II GSK 1187/14

Naczelny Sąd Administracyjny2015-06-30
NSAAdministracyjneWysokansa
koncesjawydobyciekruszywoprawo geologiczne i górniczepostępowanie administracyjneNSAWSAdecyzja środowiskowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania przez sąd I instancji istoty sprawy dotyczącej odmowy udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję Ministra Środowiska odmawiającą P. [...] Sp. z o.o. koncesji na wydobywanie kruszywa. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, nie ocenił prawidłowości decyzji odmawiającej koncesji skarżącej, a jedynie skupił się na prawomocnie rozstrzygniętej kwestii udzielenia koncesji innemu podmiotowi. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. [...] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Środowiska odmawiającą spółce koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego. Spółka wnioskowała o koncesję na część złoża "L.", jednak jej wniosek został początkowo pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych. W międzyczasie koncesję na to samo złoże uzyskała inna spółka, K. [...] Sp. z o.o. Po uchyleniu przez WSA decyzji o umorzeniu postępowania w stosunku do P. [...], organy administracji ponownie odmówiły udzielenia koncesji, wskazując na brak ostatecznej decyzji środowiskowej i fakt, że złoże jest już objęte eksploatacją przez K. [...]. WSA w W. oddalił skargę spółki, uznając, że kwestia udzielenia koncesji K. [...] jest prawomocnie zakończona i nie może być ponownie badana, a sprawa skarżącej dotyczyła jedynie strony proceduralnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzuty dotyczące przyznania koncesji K. [...] są bezpodstawne ze względu na prawomocność rozstrzygnięcia (res iudicata). Jednakże, NSA stwierdził, że WSA nie rozpoznał istoty sprawy w zakresie prawidłowości decyzji odmawiającej koncesji P. [...], nie oceniając jej pod kątem prawa materialnego i procesowego. Sąd I instancji zaniechał kontroli legalności decyzji odmawiającej koncesji, nie odnosząc się do argumentacji organów. W związku z tym, NSA, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, który będzie zobowiązany do dokonania pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, zarówno w zakresie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd I instancji jest związany wykładnią NSA, ale ma obowiązek dokonać pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie będąc ograniczonym zarzutami skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

p.g.g. art. 26b

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 62

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku art. 72 § 3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

p.g.g. art. 16 § 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 222

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 20 § 2

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 20

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie go w postaci zaniechania rozpatrzenia nowej sytuacji prawnej skarżącej i niewyczerpującego zbadania podstaw do uzyskania koncesji. Nierozpoznanie przez Sąd I instancji istoty sprawy w zakresie prawidłowości decyzji odmawiającej koncesji skarżącej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące zasadności udzielenia koncesji innemu podmiotowi (K. [...] Sp. z o.o.) były bezpodstawne ze względu na prawomocność rozstrzygnięcia (res iudicata).

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji nie rozpoznał w żadnym zakresie kwestii prawidłowości decyzji wydanych przez Marszałka Województwa [...] i Ministra Środowiska, odmawiających udzielenia koncesji skarżącej na wydobywanie kruszywa – po ponownym rozpoznaniu sprawy. Organ I instancji uznał w tym zakresie, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie miał znaczenia fakt, że z dniem [...] sierpnia 2010 r. decyzja środowiskowa dla przedsięwzięcia P. [...] Sp. z o.o. stała się ostateczna, ponieważ w tym czasie złoże "L." było już objęte eksploatacją na podstawie ostatecznej w tym zakresie, koncesji udzielonej na rzecz K. [...] Sp. z o.o. w G.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie ustosunkował się nawet jednym zdaniem do tych okoliczności, pomijając całkowicie to, czy rozstrzygnięcie odmawiające skarżącej koncesji było prawidłowe pod względem zastosowanego prawa materialnego oraz czy zapadło w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Należy więc stwierdzić, że Sąd I instancji nie dokonał właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie rozpoznał bowiem sprawy co do istoty.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kabat-Rembelska

sędzia

Lidia Ciechomska-Florek

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter wykładni NSA dla sądów niższej instancji oraz obowiązek sądu administracyjnego do pełnej kontroli legalności decyzji administracyjnych, nawet jeśli zarzuty skargi są ograniczone."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z udzielaniem koncesji na wydobycie kopalin w kontekście wcześniejszych rozstrzygnięć i decyzji środowiskowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań administracyjnych dotyczących koncesji i podkreśla znaczenie prawidłowej kontroli sądowej, nawet w obliczu prawomocnych rozstrzygnięć w innych aspektach sprawy.

Sąd Najwyższy przypomina: Sąd musi badać istotę sprawy, nawet jeśli część kwestii jest już prawomocnie rozstrzygnięta.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1187/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2015-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-05-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska
Lidia Ciechomska- Florek
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne
Prawo geologiczne i górnicze
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2366/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-01-08
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
art. 26b
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 134 § 1, art. 170, art. 185 § 1, art. 203 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska-Florek Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. [...] Spółki z o.o. w W. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2366/13 w sprawie ze skargi P. [...] Spółki z o.o. w W. Ś. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz P. [...] Spółki z o.o. w W. Ś. 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zarządza zwrot, na rzecz P. [...] Spółki z o.o. w W. Ś., 500 (pięćset) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem z dnia 8 stycznia 2014 r., objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę P. [...] Spółki z o.o. w W. Ś. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego.
Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:
W lutym 2009 r. P. [...] Spółki z o.o. w W. Ś. (poprzednio w R.) złożyła wniosek o udzielenie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego z części złoża "L.". Jednocześnie wniosła o zawieszenie tego postępowania z uwagi na brak decyzji w zakresie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Wobec tego, że ww. wniosek skarżącej nie spełniał wymagań określonych w art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227; dalej: ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku), Marszałek Województwa [...], powołując się na art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), wezwał ją do usunięcia braków formalnych tego wniosku w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Skarżąca, pomimo wezwania, nie uzupełniła we wskazanym terminie braków wniosku, zatem pozostawiono go bez rozpoznania.
Wniosek o udzielenie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego z ww. złoża wniosło – oprócz skarżącej – również K. [...] Sp. z o. o. w G. (dalej: uczestnik postępowania). Ponieważ wniosek ten spełniał wymagania określone w art. 18 i art. 20 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm.; dalej p.g.g.) oraz w art. 72 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., po pozytywnym uzgodnieniu projektu koncesji przez Wójta Gminy L., Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G., Marszałek Województwa [...] udzielił koncesji uczestnikowi postępowania. Równocześnie tą samą decyzją (pkt XI) umorzył postępowanie w części dotyczącej udzielenia koncesji skarżącej, albowiem stwierdził, że jej wniosek, z uwagi na brak ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, nie mógł być rozpoznany, a wobec udzielenia koncesji na rzecz uczestnika postępowania, postępowanie w sprawie wniosku skarżącej stało się bezprzedmiotowe. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Minister Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w całości w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W wyniku skargi wniesionej na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 301/10 w pkt 1 uchylił decyzje organów I i II instancji, w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie udzielenia koncesji skarżącej, a w pozostałej części skargę oddalił (pkt 2 wyroku). W uzasadnieniu wskazał, że jego wątpliwości nie budziła decyzja Ministra w zakresie udzielenia koncesji uczestnikowi postępowania, jako że jego wniosek jako pierwszy stał się kompletny, a zastrzeżenia powzięto odnośnie umorzenia postępowania w stosunku do skarżącej i stwierdzono, że taki sposób załatwienia sprawy naruszał art. 105 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że organ koncesyjny powinien był wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, co do obu wniosków o udzielenie koncesji.
Powyższy wyrok WSA w W. został zaskarżony przez skarżącą i Ministra do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1225/10 oddalił obie skargi kasacyjne.
Marszałek Województwa [...] ponownie rozpoznając sprawę decyzją z 10 maja 2013 r., na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 16 ust. 2 i art. 26 b p.g.g. w zw. z art. 222 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2011 r., Nr 163, poz. 981 ze zm.) odmówił skarżącej udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego z ww. złoża. W uzasadnieniu wskazał, że dla rozstrzygnięcia nie miał znaczenia fakt, że decyzja środowiskowa skarżącej stała się ostateczna [...] sierpnia 2010 r., ponieważ w tym czasie przedmiotowe złoże było już objęte eksploatacją na podstawie ostatecznej decyzji, którą udzielono koncesji na rzecz uczestnika postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2013 r. W uzasadnieniu stwierdził, że mając na uwadze wytyczne sądów administracyjnych Marszałek Województwa [...] został zobligowany do wydania decyzji merytorycznej, która wobec tego, że skarżąca nie miała decyzji środowiskowej, musiała być odmowna. Minister uznał również, że kwestia udzielenia koncesji na rzecz uczestnika postępowania została zbadana przez sąd administracyjny, który nie dopatrzył się uchybień w jej udzieleniu, wobec czego za bezzasadne należało uznać zarzuty skarżącej odnoszące się do niespełnienia przez uczestnika postępowania wymogów dotyczących koncesji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę P. [...] Sp. z o.o. w W. [...]m, w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wojewódzki sąd administracyjny przy ponownym rozpoznawaniu danej sprawy jest związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, zarówno w zakresie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest pochodną oceny wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów postępowania. W tym sensie orzeczenie NSA może pośrednio wiązać sąd I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy co do oceny ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracyjne.
Dalej Sąd przypomniał, że wyrokiem z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 301/10, WSA w W. oddalił skargę P. [...] Sp. z o.o. w W. Ś. na rozstrzygnięcie w sprawie udzielenia spornej koncesji i wyraził pogląd, że rozstrzygnięcie organu w przedmiocie udzielania koncesji uczestnikowi – konkurentowi skarżącej nie budziło zastrzeżeń pod względem zgodności z prawem. Wobec wniesienia skargi kasacyjnej przez skarżącą Spółkę od całości wyroku Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta, w części dotyczącej przyznania koncesji uczestnikowi postępowania jest bezzasadna. Sąd kasacyjny stwierdził, że trafnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organu administracji publicznej wskazujące, iż podmiot któremu przyznano koncesję na wydobywanie kruszywa naturalnego z części złoża "L." wykazał swoje prawa do nieruchomości gruntowej, w granicach której ma być wykonywana zamierzona działalność w zakresie wydobywania kopaliny – art. 20 ust. 2 pkt 3 p.g.g. (wyrok z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1225/10).
WSA w W. stwierdził wobec tego, że wbrew zarzutom skargi, kwestia przyznania koncesji uczestnikowi postępowania, jako prawomocnie zakończona, nie mogła być już przedmiotem ponownego rozstrzygania przez organ. Natomiast ponowne rozpoznanie sprawy przez organ koncesyjny miało dotyczyć konieczności merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie koncesji, który to wniosek wcześniej nie został merytorycznie rozpatrzony, a postępowanie administracyjne zostało nieprawidłowo umorzone. A zatem, w ocenie Sądu I instancji, nie można było podzielić stanowiska skarżącej, że organ "nie uwzględnił istoty orzeczenia Sądu", bowiem wyrok WSA "dotyczył strony proceduralnej" i w sprawie "brak było rozpatrzenia merytorycznego przez oba organy".
P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Ś. zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
A. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo:
1. naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 28 k.p.a. oraz art. 6, art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 62 k.p.a. polegającego na tym, że organy administracyjne prowadząc jedno postępowanie
z udziałem dwóch stron o spornych interesach nie rozpatrzyły dowodów przedstawionych przez skarżącą, co doprowadziło do wydania na rzecz uczestnika postępowania wadliwej decyzji o przyznaniu koncesji i nie udzielenia koncesji skarżącej,
2. naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisu art. 107 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2) poprzez zastosowanie jako podstawy prawnej decyzji art. 104 k.p.a. i niezastosowanie jako podstawy decyzji art. 105 k.p.a., co skutkuje tym, że wydane decyzje są obarczone wadą jako wydane bez właściwej i faktycznie przyjętej przez organy podstawy prawnej;
B. art. 134 § 1 p.p.s.a. polegającego na jego niezastosowaniu w postaci zaniechania rozpatrzenia nowej sytuacji prawnej skarżącej w postępowaniu o udzielenie koncesji, co doprowadziło do niewyczerpującego zbadania podstaw do uzyskania przez nią koncesji na wydobywanie kruszywa i niewyczerpującej kontroli legalności decyzji odmawiającej skarżącej udzielenia koncesji w sytuacji spełniania przez nią wymogów prawnych do jej uzyskania;
C. art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a., polegającego na jego niezastosowaniu poprzez niedostrzeżenie przez WSA w W. przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji organów administracji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2);
D. art. 153 p.p.s.a. polegającego na niedostrzeżeniu jego niezastosowania przy ponownym rozpoznawaniu sprawy skarżącej przez organy administracji I i II instancji, tj. po orzeczeniu WSA w W. z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 310/10, co w konsekwencji, doprowadziło do wydania niemerytorycznych decyzji wobec skarżącej w sprawie udzielenia koncesji i faktycznego umorzenia postępowania w sprawie na skutek przyznania jej uczestnikowi postępowania, bez merytorycznego odniesienia się do argumentacji i wniosku skarżącej i niezastosowania w sprawie art. 62 k.p.a.;
2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 26b p.g.g. wobec skarżącej.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zdaniem skarżącej decyzja koncesyjna na rzecz uczestnika postępowania została wydana z naruszeniem prawa, natomiast argumentacja skarżącej wskazująca na konkretne przejawy tej bezprawności została przez organy zignorowana. Zaskarżony wyrok zdaje się utrzymywać ten stan, co w ocenie skarżącej jest niedopuszczalne. Zaskarżone orzeczenie nie zawiera bowiem właściwej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, ponieważ nie uwzględnia okoliczności bezprawnego działania organów administracji, w postępowaniu o udzielenie koncesji, prowadzonego, co trzeba podkreślić w trybie art. 62 k.p.a., w wyniku którego uczestnik postępowania nie spełniając warunków uzyskania koncesji uzyskuje ją na podstawie decyzji organu koncesyjnego, natomiast w stosunku do skarżącej postępowanie zostaje najpierw umorzone, a w ponownym postępowaniu, nie zostaje uwzględniony fakt spełnienia przez skarżącą przesłanek do uzyskania koncesji. Według skarżącej kasacyjnie zostały naruszone reguły art. 6, 7, 77, 78 oraz 80 k.p.a., gdyż przedstawione przez nią istotne dowody, świadczące o niespełnieniu przez uczestnika wymogów ustawowych do uzyskania koncesji zostały przez organy pominięte, zignorowane.
Naruszenie art. 107 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polega, zdaniem autora skargi kasacyjnej na tym, że zarówno Marszałek Województwa [...], jak i Minister Środowiska nie podają właściwych i faktycznie zastosowanych podstaw prawnych swych decyzji. Uważna lektura tych decyzji prowadzi do wniosku, że decyzje tych organów są w istocie decyzjami o umorzeniu postępowania opartymi o art. 105 k.p.a., a nie decyzjami merytorycznymi, o których mowa w art. 104 k.p.a. Tych wadliwości nie dostrzegł Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok.
WSA w W. zaniechał zastosowania w sprawie art. 134 § 1 p.p.s.a., co niewątpliwie winien był uczynić. Sąd nie uwzględnił tej okoliczności, że skarżąca, na skutek zmiany stanu faktycznoprawnego – tj. pozyskania przez nią ostatecznej decyzji wójta Gminy L. "określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywania kruszywa naturalnego ze złoża L." usunęła przesłankę negatywną udzielenia koncesji i tym samym jej wniosek stał się kompletny. WSA nie rozpoznał zatem i nie wziął pod uwagę nowej sytuacji skarżącej i nie dokonał legalnej oceny uwzględniającej tę okoliczność, która niewątpliwie mieści się w granicach sprawy administracyjnej. Niniejsza sprawa wymagała również oceny legalności postępowania koncesyjnego również pod kątem, czy organ koncesyjny w tym konkretnym przypadku mógł udzielić więcej niż jednej koncesji na jednym złożu (L.).
W zakresie naruszenia prawa materialnego kasator stwierdził, że organ w sposób nieprawidłowy zastosował podstawę prawną decyzji tj. art. 26b p.g.g., ponieważ jego zakres nie przystaje do stanu faktycznego w sprawie. Ostatecznie skarżąca spełniła warunki udzielenia koncesji, uzyskując tzw. decyzję środowiskową, ponadto organ nie wyjaśnił, której z hipotez oznaczonych w art. 26b skarżąca nie spełniła ubiegając się o koncesję, a WSA nie zajmuje się w ogóle tym zagadnieniem.
Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uczestnik postępowania nie zajął stanowiska w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która - co należy podkreślić - w niniejszej sprawie nie zachodzi.
W rozpoznawanej sprawie spór prawny koncentruje się wokół dwóch zagadnień – kwestii zwalczanej przez skarżącą kasacyjnie decyzji udzielającej koncesję na rzecz uczestnika postępowania – K. [...] Sp. z o.o. w G. oraz zagadnienia wadliwości decyzji odmawiającej udzielenia koncesji skarżącej i błędów Sądu I instancji w dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji w tym zakresie.
Jeśli chodzi o zagadnienie przyznania uczestnikowi koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego z części złoża "L.", to zarzuty skargi kasacyjnej są w tym zakresie całkowicie bezpodstawne, właściwa bowiem była ocena tej kwestii przez Sąd I instancji. Prawidłowo WSA uznał, iż sprawa udzielenia koncesji uczestnikowi – Spółce z o.o. w G. została już prawomocnie przesądzona (res iudicata). W konsekwencji zarzuty dotyczące zasadności udzielenia koncesji uczestnikowi nie były i nie mogły być przedmiotem oceny Sądu, jak też nie mogły być w żaden sposób brane pod uwagę przez organy administracji orzekające ponownie. Innymi słowy organy administracji publicznej będąc związane swoją wcześniejszą decyzją koncesyjną na rzecz uczestnika oraz wyrokami sądów administracyjnych nie mogły tej decyzji zmienić na korzyść skarżącej.
Przypomnieć trzeba, że wyrokiem z dnia 8 czerwca 2010r., sygn. akt VI SA/Wa 301/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę P. [...] od rozstrzygnięcia, w części dotyczącej udzielenia koncesji K. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 listopada 2011r., w sprawie sygn. II GSK 1225/10 oddalił obie wniesione skargi kasacyjne – w tym skargę P. [...] Sp. z o.o. w W. Ś., uznając m.in., że trafnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organu, wskazujące, iż podmiot, któremu przyznano koncesję na wydobywanie kruszywa naturalnego z części złoża "L." wykazał swoje prawa do nieruchomości gruntowej w granicach, w których ma być wykonywana zamierzona działalność w zakresie wydobywania kopaliny. Wyrok WSA z dnia 8 czerwca 2010r. co do oddalenia skargi P. [...] Sp. z o.o. w W. Ś. w przedmiocie udzielenia koncesji uczestnikowi stał się więc prawomocny. Zarzuty skarżącej zarówno w ponownej skardze do Sądu I instancji, jak i w skardze kasacyjnej zwalczające w dalszym ciągu przyznanie koncesji K. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. ignorują treść art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zatem zarzuty przedstawione w pkt 1) A, 1 petitum skargi kasacyjnej były całkowicie chybione.
Inaczej natomiast przedstawia się sprawa prawidłowości działania Sądu I instancji w zakresie zbadania legalności decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia koncesji skarżącej Spółce. W tej części znajduje usprawiedliwienie prawne zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a., ze skutkiem mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, postawiony w pkt 1) B skargi kasacyjnej. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie "Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to natomiast, że sąd ma prawo, a nawet obowiązek, dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przy czym w tym zakresie nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami." (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 1113/12 opubl. Lex nr 1358317). A więc, stosownie do treści art. 134 § 1 pkt p.p.s.a. Sąd I instancji miał obowiązek przeprowadzenia w pełnym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.
WSA relacjonując w zaskarżonym wyroku stan sprawy nadmienił, że nieudzielenie koncesji skarżącej Spółce było już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, zauważył, że jest związany oceną prawną i wskazaniami co dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniach tych sądów. Wspomniał również, że WSA w W. w wyroku z dnia 8 czerwca 2010 r. zgłosił zastrzeżenia odnośnie umorzenia postępowania w stosunku do skarżącej, a NSA oddalił skargę kasacyjną organu.
Podkreślić jednak należy, że Sąd I instancji, nie rozpoznał w żadnym zakresie kwestii prawidłowości decyzji wydanych przez Marszałka Województwa [...] i Ministra Środowiska, odmawiających udzielenia koncesji skarżącej na wydobywanie kruszywa – po ponownym rozpoznaniu sprawy. Organy przedstawiły motywy swego rozstrzygnięcia, do których WSA w ogóle się nie odniósł. Organ I instancji uznał w tym zakresie, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie miał znaczenia fakt, że z dniem [...] sierpnia 2010 r. decyzja środowiskowa dla przedsięwzięcia P. [...] Sp. z o.o. stała się ostateczna, ponieważ w tym czasie złoże "L." było już objęte eksploatacją na podstawie ostatecznej w tym zakresie, koncesji udzielonej na rzecz K. [...] Sp. z o.o. w G.. Z kolei Minister Środowiska podzielając stanowisko organu I instancji podkreślił, że P. [...] nie posiadała ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia na datę udzielenia koncesji, a obecnie złoże będące przedmiotem wniosku P. [...] objęte jest ostateczną koncesją udzieloną na rzecz K. [...]. Zdaniem organu odwoławczego zamierzona przez P. [...] działalność, ze względu na brak ostatecznej decyzji środowiskowej, naruszałaby wymagania ochrony środowiska, która to przesłanka odmowy udzielenia koncesji została wprost powołana w art. 26b p.g.g. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie ustosunkował się nawet jednym zdaniem do tych okoliczności, pomijając całkowicie to, czy rozstrzygnięcie odmawiające skarżącej koncesji było prawidłowe pod względem zastosowanego prawa materialnego oraz czy zapadło w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.
Należy więc stwierdzić, że Sąd I instancji nie dokonał właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie rozpoznał bowiem sprawy co do istoty.
Wobec zaniechania przez Sąd I instancji dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i wyjaśnienia przyczyn podjętego rozstrzygnięcia, za przedwczesne należało uznać pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zarówno zgodności decyzji z prawem materialnym, jak i procesowym, przedstawione w pkt 1) A 2, C, D i pkt 2) petitum skargi kasacyjnej. Na obecnym etapie postępowania nie sposób odnieść się do tych zarzutów, gdyż Sąd I instancji dotychczas nie wypowiedział się w kwestii prawidłowości działania organów i przesłanek rozstrzygnięcia odmawiającego skarżącej udzielenia koncesji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.. Sąd I instancji orzekając ponownie zobowiązany będzie do dokonania pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI