II GSK 1172/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-13
NSAtransportoweWysokansa
prawo o ruchu drogowymwarunki techniczne pojazdówodstępstwo od przepisówmasa całkowita pojazduambulans sanitarnypostępowanie administracyjnebezczynność organuskarga kasacyjnakodeks postępowania administracyjnego

NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Infrastruktury, potwierdzając, że organ bezpodstawnie pozostawił wniosek o odstępstwo od warunków technicznych pojazdu bez rozpoznania, zamiast przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Minister Infrastruktury złożył skargę kasacyjną na wyrok WSA, który zobowiązał go do wydania decyzji w sprawie wniosku o odstępstwo od warunków technicznych pojazdu (przekroczenie DMC ambulansu). Minister zarzucił WSA błąd w interpretacji przepisów KPA i Prawa o ruchu drogowym, twierdząc, że wniosek skarżącego zawierał braki formalne, które uniemożliwiały jego merytoryczne rozpoznanie. NSA oddalił skargę, uznając, że Minister bezpodstawnie pozostawił wniosek bez rozpoznania, stosując art. 64 § 2 KPA w sytuacji, gdy należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził bezczynność Ministra w rozpoznaniu wniosku o udzielenie indywidualnego odstępstwa od warunków technicznych pojazdu (ambulansu sanitarnego) w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej (DMC). Wnioskodawca domagał się zezwolenia na przekroczenie DMC 3,5 tony ze względu na masę pojazdu wraz z wyposażeniem medycznym i personelem. Minister pozostawił wniosek bez rozpoznania, uznając go za zawierający braki formalne i nieuzupełniony przez stronę, powołując się na art. 64 § 2 KPA. Sąd I instancji uznał to za bezpodstawne, stwierdzając, że wniosek był wystarczająco sprecyzowany i należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra, podzielając stanowisko WSA. NSA podkreślił, że art. 64 § 2 KPA dotyczy braków formalnych pisma, a nie wątpliwości co do merytorycznej zasadności wniosku. W przypadku wniosku opartego na art. 67 Prawa o ruchu drogowym, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a nie pozostawiać wniosku bez rozpoznania. NSA uznał, że Minister bezpodstawnie zastosował art. 64 § 2 KPA, co skutkowało bezczynnością organu. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może pozostawić wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 KPA, jeśli wniosek jest wystarczająco sprecyzowany, a wątpliwości organu dotyczą merytorycznej oceny wniosku, a nie braków formalnych.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 64 § 2 KPA dotyczy braków formalnych pisma, które uniemożliwiają nadanie mu biegu. Wątpliwości co do treści żądania powinny być usuwane w trybie postępowania wyjaśniającego, zgodnie z zasadami KPA (art. 7, 77 § 1). Pozostawienie wniosku bez rozpoznania w takiej sytuacji stanowi bezczynność organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu biegu. Nie dotyczy on okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego sprawy, ani nie może być wykładany szeroko.

p.r.d. art. 67 § 1

Prawo o ruchu drogowym

Minister właściwy do spraw transportu może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy. Przepis ten nie ustanawia wymogów co do składanego podania.

k.p.a. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 67 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

k.p.a. art. 63 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazuje na obligatoryjne elementy podania, w tym precyzyjne określenie żądania. Jednak wątpliwości co do treści żądania nie są brakiem formalnym podlegającym usunięciu w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

k.p.a. art. 35 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych. Nie był rozpatrywany przez WSA, gdyż organ nie przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy.

p.r.d. art. 2 § 54

Prawo o ruchu drogowym

Definicja dopuszczalnej masy całkowitej.

k.p.a. art. 63 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 2 § 54

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o odstępstwo od warunków technicznych pojazdu był wystarczająco sprecyzowany. Organ bezpodstawnie zastosował art. 64 § 2 KPA, pozostawiając wniosek bez rozpoznania. Wątpliwości co do merytorycznej oceny wniosku powinny być rozstrzygane w postępowaniu wyjaśniającym, a nie poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Wniosek o odstępstwo od warunków technicznych pojazdu zawierał braki formalne, które uniemożliwiały jego merytoryczne rozpoznanie. Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy KPA i Prawa o ruchu drogowym, uznając wniosek za wystarczająco sprecyzowany.

Godne uwagi sformułowania

bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że organ administracji publicznej [...] pozostaje bezczynny nie każde zatem wymaganie nałożone przez ustawodawcę na wniosek w przepisach prawa stanowi inne wymaganie w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku, treść tego przepisu nie może też być wykładana szeroko Co do treści żądania, przyjmuje się, że nawet ta, budząca wątpliwości organu nie jest brakiem formalnym, podlegającym usunięciu w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sprawozdawca

Joanna Kabat-Rembelska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących braków formalnych wniosków w postępowaniu administracyjnym (art. 64 § 2 KPA) oraz zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawach o odstępstwo od warunków technicznych pojazdów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odstępstwo od warunków technicznych pojazdu, ale zasady interpretacji art. 64 § 2 KPA mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą nadużywać procedur formalnych, aby uniknąć merytorycznego rozpoznania sprawy, co jest częstym problemem w kontaktach obywateli z urzędami. Wyjaśnia też, kiedy wniosek jest wystarczająco sprecyzowany.

Urzędnicza pułapka formalności: Kiedy wniosek nie jest 'niekompletny'?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1172/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
658
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Inne
Sygn. powiązane
VI SAB/Wa 5/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-07
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 64 par. 2, art. 63 par. 2, art. 35 par. 3.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2022 poz 988
art. 67, art. 2 pkt 54.
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt VI SAB/Wa 5/22 w sprawie ze skargi P. R. w L. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz P. R. w L. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 5/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. R. w L. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) na bezczynność Ministra Infrastruktury (dalej: Minister, MI) w rozpoznaniu wniosku o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd: zobowiązał Ministra do wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; stwierdził, że Minister Infrastruktury dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych pojazdu, a bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądził od MI na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Pismem z 20 lipca 2021 r. wnioskodawca wystąpił do Ministra Infrastruktury o udzielenie indywidualnego odstępstwa od warunków technicznych pojazdu marki Mercedes Benz Sprinter nr. rej. [...] nr VIN: [...]. Podał, że nabyte przez niego pojazdy (ambulanse sanitarne) przekraczały określoną w homologacji pojazdów bazowych dopuszczalną masę całkowitą (DMC), gdyż ich rzeczywista masa wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym i personelem przekraczała 3500 kg.
Wniosek wpłynął do organu w dniu 6 sierpnia 2021 r.
Pismem z 27 sierpnia 2021 r. Minister wezwał stronę do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie konkretnych parametrów i konkretnych wartości parametrów, w zakresie których domagała się udzielenia odstępstwa od warunków technicznych dla pojazdu.
W odpowiedzi, pismem z 15 września 2021 r., wnioskodawca wyjaśnił, że zakres odstępstwa to rzeczywista masa całkowita ambulansu, która wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym oraz personelem przekracza DMC wynoszące 3,5 tony.
Pismem z 30 września 2021 r. Minister zawiadomił stronę o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.) z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych.
W dniu 15 października 2021 r. skarżąca wniosła do MI ponaglenie na bezczynność organu.
Postanowieniem z 18 listopada 2021 r. Minister stwierdził, że nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania.
Sąd I instancji, rozpoznając skargę strony na bezczynność Ministra w rozpoznaniu wniosku z 20 lipca 2021 r. o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd, stwierdził, że art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 450 z późn. zm.: dalej: p.r.d.) wskazuje jedynie, że Minister może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach, zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy. Przepis ten nie ustanawia żadnych wymogów co do składanego podania w tym zakresie, które uprawniałyby organ do zastosowania w sprawie art.64 § 2 k.p.a. Pozostałe jednostki redakcyjne art.67 p.r.d. również nie określają wymogów formalnych, o jakie powinna strona uzupełnić wniosek.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu I instancji błędna była ocena MI, że strona nie sprecyzowała żądania wniosku, wymagającego uzupełnienia braków formalnych i nie wskazała danych warunkujących ustalenie przedmiotu wniosku. Zdaniem Sądu żądanie wniosku zostało jednoznacznie sprecyzowane i nie budziło wątpliwości. Strona odpowiedziała, a w istocie powtórzyła informacje zawarte we wniosku, o których wskazanie wzywał organ. Skarżący załączył też szereg dokumentów zawierających parametry techniczne pojazdu objętego wnioskiem.
W ocenie Sądu, odmienne zdanie Ministra na temat informacji udzielonych przez stronę oraz inna ocena załączonych do wniosku dowodów nie dawało podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, ale zobowiązywało organ do przeprowadzenia postępowania administracyjnego, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art.80 k.p.a. oraz wydania decyzji co do istoty.
Sąd I instancji stwierdził, że organ pozostawiając podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, mimo że nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 64 § 2 k.p.a., pozostawał w bezczynności, gdyż bezzasadnie uchylał się od merytorycznego rozpoznania sprawy. Od daty wniesienia wniosku przez stronę - 6 sierpnia 2021 r. – do dnia orzekania przez Sąd upłynęło osiem miesięcy. Termin załatwienia sprawy został więc przekroczony o 6 miesięcy, gdyby uznano sprawę za skomplikowaną.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), uwzględnił skargę i zobowiązał organ do załatwienia wniosku strony.
Sąd I instancji jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ w sposób nieprawidłowy zastosował przepis prawa i wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, chociaż mając na uwadze charakter tego braku, zastosowane przez organ środki były nieadekwatne do sytuacji. Stwierdzona bezczynność była skutkiem błędnej interpretacji przez organ treści, a następnie zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. w sprawie, a nie celowego działania tego organu.
Minister Infrastruktury, skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucając mu:
I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 63 § 2 i art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 67 ust. 1 p.r.d. (w brzemieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r.), poprzez uznanie, że brak określenia bezpośrednio w treści przepisu art. 67 ust. 1 p.r.d. wymogów co do treści wniosku o udzielenie odstępstwa od warunków, jakim powinny odpowiadać pojazdy, wyłącza możliwość wezwania strony w trybie określonym w art. 64 § 2 k.p.a. do sprecyzowania zakresu żądania, tj. wskazania konkretnego (określonego przepisami prawa powszechnie obowiązującego) warunku lub warunków technicznych pojazdu oraz wskazania konkretnych parametrów takiego warunku, podczas gdy z przepisów k.p.a. - art. 63 § 2 - wynika, że elementem obligatoryjnym podania jest precyzyjne określenie przez stronę zakresu żądania, co doprowadziło Sąd I instancji do błędnego uznania, że podanie strony precyzyjnie określa przedmiot postępowania, a w konsekwencji doprowadziło do wydania wyroku nieodpowiadającego prawu;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że wzywając stronę do sprecyzowania zakresu żądania poprzez wskazanie konkretnych warunków technicznych określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które przekracza pojazd i podania konkretnych wartości tych parametrów, organ zmierzał do nieuprawnionej merytorycznej oceny wniosku, podczas gdy sprecyzowanie zakresu żądania, w sposób określony przez organ, zmierzał do ustalenia w pierwszej kolejności, czy w ogóle istnieje przedmiot postępowania (czy istnieje sprawa w rozumieniu art. 1 k.p.a.), a jeżeli tak, to - w drugiej kolejności - do dokładnego ustalenia zakresu tego przedmiotu, co doprowadziło Sąd I instancji do wydania wyroku nieodpowiadającego prawu;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 i art. 64 § 2 k.p.a. - jako konsekwencja naruszeń, o których mowa w pkt 1 - 2 powyżej - poprzez stwierdzenie, że organ pozostaje w bezczynności, podczas gdy wskutek niesprecyzowania zakresu żądania przez stronę (tj. niewskazania konkretnych warunków technicznych określonych w przepisach prawa, których pojazd nie spełnia i ich konkretnych wartości), organ nie mógł ustalić, czy istnieje przedmiot postępowania administracyjnego (w rozumieniu art. 1 k.p.a. z uwzględnieniem art. 2 i 3 k.p.a.), a jeżeli istnieje, to konkretnie jaki, a w konsekwencji obowiązany był pozostawić podanie bez rozpoznania, co doprowadziło Sąd I instancji do wydania wyroku nieodpowiadającego prawu;
4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak precyzyjnego wskazania co do dalszego postępowania (tj. brak wskazania, jaki jest przedmiot postępowania), ograniczającego się do ogólnikowego stwierdzenia, że żądanie wniosku zostało jednoznacznie sprecyzowane i nie budzi wątpliwości, bez wskazania konkretnych przepisów prawa określających takie warunki techniczne, których pojazd nie spełnia (i konkretnych parametrów technicznych), co uniemożliwia organowi wykonanie zaskarżonego wyroku;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67 ust. 1 p.r.d. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że przedmiotem odstępstwa od warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd, może być każdy parametr techniczny pojazdu, zarówno konstrukcyjny (określony co do zasady przez producenta pojazdu), jak i administracyjny (określony w przepisach prawa powszechnie obowiązującego), podczas gdy odstępstwo takie może być udzielone wyłącznie od warunków technicznych określonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego i nie może ingerować w parametry techniczne określone przez producenta pojazdu.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i oddalenie w całości skargi na bezczynność organu; w przypadku uznania, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Autor skargi kasacyjnej zrzekł się rozprawy.
Wnioskodawca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego oraz o rozpoznanie tego środka odwoławczego na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), ponieważ skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej także zawnioskowała o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Skargę kasacyjną należało uznać za niezasadną.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi. Zatem sprawa niniejsza mogła być rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Mając na uwadze sposób konstrukcji zgłoszonych zarzutów należało odnieść się do nich w komplementarny sposób.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a. wynikało, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczył oceny zasadności stanowiska Sądu I instancji, który - kontrolując prawidłowość czynności Ministra Infrastruktury w odniesieniu do wniosku strony o udzielenie indywidualnego odstępstwa od warunków technicznych dla pojazdu specjalnego (ambulansu sanitarnego) - stwierdził, że doszło do bezczynności organu. Organ bezpodstawnie uznał, że wniosek ten zawierał braki formalne, które, mimo wezwania, nie zostały przez stronę uzupełnione i dlatego pozostawił tenże wniosek bez rozpoznania, na mocy art. 64 § 2 k.p.a.
Nie budziło wątpliwości, że wniosek strona oparła na art. 67 p.r.d., co wprost w podaniu wskazała. Jako zakres odstępstwa określiła: "rzeczywista masa ambulansu wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym oraz personelem przekracza dopuszczalną masę całkowitą wynoszącą 3,5 tony". Do wniosku dołączyła szereg dokumentów, mających, jej zdaniem, uzasadniać żądanie. W odpowiedzi na wezwanie Ministra o sprecyzowanie zakresu żądania, oparte na art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 k.p.a., ponowiła: "zakres odstępstwa to rzeczywista masa całkowita ambulansu wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym oraz personelem przekracza DMC wynoszącą 3,5 tony".
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie, której dotyczy podanie, pozostaje bezczynny i na tę bezczynność służy skarga do sądu administracyjnego. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, opubl. ONSAiWSA z 2014r. z. 1 poz. 2; uchwała SN z 8 czerwca 2000 r., sygn. akt III ZP 11/00, opubl.: OSNAPiUS 2000, Nr 19, poz. 702).
Zatem do bezczynności organu dochodzi nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem aktu administracyjnego. Tym samym organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodziły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 k.p.a., pozostaje w bezczynności. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Dotyczy on wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu (wnioskowi) biegu. Nie każde zatem wymaganie nałożone przez ustawodawcę na wniosek w przepisach prawa stanowi inne wymaganie w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Nie dotyczy ono okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego sprawy. Stosowanie ostatniego powołanego przepisu nie może bowiem zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku, treść tego przepisu nie może też być wykładana szeroko (por. wyrok NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II GSK 701/22; 24 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 2728/21; 8 lutego 2022 r., sygn. akt
II OSK 2556/21; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Za wymagania formalne podania uznaje się przykładowo: wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej i żądanie, i inne wymagania ustalone w przepisach szczególnych
(art. 63 § 2 k.p.a.) oraz podpisanie wniosku (art. 63 § 3 k.p.a.), przy czym brak w podaniu adresu wnoszącego i niemożność ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych skutkuje pozostawieniem podania bez rozpoznania, ale na mocy art. 64 § 1 k.p.a.
Co do treści żądania, przyjmuje się, że nawet ta, budząca wątpliwości organu nie jest brakiem formalnym, podlegającym usunięciu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Wątpliwości co do treści żądania powinny być usuwane w trybie postępowania wyjaśniającego przez organ, który ma postępować zgodnie z art. 7 k.p.a. (rozumianego, że niewykonanie żądania opartego na art. 64 § 2 k.p.a. nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia żądania strony na jej niekorzyść. Rozstrzygnięcie sprawy co do jego istoty może nastąpić po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego przez przyznanie stronie praw lub ustalenie obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego), art. 9 k.p.a. (Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. – zd. pierwsze) oraz art. 77 § 1 k.p.a. (skoro ciężar dowodu spoczywa na organie administracji, to organ pierwszej instancji powinien, mając to na uwadze, dołożyć wszelkich starań, aby ustalić prawidłowy przedmiot swojego postępowania), por. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2022; komentarz do art. 64, t. 5,6 i powołane tam orzecznictwo.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że strona, jako podstawę swego żądania, wskazała art. 67 p.r.d. (we wniosku i określiła zakres żądania), co potwierdziła w piśmie z 15 września 2021 r., o które była bezpodstawnie wzywana przez organ w świetle żądania podanego we wniosku. W art. 67 p.r.d.
(w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku i dacie pozostawienia przez Ministra wniosku bez rozpoznania) nie podano żadnych innych wymagań, w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., gdyż w ust. 1 zapisano jedynie, że minister właściwy do spraw transportu może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazd. Natomiast ust. 1a i 2 art. 67 p.r.d. dotyczyły okoliczności nie mających zastosowania do wniosku skarżącego. Ponadto sam organ wskazał w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że warunki techniczne pojazdów określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), które m.in. w § 3 określa parametry DMC. Przy tym definicję dopuszczalnej masy całkowitej zawiera art. 2 pkt 54 p.r.d., a rzeczywistej masy całkowitej – art. 2 pkt 55 p.r.d. Zatem w żądaniu, określającym zakres odstępstwa strona wskazywała na elementy zaliczane do warunków technicznych pojazdu. Minister zaś niezasadnie uważał, że żądanie nie zostało dostatecznie określone, aby mogło być rozpatrzone merytorycznie. Z podania skarżącego jednoznacznie wynikało, że zawiera żądanie i do tego podlegające załatwieniu w formie decyzji (według art. 67 ust. 1 p.r.d. – minister właściwy do spraw transportu może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy). W tej sytuacji było więc bezpodstawne wzywanie strony o uzupełnienie braków wniosku, a następnie pozostawienie jej wniosku bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a., tym bardziej że innych braków formalnych wniosku organ nie dopatrzył się.
Niezasadna była obrona Ministra, że wezwanie strony było konieczne do ustalenia, czy istnieje sprawa w rozumieniu z art. 1 k.p.a., a bezprzedmiotowe było odwoływanie się do art. 2 i 3 k.p.a., gdyż art. 2 k.p.a. dotyczy skarg i wniosków z Działu VIII k.p.a. (nie było wątpliwości, że podanie strony nie ma takiego charakteru), a przepis art. 3 k.p.a. określa przypadki, w których nie stosuje się k.p.a. (nie było wątpliwości, że wniosek podlegał k.p.a., skoro organ zastosował instytucję z art. 64 § 2 k.p.a.).
Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
W niniejszej sprawie, ten przepis nie był rozpatrywany przez WSA, który zasadnie podzielił pogląd skarżącego, że wniosek strony pozostawił organ bez rozpoznania, zamiast poprowadzić postępowanie wyjaśniające, w którym miałby zastosowanie
art. 35 § 3 k.p.a.
Właśnie z powodu wyżej opisanych uregulowań przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w ocenie NSA, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że organ dopuścił się bezczynności, skoro zastosował formę wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku, zamiast przystąpić do merytorycznego rozpoznania tego wniosku.
Dlatego za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało uznać zarzuty sformułowane w pkt I. ppkt 1-3 petitum skargi kasacyjnej.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ujęty w pkt I.ppkt 4. petitum skargi kasacyjnej.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Zdaniem NSA kontrolowany wyrok zawiera wszystkie wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a., w tym wskazania dla organu co do dalszego postępowania (zd. drugie omawianego przepisu). Sąd I instancji prawidłowo bowiem wskazał, że przedmiot żądania został określony przez stronę w sposób pozwalający na merytoryczne odniesienie się do wniosku strony, a czynności organu zatrzymały się na etapie pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. Dlatego nie miał podstaw do udzielania wskazówek co do postępowania wyjaśniającego. Należy przy tym zauważyć, że skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje.
Co do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego- art. 67 ust. 1 p.r.d., ujętego w pkt II. petitum skargi kasacyjnej, w świetle wyżej przedstawionych argumentów, skład orzekający także uznał go za niezasadny. Należy podkreślić, że Sąd I instancji nie twierdził ani nie badał, czy wskazane we wniosku dane miały charakter parametrów konstrukcyjnych pojazdu bądź parametrów administracyjnych. Te kwestie podlegałyby wyjaśnieniu przez organ, jeżeliby uznawał, że występowały w sprawie i miały istotny charakter. Sąd I instancji jedynie stwierdził, że żądanie strona sformułowała jednoznacznie, nie budziło ono wątpliwości i dlatego organ powinien był je rozpatrzyć, a nie pozostawić bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Wobec powyższego skargę kasacyjną Ministra należało na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalić.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI