II GSK 1214/17

Naczelny Sąd Administracyjny2019-11-26
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomatykara pieniężnaprawo UEdyrektywa 98/34/WEnotyfikacjaNSAkasynolosowość gry

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki G. Sp. z o.o. w sprawie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, uznając przepisy za niebędące przepisami technicznymi w rozumieniu prawa UE.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na G. Sp. z o.o. za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Sąd I instancji oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia prawa UE, w szczególności dotyczących braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych. NSA uznał, że przepisy te nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu nakładającą karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sąd I instancji uznał, że gry na automacie miały charakter losowy i stanowiły gry hazardowe w rozumieniu ustawy, a spółka urządzała je poza kasynem, co uzasadniało nałożenie kary. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia prawa Unii Europejskiej, w tym art. 8 dyrektywy 98/34/WE, twierdząc, że przepisy ustawy o grach hazardowych (art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 14 ust. 1) są przepisami technicznymi, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i w związku z tym nie mogą być stosowane. NSA oddalił skargę kasacyjną, opierając się na uchwale składu siedmiu sędziów NSA (II GPS 1/16), zgodnie z którą art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Sąd podkreślił, że TSUE w wyroku C-213/11 wskazał, iż ustalenie technicznego charakteru przepisów należy do sądu krajowego, a WSA nie miał wątpliwości w tej kwestii, mając do dyspozycji uchwałę NSA. NSA odrzucił również zarzut naruszenia art. 267 TFUE, wskazując, że WSA prawidłowo nie wystąpił z pytaniem prejudycjalnym. Odniesiono się także do kwestii okresu dostosowawczego, stwierdzając, że dotyczy on tylko podmiotów prowadzących działalność legalnie na podstawie koncesji lub zezwolenia, czego spółka nie posiadała.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE.

Uzasadnienie

NSA oparł się na uchwale składu siedmiu sędziów (II GPS 1/16), zgodnie z którą art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, gdyż nie ustanawia zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu, ani zakazu świadczenia usługi, a sankcja ma na celu zapewnienie przestrzegania zasad, a nie ingerencję w produkt.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Tekst jednolity, Dz.U. 2015 poz 612

Pomocnicze

u.g.h. art. 2 § ust. 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 14 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 6 § ust. 1 - 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 7 § ust. 2

Ustawa o grach hazardowych

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej art. 72 § ust.1

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 269 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o grach hazardowych (art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 14 ust. 1) nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Sąd krajowy nie narusza art. 267 TFUE, opierając się na uchwale NSA, jeśli nie ma wątpliwości co do wykładni prawa UE. Okres dostosowawczy dotyczy tylko podmiotów legalnie działających na podstawie koncesji/zezwolenia.

Odrzucone argumenty

Przepisy ustawy o grach hazardowych są przepisami technicznymi, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i w związku z tym nie mogą być stosowane. Sąd I instancji naruszył art. 267 TFUE, nie występując z pytaniem prejudycjalnym do TSUE. Spółka powinna skorzystać z okresu dostosowawczego.

Godne uwagi sformułowania

nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE nie ustanawia żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi nie można kwalifikować do kategorii przepisów technicznych nie posiada kompetencji do wypowiadania się w sprawie wykładni aktów prawa unijnego, gdyż jest to zakres wyłącznej właściwości Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący

Dorota Dąbek

członek

Cezary Kosterna

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że przepisy dotyczące kar za urządzanie gier hazardowych poza kasynem nie są przepisami technicznymi w rozumieniu prawa UE i nie wymagają notyfikacji, pomimo orzecznictwa TSUE w podobnych sprawach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji dyrektywy 98/34/WE w kontekście polskiej ustawy o grach hazardowych i wcześniejszej uchwały NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z interpretacją prawa UE i jego wpływem na polskie przepisy dotyczące gier hazardowych, co jest istotne dla branży i prawników specjalizujących się w tym obszarze.

Gry hazardowe poza kasynem: Czy polskie przepisy są zgodne z prawem UE? NSA rozwiewa wątpliwości.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

gry losowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1214/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Kosterna /sprawozdawca/
Dorota Dąbek
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II SA/Op 569/16 - Wyrok WSA w Opolu z 2016-12-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 612
art. 2 ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt2, art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 - 3, art. 7 ust. 2.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Marta Wertelecka po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Spółka z o.o. w B.-B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Op 569/16 w sprawie ze skargi G. Spółka z o.o. w B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od G. Spółka z o.o. w B.-B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Op 569/16 oddalił skargę G. C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] września 2016 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
26 czerwca 2013 r. działając na podstawie art. 72 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. nr 168 poz. 1323) oraz postanowienia prokuratora funkcjonariusze Urzędu Celnego w Opolu w lokalu Hotelu "p.: w O. ujawnili 15 automatów do gier, w tym automat HOT SPOT nr [...]" stanowiący własność skarżącej. Przesłuchana świadek M. Ch. –pracownica skarżącej spółki – zeznała, że do jej obowiązków należy wypłacanie gotówki osobom grającym na automatach. W ramach postępowania karno-skarbowego przeprowadzono dowód z opinii biegłego sądowego, który stwierdził, że gry na automacie mają charakter losowy, uzyskiwane w tych grach wygrane punktowe pozwalają na przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w kolejnej grze, wobec czego gry urządzane na tym urządzeniu były grami losowymi, urządzanymi w celach komercyjnych.
Powyższe dowody zostały włączone do akt postępowania administracyjnego Ustalenia te stały się podstawą decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia [...] marca 2016 r., którą organ wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości 12.000 zł stwierdzając, że gry organizowane na ujawnionym urządzeniu spełniały kryteria gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm. dalej: u.g.h.).
Dyrektor Izby Celnej w Opolu objętą skargą decyzją [...] września 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Stwierdził na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że z uwagi na jednoczesne wystąpienie możliwości uzyskania wygranej rzeczowej oraz elementu losowości, gry na przedmiotowym urządzeniu należało zakwalifikować do gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Organ zaznaczył, że lokal, w którym przeprowadzono kontrolę nie posiadał statusu kasyna gry. Wobec tego organ stwierdził, że spółka urządzała gry hazardowe na automacie poza kasynem gry, co uzasadniało wymierzenie kary na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Sąd I instancji oddalając skargą na tą decyzję stwierdził, że rozstrzygnięcia organów obu instancji nie naruszały prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiały wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajdowała umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Sąd I instancji za prawidłową uznał ocenę organu, że gry urządzane na skontrolowanym automacie miały charakter losowy i wypełniały definicję gier opisaną w art. 2 ust. 5 u.g.h. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym wyniku przeprowadzonego eksperymentu, wynikało, że wygrana w grze na spornym automacie nie zależała od umiejętności (zręczności) grającego bądź jego zdolności psychomotorycznych, a gracz nie miał wpływu na jej wynik. Gracz nie był w stanie przewidzieć rezultatu przeprowadzonej gry, jak również nie miał wpływu na odpowiednie ustawienie bębnów. Wobec tego rezultat gry był nieprzewidywalny dla grającego, co oznaczało, że gra miała charakter losowy. Za bezsporne Sąd uznał, że to skarżąca spółka urządzała gry poza kasynem gry na ujawnionym podczas kontroli urządzeniu. Takie działanie prawidłowo uznane zostało przez organy za wypełniające znamiona czynu opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., wobec czego zasadnie nałożono na stronę karę w oparciu o ten przepis.
Odnosząc się do zarzutu prawidłowości zgromadzenia przez organy materiału dowodowego, Sąd I instancji wskazał, że podstawę przeprowadzonej kontroli stanowiło nie tylko postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Opolu z dnia 8 grudnia 2014 r., dotyczącego żądania wydania rzeczy (automatów do gier) i przeszukania pomieszczeń lokalu z automatami, ale również przepisy ustawy o Służbie Celnej. Z tych przyczyn późniejsze uchylenie przez Sąd Rejonowy w Opolu postanowienia prokuratorskiego dotyczącego żądania wydania rzeczy, nie miało znaczenia dla stwierdzenia, że czynności podejmowane podczas tej kontroli mogły stanowić podstawę ustaleń w przedmiotowej sprawie. Wskazał również, że w przypadku podejrzenia, iż nie są przestrzegane przepisy określone w art. 30 ust. 2 ustawy Służbie Celnej i okoliczności faktyczne uzasadniają niezwłoczne przeprowadzenie kontroli, to w świetle art. 36 ust. 4 tej ustawy, mogła być ona wykonywana, pomimo braku stosownego upoważnienia organu Służby Celnej do przeprowadzenia tej kontroli, na podstawie legitymacji służbowej, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W związku z tym, Sąd uznał, że materiał dowodowy z przeprowadzonej kontroli, jako zebrany w sposób zgodny z prawem, mógł zostać uwzględniony przy rozpoznaniu sprawy.
Sąd nie znalazł również podstaw do odmowy mocy dowodowej z przeprowadzonego eksperymentu na zatrzymanym automacie w ramach prowadzonego postępowania karno-skarbowego wobec istnienia ustawowego upoważnienia do jego przeprowadzenia – art. 32 ust 1 pkt 7 i pkt 13 ustawy o Służbie Celnej.
Odnosząc się do zarzutu istnienia podstaw prawnych ustalenia odpowiedzialności skarżącej na podstawie art. 89 ust. 1 u.g.h. i wydania zaskarżonej decyzji, w kontekście braku notyfikacji ustawy Komisji Europejskiej, Sąd I instancji wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. Podzielając pogląd wyrażony w tej uchwale Sąd za niezasadne uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 w zw. z art. 1 pkt 2, pkt 5 i pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz naruszenia art. 120 Ordynacji podatkowej, w związku z wydaniem decyzji na podstawie art. 89 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h.
Odnosząc się zaś do zarzutu nie zastosowania w sprawie ochronnego okresu dostosowawczego, wynikającego z art. 4 ustawy z 12 czerwca 2015 r. zmieniającej ustawę o grach hazardowych, Sąd wskazał, że przepisy ustawy zmieniającej weszły w życie w dniu 3 września 2015 r., podczas gdy kara wymierzona w tej sprawie dotyczyła działalności, która miała miejsce we wrześniu 2014 r.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
G. C. Sp. z o.o. w W., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
G. Sp. z o.o. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji jako wydanej bez materialnej podstawy prawnej, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości jak i orzeczeń organów I i II instancji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania przez sądami administracyjnymi obu instancji według norm przepisanych.
Wyrokowi zarzucono:
1) rażące naruszenie prawa Unii Europejskiej, tj. art. 8 w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 pkt 2 dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.; zwanej dalej: dyrektywą nr 98/34, obecnie ujednolicona tożsamą dyrektywą nr 2015/1535), mające postać wydania sprzecznego z prawem Unii Europejskiej orzeczenia, opartego o przepisy art. 89 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., które mocą wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.07.2012 r. (sygn. C-213/11 Fortuna i inni) uznane zostały wprost za przepisy techniczne, które tym samym, z uwagi na brak ich obligatoryjnej notyfikacji Komisji Europejskiej, nie mogą być stosowane w żadnym postępowaniu krajowym, w tym szczególnie takim jak niniejsze;
2) dalej też rażące naruszenie art. 120 o.p. (zasada legalizmu działania władzy publicznej), a to poprzez oparcie kwestionowanego orzeczenia na przepisach art. 89 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., które w konsekwencji wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: ETS) z dnia 19.07.2012 r. (sygn. C-213/11 Fortuna i in.) uznać należy za nieskuteczne w polskim systemie prawa;
3) nadto naruszenie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a to poprzez niedozwolone, faktyczne zastąpienie przewidzianej tam kompetencji sądu krajowego do przedstawienia pytania prejudycjalnego Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej innym prejudykatem, tj. abstrakcyjną uchwałą składu 7 sędziów NSA (sygn. akt II GPS 1/16), podjętą mimo tego, że NSA nie posiada kompetencji do wypowiadania się w sprawie wykładni aktów prawa unijnego, gdyż jest to zakres wyłącznej właściwości Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - które to uchybienie miało oczywisty, fundamentalny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło Sąd I instancji do przyjęcia i zastosowania w zaskarżanym wyroku wykładni prawa unijnego sprzecznej z utrwaloną linią orzeczniczą TSUE, a w szczególności do zignorowania prawnego obowiązku odmowy zastosowania nienotyfikowanych przepisów technicznych.
Na końcu natomiast, działając z najdalej idącej ostrożności procesowej, celem bezstronnej weryfikacji podniesionego wyżej zarzutu naruszenia prawa Unii Europejskiej, spółka wniosła by Naczelny Sąd Administracyjny wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu z pytaniem prejudycjalnym, którego zakres obejmie ustalenie co do "technicznego" charakteru przepisu takiego jak art. 89 ust. 1 pkt 2) u.g.h., przewidującego wymierzanie kary pieniężnej urządzającemu gry na automatach poza kasynem w sytuacji, gdy rzeczą obecnie już bezsporną jest, iż zakaz prowadzenia gier na automatach poza kasynami (tj. art. 14 ust. 1 u.g.h.) pozostaje bezskuteczny jako norma techniczna nigdy nie notyfikowana w Komisji Europejskiej. Wypowiedzi Trybunału wymaga zatem w szczególności ustalenie, czy wywodzone z Traktatów o Unii Europejskiej i o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej zasady lojalnej współpracy i efektywności prawa unijnego stoją na przeszkodzie co do stosowania przepisu takiego jak 89 ust. 1 pkt 2) u.g.h., albowiem w praktyce obrotu prawnego w Polsce dochodzi do sytuacji dalece paradoksalnych, tj. nakładania kary pieniężnej za naruszenie zakazu, który nie może być stosowany.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed oceną zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że kontroli instancyjnej poddany został wyrok WSA, w którym Sąd, oddalając skargę, zaaprobował ustalenia organów, że skarżąca spółka urządzała gry na automatach, w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., poza kasynem gry. Okoliczność, że gry te były grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały bowiem na poglądzie o niewłaściwym zastosowaniu wobec skarżącej przepisu art. 89 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., ze względu na "techniczny", w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, charakter tych przepisów.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty postawione w pkt 1, 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej.
Uzasadniając powyższe należało na wstępie przypomnieć, że kwestia technicznego charakteru art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jak i zależności, jaka - w ocenie skarżącej - zachodzi pomiędzy tym przepisem a nakazem określonym w art. 14 ust. 1 u.g.h, były przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16). Uchwałą tą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej
od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14).
Zgodnie z punktem 1 sentencji ww. uchwały art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 u.g.h.
W uzasadnieniu do uchwały stwierdzono, że przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie można kwalifikować do kategorii przepisów technicznych wymienionej w art. 1 pkt 11 dyrektywy transparentnej, gdyż nie ustanawia żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług, a ustanowionej w nim sankcji wiążącej się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z przyjętymi w tym zakresie zasadami i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie respektowania tych zasad, nie sposób byłoby i tak łączyć z zakazem użytkowania. Z tego mianowicie powodu, że przepis ten, gdy chodzi o ustanowione w im przesłanki nałożenia kary pieniężnej nie skutkuje tym, aby konsekwencje nałożenia tej kary wyrażały się w ingerowaniu - i to w sposób oczywisty - w same możliwości dopuszczalnego przeznaczenia produktu pozostawiając miejsce jedynie na jego marginalne zastosowanie w stosunku do tego, którego można byłoby rozsądnie oczekiwać. W uzasadnieniu uchwały podkreślono ponadto, że skoro w art. 1 pkt 3 dyrektywy 98/34/WE mowa jest o specyfikacji zawartej w dokumencie, który opisuje wymagane cechy produktu, takie jak: poziom jakości, wydajności, bezpieczeństwa lub wymiary, włącznie z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu w zakresie nazwy, pod jaką jest sprzedawany, terminologii, symboli, badań i metod badania, opakowania, oznakowania i etykietowania oraz procedur oceny zgodności, to za oczywiste uznać należy, że tak opisany warunek uznania danego przepisu krajowego za "specyfikację techniczną", nie jest spełniony w odniesieniu do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przyjęto także, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie stanowi "innych wymagań", o których mowa w art. 1 pkt 4 dyrektywy transparentnej, gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów. Nie określa również warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu.
Wprawdzie autor skargi kasacyjnej podnosi w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 267 TfUE przez "niedozwolone, faktyczne zastąpienie przewidzianej tam kompetencji sądu krajowego do przedstawienia pytania prejudycjalnego TSUE innym prejudykatem, tj. abstrakcyjną uchwałą składu 7 sędziów NSA", jednakże Naczelny Sąd Administracyjny tego stanowiska nie podziela.
Z treści art. 267 TfUE wynika, że TSUE dokonuje wykładni przepisów unijnych, wiążącej sąd krajowy w sprawie, w związku z którą wniósł pytanie prejudycjalne. Sąd krajowy z kolei dokonuje wykładni prawa krajowego, a następnie w drodze subsumcji stosuje prawo unijne do określonego stanu faktycznego. TSUE, orzekając w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (wyrok z 19 lipca 2012 r.), wyraźnie wskazał, że: "Artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/347WE [...], należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego".
TSUE w wyżej powołanym wyroku, rozstrzygając w zakresie (wyłącznych) kompetencji powierzonych mu traktatem "spór prawny" o treść prawa unijnego, który dotyczył interpretacji art. 1 pkt 4 i pkt 11 w związku z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE, właśnie ze względu na tenże zakres kompetencji orzeczniczych - nie mógł wkraczać w domenę, która nie została mu powierzona, lecz wyraźnie została zastrzeżona dla sądów krajowych. Sądy krajowe jako sądy unijne zobowiązane zostały do realizowania, między innymi, funkcji prounijnej wykładni prawa realizującej efekt uzupełniający w relacji do bezpośredniej skuteczności norm prawa unijnego oraz do pozostającej z nią w bezpośrednim związku funkcji oceny zgodności norm prawa krajowego z normami prawa unijnego, której realizacja, w zależności od rezultatu tejże oceny, może, lecz nie musi skutkować stosowaniem normy prawa unijnego (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt II GSK 628/14). Nie może więc budzić wątpliwości, że z punktu widzenia przedstawionych powyżej uwag oraz w korespondencji do rysującego się na ich tle podziału kompetencji, nie bez powodu TSUE, zawarte w wyroku z 19 lipca 2012 r. wytyczne, adresował właśnie do sądu krajowego. Z wytycznych tych wynika, że zadaniem sądu krajowego jest ustalenie, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów (pkt 37), a dokonując tych ustaleń, powinien on uwzględnić między innymi okoliczność, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie (ograniczenie) ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane (38), a ponadto, że powinien również ustalić, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy i mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów (39).
Zatem WSA nie naruszył art. 267 TfUE przez niewystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do TSUE w zakresie ustalenia "technicznego" charakteru art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., gdyż realizowanej przez sąd orzekający w trybie pytania prejudycjalnego tzw. funkcji kooperacyjnej muszą towarzyszyć wątpliwości odnoszące się do stosowanych w tej sprawie przepisów prawa unijnego, których WSA nie powziął, mając do dyspozycji uchwałę w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16, w której Naczelny Sąd Administracyjny badając "techniczny" charakter art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. zrealizował wytyczne zwarte w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle wszystkich przedstawionych powyżej argumentów, stwierdzić należało również, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które mogłyby uzasadniać wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniem prejudycjalnym do TSUE w zakresie odnoszącym się do kwestii, które przedstawione zostały we wniosku skarżącej zawartym w skardze kasacyjnej.
Wyjaśnienia wymaga również, że przepis art. 4 ustawy zmieniającej (zezwalający podmiotom prowadzącym w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2 u.g.h. na dostosowanie się do wymogów określonych w znowelizowanej ustawie o grach hazardowych do 1 lipca 2016 r.) dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z u.g.h. w brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. (na podstawie koncesji albo zezwolenia). Ustawowe określenie adresatów unormowania zawartego w art. 4 ustawy zmieniającej, jako "podmiotów prowadzących działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy", dotyczy tylko tych podmiotów, które w tym dniu spełniały kryteria, o których mowa w powołanych przepisach u.g.h. Skoro na gruncie art. 4 ustawy zmieniającej ustawodawca wprost odesłał do treści m.in. art. 6 ust. 1 u.g.h., to tym samym zakreślił zbiór adresatów norm z niego wynikających wyłącznie do tych podmiotów, które w dniu wejścia w życie nowelizacji prowadziły działalność w ramach tego ostatniego przepisu, a odesłanie do art. 6 ust. 1 u.g.h. w żaden inny sposób interpretowane być nie może, jako że przepis ten przecież w innym brzmieniu nie występował (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I KZP 1/16). W rozpatrywanej sprawie nie jest zaś kwestionowana okoliczność, że przed 3 września 2015 r. skarżąca nie legitymowała się koncesją na prowadzenie kasyna.
Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI