II GSK 1429/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieprawidłowego ustalenia granic pasa drogowego.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego pod reklamę bez zezwolenia. Sąd I instancji oddalił skargę spółki, uznając, że reklama znajdowała się w pasie drogowym. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując sposób ustalenia granic pasa drogowego. NSA uznał, że zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia granic pasa drogowego są zasadne, co skutkowało uchyleniem wyroku WSA i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę A. Sp. z o.o. za zajęcie pasa drogowego pod reklamę bez wymaganego zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki, akceptując ustalenia organów administracji, które uznały, że reklama znajdowała się na działce oznaczonej w ewidencji gruntów jako "dr" (droga), stanowiącej pas drogowy. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności poprzez nieprawidłowe ustalenie granic pasa drogowego. Skarżąca argumentowała, że obszar za chodnikiem, gdzie znajdowała się reklama, niekoniecznie musi być pasem drogowym, a organy nie wykazały precyzyjnie jego przebiegu zgodnie z definicją z ustawy o drogach publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną w części dotyczącej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia było prawidłowe ustalenie granic pasa drogowego, co wymagało przedłożenia planu gruntu z zaznaczonymi liniami granicznymi, a nie tylko granic działki ewidencyjnej. Sąd I instancji nie skontrolował tej kwestii w sposób wystarczający, opierając się jedynie na oznaczeniu działki symbolem "dr" i dokumentacji fotograficznej. NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, wskazując na konieczność wnikliwej analizy ustaleń faktycznych dotyczących przebiegu pasa drogowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odległość 75 cm jest minimalna, a granica pasa drogowego może przebiegać w dalszej odległości. Jednakże, samo oznaczenie działki jako "droga" w ewidencji gruntów nie jest wystarczające do uznania jej za pas drogowy; konieczne jest wykazanie granic pasa drogowego.
Uzasadnienie
Przepis art. 34 ustawy o drogach publicznych określa minimalną odległość granic pasa drogowego od urządzeń, ale nie sztywną granicę. Kluczowe jest jednak precyzyjne ustalenie przebiegu pasa drogowego poprzez wyznaczenie jego granic liniami granicznymi, a nie tylko na podstawie granic działki ewidencyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.d.p. art. 4 § pkt 1 i 2
Ustawa o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego jako wydzielonego liniami granicznymi gruntu wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Definicja pasa drogowego obejmuje również chodnik i teren zajęty pod zieleń przydrożną.
u.d.p. art. 34
Ustawa o drogach publicznych
Określa minimalną odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub innych urządzeń (0,75 m dla dróg innych niż autostrady i drogi ekspresowe, 2 m dla autostrad i dróg ekspresowych). Podkreślono, że są to odległości minimalne.
u.d.p. art. 40 § ust. 12
Ustawa o drogach publicznych
Podstawa do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, jeśli zarzuty okazały się bezzasadne.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Rozporządzenie Ministra Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 68 § ust. 3 pkt 7 lit. a
Symbol "dr" oznacza grunty zabudowane i zurbanizowane stanowiące tereny komunikacyjne – drogi.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków § załącznik nr 6 pkt 3.7 lit. a
Grunty oznaczone jako użytek gruntowy "drogi" zalicza się do pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 60 § ust. 1 pkt 2
Dane ewidencyjne dotyczące działek stanowiących drogi publiczne obejmują numery tych dróg i nazwę ulicy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie przez organy i Sąd I instancji granic pasa drogowego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Brak przedłożenia planu gruntu z wyraźnie zaznaczonymi liniami granicznymi pasa drogowego, a jedynie opieranie się na granicach działki ewidencyjnej i symbolu "dr".
Odrzucone argumenty
Argument, że obszar usytuowany w odległości większej niż 75 cm od zewnętrznej krawędzi jezdni nie należy do pasa drogowego (NSA uznał, że 75 cm to odległość minimalna).
Godne uwagi sformułowania
Pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią... W celu wykazania granic pasa drogowego niezbędne jest przedłożenie planu gruntu z wyraźnie zaznaczonymi liniami granicznymi tego gruntu, a nie granic działki ewidencyjnej.
Skład orzekający
Zofia Borowicz
przewodniczący sprawozdawca
Ludmiła Jajkiewicz
członek
Małgorzata Grzelak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie granic pasa drogowego w postępowaniach dotyczących zajęcia pasa drogowego i kar z tym związanych. Wymogi dowodowe w zakresie wykazywania granic pasa drogowego."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z ustawą o drogach publicznych i interpretacją pojęcia pasa drogowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zajęcia pasa drogowego pod reklamy i kar z tym związanych, a kluczowe jest tu precyzyjne ustalenie granic pasa drogowego, co często bywa źródłem sporów.
“Reklama w pasie drogowym: Kiedy zwykła działka staje się problemem prawnym?”
Dane finansowe
WPS: 29 151 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1429/14 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2015-07-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-06-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ludmiła Jajkiewicz Małgorzata Grzelak Zofia Borowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) Hasła tematyczne Drogi publiczne Sygn. powiązane III SA/Łd 23/14 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-03-19 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 260 art. 4 pkt 1 i 2, art. 34, Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 23/14 w sprawie ze skargi A.Spółki z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 10 października 2013 r. nr SKO 4141.72.2013 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł., 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A. Spółki z o.o. w Ł. 2.338 (dwa tysiące trzysta trzydzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 23/14, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę "A." Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r. orzekł o nałożeniu na A. Sp. z o.o. w Ł. kary pieniężnej w wysokości 29.151 zł za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego drogi wojewódzkiej Al. P. przy ul. W. w Ł. o powierzchni 18 m2 pod reklamę wolnostojącą jednostronną w okresie od [...] sierpnia do [...] października 2012r. Organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2012r. inspektor Zarządu Dróg i Transportu w obecności przedstawicieli Straży Miejskiej Oddział W. dokonał kontroli terenu stanowiącego pas drogowy A. P. – przy ul. W. – działka nr [...], obręb [...]. Stwierdzono ustawienie reklamy wolnostojącej w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi. Podczas wykonywania czynności kontrolnych nie było właściciela reklamy, którego wstępnie zidentyfikowano po treści reklamy jako firmę A. Na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 260, dalej ustawy o drogach publicznych) w dniu [...] października 2012r. została wydana przez zarządcę drogi decyzja karna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzję tę uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na nieścisłości podanej lokalizacji reklamy jako położonej przy ul. W. wobec usytuowania reklamy w pasie drogowym Al. P. Ponownie rozpoznając sprawę organ wyjaśnił, że w poprzednio wydanej decyzji wskazano na ul. W. dla uszczegółowienia lokalizacji, jako usytuowanie reklamy w pasie drogowym drogi wojewódzkiej Al. P. w pobliżu skrzyżowania z ul. W. W tej sytuacji organ dokonał sprecyzowania lokalizacji reklamy, jako usytuowanej na Al. P. przy ul. W., działka [...] obręb [...], stanowiącej pas drogowy. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu podniosło, że z załączonej do akt administracyjnych dokumentacji z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż teren usytuowania reklamy, oznaczony nr ewid. działka nr [...] w obrębie [...], ma adres A. M. J. P., stanowi użytek faktyczny oznaczony symbolem " dr", właścicielem tej działki jest Gmina Miasto Ł., a władającym Zarząd Dróg i Transportu w Ł. ul. P. [...]. Dokumentacja fotograficzna potwierdzała ustawienie reklamy o powierzchni 18 m2. Teren działki [...] w obrębie [...] przy A. M. J. P. określony został jako pas drogowy. Wskazuje na to załączony do akt wypis z rejestru gruntów z oznaczeniem "droga" jako sposób użytkowania gruntu. Takie zakwalifikowanie terenu oznacza, że umieszczenie reklamy na tym terenie stanowi zajęcie pasa drogowego i wymaga stosownego zezwolenia zarządcy drogi. Zatem znajdująca się w ewidencji gruntów i budynków działka gruntowa nr [...] – posiadając wyraźnie oznaczone granice i powierzchnie – stanowi pas drogowy jako wydzielony liniami granicznymi grunt, o jakim mowa w art. 4 pkt 1 u.d.p. Organ wskazał przy tym, że załączony do akt sprawy wydruk z fragmentem mapy z oznaczeniem granic geodezyjnych działek zawiera oznaczenie działki drogowej [...] A. P., terenu działki, gdzie usytuowana była w spornym okresie reklama. Znajdująca się na działce tablica stanowiła dla użytkowników drogi informację o firmie A. i możliwość zapoznania się z informacjami na wskazanej stronie internetowej. Zatem ustawiona tablica wskazująca na firmę A., logo firmy i jej adres internetowy stanowi reklamę w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, na której umieszczenie właściciel reklamy winien uzyskać zezwolenie zarządcy. W spornym okresie spółka nie miała takiego zezwolenia. Zatem stwierdzenie braku zezwolenia obligowało zarządcę drogi do wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 10 – krotności opłaty zgodnie z art. 40 ust. 12 u.d.p. Załączona do akt administracyjnych dokumentacja fotograficzna i wykonane obliczenia odległości od granic geodezyjnych działki gruntowej potwierdziły usytuowanie reklamy o powierzchni 18 m2 w okresie od [...] sierpnia do [...] października 2012r., łącznie 79 dni w pasie drogowym ulicy A. P., stanowiącej drogę kategorii wojewódzkiej. Natomiast fakt usunięcia reklamy nie czyniło tego postępowania bezprzedmiotowym, a jedynie wyznaczało okres, za jaki reklama pozostawała w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę spółki na powyższą decyzję. Sąd podkreślił, że w pojęciu pasa drogowego z art. 4 pkt 1 u.d.p. mieści się nie tylko sama droga, ale również chodnik i teren zajęty pod zieleń przydrożną, co wynika z art. 4 pkt 2, 5, 6 i 22 tej ustawy. Następnie wskazał, że z akt sprawy wynika fakt, iż tablica tablica reklamowa skarżącej spółki została umieszczona na działce nr [...] zlokalizowanej przy Al. M. J. P. Wskazana działka stanowi własność Gminy Miasto Ł., zaś władającym jest Zarząd Dróg i Transportu. W ewidencji gruntów i budynków działka ta została oznaczona symbolem "dr". Według § 68 ust. 3 pkt 7 lit. a rozporządzenia Ministra Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454 z późn. zm., dalej rozporządzenia w sprawie ewidencji) symbolem tym oznaczane są grunty zabudowane i zurbanizowane stanowiące tereny komunikacyjne – drogi. Cała zatem działka nr [...] została zaklasyfikowana jako grunt stanowiący drogę. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że reklama skarżącej spółki usytuowana została pomiędzy trzema chodnikami w pasie zieleni przydrożnej. Ustaleń tych skarżąca nie zakwestionowała w toku postępowania. Nie jest sporne, że w okresie, za który skarżącej spółce wymierzono karę pieniężną, nie dysponowała ona stosownym pozwoleniem na zajęcie pasa drogowego. Z wnioskiem o wydanie takiego pozwolenia wystąpiła dopiero w dniu [...] listopada 2012r., lecz zezwolenia takiego nie otrzymała. W dniu [...] marca 2013r. została wydana decyzja odmowna. Skarżąca spółka nie uzyskała także pozwolenia na budowę tego obiektu budowlanego. W dniu [...] stycznia 2013r. została wydana decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Prawidłowo zatem organy uznały, że reklama ta została umieszczona w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi, w okresie od [...] sierpnia do [...] października 2012 r. Ustalenia tego skarżąca spółka nie podważyła w skuteczny sposób. Co więcej, z decyzji o umorzeniu postępowania z dnia [...] stycznia 2013r. wynika, iż reklama ta znajdowała się na działce nr [...] jeszcze w dniu [...] stycznia 2013r., a więc przez jeszcze dłuższy okres czasu niż okres, za który nałożono na skarżącą spółkę karę pieniężną. Natomiast powoływanie się przez skarżącą spółkę na okoliczność usunięcia reklamy w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji i bezprzedmiotowość postępowania jest całkowicie nieuzasadnione. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła "A." Sp. z o.o. w Ł., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: 1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 1 i 40 u.d.p. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo że decyzje te zostały wydane bez wyjaśnienia i rozważenia stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, iż obszar za chodnikiem biegnącym przy zbiegu ulic: Al. P. – W. mieści się w granicach pasa drogowego, pomimo iż zgodnie z art. 34 tej ustawy odległość pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi jezdni, wykopu, nasypu, rowu lub innych urządzeń powinna wynosić, co najmniej 75 cm, a zatem obszar usytuowany w odległości większej niż 75 cm nie należy do pasa drogowego, tj. wobec braku ustalenia przebiegu pasa drogowego, a co za tym idzie brak ustalenia czy reklama wolnostojąca znajdowała się w pasie drogowym czy też poza nim, 2. prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 1 w zw. z art. 40 u.d.p. poprzez przyjęcie, iż obszar za chodnikiem biegnącym przy zbiegu ulic: Al. P. – W. mieści się w granicach pasa drogowego, pomimo iż zgodnie z art. 34 tej ustawy odległość pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi jezdni, wykopu, nasypu, rowu lub innych urządzeń powinna wynosić co najmniej 75 cm, a zatem obszar usytuowany w odległości większej niż 75 cm nie należy do pasa drogowego. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych w niej zarzutów. Skarżąca podniosła, iż organ zobowiązany był szczególnie starannie ustalić stan faktyczny i zebrać pełen materiał dowodowy. Sąd I instancji nie dostrzegł uchybień organu w tym zakresie, w sytuacji gdy w zaskarżonej decyzji i zebranym w sprawie materiale dowodowym brak pełnych ustaleń co do przebiegu i granic pasa drogowego. W sprawie nie uwzględniono regulacji z art. 34 u.d.p. Ponadto nie wyjaśniono dokładnie, czy sporna reklama rzeczywiście znajdowała się w pasie drogowym drogi wojewódzkiej (Al. P., obręb [...]), gdyż nie ustalono przebiegu pasa drogowego tej drogi. Skarżąca odwołując się do poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądowym zarzuciła, że nie wyjaśniono w sprawie, który to z dowodów zebranych w materiale sprawy miałby potwierdzić szczegółowy przebieg pasa drogowego stanowiącego obszar za chodnikiem biegnącym przy zbiegu ulic: Al. P. – W. Zdaniem skarżącej pod pojęciem pasa drogowego nie należy rozumieć działki ewidencyjnej przeznaczonej pod drogę, ale konkretny obiekt, składający się z jezdni, chodnika i innych urządzeń niezbędnych dla prawidłowej obsługi komunikacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. Nie zasługiwały na uwzględnienie te zarzuty skargi kasacyjnej, których istota sprowadzała się do twierdzenia, że z uwagi na treść art. 34 u.d.p. obszar usytuowany w odległości większej niż 75 cm od zewnętrznej krawędzi urządzeń w przepisie tym wskazanych, nie należy do pasa drogowego. Otóż zgodnie z art. 34 u.d.p. odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub od innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić co najmniej 0,75 m, a dla autostrad i dróg ekspresowych – co najmniej 2 m. Z przepisu tego wynika więc, że granice pasa drogowego, w przypadku dróg innych niż autostrady i drogi ekspresowe, powinny przebiegać w odległości co najmniej 0,75 m od urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 u.d.p. Z takiego brzmienia przepisu nie można wyprowadzać jednak wniosku, że granica pasa drogowego nie może przebiegać w dalszej odległości niż 0,75 m. Odległości wskazane w art. 34 u.d.p. są bowiem odległościami minimalnymi, gdyż ustawodawca w przepisie tym użył zwrotu "co najmniej". Zatem odległość, na którą wskazuje skarżąca nie jest odległością sztywno określoną przez ustawodawcę. Umieszczenie reklamy w odległości większej niż 0,75 m nie musi więc oznaczać, że została ona usytuowana poza pasem drogowym. Trafne są natomiast te zarzuty, które przy uwzględnieniu argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sprowadzają się do tego, że Sąd I instancji w sposób niepełny skontrolował zaskarżoną decyzję co do prawidłowości ustaleń i zebranego materiału dowodowego w kwestii przebiegu pasa drogowego drogi wojewódzkiej. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p., pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Na tle tej regulacji w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że pasem drogowym jest obiekt trójwymiarowy, korzystający z niezbędnego uprzywilejowania w sferze publicznoprawnej, ale zawsze w granicach niezbędnych dla właściwego funkcjonowania ruchu związanego z jego prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą. Obowiązek ponoszenia kosztów lokalizacji obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogą i konsekwencje ich lokalizacji bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, musza być zawsze poprzedzone ustaleniami co do tak rozumianego przebiegu granic pasa drogowego, dokonanymi z urzędu (por. wyrok NSA z 1 marca 2011 r., II GSK 316/10 oraz wskazane w jego uzasadnieniu orzecznictwo, baza orzeczeń nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że istotą definicji zawartej w art. 4 pkt 1 u.d.p. jest wydzielenie liniami granicznymi gruntu, który stanowi pas drogowy. Zatem w celu wykazania granic pasa drogowego niezbędne jest przedłożenie planu gruntu z wyraźnie zaznaczonymi liniami granicznymi tego gruntu, a nie granic działki ewidencyjnej (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2008 r., II GSK 171/08, baza orzeczeń nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zwrócił uwagę na definicję pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 u.d.p., wskazując, że społeczno-gospodarczym przeznaczeniem gruntu wydzielonego pod pas drogowy jest prowadzenie, zabezpieczenie i obsługa ruchu użytkowników drogi. Sąd I instancji trafnie też zauważył, że z uwagi na definicje zawarte w art. 4 pkt 2, pkt 5, pkt 6 i pkt 22 u.d.p. w pojęciu pasa drogowego mieści się nie tylko sama droga, której częścią jest jezdnia, ale również chodnik i teren zajęty pod zieleń przydrożną. Dokonując zaś kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż tablica reklamowa skarżącej została umieszczona na działce nr [...] zlokalizowanej przy Al. M. J. P. Akceptując takie ustalenie organu Sąd wskazał, że przedmiotowa działka stanowi własność Gminy Miasta Ł., a władającym jest Zarząd Dróg i Transportu. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że w ewidencji gruntów i budynków działka ta została oznaczona symbolem "dr", co w świetle § 68 ust. 3 pkt 7 lit. a/ rozporządzenia w sprawie ewidencji uprawnia do stwierdzenia, że cała działka nr [...] została zaklasyfikowana jako grunt stanowiący drogę. Odnosząc się do powyższej kwestii oczywiście stwierdzić należy, że zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 7 lit. a/ rozporządzenia w sprawie ewidencji symbolem "dr" oznaczone są grunty zabudowane i zurbanizowane stanowiące tereny komunikacyjne – drogi. Także stosownie do pkt 3.7 lit. a/ załącznika nr 6 do ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów w przypadku terenów komunikacyjnych takich jak drogi do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 i Nr 86, poz. 958). W orzecznictwie sądowym wskazano, że powołany pkt 3.7 lit. a/ załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów odsyła odnośne określenia terenów oznaczonych jako użytek gruntowy droga do granic pasa drogowego w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, która to ustawa jako element konstytuujący pas drogowy określa wydzielenie go liniami granicznymi. W celu wykazania granic pasa drogowego niezbędne jest przedłożenie planu gruntu z wyraźnie zaznaczonymi liniami granicznymi tego gruntu, a nie granic działki ewidencyjnej (por. wyrok NSA z 22 października 2013 r., I OSK 434/13, Lex nr 1421790). Jednakże z § 60 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów wynika także, że danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej, oprócz danych, o których mowa w ust. 1, są dla działek ewidencyjnych stanowiących drogi publiczne – numery tych dróg nadane na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych i dodatkowo nazwa ulicy, jeżeli droga publiczna pełni tę funkcję. Sąd I instancji stwierdzając, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa reklama była umieszczona na działce [...] zlokalizowanej przy Al. M. J. P. odwołał się tylko do wynikającego z ewidencji gruntów i budynków wpisu, że jest ona oznaczona symbolem "dr". Nie wskazano przy tym, czy z ewidencji gruntów dotyczącej tej działki wynika, czy w rejestrze tym zostały umieszczone dane dotyczące numeru drogi, o jakim stanowi § 60 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Organ, co wskazał Sąd I instancji, powołał się jedynie na informację, iż teren działki [...] ma adres "A. M. J. P." lecz bliżej kwestia powyższa nie była przedmiotem rozważań ze strony Sądu. Sąd w tzw. części sprawozdawczej uzasadnienia wyroku wskazuje, że organ wywiódł, iż załączona do akt dokumentacja fotograficzna i wykonane obliczenia odległości od granic geodezyjnych działki gruntowej potwierdzają usytuowanie reklamy w pasie drogowym ulicy A. P., stanowiącej drogę kategorii wojewódzkiej. Jednakże Sąd nie wskazuje, które z obliczeń odległości oraz który z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy uprawniają do takich wniosków. Sąd stwierdza jedynie, że z dokumentacji fotograficznej wynika, iż przedmiotowa reklama usytuowana została pomiędzy trzema chodnikami w pasie zieleni przydrożnej i że okoliczności tej skarżąca nie zakwestionowała. Otóż faktu, że sporna reklama była usytuowana w tak określonej konfiguracji terenowej rzeczywiście skarżąca nie kwestionowała. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że tablica reklamowa była usytuowana pomiędzy trzema chodnikami, na trawie. Jednak skarżąca konsekwentnie zarzucała, że teren ten, nie stanowił pasa drogowego drogi wojewódzkiej. Nie sposób zaś nie zauważyć, że obszar gruntu, na którym była usytuowana reklama znajduje się pomiędzy ul. W. a A. P. Co przy tym istotne, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił pierwotnie wydaną w tej sprawie decyzję organu I instancji zwracając uwagę na nieprecyzyjne oznaczenie usytuowania reklamy. Zwrócił przy tym uwagę, że uszczegółowienie lokalizacji ma istotne znaczenie zważywszy, że ul. W. należy do kategorii dróg gminnych, Al. P. zaś do kategorii dróg wojewódzkich. Zauważyć też należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej obecnie decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] zarządca drogi nie zezwolił skarżącej na wyłączenie z powszechnego użytku pasa drogowego, który określano jako: "al. P./W. – dz. nr [...], obr. [...]". W aktach sprawy znajduje się też decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r., którą umorzono postępowania w przedmiocie lokalizacji spornej reklamy jak to określono "przy zbiegu ul. Al. P. i ul. W.". Kwestie wyżej przedstawione powinny być przedmiotem wnikliwej analizy ze strony Sądu I instancji kontrolującego zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy skarżąca zarzucała, że okoliczności związane z ustaleniem przebiegu pasa drogowego drogi wojewódzkiej nie zostały w jej ocenie w sposób wszechstronny wyjaśnione przez organ. Zauważyć należy, że skoro kara pieniężna za samowolne zajęcie pasa drogowego jest wielokrotnością opłaty należnej za zgodne z uzyskanym zezwoleniem zajęcie pasa drogowego, to na organie, który prowadzi postępowanie w sprawie wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia ciąży obowiązek bezwzględnego ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r. (sygn. II GSK 171/08) do istotnych okoliczności sprawy w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia należy zaliczenie konkretnego odcinka pasa drogowego (na którym znajdowała się reklama) do odpowiedniej kategorii drogi publicznej jeżeli ta okoliczność miała decydujące znaczenie dla wysokości kary pieniężnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe prowadzi do wniosku, że oddalenie skargi nie zostało poprzedzone właściwą oceną zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno w płaszczyźnie dochowania wymaganej prawem procedury jak i zastosowania prawa materialnego. Oznacza to, że Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę przeprowadzi kontrolę legalności zaskarżonej decyzji w kontekście prawidłowości zastosowania przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 1 u.d.p. oraz poszanowania przepisów prawa materialnego mających zastosowanie przy jej podejmowaniu. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI