II GSK 1199/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki transportowej I. SRL od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD). GITD utrzymał w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Naruszenia obejmowały skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowców oraz nierejestrowanie przez tachograf prędkości pojazdu i aktywności kierowcy. Spółka argumentowała, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń, które były wynikiem działań kierowców, oraz że zapewniła właściwą organizację pracy. WSA oddalił skargę spółki, uznając, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje, i że spółka nie wykazała skutecznych procedur zapobiegających naruszeniom. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przedsiębiorcy transportowego ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od winy. NSA stwierdził, że spółka nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, które mogłyby wyłączyć jej odpowiedzialność, takich jak właściwa organizacja pracy czy wystąpienie zdarzeń nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych. Sąd uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione, wskazując m.in. na brak zgłoszenia przez spółkę wniosku o przesłuchanie kierowców w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przedsiębiorcy transportowego za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców i tachografach oraz brak możliwości uwolnienia się od niej poprzez powołanie się na działania kierowców lub brak wpływu na naruszenie, bez wykazania nadzwyczajnych okoliczności.
Dotyczy głównie przedsiębiorców wykonujących transport drogowy i kwestii związanych z czasem pracy kierowców oraz tachografami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi obiektywną odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i używania tachografów, nawet jeśli twierdzi, że nie miał na nie wpływu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorca transportowy ponosi obiektywną odpowiedzialność, która nie jest uzależniona od winy. Dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność przedsiębiorcy transportowego ma charakter obiektywny i prewencyjny. Celem kary jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje, i musi wykazać spełnienie przesłanek zwalniających z odpowiedzialności (art. 92b i 92c u.t.d.), czego w tej sprawie nie uczyniono.
Czy naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców i tachografach, wynikające z działań kierowców, może być uznane za zdarzenie, na które przedsiębiorca nie miał wpływu i którego nie mógł przewidzieć, zwalniające go z odpowiedzialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca się posługuje, nie może być kwalifikowane jako zdarzenie nadzwyczajne i nieprzewidywalne. Jest ono skutkiem niewłaściwej organizacji pracy przedsiębiorstwa i braku właściwych rozwiązań dyscyplinujących pracownika.
Uzasadnienie
Przedsiębiorca musi wykazać, że zorganizował pracę w sposób zapewniający przestrzeganie przepisów, a naruszenie nastąpiło wskutek okoliczności ponadprzeciętnych, których nie mógł przewidzieć mimo zachowania najwyższej staranności. Samo powołanie się na szkolenia lub brak wpływu na działania pracowników jest niewystarczające.
Czy organy administracji miały obowiązek przeprowadzenia dowodu z zeznań kierowców na wniosek strony, mimo że dowody z tachografu i karty kierowcy były jednoznaczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji nie miały takiego obowiązku, a sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku odniesienia się do wniosku o przesłuchanie świadka, który nie został zgłoszony w postępowaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko, że dane cyfrowe z tachografu i karty kierowcy były jednoznaczne, a dla stwierdzenia naruszenia nie było istotne, z jakich powodów kierowcy skrócili odpoczynek lub wyłączyli rejestrowanie. Ponadto, wniosek o przesłuchanie kierowcy nie został zgłoszony w postępowaniu administracyjnym.
Przepisy (29)
Główne
u.t.d. art. 92a
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b
Ustawa o transporcie drogowym
Pomocnicze
u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit. h
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 93 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. § Ip. 5.3.1, Ip. 5.3.2 oraz Ip. 6.2.1 załącznika nr 3
Ustawa o transporcie drogowym
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie 561/2006 art. 6
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Rozporządzenie 561/2006 art. 7
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Rozporządzenie 561/2006 art. 8
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Rozporządzenie 561/2006 art. 9
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Rozporządzenie 561/2006 art. 10 § ust. 2
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Rozporządzenie 561/2006 art. 12
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Rozporządzenie 165/2014 art. 32
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym
Rozporządzenie 165/2014 art. 33
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym
Rozporządzenie 165/2014 art. 34
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 5 § ust. 1 pkt 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań kierowców i niezbadanie wszystkich okoliczności. • Naruszenie przepisów proceduralnych: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszeń postępowania przez organy administracji. • Naruszenie prawa materialnego: art. 92a ust. 1 i 2 oraz art. 93 ust. 1 u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy zaistniały okoliczności wyłączające odpowiedzialność (art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d.).
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność administracyjna podmiotów wykonujących transport drogowy, która ma charakter obiektywny • dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego • kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem • przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje • ustawodawca umożliwił wprawdzie przedsiębiorcy obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 u.t.d., stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz. • samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Małgorzata Rysz
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przedsiębiorcy transportowego za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców i tachografach oraz brak możliwości uwolnienia się od niej poprzez powołanie się na działania kierowców lub brak wpływu na naruszenie, bez wykazania nadzwyczajnych okoliczności."
Ograniczenia: Dotyczy głównie przedsiębiorców wykonujących transport drogowy i kwestii związanych z czasem pracy kierowców oraz tachografami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu naruszeń czasu pracy kierowców i odpowiedzialności firm transportowych, co jest istotne dla branży i budzi zainteresowanie ze względu na wysokie kary finansowe.
“Czy Twoja firma transportowa jest bezpieczna? NSA przypomina: obiektywna odpowiedzialność za błędy kierowców.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.