II GSK 1173/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że wnioskodawca złożył wniosek o płatności na zalesienie w terminie, mimo opóźnienia organów w wydaniu decyzji przyznającej pierwszą płatność.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2008 z powodu rzekomego uchybienia terminu. Sąd I instancji uchylił decyzję organu, uznając, że opóźnienie w wydaniu decyzji przyznającej pierwszą płatność (na rok 2007) leżało po stronie ARiMR. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że wnioskodawca nie mógł złożyć wniosku o płatność na rok 2008 przed wydaniem decyzji przyznającej płatność na rok 2007, a termin na złożenie wniosku powinien być liczony od daty tej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę R. K. na decyzję odmawiającą przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2008. Sąd I instancji uznał, że opóźnienie w wydaniu decyzji przyznającej płatność na rok 2007, które leżało po stronie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), uniemożliwiło wnioskodawcy złożenie wniosku o płatność na rok 2008 w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. NSA potwierdził, że wnioskodawca nie mógł złożyć wniosku o wypłatę premii zalesieniowej i pielęgnacyjnej na rok 2008 przed wydaniem ostatecznej decyzji przyznającej płatność na zalesianie za rok 2007. Sąd uznał, że termin na złożenie wniosku o wypłatę powinien być liczony od daty, w której decyzja przyznająca pierwszą płatność stała się ostateczna, co było zgodne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów i zasadami praworządności. NSA podkreślił, że uprawnienie do żądania wypłaty wieloletnich premii ma charakter wtórny i jest konsekwencją przyznania i wypłaty płatności podstawowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie uchybił terminowi, ponieważ nie mógł złożyć wniosku przed wydaniem ostatecznej decyzji przyznającej pierwszą płatność.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin na złożenie wniosku o wypłatę premii powinien być liczony od daty, w której decyzja przyznająca pierwszą płatność stała się ostateczna. Opóźnienie organu w wydaniu tej decyzji uniemożliwiło wnioskodawcy spełnienie warunków formalnych i materialnoprawnych do złożenia wniosku o płatność na rok 2008.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
Dz.U. 2004 nr 187 poz 1929 art. § 10 § ust. 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Odesłanie do § 6 ust. 3 należy stosować odpowiednio, uwzględniając § 10 ust. 4, co oznacza, że wniosek o wypłatę premii można złożyć dopiero po wydaniu i uprawomocnieniu się decyzji przyznającej pierwszą płatność.
Pomocnicze
Dz.U. 2004 nr 187 poz 1929 art. § 6 § ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Określa formę i termin składania wniosku o przyznanie płatności, który stosuje się odpowiednio do wniosku o wypłatę premii.
Dz.U. 2004 nr 187 poz 1929 art. § 10 § ust. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Określa, że premia pielęgnacyjna i zalesieniowa, począwszy od drugiego roku, jest wypłacana w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności, po złożeniu wniosku.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca nie mógł złożyć wniosku o płatność na rok 2008 przed wydaniem ostatecznej decyzji przyznającej płatność na rok 2007. Opóźnienie organu w wydaniu decyzji przyznającej pierwszą płatność uniemożliwiło wnioskodawcy spełnienie warunków formalnych i materialnoprawnych do złożenia wniosku o płatność na rok 2008. Prokonstytucyjna wykładnia przepisów wymaga uwzględnienia zasad praworządności i nie może wymagać spełnienia niemożliwego warunku.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wypłatę premii zalesieniowej i pielęgnacyjnej na rok 2008 został złożony po terminie, ponieważ decyzja przyznająca płatność na rok 2007 została wydana dopiero w 2010 r. Przepisy rozporządzenia zakreślają terminy i kolejność czynności, a wniosek o płatność za 2008 r. powinien być złożony w 2008 r., nawet bez decyzji przyznającej płatność na rok 2007.
Godne uwagi sformułowania
Wniosek o wypłatę kolejnych płatności w odróżnieniu od wniosku o przyznanie płatności, o którym mowa w § 6 rozporządzenia składa się na formularzu, udostępnionym przez Agencję. Bezspornym jest w rozpoznawanej sprawie, iż R. K. we wskazywanym przez organ terminie (od 1 czerwca do 15 lipca 2008 r.) nie mógł wypełnić tej rubryki, bowiem decyzja o jakiej mowa w formularzu nie istniała. Do czasu wydania prawomocnej decyzji przyznającej płatność na zalesienie (tj. do 7 maja 2010 r.) nie zostały spełnione zarówno formalne jak i materialnoprawne warunki do złożenia wniosku o wypłatę pomocy na rok 2008, zatem przed tą datą nie mógł rozpocząć bieg termin do składania takiego wniosku. Inna wykładnia przepisów § 10 ust. 5 w zw. z § 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r., wymagająca od producenta spełnienia warunku niemożliwego do spełnienia, byłaby nie do pogodzenia z konstytucyjnymi zasadami sprawiedliwości i praworządności. Zarzuty skargi kasacyjnej, powielające w zakresie odnoszącym się do argumentacji, która legła u ich podstaw, stanowisko prezentowane przez organ administracji w kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji ostatecznej, nie są usprawiednione.
Skład orzekający
Stanisław Gronowski
przewodniczący
Tadeusz Cysek
członek
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów składania wniosków o płatności w sytuacji opóźnień organów administracji, zasady praworządności i prokonstytucyjnej wykładni przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia dotyczącego pomocy na zalesianie, ale ogólne zasady interpretacji terminów i odpowiedzialności organów mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak opóźnienia organów administracji mogą wpływać na prawa obywateli i jak sądy interpretują przepisy w takich sytuacjach, podkreślając znaczenie praworządności.
“Opóźnienie urzędnika kosztowało rolnika unijne pieniądze? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto ponosi odpowiedzialność.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1173/11 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2012-09-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-06-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Stanisław Gronowski /przewodniczący/ Tadeusz Cysek Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6552 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I SA/Sz 987/10 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2011-03-17 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 187 poz 1929 § 10 ust. 5 i § 6 ust. 3 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Anna Wojtowicz-Hess po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 987/10 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności na zalesienie gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uwzględnił skargę R. K. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie płatności na zalesienie gruntów rolnych, uchylając zaskarżoną decyzję. Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że w dniu 13 lipca 2006 r. R. K. złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006, z którego wynikało, iż zalesienie zostanie wykonane zgodnie z planem zalesienia w terminie do 30 kwietnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. w dniu [...] września 2006 r. wydał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych. Następnie w dniu [...] czerwca 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego we W. wydał decyzję o odmowie przyznania płatności na zalesianie uznając, iż wnioskodawca nie złożył oświadczenia o wykonaniu zalesienia w terminie przewidzianym w § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929, ze zm.) dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora D. Oddziału ARiMR we W. z dnia 31 lipca 2007 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia 26 maja 2008 r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu odwoławczego, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. uchylił decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] lutego 2009 r. oraz stwierdził nieważność decyzji Dyrektora D. Oddziału ARiMR z dnia 31 lipca 2007 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, podając w uzasadnieniu, że przewidziany w § 9 ust. 2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r. termin 14-dniowy jest jedynie terminem dyscyplinującym stronę i jego uchybienie, w sytuacji gdy wnioskodawca nie przekroczył terminu ostatecznego (tj. 31 maja), nie może skutkować wydaniem decyzji o odmowie przyznania świadczenia. W związku z powyższym decyzją z dnia [..] kwietnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał R. K. płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2007. Dnia 25 czerwca 2010 r. R. K. złożył wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie na rok 2008, oświadczając, że kontynuuje program zalesiania gruntów na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia2010 r. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił przyznania płatności na zalesianie na rok 2008, w związku z uchybieniem terminu na złożenie wniosku. Organ wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek kontynuacyjny winien zostać złożony w terminie od "1 czerwca do 31 lipca 2008 r.". Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] października 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z dnia [...] września 2010 r. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawca po dokonaniu zalesienia gruntów rolnych w 2007 r., powinien złożyć kolejny wniosek o wypłatę, w terminie od 1 czerwca do 15 lipca danego roku, czego nie uczynił. Pomimo toczących się postępowań nic nie stało na przeszkodzie, aby R. K. składał kolejne wnioski z zachowaniem terminów. Organ uznał za niezasadne powoływanie się przez wnioskodawcę na to, iż do opóźnienia doszło, gdyż nie uzyskał pozytywnej decyzji o przyznaniu płatności i nie mógł tego zakreślić na formularzu wniosku. Wniosek o wypłatę płatności w drugim roku realizacji planu zalesiania, w niniejszej sprawie powinien zostać złożony w terminie od 1 czerwca do 15 lipca 2008 r. Termin do złożenia przedmiotowego wniosku jest terminem materialnoprawnym, skutkiem jego uchybienia jest wygaśnięcie prawa o charakterze materialnoprawnym. Do tego terminu nie mają zastosowania przepisy art. 58 - 60 k.p.a., stanowiące o zasadach przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę R. K. zwrócił uwagę, że z przyczyn leżących po stronie organów ARiMR – z powodu rażącego naruszenia prawa przez te organy - sprawa z wniosku producenta z dnia 13 lipca 2006 r. została rozstrzygnięta dopiero w dniu [...] kwietnia 2010 r. decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., przyznającą płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2007. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 23 kwietnia 2010 r. i stała się ostateczna 7 maja 2010 r. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że premia pielęgnacyjna oraz premia zalesieniowa począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia jest wypłacana w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności, po uprzednim złożeniu wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych. Przepis § 10 ust. 4 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. podkreśla logiczny związek pomiędzy wypłatą premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej a wypłatą "poprzedniej płatności" (w rozpoznawanej sprawie – płatności na zalesianie za rok 2007), a ta musi być poprzedzona wydaniem decyzji o przyznaniu płatności na zalesianie i to wydanej w terminie 30 dni od złożenia przez producenta oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Wypłata tej poprzedniej płatności powinna przy tym nastąpić w terminie 30 dni od dnia, gdy ww. decyzja stała się ostateczna. W rozpoznawanej sprawie miało to miejsce w dniu 7 maja 2010 r. Sąd podał, że wniosek o wypłatę kolejnych płatności w odróżnieniu od wniosku o przyznanie płatności, o którym mowa w § 6 rozporządzenia składa się na formularzu, udostępnionym przez Agencję. W części VI takiego formularza zawarte jest oświadczenie wnioskodawcy, że "kontynuuje program zalesiania gruntów na podstawie decyzji, znak ........ z dnia ......". Bezspornym jest w rozpoznawanej sprawie, iż R. K. we wskazywanym przez organ terminie (od 1 czerwca do 15 lipca 2008 r.) nie mógł wypełnić tej rubryki, bowiem decyzja o jakiej mowa w formularzu nie istniała. Sąd nie podzielił sugestii organu, iż w przypadku złożenia wniosku w terminie, możliwe było zawieszenie postępowania do czasu wyjaśnienia kwestii zasadności przyznania pomocy na rok 2007. Instytucja zawieszenia postępowania odnosi się bowiem do sytuacji, gdy postępowanie się już toczy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Do czasu wydania prawomocnej decyzji przyznającej płatność na zalesienie (tj. do 7 maja 2010 r.) nie zostały spełnione zarówno formalne jak i materialnoprawne warunki do złożenia wniosku o wypłatę pomocy na rok 2008, zatem przed tą datą nie mógł rozpocząć bieg termin do składania takiego wniosku. Inna wykładnia przepisów § 10 ust. 5 w zw. z § 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r., wymagająca od producenta spełnienia warunku niemożliwego do spełnienia, byłaby nie do pogodzenia z konstytucyjnymi zasadami sprawiedliwości i praworządności. Zdaniem Sądu, prokonstytucyjna wykładnia wskazanych przepisów rozporządzenia i "odpowiednie" stosowanie przepisu określającego termin składania wniosków o przyznanie płatności na zalesianie gruntów do wniosków o wypłatę pomocy na zalesienie pozwala na stwierdzenie, iż skarżący nie uchybił terminowi do złożenia wniosku o wypłatę pomocy na rok 2008. Powyższych stwierdzeń nie podważa akceptowane przez Sąd stanowisko organu odwoławczego, iż termin wskazany w § 6 ust. 3 rozporządzenia jest terminem prawa materialnego, niepodlegającym przywróceniu. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenia na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1. § 10 ust. 6 w zw. z art. 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wniosek o wypłatę premii, o których mowa w § 10 ust 5 rozporządzenia został złożony w terminie, 2. § 10 ust. 5 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie faktu, że wniosek o płatność, o którym mowa w tym przepisie, a także samą płatność z tytułu premii można uzyskać po wypłacie pierwszej płatności. Autor skargi kasacyjnej podał w uzasadnieniu, że przepisy rozporządzenia zakreślają zarówno terminy na dokonanie określonych czynności jak i kolejność ich dokonania. Zarówno przepis § 6 ust. 3 jak i przepis § 10 ust. 4 i 5, pomimo że pozostają w funkcjonalnym związku, regulują w istocie nieco inną kwestię. Pierwszy z nich dotyczy płatności na zalesianie "co do zasady" (obejmującej wsparcie na zalesianie i obie premie) drugi natomiast wyłącznie premii o których mowa w § 4 ust 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia w kolejnych latach po przyznaniu pierwszej płatności. W ocenie organu okoliczność ta wyznacza granice wykładni użytego w § 10 ust. 5 pojęcia "odpowiednio", bowiem wyraźnie wskazano, że regulację § 6 ust 3 należy odnieść wyłącznie do wniosku o którym mowa w § 10 ust 5; w tym formy w jakiej powinien być składany oraz terminu złożenia. Dokonana przez Sąd wykładnia przepisu skutkuje tym, że naruszane będą inne zasady związane z ustalonym mechanizmem przyznawania płatności zalesieniowych. Zdaniem organu, zasadny jest przyjęty w decyzji sposób wykładni przepisów rozporządzenia, w zakresie w jakim przyjęto, że wnioskodawca powinien, pomimo braku decyzji, złożyć wniosek o płatność za 2008 rok w terminie przewidzianym w § 6 ust 3 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238 – 240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06). Z treści zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej oraz sposobu ich skonstruowania wynika, że strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Jako przepisy naruszone przez Sąd I instancji, poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, wskazała zaś, odpowiednio w pkt 1 i w pkt 2, przepisy § 10 ust. 6 w związku z art. 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz § 10 ust. 5 tego rozporządzenia. Merytoryczną ocenę tak postawionych i uzasadnionych zarzutów poprzedzić należy wyjaśnieniem dwóch kwestii. Po pierwsze, jako oczywistą omyłkę pisarską, w zakresie odnoszącym się do pierwszego spośród zarzutów skargi kasacyjnej, potraktować należy to, że autor skargi, jako naruszony wskazał przepis § 10 ust. § 6 przywołanego rozporządzenia, w sytuacji gdy jednocześnie zarzut ten zrekapitulował odwołaniem się do § 10 ust. 5. O oczywistej omyłce pisarskiej we wskazanym zakresie świadczy również to, że w uzasadnieniu tego zarzutu skargi kasacyjnej, jej autor wskazywał właśnie na przepis § 10 ust. 5 przywołanego rozporządzenia. Za oczywistą omyłkę pisarską uznać należy również i to, że jako naruszony, wskazany został przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, art. 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., w sytuacji, gdy prawodawca na gruncie tego rozporządzenia nie operuje podziałem jego treści na (podstawowe) jednostki redakcyjne przy zastosowaniu "art." lecz "§", a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor, operuje już prawidłową konwencją, wskazując na § 6 ust. 3 rozporządzenia. Po drugie, wskazywane w skardze kasacyjnej jako naruszone, przepisy § 10 ust. 5 i § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich nie są przepisami prawa materialnego, jak określiła to strona skarżąca, lecz przepisami proceduralnymi – pierwszy z przywołanych przepisów, jak wprost wynika z analizy jego treści, stanowi wewnątrztekstowe odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisu, do którego odsyła, który to przepis (tj. drugi spośród wyżej wskazanych) określa formę oraz termin składania wniosku o przyznanie płatności. Przypomnieć więc należy, że przepisami administracyjnego prawa procesowego są przepisy o właściwości organu orzekającego i o postępowaniu przed nim, zaś przepisami prawa materialnego przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmiany lub zgaśnięcia prawa, czy roszczenia. W konsekwencji przedstawionych uwag o charakterze porządkowym przyjąć należało więc, że wobec zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, strona skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. przepisów § 10 ust. 5 i § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Jakkolwiek autor skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia tych przepisów nie powiązał z naruszeniem konkretnych przepisów ustawy p.p.s.a., co powinien był uczynić, to jednak uwzględniając stanowisko zawarte w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, wadliwość ta, jak również wadliwość wyżej opisana, nie może stanowić przeszkody do merytorycznego rozpatrzenia skargi kasacyjnej i stawianych w niej zarzutów. Z analizy zarzutów formułowanych w skardze kasacyjnej oraz z ich uzasadnienia wynika, że istota sporu prawnego w sprawie - na tle niepodważanych okoliczności jej stanu faktycznego - dotyczy zagadnienia prawidłowości/nieprawidłowści przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli wykładni i zastosowania przez organ administracji przepisów § 10 ust. 5 i § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w wymiarze, w jakim zakres ich regulacji odnosi się również do wniosku o wypłatę premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej, w tym formy oraz terminu składania tego wniosku. Z argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wynika, że jej autor, oceny o wadliwości poglądu Sądu I instancji prezentowanego w analizowanej kwestii spornej, dokonuje przez pryzmat założenia, które uznaje za w pełni uzasadnione i prawidłowe, a mianowicie, iż wniosek beneficjenta pomocy z dnia 25 czerwca 2010 r. o wypłatę premii zalesieniowej oraz premii pielęgnacyjnej na 2008 r. złożony został po terminie, a to z tego powodu – co stanowi centralny punkt argumentacji – że decyzja przyznająca płatność na zalesianie wydana została dniu [...] kwietnia 2010 r. W związku z tym, jak również w kontekście akcentowania - jak wynika to uzasadnienia skargi kasacyjnej - że wniosek o wypłatę premii zalesieniowej wskazywał na okres referencyjny roku 2008, wadliwości stanowiska Sądu I instancji strona skarżąca upatruje w tym, że jego konsekwencją jest to, iż "[...] rodzi prawo do płatności za lata poprzednie zważywszy, że pierwsza płatność mogła być zrealizowana dopiero po wydaniu decyzji w roku 2010". Podważając w ten sposób prawidłowość stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, autor skargi kasacyjnej, jako prawidłowy kierunek wykładni oraz zastosowania spornych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. wskazuje ten, którego konsekwencją, najogólniej rzecz ujmując, powinno być złożenie w 2008 r. wniosku o wypłatę premii zalesieniowej i premii pielęgnacyjnej, i to pomimo braku decyzji przyznającej płatność na zalesianie, a więc mimo braku przesłanek do rozpoznania tego wniosku. Zarzuty skargi kasacyjnej, powielające w zakresie odnoszącym się do argumentacji, która legła u ich podstaw, stanowisko prezentowane przez organ administracji w kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji ostatecznej, nie są usprawiedliwione. Wydaje się przy tym, jak należy sądzić ze sposobu w jaki zostały uzasadnione, że nie dość, iż zupełnie pomijają istotę regulacji prawnej zawartej w przywołanym rozporządzeniu w zakresie dotyczącym zasad i trybu wypłaty premii zalesieniowej oraz premii pielęgnacyjnej, to również świadczą o braku właściwego odczytania jasnej i trafnej argumentacji zawartej w uzasadnieniu prawidłowego wyroku Sądu I instancji. Wyjaśnić należy na wstępie - co ma istotne znaczenie, gdy podkreślić złożony i wieloletni charakter przedsięwzięcia zalesieniowego - że zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, płatność na zalesianie dzieli się na: 1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność za poniesione koszty zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku po dniu wykonania zalesienia; 2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność za poniesione koszty prac pielęgnacyjnych, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; 3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność za utracone dochody z tytułu przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Konsekwencją spełnienia przez producenta rolnego wszystkich, określonych przepisami przywołanego rozporządzenia, warunków i przesłanek, jest przyznanie mu, na wniosek złożony w terminie określonym w ust. 3 § 6 – tj. od dnia 1 czerwca do dnia 15 lipca danego roku, płatności na zalesianie (§ 10 ust. 2 w związku z § 9 ust. 1 i ust. 2 w związku z § 8 w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 10 ust. 4, premia pielęgnacyjna oraz premia zalesieniowa, począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia, jest wypłacana w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności, po uprzednim złożeniu wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych, zwanego dalej "wnioskiem o wypłatę". Do wniosku tego, jak wynika z ust. 5 § 10, przepis § 6 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Z treści przepisu § 10 ust. 4 przywołanego rozporządzenia jednoznacznie wynika, że wypłata premii zalesieniowej oraz premii pielęgnacyjnej zdeterminowana jest uprzednią w stosunku do nich, tj. do (możliwości) ich wypłaty, wypłatą jednorazowej płatności na zalesianie, podstawą wypłaty której, w terminie określonym w ust. 3 § 10, jest decyzja o jej przyznaniu, tj. decyzja o której mowa w ust. 2 § 10 rozporządzenia. Przywołana regulacja jednoznacznie wskazuje więc na istnienie logicznego – i racjonalnego, bo determinowanego charakterem i istotą pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych - związku między przyznaniem w formie decyzji i następnie wypłatą na jej podstawie, jednorazowej płatności na zalesianie, a wypłatą, na wniosek producenta rolnego, premii zalesieniowej i premii pielęgnacyjnej. Skoro więc, nie jest sporne w rozpoznawanej sprawie, że ostateczną decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2010 r., producentowi rolnemu została przyznana płatność na zalesianie, co nastąpiło w rezultacie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 13 lipca 2006 r., jak również, że płatność ta została mu wypłacona, to stwierdzić należy, że ziściły się przesłanki ku temu, aby na wniosek producenta rolnego, o którym mowa w ust. 4 § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., dokonać wypłaty premii zalesieniowej oraz premii pielęgnacyjnej. Aktualizacja uprawnienia żądania ich wypłaty przez beneficjenta pomocy i skorelowanego z nim obowiązku ich wypłaty wynika wprost z przywołanego przepisu prawa. Uzewnętrznia się to również w sentencji samej decyzji, o której mowa w przepisie § 10 ust. 2 rozporządzenia poprzez materializację uprawnienia do wskazanych premii, wypłata których realizowana jest na wniosek producenta rolnego – z akt sprawy wynika, że decyzję o takiej właśnie sentencji organ wydał, określając w niej jednocześnie wysokość przysługujących producentowi rolnemu premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej wypłacanych, odpowiednio przez 5 lat oraz przez 20 lat, począwszy od dnia wykonania zalesienia oraz pouczając o tym, że wypłata tych płatności następuje na wniosek. Uprawnienie do żądania wypłaty wieloletnich premii, zalesieniowej i pielęgnacyjnej, ma bowiem wtórny charakter w stosunku do płatności na zalesianie gruntów rolnych, stanowiąc konsekwencję przyznania w formie decyzji i następnie wypłaty płatności podstawowej, tj. płatności na zalesianie gruntów rolnych. W tym względzie, Sąd I instancji trafnie zwrócił również uwagę na istotne różnice występujące między "wnioskiem o wypłatę" i "wnioskiem o przyznanie płatności", w zakresie w jakim uwidaczniają się one w treści oświadczenia wnioskodawcy zawartego w formularzu pierwszego spośród tych wniosków, a mianowicie odnośnie kontynuacji programu zalesienia gruntów na podstawie konkretnej decyzji - tj. decyzji o której mowa w ust. 2 § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Również i ten argument obrazuje relacje między omawianymi płatnościami. W związku z powyższym w odniesieniu do kwestii wykładni oraz zakresu zastosowania do "wniosku o wypłatę" premii zalesieniowej i premii pielęgnacyjnej, przepisu § 6 ust. 3, stwierdzić należy, że odpowiednie jego stosowanie, o którym mowa w odsyłającym przepisie § 10 ust. 5, rozumieć należy w sposób, który nie może pomijać regulacji zawartej w § 10 ust. 4 i wskazanych konsekwencji jego obowiązywania. Odnoszą się one do określonych tym przepisem warunków, w których aktualizuje się uprawnienie do żądania wypłaty premii zalesieniowej i premii pielęgnacyjnej, tj. uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o ich wypłatę w terminie od dnia 1 czerwca do dnia 15 lipca danego roku. Normatywny sens pojęcia "danego roku", nie może więc nie uwzględniać tego odnoszonego do niego kontekstu, który wiąże się z faktem kontynuacji planu zalesienia oraz, w kontekście terminu wypłaty premii zalesieniowej i pielęgnacyjnej, z faktem wypłaty płatności podstawowej, tj. płatności na zalesianie gruntów rolnych, a to z tego powodu, że płatność ta jest wypłacana w terminie 30 dni, od dnia gdy decyzja o jej przyznaniu stała się ostateczna, zaś wypłata, na wniosek, premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej następuje w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności. W okolicznościach stanu faktycznego sprawy stwierdzić więc należy, że realizacja przez producenta rolnego uprawnienia do wystąpienia z "wnioskiem o wypłatę" premii zalesieniowej i pielęgnacyjnej w "danym roku", zdeterminowana była uprzednim przyznaniem i wypłatą płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz oczywiście warunkiem realizacji (kontynuacji) planu zalesienia, który nie został zakwestionowany. W związku z powyższym, Sąd I instancji stwierdzając, że zaskarżona decyzja ostateczna nie jest zgodna z prawem, w kontekście uwzględniającym wszystkie okoliczności stanu sprawy, słusznie przeciwstawił stanowisku organu twierdzenie, że "i tak kolejne wnioski Producenta na lata 2008 i 2009 r. mogłyby być merytorycznie rozpoznane dopiero po dniu, w którym decyzja o przyznaniu płatności na 2007 rok stała się ostateczna, tj. po dniu 7 maja 2010 r., czyli w istocie w czasie, gdy Producent takie wnioski faktycznie złożył (25 czerwca 2010 r. – przy uwzględnieniu przewidzianego w rozporządzeniu okresu składania wniosków: od 1 czerwca do 15 lipca danego roku)". W świetle przedstawionych argumentów, adresowane wobec wyroku Sądu I instancji zarzuty naruszenia - przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - przepisów § 10 ust. 5 i § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, uznać należy za oczywiście bezzasadne. Prezentowana w ich uzasadnieniu argumentacja nie może być uznana za trafną, a proponowane kierunki interpretacji i stosowania spornych przepisów za racjonalne, a to wobec ich oczywiście dysfunkcjonalnych konsekwencji, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, uwzględniając w tej mierze, także konstytucyjny i unijny aspekt tego zagadnienia. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a. orzekł więc, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI