Orzeczenie · 2025-05-13

II GSK 119/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-13
NSAAdministracyjneWysokansa
bezczynność organuprawa pacjentapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaterminyrzecznik praw pacjentasądy administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Pacjenta od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził bezczynność Rzecznika w rozpoznaniu wniosku pacjenta z maja 2023 r. o naruszenie praw pacjenta. WSA zobowiązał Rzecznika do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy, przyznał 2000 zł zadośćuczynienia i zasądził koszty. Rzecznik argumentował, że postępowanie było skomplikowane, wymagało opinii specjalistycznych i dokumentacji medycznej, a opóźnienia były uzasadnione. WSA uznał jednak, że Rzecznik dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przez ponad 8 miesięcy od otrzymania dokumentacji medycznej nie podjął istotnych czynności, a o nowy termin załatwienia sprawy poinformował dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rzecznika, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.) za niezasadne. NSA podkreślił, że uzasadnienie WSA było wystarczające, a przyznanie sumy pieniężnej było uzasadnione kwalifikowanym charakterem bezczynności. Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 52 ust. 1 ustawy) zostały uznane za nieskuteczne, m.in. z powodu błędnego wskazania przepisów i braku podważenia ustaleń faktycznych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia bezczynności organu i rażącego naruszenia prawa w kontekście praw pacjenta, a także zasady przyznawania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania przed Rzecznikiem Praw Pacjenta, ale ogólne zasady dotyczące bezczynności i odpowiedzialności organów są szeroko stosowalne.

Zagadnienia prawne (5)

Czy Rzecznik Praw Pacjenta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie naruszenia praw pacjenta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Rzecznik dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Sąd I instancji stwierdził bezczynność, ponieważ organ przez ponad 8 miesięcy od otrzymania dokumentacji medycznej nie podjął istotnych czynności, a o nowym terminie załatwienia sprawy poinformował dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność.

Czy bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Organ przez ponad 8 miesięcy od otrzymania dokumentacji medycznej nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, a dopiero skarga na bezczynność spowodowała podjęcie działań i poinformowanie o nowym terminie.

Czy zasadne jest przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w związku z bezczynnością organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasadne jest przyznanie sumy pieniężnej.

Uzasadnienie

Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny i ma zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z bezczynnością organu i naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, zwłaszcza gdy bezczynność ma kwalifikowany charakter.

Czy Rzecznik Praw Pacjenta naruszył prawo materialne poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia prawa materialnego są niezasadne.

Uzasadnienie

Sąd I instancji nie dokonywał wykładni wskazanych przepisów w sposób opisany w skardze kasacyjnej, a zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą być skuteczne bez podważenia ustaleń faktycznych.

Czy uzasadnienie wyroku WSA naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej lub stanu faktycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku WSA zawiera wszystkie wymagane elementy, jest jasne i nie jest wewnętrznie sprzeczne, a zarzut ten nie może służyć do zwalczania prawidłowości ustaleń faktycznych ani wykładni prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Rzecznika Praw Pacjenta.

Przepisy (27)

Główne

k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga na bezczynność organu.

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 149 § 1 a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez bezczynność.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie sumy pieniężnej w przypadku bezczynności.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

u.p.p. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Wniosek o stwierdzenie naruszenia praw pacjenta.

u.p.p. art. 50 § 2

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Wniosek o stwierdzenie naruszenia praw pacjenta.

Dz.U. 2022 poz 2000 art. 37 § par. 1 pkt 1

Dz.U. 2024 poz 935 art. 149 § par. 1 pkt 3

Dz.U. 2024 poz 935 art. 149 § par. 1 a

Dz.U. 2024 poz 935 art. 149 § par. 2

Pomocnicze

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw.

k.p.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przedłużanie terminów załatwiania spraw.

p.p.s.a. art. 154 § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wysokość grzywny lub sumy pieniężnej.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 174 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 175 § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi formalne skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 176 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania NSA granicami skargi kasacyjnej.

u.p.p. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Postępowanie wyjaśniające Rzecznika.

u.p.p. art. 52 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Czynności Rzecznika w postępowaniu wyjaśniającym.

u.p.p. art. 52 § 1 pkt 2a

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Czynności Rzecznika w postępowaniu wyjaśniającym.

u.p.p. art. 52 § 2 pkt 1a

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Czynności Rzecznika w postępowaniu wyjaśniającym.

u.p.p. art. 52 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Czynności Rzecznika w postępowaniu wyjaśniającym.

u.p.p. art. 54

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Stosowanie k.p.a. do postępowań Rzecznika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w rozpoznaniu wniosku. • Bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. • Zasadność przyznania sumy pieniężnej skarżącemu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez Rzecznika Praw Pacjenta. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) przez WSA. • Zarzuty naruszenia art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa • organ nie może uchronić się od zarzutu bezczynności właśnie dlatego, że zwrócił się o wydanie opinii dopiero po upływie ośmiu miesięcy od otrzymania dokumentacji medycznej pacjenta • kwota otrzymywana na tej podstawie ma zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z bezczynnością organu oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki • skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący

Gabriela Jyż

członek

Marek Krawczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu i rażącego naruszenia prawa w kontekście praw pacjenta, a także zasady przyznawania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Rzecznikiem Praw Pacjenta, ale ogólne zasady dotyczące bezczynności i odpowiedzialności organów są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praw pacjenta i bezczynności organu, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne. Pokazuje, jak sądy egzekwują terminy działania administracji.

Pacjent czekał na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta prawie rok. Sąd uznał to za rażące naruszenie prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst