II GSK 1190/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów niższych instancji w sprawie odmowy dopuszczenia do posiadania broni palnej, wskazując na błędną wykładnię pojęcia 'stałego pobytu' w odniesieniu do cudzoziemca.
Sprawa dotyczyła odmowy dopuszczenia do posiadania broni palnej obywatelowi C., który przebywał w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Organy administracji oraz WSA uznały, że brak stałego pobytu uniemożliwia wydanie pozwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenia, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie 'stałego pobytu' w odniesieniu do cudzoziemców i nie uwzględniły przepisów dotyczących posiadania broni przez obcokrajowców, w tym konieczności analizy porozumień międzynarodowych i zasady wzajemności.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. X. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji odmawiającą dopuszczenia do posiadania broni palnej. Problem prawny dotyczył interpretacji pojęcia 'stałego pobytu' na terytorium RP w kontekście cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Organy Policji oraz WSA uznały, że pobyt czasowy, nawet z zamiarem stałego przebywania i posiadaniem nieruchomości, nie spełnia definicji stałego pobytu, co skutkowało odmową dopuszczenia do posiadania broni. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne, wskazując na błędną, zawężającą wykładnię pojęcia 'stałego pobytu' przez organy i sąd niższej instancji. Sąd podkreślił, że należy rozważać perspektywę wewnętrzną istnienia pobytu krajowego, a nie zewnętrzną – możliwość jego zakończenia. Ponadto, NSA zwrócił uwagę, że organy nie uwzględniły specyficznych przepisów dotyczących cudzoziemców (art. 39-43a ustawy o broni i amunicji) oraz konieczności analizy porozumień międzynarodowych i zasady wzajemności w stosunkach z krajem pochodzenia skarżącego. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów niższych instancji, zasądzając zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oraz zameldowanie na pobyt czasowy nie wyklucza możliwości posiadania miejsca stałego pobytu, jeśli istnieją dowody na zamiar stałego przebywania. Organy i sąd niższej instancji błędnie zinterpretowały pojęcie stałego pobytu, skupiając się na ograniczonej perspektywie czasowej pobytu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy Policji i WSA dokonały błędnej, zawężającej wykładni pojęcia 'stałego pobytu', ignorując możliwość istnienia takiego pobytu pomimo posiadania zezwolenia na pobyt czasowy. Sąd podkreślił, że kluczowy jest zamiar stałego przebywania i koncentracji spraw życiowych, a nie tylko formalny status pobytu czasowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.b.a. art. 15 § 1 pkt 5
Ustawa o broni i amunicji
Błędnie interpretowane przez organy i WSA jako wykluczające dopuszczenie do posiadania broni przez cudzoziemca z pobytem czasowym. NSA wskazał na potrzebę szerszej interpretacji uwzględniającej zamiar stałego pobytu.
u.b.a. art. 30 § 1
Ustawa o broni i amunicji
Dotyczy odmowy dopuszczenia do posiadania broni. W kontekście cudzoziemców wymaga uwzględnienia art. 39-43a.
Pomocnicze
u.b.a. art. 39
Ustawa o broni i amunicji
Reguluje szczególne zasady posiadania broni przez cudzoziemców, w tym członków misji dyplomatycznych.
u.b.a. art. 40
Ustawa o broni i amunicji
Dotyczy cudzoziemców niewymienionych w art. 39, których posiadanie broni jest uzależnione od porozumień międzynarodowych lub zasady wzajemności.
u.e.l. art. 25 § 1
Ustawa o ewidencji ludności
Definiuje pobyt stały i czasowy. NSA wskazał, że samo zameldowanie na pobyt czasowy nie wyklucza istnienia miejsca stałego pobytu.
u.e.l. art. 25 § 2
Ustawa o ewidencji ludności
Definiuje pobyt czasowy jako przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i rozpoznania skargi przez NSA.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje sądowi administracyjnemu uchylenie decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organów administracji oceną prawną NSA.
u.c. art. 114 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
u.c. art. 98
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Konstytucja RP art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada związania RP prawem międzynarodowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia pojęcia 'stałego pobytu' przez organy i WSA w odniesieniu do cudzoziemca z pobytem czasowym. Niewłaściwe niezastosowanie przepisów dotyczących cudzoziemców (art. 39-43a u.b.a.) i brak analizy porozumień międzynarodowych oraz zasady wzajemności.
Godne uwagi sformułowania
Skarżony organ Policji dokonał ograniczonej, izolowanej systemowo i zawężającej wykładni powyższego pojęcia. Nie można zgodzić się z dowolnym twierdzeniem Komendanta Głównego Policji, że pojęcie miejsca stałego pobytu [...] może i powinno być interpretowane w świetle możliwej (aczkolwiek niepewnej) perspektywy długości pobytu. Relewancję wykazuje perspektywa wewnętrzna (istnienia pobytu krajowego), a nie perspektywa zewnętrzna (zakończenia pobytu krajowego w związku z możliwym opuszczeniem terytorium RP). Samo zameldowanie danej osoby na pobyt czasowy pod oznaczonym adresem nie może być utożsamiane z brakiem zamiaru stałego przebywania [...] i nie może być podstawą do formułowania kategorycznego wniosku, że dany podmiot nie posiada miejsca stałego zamieszkania na terytorium RP. Organy policyjne nie uwzględniły w pierwszej kolejności i przede wszystkim, że w art. 39-43a u.b.a. ustawodawca uregulował szczególne zasady posiadania [...] broni i amunicji przez cudzoziemców.
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący
Marcin Kamiński
sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'stałego pobytu' w kontekście cudzoziemców ubiegających się o pozwolenie na broń oraz konieczność stosowania przepisów szczególnych dotyczących obcokrajowców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca i przepisów ustawy o broni i amunicji. Może mieć szersze zastosowanie do interpretacji 'stałego pobytu' w innych kontekstach prawnych, ale wymaga analizy specyfiki danej ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy prawa do posiadania broni, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące interpretacji 'stałego pobytu' dla cudzoziemców, co ma znaczenie praktyczne i może być ciekawe dla szerszego grona odbiorców.
“Cudzoziemiec w Polsce: czy pobyt czasowy wyklucza posiadanie broni? NSA wyjaśnia pojęcie 'stałego pobytu'.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1190/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6312 Odmowa wydania pozwolenia na broń
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 3369/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-18
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. X. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 3369/24 w sprawie ze skargi R. X. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr EA-b-1279/1150/24 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do posiadania broni palnej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 4 lipca 2024 r. nr PA-B-642-4984/5468/24/DL/57; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. X. 1.120 (tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 3369/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. X. (skarżący) na decyzję Komendanta Głównego Policji (KGP, organ II instancji, skarżony organ, organ) z dnia 19 sierpnia 2024 r., nr EA-b-1279/1150/24, w przedmiocie odmowy dopuszczenia do posiadania broni palnej.
II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.
Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (organ I instancji, Komendant Wojewódzki) decyzją z dnia 4 lipca 2024 r. odmówił skarżącemu dopuszczenia do posiadania broni palnej, gdyż uznał, że ww. nie posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca stałego pobytu. Organ I instancji jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 30 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (u.b.a.). Komendant Wojewódzki wskazał w uzasadnieniu odmownej decyzji, że nie negując faktu, iż w chwili wydania decyzji centrum życiowym skarżącego są M., należy stwierdzić, że strona nie posiada miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a tylko czasowo tu przebywa. Zdaniem organu pierwszej instancji, nie można uznać, iż pobyt skarżącego w Polsce ma charakter pobytu stałego. Jak wynika z przedstawionych dowodów, czas przebywania skarżącego pod wskazanym adresem zamieszkania jest ograniczony terminem wynikającym z decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 11 sierpnia 2022 r. o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP w okresie do 31 maja 2025 r., co potwierdza zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy z dnia 30 września 2022 r. W tych okolicznościach Komendant Wojewódzki stwierdził, że skarżący nie posiada stałego miejsca pobytu na terytorium RP, a zatem w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 5 u.b.a. należało odmówić dopuszczenia do posiadania broni. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie.
Decyzją z 19 sierpnia 2024 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji odmawiającą zainteresowanemu dopuszczenia do posiadania broni. W uzasadnieniu ww. decyzji KGP wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 5 i art. 30 ust. 1 u.b.a. właściwy organ Policji odmawia dopuszczenia do posiadania broni osobie, która nie posiada miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ II instancji stwierdził, że zasadniczą kwestią dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie definicji miejsca stałego pobytu. Organ podkreślił, że ustawa o broni i amunicji nie definiuje tego pojęcia, dlatego też należy posłużyć się definicją określoną w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, a poprzednio do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Obie ustawy w sposób identyczny definiują "stały pobyt" ("pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania"). Organ II instancji stwierdził, że skarżący uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP w okresie od 11 sierpnia 2022 r. do 31 maja 2025 r. na mocy decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 11 sierpnia 2022 r. i przebywa w M., gdzie jest zameldowany na pobyt czasowy, a zatem nie posiada pobytu stałego na terytorium RP. Mając na uwadze powyższe, KGP podzielił zdanie organu I instancji, iż nie można zakładać, że pobyt czasowy skarżącego po dacie 31 maja 2025 r. przyjmie formę pobytu stałego ani też nie można wykluczyć, że opuści on terytorium RP. Skutkuje to tym, że skarżący nie posiada na terytorium RP pobytu stałego, a tym samym nie jest możliwe, w chwili obecnej, dopuszczenie skarżącego do posiadania broni. Organ wskazał także, że w aktach sprawy znajduje się akt notarialny, z którego wynika, że strona jest właścicielem mieszkania znajdującego się na terytorium RP, jednak nie stanowi to podstawy do uznania, że skarżący posiada miejsce pobytu stałego. W ocenie organu, aby mówić o pobycie stałym muszą zaistnieć jednocześnie dwie przesłanki, tj. faktyczne przebywanie pod określonym adresem oraz jednoczesny zamiar stałego pobytu w tym miejscu połączony z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Zdaniem organu, sam fakt posiadania nieruchomości w Polsce nie przesądza jeszcze o zamiarze skoncentrowania w nim swoich spraw życiowych lub faktycznego przebywania w danym miejscu. Ponadto, w ocenie KGP, występujący u skarżącego brak znajomości języka polskiego, pomimo kilkuletniego pobytu na terytorium RP, świadczy o tym, że strona nie wiąże swojej przyszłości z krajem aktualnego pobytu i nie ma zamiaru uczynić go swoim centrum życiowym.
Skarżący wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że zasadne jest stanowisko organu, który stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że wnioskodawca nie posiada pobytu stałego na terytorium RP, a jedynie przebywa tu czasowo. Sąd Wojewódzki stwierdził, że o ocenie charakteru pobytu jako stałego decyduje nie tylko wola zainteresowanego, ale także dowody i okoliczności, że zamiar stałego przebywania na terytorium RP jest rzeczywisty i może być przez konkretną osobę realizowany. Przy czym za pobyt stały nie może być uznany pobyt który, tak jak w niniejszej sprawie, ma oznaczoną datę końcową. Z materiału dowodowego wynika, że pobyt strony ograniczony jest ramami czasowymi określonymi w decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 11 sierpnia 2022 r. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, iż nie można zakładać, że pobyt czasowy w Polsce skarżącego po dacie 31 maja 2025 r. przyjmie formę pobytu stałego ani też nie można wykluczyć, że opuści on terytorium RP. Skutkuje to tym, że ww. nie posiada na terytorium RP pobytu stałego, a tym samym nie jest możliwe, w chwili obecnej, dopuszczenie go do posiadania broni. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).
IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego uchylenie i o rozpoznanie skargi oraz zobowiązanie organów administracji do wydania decyzji o dopuszczeniu do posiadania broni. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zrzekł się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenia prawa materialnego w postaci art. 15 ust. 1 pkt 5 u.b.a. przez błędną wykładnię - poprzez uznanie przez WSA, iż cudzoziemiec przebywający w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, nie posiada "miejsca stałego pobytu";
2. naruszenia prawa materialnego w postaci art. 25 Kodeksu cywilnego oraz art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, poprzez ich niezastosowanie przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 5 u.b.a., podczas gdy powyższe przepisy znajdowały zastosowanie w niniejszych sprawach.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
V. Stanowisko strony przeciwnej.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej w całości, ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego, stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm.
VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
2. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadami rozporządzalności procesowej oraz związania granicami skargi kasacyjnej, ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.
3. Przeprowadzona w określonych wyżej granicach kontrola kasacyjna prawidłowości zaskarżonego wyroku uzasadnia ocenę, że nie jest pozbawiony usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie art. art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (u.b.a.) w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (u.e.l.) przez błędną wykładnię pojęcia miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Trafnie podniosła strona skarżąca kasacyjnie, że skarżony organ Policji dokonał ograniczonej, izolowanej systemowo i zawężającej wykładni powyższego pojęcia, stanowiącego zasadniczy element rozważanej przesłanki negatywnej dopuszczenia do posiadania broni (art. 30 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 5 u.b.a.), natomiast Sąd a quo uchylił się od przeprowadzenia pełnej i wnikliwej weryfikacji legalności interpretacji regulacji materialnoprawnej, która miała lub powinna mieć (zob. dalsze uwagi poniżej) zastosowanie w sprawie, której dotyczy skarga.
Przede wszystkim nie można zgodzić się z dowolnym twierdzeniem Komendanta Głównego Policji, że pojęcie miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP), o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5 u.b.a., może i powinno być interpretowane w świetle możliwej (aczkolwiek niepewnej) perspektywy długości pobytu na terytorium RP osoby fizycznej, która w momentach składania wniosku o dopuszczenie do posiadania broni, o którym mowa w art. 30 ust. 1 u.b.a., oraz orzekania właściwego organu policyjnego w przedmiocie tego wniosku dysponuje legalnym tytułem prawnym do pobytu na terytorium państwa polskiego. Wykładnia ta nie znajduje podstaw tak na gruncie językowego brzmienia powyższego przepisu, jak również nie jest zgodna z argumentami z zakresu wykładni systemowej. Istotne jest bowiem zagadnienie, czy i jakiego rodzaju miejsce pobytu na terytorium RP posiada ww. wnioskodawca, a nie to, czy i w jakim momencie pobyt na tym terytorium ulegnie lub może ulec zakończeniu. Można zatem stwierdzić, że w świetle art. 15 ust. 1 pkt 5 u.b.a. relewancję wykazuje perspektywa wewnętrzna (istnienia pobytu krajowego), a nie perspektywa zewnętrzna (zakończenia pobytu krajowego w związku z możliwym opuszczeniem terytorium RP).
Miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powinno być zatem rozważane w sposób względnie niezależny od kategorii pojęciowych ewidencji meldunkowej, która wyróżnia miejsca pobytu stałego lub czasowego (zob. art. 24 i art. 25 ust. 1-2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności/u.e.l.), z tym zastrzeżeniem, że pobyt czasowy ma charakter kategorii niesamodzielnej, która występuje obok kategorii zasadniczej pobytu stałego. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 2 u.e.l. pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Z powyższej regulacji wynika więc, że samo zameldowanie danej osoby na pobyt czasowy pod oznaczonym adresem nie może być utożsamiane z brakiem zamiaru stałego przebywania w tej samej miejscowości pod innym adresem lub w innej miejscowości, a więc nie może być podstawą do formułowania kategorycznego wniosku, że dany podmiot nie posiada miejsca stałego zamieszkania na terytorium RP.
Odrębnym zagadnieniem (zob. uwagi poniżej – pkt 5) jest problem możliwości zastosowania powyższej przesłanki do cudzoziemców, co do których przepisy z zakresu ewidencji ludności przewidują szczególne zasady wykonywania obowiązku meldunkowego (art. 40-43 u.e.l.). Jakkolwiek przepisy dotyczące ewidencji pobytu cudzoziemców na terytorium RP w odniesieniu do cudzoziemców niewymienionych w art. 41 ust. 1-2a u.e.l. (przepisy te odnoszą się do obywateli państwa członkowskiego Unii Europejskiej, obywateli państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu /EFTA/ – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, obywateli Konfederacji Szwajcarskiej, członków rodziny ww. cudzoziemców, o ile nie są obywatelami ww. kategorii, lub członków rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin) zastrzegają m.in., że deklarowany przez tego rodzaju cudzoziemców okres pobytu czasowego pod określonym adresem nie może przekroczyć okresu, w którym cudzoziemcy ci mogą legalnie przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z dokumentem potwierdzającym ich prawo pobytu, jednak – jak już stwierdzono – rozważana przesłanka normatywna z art. 15 ust. 1 pkt 5 u.b.a. nie może być interpretowana w sposób ograniczony ze względu na szczególną grupę jej potencjalnych adresatów (cudzoziemców), co do których nie ustalono zakresu jej stosowalności.
4. Stwierdzenie zasadności poddanego powyżej ocenie zarzutu kasacyjnego jest konieczną przesłanką do uznania, że zaskarżony wyrok Sądu a quo jest wadliwy w stopniu, który uzasadnia jego uchylenie ze względu na istotne naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a wobec istnienia podstaw do przyjęcia, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona dla potrzeb przejęcia wniesionej skargi do rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym (art. 188 w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił do dokonania końcowej oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
5. Weryfikując negatywnie legalność materialnoprawną kontrolowanych decyzji (art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.), należy podnieść – niezależnie od stwierdzonej wyżej jedynie w granicach podniesionego zarzutu kasacyjnego wadliwości wykonania przez Sąd Wojewódzki na podstawie art. 151 p.p.s.a. kompetencji kontrolnych – że skarżony organ oraz organ I instancji, nie rozważając w ramach procesu wykładni relewantnej regulacji materialnoprawnej pytania, czy i w jakim zakresie osoba niebędąca obywatelem polskim (a więc – zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach/u.c. – będąca cudzoziemcem) może stać się adresatem przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 5 u.b.a., stosowanej na podstawie art. 30 ust. 1 u.b.a, dokonały w istocie błędnego wyboru podstawy prawnej rozstrzygnięcia wniosku skarżącego, który – co wynika w sposób bezsporny z akt sprawy – jest cudzoziemcem (obywatelem C.) i który w czasie orzekania tych organów dysponował wydanym na podstawie art. 114 ust. 1 w zw. z art. 98 u.c. zezwoleniem na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP w okresie od 11 sierpnia 2022 r. do 31 maja 2025 r.
Błąd tego rodzaju należy uznać za istotne naruszenie prawa materialnego, gdyż rozstrzygnięcie co do istoty sprawy wniosku skarżącego o dopuszczenie do posiadania broni nastąpiło z pominięciem przepisów ustawowych regulujących zasady reglamentacji dostępu do broni w odniesieniu do cudzoziemców.
Organy policyjne nie uwzględniły w pierwszej kolejności i przede wszystkim, że w art. 39-43a u.b.a. ustawodawca uregulował szczególne zasady posiadania, przywozu z zagranicy i wywozu za granicę oraz nabywania i wywozu z terytorium RP broni i amunicji przez cudzoziemców.
W zakresie możliwej podstawy materialnoprawnej legalnego dopuszczenia skarżącego do posiadania broni na terytorium RP należało także uwzględnić, że przepisy art. 39-40 oraz art. 41-43a u.b.a. prima facie i co do zasady nie ustanawiają bezpośrednio szczególnych unormowań w zakresie dopuszczania cudzoziemców do posiadania broni znajdującej się w dyspozycji podmiotów, o których mowa w art. 29 ust. 1 ww. ustawy.
Powyższy stan nie może jednak prowadzić do wniosku, że cudzoziemcy, o których mowa w art. 39 ust. 1 (członkowie misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz osoby zrównane z nimi na podstawie porozumień międzynarodowych) i art. 40 u.b.a. (cudzoziemcy niewymienieni w art. 39 ust. 1), mogą zostać dopuszczeni do posiadania broni (w istocie ograniczonego posługiwania się nią) należącej do podmiotów, o których mowa w art. 29 ust. 1 ww. ustawy, na zasadach ogólnych, po stwierdzeniu – z zachowaniem zasad określonych w art. 15 ust. 1-5 i art. 16 ust. 1 i 2 u.b.a. (z zastrzeżeniem art. 30 ust. 1b i 1c zd. 1 u.b.a.) – że dopuszczenie to jest konieczne do wykonywania przez tego rodzaju osoby fizyczne zadań określonych w art. 29 ust. 1 u.b.a., a osoby te – z zastrzeżeniem art. 30 ust. 1a i 1c zd. 2 u.b.a. – zostały zatrudnione przez ww. podmioty. W odniesieniu do cudzoziemców należy bowiem uwzględnić surowsze wymogi reglamentacyjne w zakresie choćby ograniczonego posiadania broni pozostającej w dyspozycji podmiotów wykorzystujących ją w celach profesjonalnych lub szczególnych wskazanych w art. 29 ust. 1 u.b.a.
Biorąc pod uwagę, że skarżący jako cudzoziemiec (obywatel C.) nie należy do cudzoziemców, o których mowa w art. 39 ust. 1 u.b.a., a zatem zgodnie z art. 40 ww. ustawy możliwość posiadania przez niego (choćby ograniczonego) broni i amunicji jest co do zasady uzależniona od tego, czy są one niezbędne do wykonywania czynności związanych z ochroną misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych, przedstawicielstw organizacji międzynarodowych, członków oficjalnych delegacji zagranicznych, a także do innych celów wynikających z porozumień międzynarodowych lub z zasady wzajemności, z uwzględnieniem przepisu art. 39 ust. 2 i przepisów wydanych na podstawie art. 39 ust. 3 u.b.a., należało przyjąć, że ewentualne dopuszczenie cudzoziemca wskazanego w cyt. art. 40 do ograniczonego posiadania broni, o którym mowa w art. 30 ust. 1 u.b.a., może nastąpić tylko wtedy, gdy – niezależnie od pozostałych uregulowanych w art. 30 zasad tego rodzaju dostępu – możliwe jest wykazanie, że wskazane przez wnioskującego o dopuszczenie cudzoziemca cele opisane w art. 29 ust. 1 u.b.a. należą do celów wynikających z porozumień międzynarodowych lub z zasady wzajemności, o których mowa w art. 40 ww. ustawy. Podejście interpretacyjne tego rodzaju jest uzasadnione w świetle ponadustawowych zasad związania RP prawem międzynarodowym (art. 9 Konstytucji RP) oraz wzajemności w stosunkach międzynarodowych państw.
Przyjmując powyższe podejście, obowiązkiem kontrolowanych organów policyjnych było zatem m.in. wyjaśnienie, czy i w jakim zakresie wskazane przez skarżącego cele dopuszczenia do posiadania broni podmiotów, o których mowa w art. 29 ust. 1 u.b.a., są zgodne nie tylko z celami określonymi w tym ostatnim przepisie, lecz także z treścią porozumień międzynarodowych lub zasadą wzajemności w zakresie stosunków z C. (np. co do dopuszczenia do posługiwania się bronią palną pozostającą w dyspozycji organizacji sportowych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4 u.b.a.), połączone ze zwróceniem się w razie potrzeby do Ministerstwa Spraw Zagranicznych o udzielenie wiążącej informacji w sprawie tego rodzaju porozumień międzynarodowych i zakresu zasady wzajemności w tym przedmiocie z C.
6. Ponownie rozpoznając sprawę, kontrolowane organy Policji – będąc związane prawomocną i ostateczną oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku (art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a.) – dokonają na tle uzupełnionego stanu faktycznego sprawy zastosowania właściwych i poddanych już wiążącej interpretacji regulacji prawa materialnego.
7. W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość przedstawionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a., art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 207 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
-----------------------
2Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI