II GSK 1200/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-17
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowybadanie technicznekara pieniężnaCOVID-19rozporządzenie UEprawo unijneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za brak aktualnego badania technicznego pojazdu, uznając, że przepisy UE o przedłużeniu terminów badań nie miały zastosowania w Polsce w dacie kontroli.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem bez aktualnego badania technicznego. Skarżąca Spółka argumentowała, że zastosowanie powinno mieć rozporządzenie UE dotyczące przedłużenia terminów badań technicznych w związku z pandemią COVID-19, a także podnosiła zarzuty proceduralne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że Polska poinformowała Komisję Europejską o niestosowaniu przepisów UE, co oznaczało konieczność stosowania krajowych przepisów o terminach badań technicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną X. Sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Naruszenie polegało na wykonywaniu przewozu pojazdem, którego termin okresowego badania technicznego upłynął przed datą kontroli. Skarżąca Spółka podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym argumentowała, że zastosowanie powinno mieć rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698, które przedłużało terminy badań technicznych pojazdów w związku z pandemią COVID-19. Spółka kwestionowała również sposób prowadzenia postępowania przez organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieusprawiedliwione. Sąd wskazał, że Polska, zgodnie z art. 5 ust. 5 rozporządzenia 2020/698, poinformowała Komisję Europejską o niestosowaniu przepisów o przedłużeniu terminów badań technicznych, a informacja ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej przed datą kontroli. W związku z tym organy były zobowiązane stosować przepisy krajowe. Sąd uznał, że brak świadomości co do regulacji prawnych nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, a zarzuty dotyczące naruszeń przepisów postępowania nie znalazły potwierdzenia. Wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE również został oddalony z uwagi na brak uzasadnionej wątpliwości co do wykładni prawa unijnego. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a Spółka obciążona kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, rozporządzenie UE 2020/698 nie miało zastosowania w Polsce w czerwcu 2020 r., ponieważ Polska poinformowała Komisję Europejską o decyzji o niestosowaniu ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, a informacja ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE.

Uzasadnienie

Polska skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 5 ust. 5 rozporządzenia 2020/698, powiadamiając Komisję Europejską o niestosowaniu przepisów o przedłużeniu terminów badań technicznych. Po opublikowaniu tej informacji w Dzienniku Urzędowym UE, organy i przedsiębiorcy byli zobowiązani stosować krajowe przepisy dotyczące terminów badań technicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (31)

Główne

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania brak świadomości przepisów prawnych przez przedsiębiorcę.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 93 § ust. 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Załącznik nr 3, lp. 9.1 - naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego.

k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nie ma zastosowania do kar pieniężnych z u.t.d., gdyż kwestię tę reguluje art. 92c u.t.d.

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1 lub § 2 pkt 1 i § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nie ma zastosowania do kar pieniężnych z u.t.d., gdyż kwestię tę reguluje art. 92c u.t.d.

k.p.a. art. 105

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 68

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 98 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 2 lit. c)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 pkt 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polska poinformowała Komisję Europejską o niestosowaniu przepisów UE o przedłużeniu terminów badań technicznych, co czyniło te przepisy niedziałającymi w Polsce w dacie kontroli. Brak świadomości przepisów prawnych nie jest przesłanką do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Przepisy k.p.a. dotyczące odstąpienia od nałożenia kary nie mają zastosowania do kar z ustawy o transporcie drogowym, gdyż kwestię tę reguluje art. 92c u.t.d.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie rozporządzenia UE 2020/698 o przedłużeniu terminów badań technicznych pojazdów. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 105 k.p.a. (brak podstaw do umorzenia), art. 74 u.t.d. (oparcia na niepodpisanym protokole), art. 7 i 77 k.p.a. (niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego), art. 78 k.p.a. (nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka), art. 123 k.p.a. (niezawieszenie postępowania).

Godne uwagi sformułowania

W tej sytuacji w dniu przedmiotowej kontroli przedsiębiorca, który został ukarany, jak również organy Inspekcji zobowiązane były stosować się do przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczących terminów okresowych badań technicznych pojazdów. Brak świadomości podmiotu wykonującego przewozy drogowe co do istotnych regulacji prawnych dotyczących przedmiotu działalności, nie daje podstawy do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący

Izabella Janson

sprawozdawca

Małgorzata Rysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania prawa UE w sytuacji, gdy państwo członkowskie powiadomiło o niestosowaniu jego przepisów, a także kwestia odpowiedzialności przewoźnika za brak aktualnych badań technicznych pojazdu w kontekście pandemii COVID-19."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powiadomienia o niestosowaniu prawa UE oraz okresu pandemii. Interpretacja przepisów k.p.a. w odniesieniu do kar z u.t.d. może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu drogowego w kontekście pandemii COVID-19 i stosowania prawa UE, co może być interesujące dla branży transportowej i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Prawo UE a polskie kary: Czy powiadomienie o niestosowaniu przepisów UE zwalniało z obowiązku badań technicznych?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1200/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Izabella Janson /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Łd 745/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-02-23
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92c ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 189a par. 2 pkt 2, art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej X. Sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 745/21 w sprawie ze skargi X. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 maja 2021 r. nr BP.501.2086.2020.1834.LD5.1601 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od X. Sp. z o.o. w Z. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 23 lutego 2022r., sygn. akt III SA/Łd 745/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329, obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę X. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. (dalej też: "strona", "skarżąca", "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też: "GITD") z 21 maja 2021r., nr BP.501.2086.2020.1834.LD51601 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenie prawa materialnego:
- art. 92a w zw. z art. 93 ust. 5 oraz załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2019r., poz. 2140 z późn. zm., dalej: "u.t.d.") w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w sytuacji, gdy badania okresowe poddanego kontroli pojazdu w dniu 9 czerwca 2020r. zachowały swoją ważność, a ponadto okoliczności sprawy i dowody wskazują, że strona jako podmiot wykonujący przewóz drogowy nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, a tym samym w sprawie winien mieć zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.;
- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy została spełniona przesłanka do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na stronę, o której mowa powyżej;
- art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z 25 maja 2020r. ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa transportu (Dz. Urz. UE L 2020, Nr 165 str. 10, dalej: "rozporządzenie 2020/698") w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo w.w. okoliczności;
- możliwą błędną wykładnię art. 5 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 polegającą na uznaniu, iż wypowiedzenie się przez państwa członkowskie odnośnie stosowania przepisu ustępu 1 mogło nastąpić przed dniem 31 sierpnia 2020r. i skutkować wcześniejszym niż ten dzień zaprzestaniem stosowania przepisu ust. 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo w.w. okoliczności;
- art. 189f § 1 pkt 1 lub art. 189f § 2 pkt 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i błędne przyjęcie, że przepis ten reguluje odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy przepis ten dotyczy przesłanek egzoneracyjnych, tj. w ogóle wyłączających odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy, tj. stanowi podstawę do odstąpienia od wszczęcia postępowania lub umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej a nie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, co także wiązało się z naruszeniem art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi kasacyjnej pomimo w.w. okoliczności.
II. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:
- art. 105 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy w ogóle nie doszło do naruszenia i tym samym prowadzone przez organy postępowanie było bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu, bowiem została spełniona przesłanka w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;
- art. 74 u.t.d. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, poprzez niezastosowanie przepisów skutkujące oparciem się na niepodpisanym protokole kontroli, a tym samym akceptację poczynienia kluczowych ustaleń w oparciu o niewiarygodny dowód, co za tym idzie nieudowodnienie w sposób niebudzący wątpliwości zaistnienia naruszenia, przy jednoczesnym wskazaniu przez organ, iż protokół ma obrazować stan faktyczny, potem trudny do odtworzenia;
- art. 74 ust. 2 u.td., w zw. z art. 7, art. 68, art. 77, art. 76 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu skutkujące akceptację oparcia się na wadliwym dokumencie urzędowym, a następnie wydania decyzji w oparciu o protokół kontroli niepodpisany przez podmiot uprawniony, w sytuacji, gdy konieczne jest potwierdzenie stwierdzonych naruszeń imieniem i nazwiskiem kontrolującego;
- art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez utożsamienie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu z brakiem odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz kwestionowanie wskazanego wprost w preambule do rozporządzenia UE 2020/698 faktu, że epidemia COVID-19 stanowi o nadzwyczajnych okolicznościach, odmawiając możliwości zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;
- art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 189f k.p.a. i art. 189a § 2 k.p.a. oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez odstąpienie od jego zastosowania i nieuwzględnienie konieczności zbadania przesłanek z art. 189f k.p.a. oraz niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy skarżący zaprzestał naruszenia tuż po dniu kontroli drogowej i powzięciu wiadomości o braku zastosowania przepisów prawa UE o przedłużeniu ważności badań technicznych pojazdu o 7 miesięcy;
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo niezebrania przez organy w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym w szczególności odstąpienia od zebrania materiału dowodowego na okoliczności wskazane w art. 189f k.p.a., a przez to błędną ocenę całokształtu materiału dowodowego;
- art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § I pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji w sytuacji błędnego uznania w postępowaniu, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, tj. dowodu z przesłuchania J.W. - zarządzającego transportem na okoliczności związane ze zleceniem w dniu 6 czerwca 2020r. badania technicznego pojazdu w stacji kontroli pojazdów w T. przy ul. [...] i wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć;
- art. 123 k.p.a. w zw. z art. 98 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt l lit. c) p.p.s.a. poprzez uznanie za niezasadny wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania i stwierdzenia braku wpływu na wynik sprawy niewydania stosownego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy niewątpliwie stanowiło to naruszenie procedury i wypłynęło na ograniczenie w zakresie gromadzenia materiału dowodowego przez skarżącą.
Na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wniosła także o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następującego pytania prejudycjalnego: "Czy art. 5 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/698 z dnia 25 maja 2020r. ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa transportu (Dz.Urz. UE L 2020, Nr 165) należy tak interpretować, że ocena przez państwo członkowskie czy w okresie między 1 lutego 2020r. a 31 sierpnia 2020r. nie napotkało trudności uniemożliwiających prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego lub wydawania świadectw zdatności do ruchu drogowego w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami spowodowanymi przez epidemię COViD-19 i prawdopodobnie takich trudności nie napotka lub podjęło stosowne środki krajowe w celu ich zmniejszenia może mieć miejsce przed dniem 31 sierpnia 2020r. czy też państwo członkowskie oceny takiej dokonuje po dniu 31 sierpnia 2020r. w odniesieniu do okresu między 1 lutego 2020r. a 31 sierpnia 2020r., a także czy państwo członkowskie mogło skutecznie powiadomić o niestosowaniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia przed dniem 31 sierpnia 2020r.?"
W związku z powyższym na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przedstawionego pytania prejudycjalnego.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów i wniosków skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. A zatem wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Sądem drugiej instancji nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna skarżącej oparta została na obu podstawach kasacyjnych.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie, należy uznać za nieusprawiedliwione.
W niniejszej sprawie w trakcie kontroli przeprowadzonej 11 czerwca 2020r. stwierdzono naruszenia opisane w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2 000 zł za każdy pojazd. Okolicznością bezsporną jest, że termin okresowego badania technicznego wchodzącej w skład kontrolowanego zespołu pojazdów naczepy marki [...] [...] o nr rej. [...] upłynął 10 czerwca 2020r. (wydruk z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców) i termin ten nie został dotrzymany do momentu przeprowadzenia kontroli 11 czerwca 2020r. badanie nie zostało wykonane. Okoliczność ta nie jest sporna. Skarżąca zarzuca organom niezastosowanie w sprawie art. 5 rozporządzenia (UE) 2020/698, który odnosi się do przedłużenia terminów badań technicznych. Według skarżącej terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między 1 lutego 2020r. a 31 sierpnia 2020r., uznaje się za przedłużone o okres siedmiu miesięcy.
Istotę sporu w rozpatrywanej sprawie stanowiło zagadnienie możliwości wyłączenia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Wskazać należy, że możliwość umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. skarżąca upatruje w braku stosownej informacji o wprowadzeniu mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa unijnego, czyli przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2020/698 z 25 maja 2020r.
W myśl art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia, niezależnie od art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między 1 lutego 2020r. a 31 sierpnia 2020r., uznaje się za przedłużone o okres siedmiu miesięcy. Niezależnie od art. 8 dyrektywy 2014/45/UE i pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, ważność świadectw zdatności do ruchu drogowego, których data ważności przypada między 1 lutego 2020r. a 31 sierpnia 2020r., uznaje się za przedłużoną o okres siedmiu miesięcy (zob. art. 5 ust. 2 rozporządzenia 2020/698). Jednocześnie w myśl art. 5 ust. 5 ww. rozporządzenia, jeżeli w okresie między 1 lutego 2020r. a 31 sierpnia 2020r. państwo członkowskie nie napotkało trudności uniemożliwiających prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego lub wydawania świadectw zdatności do ruchu drogowego w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami spowodowanymi przez epidemię COVID-19 i prawdopodobnie takich trudności nie napotka lub podjęło stosowne środki krajowe w celu ich zmniejszenia, państwo to może - po poinformowaniu Komisji - podjąć decyzję o niestosowaniu ust. 1 i 2. Komisja informuje o tym pozostałe państwa członkowskie i publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 18 ww. rozporządzenia, weszło ono w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Rozporządzenie stosuje się od 4 czerwca 2020r. Na podstawie art. 5 ust. 5 rozporządzenia w dniu 29 maja 2020r. Polska powiadomiła Komisję o informacjach dotyczących niestosowania niektórych przepisów rozporządzenia 2020/698. Informacja ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C w dniu 3 czerwca 2020r. (zob. Dz.U.UE.C2020.1831.1). W tej sytuacji w dniu przedmiotowej kontroli przedsiębiorca, który został ukarany, jak również organy Inspekcji zobowiązane były stosować się do przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczących terminów okresowych badań technicznych pojazdów. Dla oceny skutków przekazania przez Polskę Komisji Europejskiej informacji o podjęciu decyzji o nie stosowaniu określonych przepisów w.w. rozporządzenia ma dzień urzędowego upowszechnienia tej informacji zgodnie z art. 5 ust. 5 rozporządzenia 2020/698. Niewątpliwie miało to miejsce 3 czerwca 2020r. w Dz. U. UE Seria C, Nr 183, poz. 1. Z chwilą ogłoszenia ww. informacji w sposób prawem przewidziany adresaci przepisów, a w tym skarżąca, uzyskali faktyczną możliwość dostępu do informacji o niestosowaniu przez Polskę art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/698.
W rezultacie tych ustaleń organy Inspekcji transportu Drogowego mogły wobec skarżącej stosować przepisy u.t.d. o karach w odniesieniu do zdarzenia mającego miejsce w dniu 11 czerwca 2020r.
Obowiązujący w dacie kontroli stan prawny nie wyłączał odpowiedzialności za naruszenie opisane w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Podstawą działania organu oraz odpowiedzialności za delikt administracyjny są przepisy prawa. Treść rozporządzenia 2020/698 oraz informacja o niestosowaniu przez Polskę art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/698 została podana do publicznej wiadomości w DZ.U.UE, wobec czego na podstawie przepisów zawartych w oficjalnym publikatorze można było ustalić aktualny stan prawny.
Tym samym przywołane w skardze kasacyjnej okoliczności nie wyczerpują dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1, nie dotyczą bowiem okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć, nadto brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie zarzucanego naruszenia. Przepis art. 92c ust. 1 u.t.d., jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., można traktować tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie (a więc wyjątkowe i nadzwyczajne), a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia. W analizowanej sprawie ze względu na stan epidemii wywołanej COVID - 19, który ma charakter stanu nadzwyczajnego w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., wprowadzone zostały odpowiednie regulacje prawne, z którymi istniała możliwość zapoznania się przez podmiot profesjonalnie prowadzący działalność gospodarczą. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Również okoliczności faktyczne, które skarżąca powołała w treści zarzutu, dotyczące w istocie rzeczy braku świadomości co do treści regulacji prawnej dotyczącej istnienia niezmienionego wymagania wykonania w odpowiednim czasie badań technicznych pojazdu, nie spełniają przesłanki umorzenia postępowania przewidzianej w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Takie przesłanki zachodzą, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Brak świadomości podmiotu wykonującego przewozy drogowe co do istotnych regulacji prawnych dotyczących przedmiotu działalności, nie daje podstawy do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 189a § 2 pkt 2 oraz art. 189f k.p.a Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie posługują się pojęciem odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.). Jednak według art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Treść tych przepisów zarówno w zakresie przesłanek zastosowania, jak i skutków proceduralnych (zaniechanie wszczęcia postępowania lub jego umorzenie) wskazuje na taką samą funkcję przepisów art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. oraz art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. sprowadzającą się do zaniechania nakładania kary pieniężnej ze względu na szczególne okoliczności. W związku z tym należy uznać, że ustawa o transporcie drogowym reguluje w art. 92c ust. 1 pkt 1 i 2 odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w rozumieniu art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. w przypadku kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. W rezultacie do tych kar nie ma zastosowania art. 189f § 1-3 k.p.a.
Wobec powyższego analizując zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 7a, art. 8, art. 105, art. 76 § 1, art. 68, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3, art. 123 k.p.a. w zw. z art. 98 § 1 k.p.a. w powiązaniu z zarzutami naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych.
W konsekwencji zaakceptowania przez WSA oceny sprawy dokonanej w zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ani art. 151 p.p.s.a. które jako tzw. przepisy wynikowe mogłyby zostać naruszone wówczas, gdyby Sąd I instancji popełnił błędy w fazie kontroli decyzji, a takiej wadliwości skarga kasacyjna nie wykazała.
W okolicznościach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż wniosek skarżącej o wystąpienie do TSUE z pytaniem prejudycjalnym nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem TSUE, ocena potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni lub ważności aktu prawa unijnego należy do Sądu krajowego, w tym Sądu ostatniej instancji. Określone zagadnienie, aby mogło być przedmiotem pytania prejudycjalnego, powinno dotyczyć kwestii interpretacji prawa unijnego znajdującego zastosowanie w sprawie zawisłej przed Sądem krajowym. Samo jednak podniesienie kwestii dotyczącej prawa unijnego przez stronę postępowania nie przesądza o potrzebie skierowania takiego pytania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie zachodziła uzasadniona wątpliwość co do wykładni wskazanych przepisów prawa unijnego, stąd też NSA nie widzi potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu (punkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI