi kasacyjnej – do weryfikacji zarzutów kasacyjnych, uznając, że mają one usprawiedliwione podstawy, co stanowi konieczną i wystarczającą przesłankę do wzruszenia zaskarżonego wyroku. W toku łącznej i całościowej oceny skonkretyzowanych podstaw kasacyjnych stwierdzono, że zarzuty naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ocenę legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji oraz – integralnie z nimi powiązane i stanowiące przesłankę tego pierwszego naruszenia – zarzuty naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 13ha ust. 3, art. 13i ust. 4a, art. 13k ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 2, ust. 5, ust. 6 pkt 2, ust. 9 oraz art. 13n u.d.p. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji wadliwe weryfikacyjne zastosowanie, zasługują w pełnym zakresie na uwzględnienie. Po pierwsze, nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu Wojewódzkiego, że skarżony organ nie rozważył prawidłowo na tle niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy przesłanek materialnoprawnych, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym fragmentem regulacji normatywnej organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżony organ przeprowadził niewadliwą operację wykładni oraz zastosowania na tle stanu faktycznego sprawy (zachowanie skarżącego polegające na naruszeniu obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a u.d.p.) przesłanki znikomości wagi naruszenia prawa, uzasadniając w sposób dostateczny wniosek, że indywidualne okoliczności przedmiotowej sprawy świadczą o tym, iż waga naruszenia prawa przez skarżącego nie była znikoma ze względu na charakter chronionych przez normy sankcjonowane i sankcjonujące dóbr prawnych o znacznej społecznej doniosłości (należyte utrzymanie sieci dróg publicznych w stanie gwarantującym bezpieczeństwo i porządek w ruchu drogowym przez zapewnienie sprawnego systemu ich finansowania oraz poboru opłat za korzystanie z dróg publicznych) oraz indywidualne cechy zachowania deliktowego skarżącego (wielokrotność i powtarzalność stwierdzonych naruszeń obowiązku określonego w art. 13i ust. 4a u.d.p. oraz brak zachowania minimalnej staranności przy wprowadzaniu do urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 i 3a lub art. 161 ust. 1 u.d.p., danych dotyczących kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p.). W ten sposób w zaskarżonym rozstrzygnięciu zrealizowano obowiązek uwzględnienia w ramach oceny przesłanki znikomości z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. skonkretyzowanych i powiązanych ze specyfiką podstawy materialnoprawnej nałożenia kary pieniężnej okoliczności faktycznych i prawnych, które odnoszą się z jednej strony do samej złożonej podstawy prawnej orzekania o odpowiedzialności sankcyjnej (norma sankcjonowana i norma sankcjonująca) i istotności wartości (dóbr) prawnych, które podlegają ochronie za pośrednictwem odpowiedniego reżimu sankcji, oraz znaczenia naruszonego obowiązku dla tej ochrony, z drugiej zaś – do zakresu i postaci stwierdzonego naruszenia prawa, jego skutków negatywnych oraz indywidualnych cech przedmiotowych i podmiotowych sankcjonowanego zachowania lub sytuacji faktycznej, w której zachowanie to nastąpiło (zob. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2024 r., II GSK 347/23; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2024 r., II GSK 365/23). Jednocześnie należy stwierdzić, że Sąd Wojewódzki nie wskazał przekonujących prawnie argumentów, które podważałyby wynik operacji interpretacyjnej i subsumpcyjnej skarżonego organu w niniejszej sprawie. W szczególności nie stanowią tego rodzaju argumentów powołane przez Sąd okoliczności związane z brakiem osiągnięcia przez skarżącego jakichkolwiek korzyści w wyniku naruszenia prawa, niewykazaniem naruszenia tożsamego obowiązku przed okresem objętym kontrolą mobilną w niniejszej sprawie lub jednorazowym stwierdzeniem wielokrotnego naruszenia prawa oraz wydaniem wielu decyzji sankcyjnych w prowadzonych równolegle postępowaniach. Należy zatem uznać, że ocena prawna organów na tle przesłanki znikomości naruszenia prawa nie została skutecznie podważona przez Sąd pierwszej instancji. Po drugie, wadliwa jest ocena prawna Sądu Wojewódzkiego w zakresie, w jakim Sąd ten przyjął, że w przedmiotowej sprawy istniały podstawy do zobowiązania skarżonego organu do rozważenia kwalifikacji czynu skarżącego – polegającego na naruszeniu obowiązku ustanowionego w art. 13i ust. 4a u.d.p. w danym dniu przypadającym w okresie od 17 czerwca 2020 r. do 20 października 2020 r., objętym jednostkową kontrolą mobilną 20 października 2020 r. – jako elementu zachowania deliktowego wieloczynowego, które zostało zakończone w dniu powyższej kontroli, a zatem – zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. – zachowanie to mogło podlegać ocenie w świetle przesłanki materialnoprawnej zaprzestania naruszenia prawa. Jeśli bowiem skarżący dopiero w dniu 20 października 2020 r. dowiedział się o popełnieniu deliktu wieloczynowego i w tym samym dniu zakończył tego rodzaju wieloczynowe zachowanie, to – zdaniem Sądu pierwszej instancji – można przyjąć, że skarżący jednorazowo zaprzestał naruszenia prawa w zakresie wszystkich zachowań składowych stwierdzonego deliktu, popełnionych w okresie od 17 czerwca 2020 r. do 20 października 2020 r. Dokonując negatywnej oceny tak dokonanej wykładni oraz zastosowania do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zakresie przesłanki zaprzestania naruszenia prawa, należy przede wszystkim wskazać, że brak jest podstaw do uznania, że objęte granicami sprawy administracyjnej, której dotyczy skarga, zachowanie skarżącego polegające na naruszeniu obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a u.d.p., w określonym dniu przypadającym w okresie od 17 czerwca 2020 r. do 20 października 2020 r., stanowi pojedynczy element zachowania deliktowego wieloczynowego. Zasadnicza przeszkoda do tego rodzaju kwalifikacji prawnej wynika z normatywnego ukształtowania podstawy materialnoprawnej sprawy administracyjnej dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków związanych z opłatą elektroniczną. Zgodnie z art. 13k ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 13i ust. 4a oraz art. 13k ust. 3 pkt 2 i art. 13k ust. 5 u.d.p. za naruszenie obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3, lub o liczbie osi pojazdu - w przypadku, o którym mowa w art. 13ha ust. 7 pkt 1, kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości 750 złotych. Powyższe regulacje wiążą rozważaną sankcję administracyjną z pojedynczym zachowaniem deliktowym w zakresie naruszenia obowiązku wynikającego z art. 13i ust. 4a u.d.p., natomiast ograniczenia w odniesieniu do sankcjonowania wielokrotności powyższego naruszenia prawa stwierdzonego w trakcie jednej doby zostały przewidziane w art. 13k ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 13k ust. 5 i art. 13i ust. 4a u.d.p. Z tych ostatnich przepisów nie wynika jednak, że ustawodawca zdecydował o uznaniu wielokrotnych naruszeń art. 13i ust. 4a u.d.p. w trakcie jednej doby za jedno zachowanie wieloczynowe sankcjonowane jedną karą. Unormowania te wprowadzają jedynie zasadę jednorazowości nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za tożsame delikty popełnione w okresie dobowym. Oznacza to, że skarżący popełnił wiele deliktów jednoczynowych w określonym ciągu czasowym i przyczynowym, jednak tego rodzaju ciąg zachowań jednoczynowych nie może być utożsamiany z jednym zachowaniem wieloczynowym. W związku z tym, że nie można przyjąć, iż skarżący popełnił jeden delikt wieloczynowy, który składał się z kolejnych naruszeń art. 13i ust. 4a u.d.p., popełnionych w okresie od 17 czerwca 2020 r. do 20 października 2020 r., upada możliwość uznania, że strona skarżąca zaprzestała naruszenia prawa w powyższym zakresie z mocą wsteczną i w odniesieniu do wszystkich czynów deliktowych, dopiero po zakończeniu całego zachowania wieloczynowego, to jest w dniu kontroli mobilnej (20 października 2020 r.). Nie ma natomiast w niniejszym postępowaniu potrzeby formułowania ogólnej oceny zasadności wyrażanych w piśmiennictwie (m.in. w komentarzach do k.p.a.) kategorycznych poglądów, że przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie tylko do deliktów wieloczynowych o charakterze ciągłym, deliktów trwałych lub deliktów popełnianych z zaniechania. Na marginesie wypada jedynie stwierdzić, że możliwe jest wskazanie takich deliktów jednoczynowych (formalnych lub skutkowych), co do których istnieje możliwość spełnienia przesłanki zaprzestania naruszenia prawa w toku aktywności podejmowanej w określonych granicach czasowo-przestrzennych, co uzasadnia wniosek, że zakres zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest potencjalnie szerszy. Po trzecie, jako zbyt ogólne i niepoparte wystarczającą argumentacją prawną należy uznać oceny prawne Sądu Wojewódzkiego, który stwierdził, że nałożenie na skarżącego kary w przedmiotowej sprawie – niezależnie od sumy wszystkich kar nałożonych za naruszenia popełnione w okresie od 17 czerwca 2020 r. do 20 października 2020 r. – zrealizowało wyłącznie funkcje represyjne, z pominięciem funkcji prewencyjnej, a sama kara jest nieproporcjonalna. W ten sposób kontrolowany Sąd pierwszej instancji zmierzał w istocie do podważenia legalności samej podstawy ustawowej w zakresie art. 13k ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 13i ust. 4a oraz art. 13k ust. 3 pkt 2 i art. 13k ust. 5 u.d.p., bez precyzyjnego określenia naruszonych wzorców konstytucyjnych oraz bez rozważenia ewentualnej kolizji konstytucyjnych wartości lub zasad. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wykazano ponadto dopuszczalności dokonania w niniejszym postępowaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji na tle łącznej wysokości kar wynikających ze wszystkich decyzji sankcyjnych za tożsame delikty popełnione w okresie od 17 czerwca 2020 r. do 20 października 2020 r. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia zasadności wskazanych wyżej zarzutów kasacyjnych oraz uznania, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona dla potrzeb oceny zasadności skargi na decyzję wydaną przez skarżący kasacyjnie organ, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. – uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę, utrzymując tym samym w mocy zaskarżoną decyzję. Jednocześnie – uwzględniając szczególne okoliczności podmiotowe przedmiotowej sprawy, związane z rozmiarem ciążących na skarżącym kar pieniężnych – na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono w całości od zasądzenia kosztów postępowania sądowego (kasacyjnego) od strony skarżącej na rzecz skarżącego kasacyjnie organu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI