II GSK 12/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną firmy M. S. od wyroku WSA, potwierdzając, że wykonywanie transportu drogowego pojazdem niespełniającym warunków przewozu na potrzeby własne (kierowanym przez osobę niebędącą pracownikiem) wymaga posiadania licencji.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na M. S. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów dotyczących przewozu na potrzeby własne, w szczególności warunku, że pojazd musi być prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. WSA w Warszawie oddalił skargę firmy, a NSA w wyroku z 7 maja 2008 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że kierowanie pojazdem przez osobę zatrudnioną na umowę zlecenie, a nie umowę o pracę, wyklucza uznanie przewozu za transport na potrzeby własne i wymaga posiadania licencji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. MPT "S." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę firmy na decyzję Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Sprawa wywodziła się z kontroli drogowej, podczas której stwierdzono, że pojazd był w dyspozycji M. S., ale kierowany przez osobę zatrudnioną na umowę zlecenie, a nie umowę o pracę. Dodatkowo stwierdzono nieprawidłowe działanie tachografu. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną, którą utrzymał Główny Inspektor Transportu Drogowego. M. S. kwestionowała zasadność kary, argumentując, że przewóz był wykonywany na potrzeby własne firmy, a przepisy dotyczące licencji i przewozu na potrzeby własne należy interpretować szerzej, obejmując również osoby wykonujące przewóz na podstawie umów cywilnoprawnych. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że warunek prowadzenia pojazdu przez pracownika nie został spełniony. NSA w wyroku z 7 maja 2008 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że pojęcie "pracownik" należy interpretować zgodnie z Kodeksem pracy, co oznacza osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę. Niespełnienie tego warunku wyklucza uznanie przewozu za transport na potrzeby własne, co z kolei rodzi obowiązek posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego. NSA odrzucił również argumentację skarżącej dotyczącą art. 5 ustawy o transporcie drogowym, wskazując, że przepisy te dotyczą wykonywania transportu drogowego, a nie definiują przewozu na potrzeby własne, a odesłania do innych przepisów dotyczą jedynie wymogów formalnych wniosku o wydanie zaświadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przewóz taki nie może być uznany za przewóz na potrzeby własne, ponieważ warunek prowadzenia pojazdu przez pracownika, zgodnie z definicją z Kodeksu pracy, nie jest spełniony.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do gramatycznej wykładni art. 4 pkt 4 lit. "a" ustawy o transporcie drogowym i definicji pracownika z Kodeksu pracy, zgodnie z którą pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Niespełnienie tego warunku oznacza, że przewóz jest transportem drogowym wymagającym licencji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (19)
Główne
utd. art. 4 § pkt 4 lit. a
Ustawa o transporcie drogowym
Przewóz na potrzeby własne wymaga, aby pojazdy były prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Umowa zlecenia nie jest umową o pracę.
utd. art. 92 § ust. 1, 4
Ustawa o transporcie drogowym
Podstawa nałożenia kary pieniężnej.
utd. art. 93 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Podstawa nałożenia kary pieniężnej.
Pomocnicze
utd. art. 5
Ustawa o transporcie drogowym
Reguluje zasady wykonywania transportu drogowego, nie jest przepisem szczególnym do definicji przewozu na potrzeby własne.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p. art. 2
Ustawa - Kodeks pracy
Definicja pracownika.
utd. art. 33 § ust. 6
Ustawa o transporcie drogowym
Odesłanie do przepisów dotyczących wniosku o wydanie licencji.
utd. art. 8 § ust. 2 pkt 1-4 i ust. 3 pkt 1-3, 7 i 8
Ustawa o transporcie drogowym
Informacje i dokumenty do wniosku o wydanie licencji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja pojęcia "pracownik" zgodnie z Kodeksem pracy, co wyklucza osoby zatrudnione na umowę zlecenie z definicji pracownika. Art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym wyczerpująco definiuje przewóz na potrzeby własne, a art. 5 nie rozszerza tej definicji.
Odrzucone argumenty
Szeroka interpretacja pojęcia "pracownik" obejmująca osoby zatrudnione na umowę zlecenie. Art. 5 ustawy o transporcie drogowym jako przepis szczególny wobec art. 4, rozszerzający definicję przewozu na potrzeby własne. Naruszenie art. 134 p.p.s.a. przez WSA (niepełna analiza stanu sprawy) i adresowanie decyzji do osoby niebędącej stroną.
Godne uwagi sformułowania
"Poszukiwanie innej treści wskazanej normy mogłoby doprowadzić do wypaczenia założenia, jakie przyjął ustawodawca, porządkując kwestie związane z poruszaniem się pojazdów..." "Zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę... a więc każda inna forma zatrudnienia... jest niezgodna z wymogiem ustalonym art. 4 pkt 4 lit. "a" utd." "Przepis art. 4 pkt 4 w sposób wyczerpujący definiuje pojęcie przewozu na potrzeby własne, przyjmując jako jeden z warunków, obowiązek kierowania pojazdem przez przedsiębiorcę albo jego pracownika."
Skład orzekający
Andrzej Kisielewicz
przewodniczący
Maria Jagielska
sprawozdawca
Stanisław Gronowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pracownika w kontekście przewozu na potrzeby własne w transporcie drogowym oraz relacji między art. 4 a art. 5 ustawy o transporcie drogowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o transporcie drogowym z 2001 r. (choć interpretacja pojęcia pracownika jest uniwersalna).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów dotyczących transportu na potrzeby własne i różnic między umową o pracę a umową zlecenia w kontekście wymogów prawnych. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Umowa zlecenie zamiast umowy o pracę: czy to nadal transport na własne potrzeby?”
Dane finansowe
WPS: 8300 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 12/08 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-05-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-01-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Kisielewicz /przewodniczący/ Maria Jagielska /sprawozdawca/ Stanisław Gronowski Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane VI SA/Wa 303/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-08-23 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088 art. 4, art. 5 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 7, art. 77, art. 80, art. 107, art. 140, art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. MPT "S." w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 303/06 w sprawie ze skargi M. S. MPT "S." w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 303/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym: W dniu 18 sierpnia 2005 r. na drodze krajowej nr 3 zatrzymano do kontroli kierowany przez M. W. pojazd marki M., będący w dyspozycji M. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą G. W. MPT "S." FHU M. S.. Jak wynikało z oświadczenia kierowcy nie jest on pracownikiem realizującej przewóz na potrzeby własne firmy; zatrudnia go inna firma wynajmująca kierowców. Do kontroli nie okazano licencji uprawniającej do wykonywania transportu. Dodatkowo, na trzech okazanych przez kierowcę tarczach tachografu z dni 13/16, 16/17, 17/18 sierpnia 2005 r. stwierdzono nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego. Decyzją z dnia [...] września 2005 r. wydaną na podstawie art. 92 ust 1, 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz 2088 ze zm.), dalej utd. Ip. 1.1.1., Ip. 1.11.9. załącznika do tej ustawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. S. prowadzącą G. W. MPT "S.", skarżącą w niniejszej sprawie, karę pieniężną w łącznej kwocie 8.300 zł. w tym 8.000 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i 300 zł. za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego. W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej nałożenia kary 8.000 zł. i umorzenie w tym zakresie postępowania. Zdaniem strony w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 4 i art. 5 utd., ponieważ skontrolowany przewóz był przewozem drogowym wykonywanym na podstawie zaświadczenia o przewozach drogowych na potrzeby własne. Skarżąca argumentowała, iż wniosek o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w ust 1 powinien zawierać informację i dokumenty określone w art. 8 ust 2 pkt 1 - 4 i ust 3 pkt 1 - 3, 7 i pkt 8 utd. oraz w art. 8 ust 3 utd. Wywodziła, iż do postępowania o wydanie zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące wydania licencji na transport drogowy, a zatem zaświadczenie wydaje się przedsiębiorcy, jeśli przewozy wykonuje przedsiębiorca lub zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy oraz inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz. Zdaniem skarżącej przepis art. 5 utd. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 4 tej ustawy, co oznacza, że pojęcia zawarte w art. 4 są pojęciami ogólnymi i ich zastosowanie zostało przez ustawodawcę rozszerzone o zapisy umieszczone w art. 5 utd. W tej sytuacji, w ocenie strony, niezarobkowy przewóz drogowy może być wykonywany zarówno przez przedsiębiorcę osobiście, jak również przez jego pracowników, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz. Ponadto skarżąca podniosła, iż w podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 5 utd., a w jej uzasadnieniu powołuje art. 4 i taki stan rzeczy stanowi o naruszeniu art. 107 Kpa. co powinno prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 Kpa. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5, art. 92 ust. 1 utd. oraz Ip. 1.1.1. załącznika do tej ustawy, utrzymał zaskarżoną w części decyzję w mocy . Zdaniem organu przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał warunku z art. 4 pkt 4 lit "a") utd., ponieważ kierowca M. W. nie był pracownikiem skarżącej, a wykonywał przewóz na podstawie umowy zlecenia. Tym samym organ II instancji przyjął, iż strona wykonywała transport drogowy, bez wymaganej licencji, a nie przewóz na potrzeby własne. W skardze na tę decyzję M. S. wniosła o stwierdzenie jej nieważności bądź o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, art. 107, art. 140, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 4 i art. 5 utd.. W uzasadnieniu skargi ponowiła argumentację przedstawioną już w odwołaniu. W ocenie Sądu I instancji przepisem decydującym dla rozstrzygnięcia sprawy jest przepis art. 4 pkt 4 utd. Zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją przewozu na potrzeby własne, przewozem takim jest każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, który spełnia łącznie warunki wymienione pod lit. a, b, c. Przewozem takim nie jest więc przewóz, jeśli choć jeden z ustawowych warunków dla niego przewidzianych nie zostanie spełniony. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 4 lit. "a" utd. pojazdy samochodowe używane do przewozu na potrzeby własne muszą być prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. W przedmiotowej sprawie warunku tego nie dochowano. Sąd stwierdził następnie, że art. 5 utd. zawarty, w rozdziale 2 zatytułowanym "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego" (zdefiniowanego odrębnie w art. 4 pkt 1 i 2) jest regulacją odnoszącą się do instytucji licencji na wykonywanie transportu drogowego i wbrew przekonaniu skarżącej nie jest przepisem szczególnym do art. 4 pkt 4 utd. definiującego przewóz na potrzeby własne. Przepisy tego rozdziału, w tym art. 5 utd. w żadnym zakresie nie odnoszą się do instytucji przewozu na potrzeby własne i dookreślanie tego pojęcia przy ich pomocy jest zabiegiem nieskutecznym. Sąd wskazał również, iż art. 33 utd. w ust. 6 odsyła wprawdzie do art. 8 ust. 2 pkt 1 - 4 i ust 3, pkt 1 - 3, 7 i pkt 8 (zawartego w tym rozdziale), jednak tylko w takim zakresie, w jakim wskazuje na informacje i dokumenty, które powinny być do wniosku dołączone. Odesłanie do w/w przepisów w zakresie wymogów, jakie wniosek o wydanie zaświadczenia ma spełniać nie upoważnia jednak do uznawania za wiążącą innej definicji "przewozu na potrzeby własne" niż ta, która została wskazana w art. 4 ust 4 utd. Sąd podkreślił, że zasadnie organ uznał, iż wykonywany w dacie kontroli przewóz nie spełniał łącznie warunków, o których mowa w art. 4 ust 4 utd. Było w sprawie niesporne, iż kierowca nie pozostawał ze skarżącą w stosunku pracy, co skutkowało uznaniem, iż wykonywany przewóz nie był niezarobkowym transportem drogowym w rozumieniu powołanego przepisu i pociągało za sobą obowiązek posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego zgodnie z art. 5 cyt. ustawy. W konsekwencji, w ocenie Sądu I instancji, zaskarżona decyzja została podjęta w zgodzie z obowiązującym prawem. M. S. zaskarżyła w całości powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 4 oraz art. 5 utd., a także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107, art. 140, art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a., których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Argumentacja postawionych zarzutów odwoływała się do zaprezentowanego już przez skarżącą zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak też sądowym stanowiska. Po pierwsze skarżąca podniosła, że do postępowania o wydanie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące wydania licencji na transport drogowy. Po drugie zaświadczenie wydaje się przedsiębiorcy, jeżeli osobiście wykonujący przewozy przedsiębiorca i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz, (art. 33 w zw. z 8 ust. 3 pkt 7utd.) spełniają wymagania określone w przepisach ustawy. Po trzecie wreszcie, przepis art. 5 utd. należy traktować jako przepis szczególny w stosunku przepisu art. 4 utd., co oznacza, że pojęcia zawarte w art. 4 ustawy są pojęciami ogólnymi i ich zastosowanie zostało przez ustawodawcę rozszerzone o zapisy umieszczone w art. 5 utd. W konsekwencji skarżąca stwierdziła, że zarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - może być wykonywany zarówno przez przedsiębiorcę osobiście, jak również przez jego pracowników a także inne osoby zatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz. Zdaniem skarżącej, stanowisko WSA w W. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ do pojęć niezdefiniowanych w ustawie o transporcie drogowym WSA stosuje wprost określenia zawarte w kodeksie, odnoszące się do pojęcia "pracownika" czy "zatrudnienia". Tymczasem zdaniem skarżącej, treść art. 4 w zw. z art. 5 utd. skłania do przyjęcia, iż w tym przypadku powinno się stosować wykładnię tych pojęć, odnosząc się do zapisów zawartych w przepisach ustawy o transporcie drogowym. Dokonując wykładni przepisów art. 4 w zw. z art. 5 utd. należało dojść do wniosku, iż art. 5 utd. należy traktować jako przepis szczególny w stosunku do przepisu art. 4 utd. oraz rozumieć, że ustawodawca na potrzeby niniejszej ustawy przyjął, iż osoby zatrudnione do wykonywania transportu drogowego to nie tylko pracownicy, ale także inne osoby wykonujące osobiście przewozy na rzecz przedsiębiorcy. Skarżąca wskazała także, że już w chwili wydania decyzji przez organ I instancji, skarżąca wykonywała transport drogowy na podstawie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, to oznaczało że w dniu przeprowadzonej kontroli, skarżąca posiadała przewidziane przepisami prawa uprawnienia do wykonywania takiego transportu. W konsekwencji, jej zdaniem, należy stwierdzić, iż stroną postępowania w przedmiocie ustalenia posiadania przewidzianych prawem uprawnień do wykonywania transportu towarów oraz ewentualnego nałożenia kary z powodu nie posiadania wymaganych dokumentów winien być kierowca M. W. Wobec powyższego należy stwierdzić, że WSA w W. naruszył prawo materialne poprzez nieprawidłową wykładnię art. 107 § 1 kpa oraz poprzez niezastosowanie art. 156 § 1 ust. 2 kodeksu postępowania administracyjnego. W konkluzji skarżąca stwierdziła, że WSA w W. dokonał niepełnej analizy stanu sprawy, co stanowi naruszenie przepisu art. 134 p.p.s.a. Poza tym w kontrolowanym przez WSA postępowaniu administracyjnym, organy administracji wydawały decyzje, adresując je do osoby nie będącej stroną w prowadzonej sprawie, co stanowiło, zdaniem autora skargi kasacyjnej, naruszenie art. 7, 77, 80 oraz 156 § 1 pkt 2 Kpa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Jak stanowi art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna w rozpatrywanej sprawie oparta została na zarzucie naruszenia zarówno prawa materialnego jak też procesowego, Zasadniczo wobec skorzystania w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. jak też z podstawy określonej w pkt 2 tego artykułu, rozważeniu w pierwszej kolejności poddaje się zarzuty o charakterze procesowym, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do określonego ustalonego stanu faktycznego stanowiącego podstawę zastosowania prawa materialnego. Powyższe nie ma wszakże znaczenia w przypadku, gdy zarzut naruszenia prawa materialnego polega, tak jak w przedmiotowej sprawie, na błędnej wykładni, niemniej jednak zgłoszone zarzuty rozważone zostaną w tradycyjnym porządku. Odnosząc się więc do wskazanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, wskazać należy, że choć w petitum skargi nie wskazano konkretnego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego, któremu miał uchybić Sąd I instancji, to z treści uzasadnienia wynika, iż zarzut dotyczy art. 134 § 1 p.p.s.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej obraza wskazanego przepisu wyrażać się miała dokonaniem przez WSA niepełnej analizy stanu sprawy, co doprowadziło do akceptacji decyzji adresowanej do osoby nie będącej stroną postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy zarzut jest chybiony. Zgodnie z treścią normy, której naruszenie zarzuca się Sądowi I instancji, sąd administracyjny, kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie pod względem jego zgodności z prawem, ocenia go w sposób wszechstronny, biorąc tylko pod uwagę zgłoszone w skardze zarzuty oraz argumenty na ich poparcie. Poddany badaniu akt administracyjny przez merytoryczne nakreślenie sprawy, do której się odnosi, wyznacza granice tej sprawy, poza które sąd wyjść nie może. Postawienie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 134 p.p.s.a. prowadzić musi zatem do próby wykazania, że sąd wykroczył poza materialne ramy danej sprawy, innymi słowy, że wkroczył w inną już sprawę. Takiej argumentacji zabrakło, a uzasadnienie postawionego zarzutu dokonaniem przez WSA niepełnej analizy stanu sprawy, mimo obowiązku orzekania na podstawie dokumentów i okoliczności dotyczących całego postępowania, skazane jest na niepowodzenie, bowiem odnosić się może do zupełnie innej normy, a mianowicie do przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. na który składający skargę kasacyjną nie wskazywał. Dodatkowo, warte odnotowania jest, że mimo postawienia zarzutu naruszenia prawa procesowego, składający skargę kasacyjną stwierdził (k. 6 akt sądowych, 2 akapit od dołu), iż "organy administracji dokonały prawidłowego ustalenia stanu sprawy". Powyższe stoi w sprzeczności z dalszymi zarzutami i wywodami skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji zaakceptował stan, w którym organy wydawały decyzje w sprawie osoby nie będącej stroną w sprawie, co wskazuje na to, iż autor skargi kasacyjnej nie wiązał tak rozumianego przez siebie naruszenia art. 134 p.p.s.a. ze stanem faktycznym sprawy. Z kolei w zakresie odnoszącym się do sformułowanego zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną interpretację przepisów art. 4 pkt 4 oraz art. 5 ust. 3 pkt 4 utd., Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu prawnego autora skargi kasacyjnej, że z punktu widzenia art. 4 pkt 4 lit. "a" utd dla oceny, iż wykonywany przewóz jest przewozem na potrzeby własne wystarczające jest, że pojazd jest prowadzony przez osobę zatrudnioną tzn. nie tylko pracowników, ale także inne osoby wykonujące osobiście przewóz na rzecz przedsiębiorcy. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 4 utd. przewozem na potrzeby własne jest każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, z ładunkiem lub bez niego, przeznaczony do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający między innymi warunek, że pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Niespełnienie już choćby tego warunku skutkuje, stosownie do art. 4 pkt 3 utd., uznaniem, że wykonywany jest nie przewóz na potrzeby własne, a transport drogowy, do czego niezbędna jest licencja transportowa. Składający skargę kasacyjną zarzuca organowi błędną wykładnię tego przepisu i kwestionuje przyjęte przez organ rozumienie pojęcia pracownik jako osoby zatrudnionej wyłącznie na podstawie umowy o pracę, a nie np. umowy zlecenia czy umowy o dzieło. Na wstępie stwierdzić należy, że fakt wyrażenia prawa w formie języka skutkuje obowiązkiem posługiwania się przy dokonywaniu wykładni określonej normy prawnej podstawowym jej rodzajem tj. wykładnią gramatyczną. Dopiero wątpliwości co do treści przepisu jakie ewentualnie powstaną po zastosowaniu wykładni językowej nakazują zastosować inny rodzaj wykładni tj. albo systemową i logiczną albo funkcjonalną (vide: Jan Paweł Tarno, Naczelny Sąd Administracyjny, a wykładnia prawa administracyjnego, Difin, Warszawa 1999 r. str. 42). W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie zastosowanie innej poza językową wykładni jest niecelowe, ponieważ sens przepisu art. 4 pkt 4 lit. "a" nie nasuwa wątpliwości. Poszukiwanie innej treści wskazanej normy mogłoby doprowadzić do wypaczenia założenia, jakie przyjął ustawodawca, porządkując kwestie związane z poruszaniem się pojazdów, o których mowa w art. 3 utd. po drogach. Cytowany przepis posłużył się pojęciem "pracownik". Z uwagi na brak zdefiniowania tego terminu w ustawie o transporcie drogowym, wykładnia gramatyczna zmierzająca do ustalenia tzw. definicji legalnej tego pojęcia, nakazuje odwołanie się do aktu prawnego regulującego kwestie pracy i zatrudnienia tj. do ustawy Kodeks pracy. Zgodnie z art. 2 tej ustawy pracownikiem jest tylko osoba zatrudniona w oparciu o umowę o pracę (art. 2 Kodeksu pracy Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę), a więc każda inna forma zatrudnienia, poza wymienionymi w art. 2 Kodeksu pracy jest niezgodna z wymogiem ustalonym art. 4 pkt 4 lit. "a" utd. co prowadzi do wniosku, że przewóz na potrzeby własne nie spełnia jednego z warunków dla niego przewidzianych i musi zostać uznana w myśl art. 4 pkt 3 utd. za transport drogowy. Konkluzja taka doprowadzi do wniosku, iż przedsiębiorca poruszający się po drodze pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t. zobowiązany jest legitymować się licencją i w razie kontroli drogowej musi okazać kontrolującym jej wypis, brak zaś licencji będzie skutkował nałożeniem kary pieniężnej w przewidzianej ustawą wysokości. Skarga kasacyjna wskazuje na art. 5 ust. 3 pkt 4 utd. który precyzując jeden z wymogów udzielenia przedsiębiorcy licencji i odnosząc go do przedsiębiorcy oraz zatrudnionych przez niego kierowców, a także innych osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz wykonujących osobiście przewozy na jego rzecz, nawiązuje do art. 8 ust. 3 pkt 7 utd. w związku z art. 33 ust. 6 tej ustawy i przemawia, zdaniem autora skargi kasacyjnej, za tym, że terminy użyte w art. 4 pkt 4 utd. są terminami ogólnymi, a ich zastosowanie zostało rozszerzone o zapisy umieszczone w art. 5 utd. Rozumowanie to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie znajduje uzasadnienia. Przepis art. 4 pkt 4 w sposób wyczerpujący definiuje pojęcie przewozu na potrzeby własne, przyjmując jako jeden z warunków, obowiązek kierowania pojazdem przez przedsiębiorcę albo jego pracownika. Przepisy, na które powołuje się autor skargi kasacyjnej odnoszą się do wykonywania transportu drogowego i mają zastosowanie do przewozu na potrzeby własne wyłącznie w zakresie wskazanym przez ustawodawcę w art. 33 ust. 6 utd. Oznacza to wyłącznie tyle, że wypełnienie wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności przedsiębiorcy, wiąże się z obowiązkiem przedsiębiorcy podania informacji i dokumentów wskazanych w przepisach dotyczących wniosku o udzielenie licencji (art. 8 ust. 3 pkt 7 utd.) nie może jednak zmieniać warunków i zasad określonych dla uznania przewozu za wykonywany na potrzeby własne. W tym zakresie za trafny należy uznać pogląd Sądu I instancji, zgodnie z którym odesłanie w art. 33 ust. 6 utd. do art. 8 ust. 2 pkt 1-4 i ust. 3 pkt 1-3, 7 i 8 utd. dotyczy jedynie wymogów jakie wniosek o wydanie zaświadczenia ma spełniać, nie upoważnia jednak do uznawania za wiążącą innej, niż wskazana w art. 4 pkt 4 utd. definicji przewozu na potrzeby własne. Reasumując, ocena prawna rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Transportu Drogowego dokonana przez Sąd I instancji w zakresie kwestionowanym skargą kasacyjną jest prawidłowa, a zgłoszone zarzuty tak natury procesowej jak i materialnej nie są uzasadnione. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI