II GSK 1229/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-14
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomatykara pieniężnaurządzanie gierodpowiedzialnośćdzierżawastacja paliwkontrolaustawa o grach hazardowych

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając ją za współurządzającą gry hazardowe poprzez udostępnienie terenu i energii elektrycznej na stacji paliw, mimo umowy dzierżawy.

Spółka P.W. "A." Sp. z o.o. została ukarana za urządzanie gier hazardowych na automatach na terenie swojej stacji paliw. Pomimo zawarcia umowy dzierżawy z podmiotem prowadzącym automaty i zapewnienia energii elektrycznej, spółka twierdziła, że nie urządzała gier. WSA i NSA uznały jednak, że spółka, udostępniając teren i energię, a także mając świadomość nielegalnego charakteru działalności kontrahenta (potwierdzoną wcześniejszymi kontrolami), współuczestniczyła w urządzaniu gier hazardowych, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.W. "A." Sp. z o.o. od wyroku WSA w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry. Spółka prowadziła stację paliw, na której w kontenerze na jej terenie ujawniono dwa automaty do gier hazardowych. Spółka zawarła umowę dzierżawy z firmą K., która prowadziła działalność na automatach, zapewniając jej powierzchnię 15 m² oraz energię elektryczną. Spółka argumentowała, że jedynie wydzierżawiła teren i nie miała wpływu na działalność dzierżawcy, który zapewniał zgodność z prawem. WSA uznał jednak, że spółka, udostępniając teren i energię, a także wiedząc o charakterze działalności, współuczestniczyła w urządzaniu gier. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że nawet lakoniczna umowa dzierżawy nie zwalnia z odpowiedzialności, jeśli okoliczności realizacji umowy wskazują na zaangażowanie w nielegalny proceder. Sąd zwrócił uwagę na wcześniejsze kontrole organów celnych dotyczące tej samej spółki i jej kontrahenta, a także na oznakowanie kontenera, które jednoznacznie wskazywało na charakter działalności. NSA stwierdził, że spółka aktywnie uczestniczyła w procederze, tworząc "przyjazne środowisko" dla działalności hazardowej i czerpiąc z niej korzyści, co uzasadniało nałożenie kary. Skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot udostępniający teren i energię elektryczną, który ma świadomość nielegalnego charakteru działalności kontrahenta i czerpie z niej korzyści, może być uznany za współurządzającego gry hazardowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest badanie rzeczywistej roli i udziału podmiotu udostępniającego powierzchnię pod automaty, a nie tylko treść umowy dzierżawy. Tolerowanie nielegalnego procederu, zapewnienie warunków do działania automatów (teren, prąd) oraz świadomość nielegalnego charakteru działalności, mimo pozornej legalności umowy, świadczą o współuczestnictwie w urządzaniu gier.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

Udostępnienie terenu i energii elektrycznej, przy świadomości nielegalnego charakteru działalności kontrahenta, stanowi współuczestnictwo w urządzaniu gier hazardowych.

Pomocnicze

u.g.h. art. 2 § ust. 3, 4 i 5

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 4 § ust. 1 pkt 1a

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 8

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 90

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 91

Ustawa o grach hazardowych

u.s.c. art. 32 § ust. 1 pkt 13

Ustawa o Służbie Celnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie urządzała gier hazardowych, a jedynie wydzierżawiła teren i dostarczyła energię elektryczną. Spółka nie miała wpływu na działalność dzierżawcy i nie czerpała z niej bezpośrednich korzyści. Dzierżawca zapewnił, że prowadzona przez niego działalność jest zgodna z prawem.

Odrzucone argumenty

Spółka, udostępniając teren i energię elektryczną, współuczestniczyła w urządzaniu gier hazardowych. Spółka miała świadomość nielegalnego charakteru działalności kontrahenta, potwierdzoną wcześniejszymi kontrolami i oznakowaniem kontenera. Lakoniczna umowa dzierżawy nie zwalnia z odpowiedzialności, gdy okoliczności realizacji umowy wskazują na zaangażowanie w nielegalny proceder. Czerpanie korzyści z umowy dzierżawy, mimo pozornej legalności, świadczy o współudziale w hazardzie.

Godne uwagi sformułowania

"współuczestniczył w urządzaniu gier hazardowych" "nie pozostawiają jakichkolwiek wątpliwości, co do rodzaju prowadzonej działalności i wspierania jej poprzez umożliwianie nieskrępowanego działania w atrakcyjnym z uwagi na klientelę miejscu" "Tłumaczenie zatem, że spółka nie miała świadomości nielegalnego działania, nie interesowała się grami hazardowymi na automatach, a jej pracownicy nie uczestniczyli w tym procederze, nie jest w żadnej mierze przekonywujący." "w rzeczywistości spółkę nie interesowało więc to, że jej kontrahent urządza gry hazardowe z wykorzystaniem atrakcyjnego miejsca stacji paliw (duża rotacja podróżnych). Liczył się zysk czerpany z jedynie pozornie legalnej umowy dzierżawy." "Urządzaniem gier na automatach może być zatem także tolerowanie, pomimo posiadanej wiedzy, nielegalnego procederu." "Bez udziału spółki, tj. udostępnienia terenu i zapewnienia energii elektrycznej, nie byłoby bowiem możliwe wstawienie i eksploatowanie automatów przez dzierżawcę na dzierżawionej powierzchni stacji paliw."

Skład orzekający

Mirosław Trzecki

przewodniczący

Andrzej Skoczylas

sędzia

Wojciech Sawczuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"urządzający gry\" w kontekście udostępniania terenu i infrastruktury dla działalności hazardowej, odpowiedzialność podmiotu udostępniającego powierzchnię, znaczenie świadomości nielegalnego procederu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania terenu stacji paliw, ale zasady mogą być stosowane analogicznie do innych przypadków udostępniania nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak pozornie legalna umowa dzierżawy może prowadzić do odpowiedzialności za nielegalną działalność. Pokazuje też, że sądy badają rzeczywiste okoliczności, a nie tylko formalne zapisy umowne.

Stacja paliw jako przykrywka dla hazardu? Spółka ukarana za udostępnienie terenu pod automaty.

Dane finansowe

WPS: 24 000 PLN

Sektor

paliwa

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1229/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Mirosław Trzecki /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
III SA/Po 469/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-04-01
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 612
art. 89 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. W. "A." Sp. z o.o. w D. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Po 469/20 w sprawie ze skargi P. W. "A." Sp. z o.o. w D. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2020 r. nr 3001-IOA.4246.53.2018.AL w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. W. "A." Sp. z o.o. w D. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I.
Decyzją z 13 czerwca 2017 r. znak 398000-COP.4246.4.35.2017.EP Naczelnik Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu, działając na podstawie art. 2 ust. 3, 4 i 5, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1a, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 612 ze zm. - dalej jako UGH), wymierzył Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu A. Sp. z o.o. w D. (dalej jako skarżąca, spółka) karę pieniężną w wysokości 24.000 zł w związku z urządzaniem gier poza kasynem gry na automatach o nazwie [...] o nr [...] oraz [...] o nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że 9 września 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w Kaliszu przeprowadzili kontrolę w zakresie gier hazardowych na stacji paliw [...], S. pod [...], należącym do spółki. W kontenerze znajdującym się na stacji paliw ujawniono trzy automaty do gier, przy czym jeden był wyłączony ze względu na brak kabla zasilającego, pozostałe dwa automaty były włączone i gotowe do gry.
Ustalono, że właścicielem automatów jest K. w J. W drodze eksperymentu, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 990 ze zm.) kontrolujący w czasie kontroli dokonali odtworzenia możliwości gry na automacie i stwierdzili, że na obu automatach urządzane są gry hazardowe.
Powyższe dało organowi asumpt do twierdzenia, że skarżąca urządzała wraz ze spółką K. gry na automatach.
II.
Decyzją z 25 czerwca 2020 r. znak 3001-IOA.4246.53.2018.AL Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
III.
Wyrokiem z 1 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Po 469/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki.
WSA wskazał, że w trakcie kontroli z 9 września 2015 r. obowiązywała kolejna umowa z 1 sierpnia 2015 r. pomiędzy skarżącą a K., na podstawie której:
1. wydzierżawiający zobowiązał się:
a) wydzierżawić na potrzeby dzierżawcy powierzchnię 15 m² gruntu działki w celu prowadzenia w tym miejscu działalności gospodarczej przez dzierżawcę (§ 1 umowy);
b) dostarczyć energię elektryczną na wydzierżawianej powierzchni i nie pobierać za to opłat (§ 3 ust. 2 umowy);
c) zapewnić dzierżawcy niezakłócony dostęp do przedmiotu dzierżawy (§ 3 ust. 3 umowy);
2. dzierżawca zobowiązał się płacić wydzierżawiającemu miesięcznie czynsz w wysokości 5.000 zł netto (§ 4 umowy);
3. dzierżawca w § 2 umowy oświadczył, że prowadzona przez niego działalność jest zgodna z obowiązującym prawem i posiada wszelkie wymagane prawem pozwolenia na jej prowadzenie.
W realiach niniejszej sprawy należy zdaniem WSA wziąć pod uwagę, że działalność w postaci urządzania gier była prowadzona na terenie, na którym skarżący prowadził swoją działalność gospodarczą. Oznacza to, że musiał wiedzieć, jaka działalność jest prowadzona na wydzierżawianych 15 m² tego terenu. Już zresztą z umowy (§ 1) wynika, że celem umowy jest umożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej przez dzierżawcę. Co prawda w samej umowie nie ma określenia rodzaju tej działalności, ale po jej rozpoczęciu (wstawieniu automatów na wydzierżawiony teren) skarżący nie mógł nie wiedzieć, że działalność dzierżawcy polega na eksploatowaniu urządzeń do gier hazardowych. Nie może zatem zasłaniać się zapisem § 2 umowy zawierającym zapewnienie dzierżawcy o zgodności z prawem prowadzonej przez dzierżawcę działalności w sytuacji, gdy powszechnie wiadomo, że działalność tego rodzaju może być prowadzona jedynie w kasynach gier. Jeżeliby skarżący, jako władający terenem i prowadzący na nim działalność gospodarczą, wypowiedział umowę, gdy tylko zorientował się o rodzaju prowadzonej przez dzierżawcę działalności, to nie można byłoby go uznać za urządzającego gry. W tym kontekście wynikające z umowy dostarczanie energii elektrycznej i zapewnienie niezakłóconego dostępu do automatów wyczerpuje przesłanki urządzania przez skarżącego gier hazardowych.
Nie ma też znaczenia, czy z zeznań A.M. oraz z umowy z 1 sierpnia 2015 r. lub poprzedniej umowy z 23 listopada 2012 r. wynika, że przedstawiciele i pracownicy skarżącego nie byli uprawnieni do użytkowania automatów i nie zajmowali się ich bieżącą obsługą. Na dokonanie oceny roli podmiotu jako "urządzającego gry" znaczenie mają nie tylko postanowienia umowy dzierżawy gruntu, ale również okoliczności realizacji umowy. Lakoniczna w treści umowa może przemawiać na korzyść strony, ale tylko wówczas, gdy okoliczności realizacji umowy nie pozwalają uznać strony za urządzającego gry. Natomiast nawet wobec treści umowy nie zawierającej szczegółowych postanowień co do praw i obowiązków stron umowy, możliwe jest uznanie wydzierżawiającego za podmiot urządzający gry, o ile okoliczności towarzyszące wykonaniu umowy wskazują na zaangażowanie wydzierżawiającego powierzchnię w nielegalne urządzanie gier hazardowych.
Z okoliczności towarzyszących wykonywaniu umowy wynika, że wydzierżawiający wykonywał pewien zakres aktywnych działań w stosunku do zainstalowanych automatów, mieszczących się w pojęciu "urządzający gry", a co istotne - miał świadomość charakteru prowadzonej przez K. działalności gospodarczej.
Prawidłowa jest więc konkluzja organu, że wydzierżawiający - zapewniając odpowiednie warunki do wstawienia, uruchomienia i eksploatacji na swoim terenie i zapewniając co najmniej wydzielone miejsce z dostępem do automatów dla osób trzecich, zasilanie energią elektryczną (której koszt wliczono w kwotę czynszu, co dowodzi partycypowania w tych kosztach) - współuczestniczył w urządzaniu gier hazardowych. Bez jego udziału nie byłoby bowiem możliwe wstawienie i eksploatowanie automatów przez dzierżawcę na dzierżawionej powierzchni gruntu.
IV.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła spółka zaskarżając go w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych przez jego błędną wykładnię i bezpodstawne uznanie, iż wydzierżawienie terenu oraz udostępnienie przyłącza do sieci elektrycznej przez spółkę P.W. A. Sp. z o.o. stanowi "urządzanie gier" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, w sytuacji gdy:
- spółka wydzierżawiała powierzchnię gruntu w celu prowadzenia przez dzierżawcę działalności gospodarczej, przy jednoczesnym zapewnieniu w umowie przez dzierżawcę, że prowadzona przez niego działalność jest zgodna z obowiązującym prawem i posiada on wszelkie wymagane prawem pozwolenia na jej prowadzenie;
- spółka nie miała wpływu na przedmiot działalności prowadzonej przez dzierżawcę, nie posiadała ani nie władała urządzeniami na jakiejkolwiek podstawie faktycznej i prawnej, nie zapewniała obsługi tych urządzeń oraz nie czerpała żadnych korzyści z działalności prowadzonej przez dzierżawcę;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p. oraz art. 191 o.p. przez zaniechanie - w tym również w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - należytej oceny stanu faktycznego, ustalonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z naruszeniem przepisów postępowania polegającym na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej w następstwie zaniechania podjęcia wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nieustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a w konsekwencji zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia i weryfikacji rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, a w szczególności;
- zaniechanie wzięcia pod uwagę istotnych okoliczności wynikających z zeznań A.M. złożonych w dniu 29 czerwca 2015 r., z których bezsprzecznie wynika, że przedstawiciele oraz pracownicy skarżącej spółki nie byli uprawnieni do wykonywania jakichkolwiek czynności przy automatach i nie zajmowali się ich bieżącą obsługą,
- zaniechanie wzięcia pod uwagę przy rozstrzygnięciu sprawy zapisów umowy dzierżawy z dnia 23 listopada 2012 r. (aneksowanej w dniu 1 września 2014 r.) z których bezsprzecznie wynika, że przedstawiciele oraz pracownicy spółki nie byli uprawnieni do wykonywania jakichkolwiek czynności przy automatach i nie zajmowali się ich bieżącą obsługą,
- dokonanie błędnej wykładni postanowień umowy dzierżawy z dnia 23 listopada 2012 r. i uznanie, że daje ona rzekomo podstawy do przyjęcia, że PW A. Sp. z o.o. urządzała gry na automatach oraz czerpała z nich korzyści, podczas gdy prawidłowa ocena w tym zakresie prowadzi do wniosków przeciwnych, skutkujących uznaniem, że skarżąca Spółka nie była urządzającym gry na automatach;
Strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu. W każdym z tych przypadków strona zawnioskowała o orzeczenie o kosztach postępowania.
V.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
VI.
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę
VII.
Strona skarżąca kasacyjnie, w ramach podniesionych zarzutów, kwestionuje przypisaną jej - w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy - cechę podmiotu urządzającego gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 UGH. Zdaniem spółki, wobec braku dostatecznych dowodów na tę okoliczność, a wręcz wobec istnienia dowodów przeciwnych, zwłaszcza zeznań prezes zarządu skarżącej spółki, wskazujących na kategoryczny zakaz uczestnictwa jej pracowników w przedsięwzięciu związanym z urządzaniem gier na automatach, nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej. Nie mógł o tym świadczyć w szczególności sam fakt zawarcia umowy dzierżawy, w efekcie zawarcia której doszło do umieszczenia, na terenie należącej do spółki stacji paliw, kontenera z automatami, czy dostarczanie energii elektrycznej, której koszt został skalkulowany w cenie czynszu dzierżawnego. Umowa dzierżawy z 1 sierpnia 2015 r. zawarta pomiędzy skarżącą a K. wskazuje przy tym - zdaniem strony - że wydzierżawienie powierzchni innemu podmiotowi nastąpiło w celu prowadzenia przez ten właśnie podmiot a nie przez spółkę, działalności gospodarczej. Nie stanowi to zatem o aktywnym działaniu spółki, mającym zmierzać do organizowania i prowadzenia gier hazardowych na automatach.
Zarzutów powyższych Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela.
Niewątpliwie słusznie wskazano w zaskarżonym wyroku, że sam fakt wydzierżawienia przez skarżącą spółkę części powierzchni gruntu innemu podmiotowi celem prowadzenia przez tenże bliżej nieskonkretyzowanej działalności gospodarczej, nie może per se prowadzić do przypisania wydzierżawiającemu (tu: spółce) statusu podmiotu "urządzającego gry". Niemniej jednak Sąd pierwszej instancji prawidłowo skonstatował, że ogół obiektywnie ocenionych czynności spółki, podjętych w sprawie, zwłaszcza zaś ich cykliczność oraz ustalony stan faktyczny, wskazujący przede wszystkim na stan wiedzy spółki i funkcjonowanie w kontenerze umiejscowionym na stacji paliw salonu gier na automatach, umożliwiają przypisanie odpowiedzialności stronie, a w konsekwencji nałożenie kary.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający dla poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych i dokonania prawidłowej subsumpcji normy prawnej wywodzonej z art. 89 ust. 1 pkt 2 UGH.
Strona całkowicie błędnie zakłada, że zeznania prezes zarządu z 29 czerwca 2015 r. mają jakiekolwiek przesądzające znaczenie w sprawie. Po pierwsze, zeznania te zostały złożone przed zawarciem kolejnej umowy dzierżawy z 1 sierpnia 2015 r. (tym razem dotyczącej umiejscowienia kontenera w wydzierżawionym miejscu stacji paliw) oraz stwierdzeniem 9 września 2015 r. faktu działalności salonu gier. Po drugie, żadnego znaczenia nie mają zapewnienia, że przedstawiciele oraz pracownicy spółki nie byli uprawnieni do wykonywania jakichkolwiek czynności przy automatach i nie zajmowali się ich bieżącą obsługą. Taka forma działalności (udział pracowników stacji paliw w utrzymaniu sprawności automatów), choć niewątpliwie jednoznacznie i przesądzająco świadczyłaby o udziale spółki w procederze urządzania gier na automatach, to jednak nie jest jedyną formą działania, umożliwiającą przypisanie współodpowiedzialności danemu podmiotowi. Istotne jest bowiem stworzenie takich warunków (np. nielimitowana dostawa prądu), które owe nielegalne działanie ułatwiają. Znaczenie ma także wiedza i świadomość spółki, która już przez sam fakt wcześniejszych interwencji organów celnych (na tle poprzednio obowiązującej umowy dzierżawy por. sprawy o sygn. akt II GSK 1662/17 i II GSK 2192/17) oraz przez wzgląd na oznakowanie kontenera (charakterystyczna okleina na jego ścianach zewnętrznych ze zdjęciami m.in. kasyna A. w L.) nie pozostawiają jakichkolwiek wątpliwości, co do rodzaju prowadzonej działalności i wspierania jej poprzez umożliwianie nieskrępowanego działania w atrakcyjnym z uwagi na klientelę miejscu. Ponadto, prezes zarządu skarżącej została 29 czerwca 2015 r. przesłuchana na okoliczność urządzania gier na automatach i stanowczo zaprzeczyła, podkreślając, że pracownicy spółki nie wykonują jakichkolwiek czynności w związku z funkcjonowaniem automatów. Nie przeszkodziło to jednak spółce kontynuować współpracy z K. na "nowych zasadach", tj. w znacząco okrojonej, jeżeli chodzi o opis, formule umowy dzierżawy. Współpraca kontynuowana była z tym samym podmiotem, co do działań którego prezes spółki była przesłuchiwana. Rozsądnie oceniając sytuację zakładać byłoby można, że fakt ten (przesłuchanie) w wystarczającym stopniu uświadomił spółce nielegalny charakter działań podejmowanych przez jej kontrahenta. Tłumaczenie zatem, że spółka nie miała świadomości nielegalnego działania, nie interesowała się grami hazardowymi na automatach, a jej pracownicy nie uczestniczyli w tym procederze, nie jest w żadnej mierze przekonywujący. Stanowi próbę zaprzeczenia oczywistym faktom, wskazującym na to, że spółka osiągała wymierne korzyści z urządzania gier na automatach.
Odrzucić także należy, jako nie mające jakiegokolwiek znaczenia dowodowego w sprawie, twierdzenia spółki o:
- zaniechaniu wzięcia pod rozwagę "zapisów umowy dzierżawy z dnia 23 listopada 2012 r. (aneksowanej w dniu 1 września 2014 r.)" czy
- "dokonanie błędnej wykładni postanowień umowy dzierżawy z dnia 23 listopada 2012 r.
Niniejsza sprawa dotyczy umowy dzierżawy z 1 sierpnia 2015 r. i powoływane przez stronę wcześniejsze umowy nie mają w tym przypadku jakiegokolwiek znaczenia, poza tym, że skarżąca spółka musiała być i w istocie była świadoma charakteru działalności prowadzonej przez jej kontrahenta.
Jeszcze raz należy podkreślić, że skarżąca spółka w istocie uczestniczyła w nielegalnym procederze urządzania gier na automatach, tworząc "przyjazne środowisko" dla funkcjonowania K. Niewiarygodne jest w szczególności zasłanianie się postanowieniami nowo zawartej umowy dzierżawy, jeżeli spółka miała wiedzę historyczną o tym, jaką działalność prowadził jej kontrahent, z którym - pomimo dokonanych przez organy celne kontroli oraz świadomości jej nielegalnego działania - w dalszym ciągu utrzymywała relacje biznesowe. W rzeczywistości spółkę nie interesowało więc to, że jej kontrahent urządza gry hazardowe z wykorzystaniem atrakcyjnego miejsca stacji paliw (duża rotacja podróżnych). Liczył się zysk czerpany z jedynie pozornie legalnej umowy dzierżawy. Nie zasługuje tym samym na ochronę postawa, która wypiera działania kontrahenta, z powołaniem się na postanowienia umowne, "zapewniające" lakonicznie, na potrzeby ewentualnych postępowań administracyjnych, że działalność będzie legalna. Wypracowana w dotychczasowym orzecznictwie sądowym linia orzecznicza wskazująca na konieczność badania rzeczywistej roli i udziału podmiotu udostępniającego daną powierzchnię pod automaty, nie może być w tym przypadku usprawiedliwieniem działań spółki.
W związku z powyższym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala uznać, że skarżąca spółka współurządzała gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 UGH. Niesporne jest, że pojęcie "urządzający gry", wymaga podejmowania aktywnych działań i czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych, co nie oznacza, że dany podmiot będzie chroniony podpisaniem tego rodzaju umowy, która zwalnia go w istocie z analizy konsekwencji podejmowanych przez jego kontrahenta działań. Urządzaniem gier na automatach może być zatem także tolerowanie, pomimo posiadanej wiedzy, nielegalnego procederu.
Spółka aktywnie uczestniczyła w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach bowiem zapewniała odpowiednie warunki do wstawienia, uruchomienia i ich eksploatacji, "przymykając oko", pomimo posiadanej wiedzy, na to co się dzieje w kontenerze, na lokalizację którego się zgodziła i który zasilała w energię elektryczną. Dla przypisania roli podmiotu "urządzającego gry" znaczenie ma bowiem nie tylko treść umowy dzierżawy, lecz także okoliczności realizacji tej umowy. Lakoniczna w treści umowa może przemawiać na korzyść strony, jednakże jedynie wtedy, gdy okoliczności jej realizacji, wiedza i doświadczenie życiowe nie pozwolą uznać strony za "urządzającego gry". Nawet więc wobec lakonicznej treści umowy, nie zawierającej szczegółowych postanowień co do praw i obowiązków stron, czy charakteru działalności jaką kontrahent ma prowadzić, możliwe jest uznanie wydzierżawiającego za podmiot "urządzający gry", o ile okoliczności towarzyszące wykonaniu umowy wskazują na zaangażowanie w proceder nielegalnego urządzanie gier hazardowych, poprzez jego tolerowanie. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż spółka wykonywała pewien zakres działań w stosunku do zainstalowanych automatów, akceptując, pomimo posiadanej wiedzy, ich istnienie. Miała więc świadomość charakteru prowadzonej przez K. działalności gospodarczej. Zainstalowanie po raz kolejny automatów, tym razem zamiast w lokalu spółki to w kontenerze ustawionym na terenie kontrolowanej przez nią stacji paliw oznacza, że z tą chwilą musiała powziąć wystarczającą wiedzę co do celu wydzierżawienia powierzchni, tj. prowadzenia działalności hazardowej. Trudno sobie wyobrazić, że spółka - widząc kontener oznaczony zdjęciami kasyn gry z Las Vegas oraz będąc świadoma poprzednich kontroli - nie miała co najmniej wątpliwości graniczącej z pewnością, że po raz kolejny charakter prowadzonej przez kontrahenta działalności jest niezgodny z prawem. Póki jednak należności z tytułu dzierżawy wpływały na konto spółki, póty nie reagowała ona na ewidentną działalność hazardową.
Skarżąca, pomimo poprzednich doświadczeń, nie podjęła żadnych działań celem weryfikacji działalności kontrahenta, zwłaszcza, że w umowie nie został skonkretyzowany jej przedmiot. Spółka postanowiła polegać na zapewnieniu, że działalność ta, wzorem poprzedniej umowy, będzie legalna. Co istotne, w odróżnieniu od poprzedniej umowy, strony ustaliły tym razem wysokość czynszu dzierżawnego za każdy miesiąc na 5.000 zł, abstrahując od poprzednio obowiązującego mechanizmu każdorazowego ustalania wysokości czynszu przed terminem jego płatności. Pomimo takiego zabiegu trudno nie dostrzegać jego pozorności, tym bardziej, że dzierżawa 15 m² gruntu za kwotę 5.000 zł w takiej lokalizacji jest - mówiąc w uproszczeniu - cokolwiek wygórowana. Przekonuje to zatem o tym, że pod pozorem umowy mającej świadczyć o braku porozumienia, kryje się wola współpracy i czerpania korzyści z urządzania hazardu. Spółka w istocie więc pozoruje działanie legalne i brak świadomości, co do hazardowego charakteru gier. Już samo przesłuchanie prezes zarządu spółki powinno - dla nawet słabo wykształconej i zorientowanej osoby - dać asumpt do przeprowadzenia zabiegu myślowego, w efekcie którego należałoby powziąć poważne wątpliwości, co do legalności działania kontrahenta.
Prawidłowa jest więc konkluzja organów celnych i WSA, że skarżąca spółka, zapewniając odpowiednie warunki do wstawienia, uruchomienia i eksploatacji automatów na terenie swojej stacji paliw i zapewniając zasilanie energią elektryczną (której koszt wliczono w kwotę czynszu, co dowodzi partycypowania w tych kosztach) wskazuje na współuczestnictwo w urządzaniu gier hazardowych. Bez udziału spółki, tj. udostępnienia terenu i zapewnienia energii elektrycznej, nie byłoby bowiem możliwe wstawienie i eksploatowanie automatów przez dzierżawcę na dzierżawionej powierzchni stacji paliw.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną spółki.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a), § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI