II GSK 1168/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-13
NSAAdministracyjneWysokansa
bezczynność organuskarga kasacyjnaprawo o ruchu drogowymwarunki techniczne pojazduindywidualne odstępstwomasa całkowita pojazdukodeks postępowania administracyjnegobraki formalnepostępowanie wyjaśniające

NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Infrastruktury, potwierdzając bezczynność organu w sprawie wniosku o odstępstwo od warunków technicznych pojazdu i krytykując pozostawienie wniosku bez rozpoznania z powodu rzekomych braków formalnych.

Minister Infrastruktury złożył skargę kasacyjną na wyrok WSA, który zobowiązał go do wydania decyzji w sprawie wniosku o odstępstwo od warunków technicznych pojazdu (przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej ambulansu). Minister zarzucał WSA błąd w ocenie, że wniosek był wystarczająco sprecyzowany i że organ nie mógł go pozostawić bez rozpoznania z powodu braków formalnych. NSA oddalił skargę, uznając, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania było bezpodstawne, a organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził bezczynność Ministra w rozpoznaniu wniosku P. R. z L. o udzielenie indywidualnego odstępstwa od warunków technicznych pojazdu (ambulansu sanitarnego) w zakresie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej 3500 kg. Sąd I instancji zobowiązał Ministra do wydania decyzji w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Minister Infrastruktury zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 64 § 2 k.p.a., twierdząc, że wniosek nie był wystarczająco sprecyzowany i mógł zostać pozostawiony bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania stanowi bezczynność organu. NSA wyjaśnił, że art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy braków formalnych, a nie merytorycznej oceny wniosku. W ocenie NSA, wniosek P. R. był wystarczająco sprecyzowany, a Minister Infrastruktury błędnie zastosował art. 64 § 2 k.p.a., zamiast przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego (art. 67 ust. 1 p.r.d.) są niezasadne. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od Ministra na rzecz P. R. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania, mimo że nie zachodziły przesłanki z art. 64 § 2 k.p.a., stanowi bezczynność organu.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy braków formalnych pisma, a nie merytorycznej oceny wniosku. Wniosek o odstępstwo od warunków technicznych pojazdu, wskazujący na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, był wystarczająco sprecyzowany, a organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a nie pozostawić wniosek bez rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie pismu biegu. Nie dotyczy okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego sprawy, ani merytorycznej oceny wniosku.

k.p.a. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Użyty przez organ do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, uznany przez NSA za nieprawidłowo zastosowany.

p.r.d. art. 67 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Umożliwia ministrowi właściwemu do spraw transportu zezwolenie na odstępstwo od warunków technicznych pojazdów w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do uwzględnienia skargi na bezczynność i zobowiązania organu do wydania decyzji.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 63 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa obligatoryjne elementy podania, w tym precyzyjne określenie przez stronę zakresu żądania.

k.p.a. art. 35 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 63 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazany przez Ministra jako podstawa do wezwania strony o sprecyzowanie żądania.

k.p.a. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wspomniany w zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia terminów załatwiania spraw.

p.r.d. art. 2 § 54

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicja dopuszczalnej masy całkowitej.

p.r.d. art. 2 § 55

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicja rzeczywistej masy całkowitej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymagań stawianych uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne.

p.p.s.a. art. 204 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o odstępstwo od warunków technicznych pojazdu był wystarczająco sprecyzowany. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. było bezpodstawne. Organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a nie pozostawiać wniosku bez rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Wniosek o odstępstwo od warunków technicznych pojazdu zawierał braki formalne, które uniemożliwiały jego merytoryczne rozpoznanie. Art. 67 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nakłada dodatkowe wymogi formalne na wniosek. Organ nie mógł ustalić przedmiotu postępowania z powodu niesprecyzowania żądania przez stronę.

Godne uwagi sformułowania

bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że organ administracji publicznej [...] pozostaje bezczynny Stosowanie [...] przepisu [art. 64 § 2 k.p.a.] nie może bowiem zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku Wątpliwości co do treści żądania powinny być usuwane w trybie postępowania wyjaśniającego przez organ

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący sprawozdawca

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

członek

Joanna Kabat-Rembelska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji, prawidłowego stosowania art. 64 § 2 k.p.a. oraz zakresu wniosków o odstępstwo od warunków technicznych pojazdów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odstępstwo od warunków technicznych pojazdu, ale zasady dotyczące bezczynności i stosowania art. 64 § 2 k.p.a. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą nadużywać procedur formalnych, aby unikać merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co jest częstym problemem dla obywateli i przedsiębiorców. Wyrok NSA jasno wskazuje na granice stosowania przepisów proceduralnych.

Minister Infrastruktury przegrał z kierowcą o prawo do odstępstwa technicznego. Sąd: "Nie można zasłaniać się formalnościami".

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1168/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Joanna Kabat-Rembelska
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
VI SAB/Wa 6/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-07
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 64 par. 2, art. 63 par. 2, art. 35 par. 3.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2022 poz 988
art. 67, art. 2 pkt 54 i pkt 55.
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt VI SAB/Wa 6/22 w sprawie ze skargi P. R. w L. na bezczynność Ministra Infrastruktury w rozpoznaniu wniosku w przedmiocie udzielenie odstępstwa od warunków technicznych jakim powinien odpowiadać pojazd 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz P. R. w L. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2022 r., po rozpoznaniu skargi P. R. w L. na bezczynność Ministra Infrastruktury w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych jakim powinien odpowiadać pojazd:
1. zobowiązał Ministra Infrastruktury do wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi;
2. stwierdził, że Minister Infrastruktury dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych pojazdu;
3. stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
4. orzekł o kosztach postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Pismem z dnia 20 lipca 2021 r. P. R. w L. złożyło do Ministra Infrastruktury wniosek o udzielenie indywidualnego odstępstwa od warunków technicznych pojazdu marki Mercedes Benz Sprinter nr. rej. [...], nr VIN: [...], wskazując, że nabyte przez stronę pojazdy (ambulanse sanitarne) przekraczały określoną w homologacji pojazdów bazowych dopuszczalną masę całkowitą, gdyż ich rzeczywista masa wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym i personelem przekraczała 3500 kg.
Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 6 sierpnia 2021 r.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2021 r. Minister Infrastruktury wezwał stronę do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie konkretnych parametrów i konkretnych wartości parametrów, w zakresie których skarżący domagał się o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych dla pojazdu.
W odpowiedzi skarżąca strona, pismem z dnia 15 września 2021 r. wskazała, iż zakres odstępstwa to rzeczywista masa całkowita ambulansu wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym oraz personelem - przekracza DMC wynoszący 3,5 tony.
Pismem z dnia 30 września 2021 r. organ zawiadomił stronę o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych.
W dniu 15 października 2021 r. strona wniosła do organu ponaglenie na bezczynność organu.
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2021 r. organ stwierdził, że nie dopuścił się bezczynności, ani przewlekłego prowadzenia postępowania.
Sąd I instancji rozpoznając skargę P. R. w L. na bezczynność organu w sprawie wniosku z dnia 20 lipca 2021 r., stwierdził, że art. 67 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazuje jedynie, że Minister może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach, zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy. Przepis ten nie ustanawia żadnych wymogów co do składanego podania w tym zakresie, które uprawniałyby organ do zastosowania w sprawie art.64 § 2 k.p.a. Pozostałe jednostki redakcyjne art.67 p.r.d. również nie wskazują wymogów formalnych podania, jakie powinna spełnić strona postępowania.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu I instancji błędna była ocena organu, że strona nie sprecyzowała żądania wniosku, wymagającego uzupełnienia braków formalnych i nie wskazała danych warunkujących ustalenie przedmiotu wniosku. Zdaniem Sądu I instancji żądanie wniosku zostało jednoznacznie sprecyzowane i nie budziło wątpliwości. Strona odpowiedziała, a w istocie powtórzyła informacje zawarte we wniosku, o których wskazanie wzywał organ. Skarżąca załączyła też szereg dokumentów zawierających parametry techniczne pojazdu objętego wnioskiem.
W ocenie Sądu okoliczność, że organ miał inne zdanie na temat informacji udzielonych przez stronę oraz inną ocenę załączonych do wniosku dowodów, zobowiązywało go, nie do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, ale przeprowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z zasadami wynikającymi z art.7, art.77 § 1 i art.80 k.p.a. oraz wydania decyzji co do istoty.
Sąd I instancji stwierdził, że organ pozostawiając podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, mimo że nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 64 § 2 k.p.a., pozostawał w bezczynności, gdyż bezzasadnie uchylał się od merytorycznego rozpoznania sprawy. Od daty wniesienia wniosku przez stronę - 6 sierpnia 2021 r. - na dzień orzekania przez Sąd upłynęło osiem miesięcy. Termin załatwienia sprawy został więc przekroczony o 6 miesięcy - uznając sprawę za skomplikowaną.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), uwzględnił skargę i zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 20 lipca 2021 r.
Sąd I instancji jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu nie była rażąca. Stwierdził, że organ w sposób nieprawidłowy zastosował przepis prawa i wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku w sytuacji, gdy z uwagi na charakter tego braku, zastosowane przez organ środki były nieadekwatne do sytuacji. Stwierdzona bezczynność była zatem skutkiem błędnej interpretacji przez organ treści art. 64 § 2 k.p.a. i jego zastosowania w niniejszej sprawie, a nie celowego działania tego organu.
Minister Infrastruktury, skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 63 § 2 i art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (w brzemieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r.), poprzez uznanie, że brak określenia bezpośrednio w treści przepisu art. 67 ust. 1 p.r.d. wymogów co do treści wniosku o udzielenie odstępstwa od warunków, jakim powinny odpowiadać pojazdy, wyłącza możliwość wezwania strony w trybie określonym w art. 64 § 2 k.p.a. do sprecyzowania zakresu żądania, tj. wskazania konkretnego (określonego przepisami prawa powszechnie obowiązującego) warunku lub warunków technicznych pojazdu oraz wskazania konkretnych parametrów takiego warunku, podczas gdy z przepisów k.p.a. - art. 63 § 2 - wynika, że elementem obligatoryjnym podania jest precyzyjne określenie przez stronę zakresu żądania, co doprowadziło Sąd I instancji do błędnego uznania, że podanie strony precyzyjnie określa przedmiot postępowania, a w konsekwencji doprowadziło do wydania wyroku nieodpowiadającego prawu;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że wzywając stronę do sprecyzowania zakresu żądania poprzez wskazanie konkretnych warunków technicznych określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które przekracza pojazd i podania konkretnych wartości tych parametrów, organ zmierzał do nieuprawnionej merytorycznej oceny wniosku, podczas gdy sprecyzowanie zakresu żądania, w sposób określony przez organ, zmierzał do ustalenia w pierwszej kolejności, czy w ogóle istnieje przedmiot postępowania (czy istnieje sprawa w rozumieniu art. 1 k.p.a.), a jeżeli tak, to - w drugiej kolejności - do dokładnego ustalenia zakresu tego przedmiotu, co doprowadziło Sąd I instancji do wydania wyroku nieodpowiadającego prawu;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 i art. 64 § 2 k.p.a. - jako konsekwencja naruszeń, o których mowa w pkt 1 - 2 powyżej - poprzez stwierdzenie, że organ pozostaje w bezczynności, podczas gdy wskutek niesprecyzowania zakresu żądania przez stronę (tj. niewskazanie konkretnych warunków technicznych określonych w przepisach prawa, których pojazd nie spełnia i ich konkretnych wartości), organ nie mógł ustalić, czy istnieje przedmiot postępowania administracyjnego (w rozumieniu art. 1 k.p.a. z uwzględnieniem art. 2 i 3 k.p.a.), a jeżeli istnieje, to konkretnie jaki, a w konsekwencji obowiązany był pozostawić podanie bez rozpoznania, co doprowadziło Sąd I instancji do wydania wyroku nieodpowiadającego prawu;
4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak precyzyjnego wskazania co do dalszego postępowania (tj. brak wskazania, jaki jest przedmiot postępowania), ograniczającego się do ogólnikowego stwierdzenia, że żądanie wniosku zostało jednoznacznie sprecyzowane i nie budzi wątpliwości, bez wskazania konkretnych przepisów prawa określających takie warunki techniczne, których pojazd nie spełnia (i konkretnych parametrów technicznych), co uniemożliwia organowi wykonanie zaskarżonego wyroku;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 67 ust. 1 p.r.d. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że przedmiotem odstępstwa od warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd, może być każdy parametr techniczny pojazdu, zarówno konstrukcyjny (określony co do zasady przez producenta pojazdu), jak i administracyjny (określony w przepisach prawa powszechnie obowiązującego), podczas gdy odstępstwo takie może być udzielone wyłącznie od warunków technicznych określonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego i nie może ingerować w parametry techniczne określone przez producenta pojazdu.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i oddalenie w całości skargi na bezczynność organu; w przypadku uznania, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
P. R. w L., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), ponieważ skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej także zawnioskowała o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Skargę kasacyjną należało uznać za niezasadną.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi. Zatem sprawa niniejsza mogła być rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Mając na uwadze sposób konstrukcji zgłoszonych zarzutów należało odnieść się do nich w komplementarny sposób.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a. wynikało, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczył oceny zasadności stanowiska Sądu I instancji, który - kontrolując prawidłowość czynności Ministra Infrastruktury w odniesieniu do wniosku strony o udzielenie indywidualnego odstępstwa od warunków technicznych dla pojazdu specjalnego (ambulansu sanitarnego) stwierdził, że doszło do bezczynności organu. Organ bezpodstawnie uznał, że wniosek ten zawierał braki formalne, które, mimo wezwania, nie zostały przez stronę uzupełnione i dlatego pozostawił tenże wniosek bez rozpoznania, na mocy art. 64 § 2 k.p.a.
Nie budziło wątpliwości, że wniosek strona oparła na art. 67 p.r.d., co wprost w nim wskazała. Jako zakres odstępstwa podała: "rzeczywista masa ambulansu wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym oraz personelem przekracza dopuszczalną masę całkowitą wynoszącą 3,5 tony". Do wniosku dołączyła szereg dokumentów, mających jej zdaniem uzasadniać żądanie. W odpowiedzi na wezwanie Ministra o sprecyzowanie zakresu żądania, oparte na art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 k.p.a., ponowiła: "zakres odstępstwa to rzeczywista masa całkowita ambulansu wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym oraz personelem przekracza DMC wynoszącą 3,5 tony".
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie przypomnieć, że bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie, której dotyczy podanie, pozostaje bezczynny i na tą bezczynność służy skarga do sądu administracyjnego. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, opubl. ONSAiWSA z 2014r. z. 1 poz. 2; uchwała SN z 8 czerwca 2000 r., sygn. akt III ZP 11/00, opubl.: OSNAPiUS 2000, Nr 19, poz. 702).
Zatem do bezczynności organu dochodzi nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem aktu administracyjnego. Tym samym organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodziły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 k.p.a., pozostaje w bezczynności. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Dotyczy on wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu (wnioskowi) biegu. Nie każde zatem wymaganie nałożone przez ustawodawcę na wniosek w przepisach prawa stanowi inne wymaganie w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Nie dotyczy ono okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego sprawy. Stosowanie ostatniego powołanego przepisu nie może bowiem zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku, treść tego przepisu nie może też być wykładana szeroko (por. wyrok NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II GSK 701/22; 24 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 2728/21; 8 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 2556/21; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Za wymagania formalne podania uznaje się przykładowo: wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie i inne wymagania ustalone w przepisach szczególnych (art. 63 § 2 k.p.a.) oraz podpisanie wniosku (art. 63 § 3 k.p.a.), przy czym brak w podaniu adresu wnoszącego i niemożność ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych skutkuje pozostawieniem podania bez rozpoznania (art. 64 § 1 k.p.a.).
Co do treści żądania, przyjmuje się, że nawet ta, budząca wątpliwości organu nie jest brakiem formalnym, usuwalnym w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Wątpliwości co do treści żądania powinny być usuwane w trybie postępowania wyjaśniającego przez organ, który postępuje zgodnie z art. 7 k.p.a. (rozumianego, że niewykonanie żądania opartego na art. 64 § 2 k.p.a. nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia żądania strony na jej niekorzyść. Rozstrzygnięcie sprawy co do jego istoty może nastąpić po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego przez przyznanie stronie praw lub ustalenie obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego), art. 9 k.p.a. (Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. – zd. pierwsze) oraz art. 77 § 1 k.p.a. (skoro ciężar dowodu spoczywa na organie administracji, to organ pierwszej instancji powinien, mając to na uwadze, dołożyć wszelkich starań, aby ustalić prawidłowy przedmiot swojego postępowania), por. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2022; komentarz do art. 64, t. 5,6 i powołane tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że strona jako podstawę swego żądania wskazała art. 67 p.r.d. (we wniosku i określiła zakres żądania), co potwierdziła w piśmie z 15 września 2021 r., o które była bezpodstawnie wzywana przez organ w świetle żądania podanego we wniosku. W art. 67 p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku i dacie pozostawienia przez Ministra wniosku bez rozpoznania) nie podano żadnych innych wymagań, w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., gdyż w ust. 1 zapisano jedynie, że minister właściwy do spraw transportu może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazd. Natomiast ust. 1a i 2 art. 67 p.r.d. dotyczyły okoliczności nie mających zastosowania do wniosku skarżącego. Ponadto sam organ wskazał w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że warunki techniczne pojazdów określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), które m.in. w § 3 określa parametry DMC. Przy tym definicję dopuszczalnej masy całkowitej zawiera art. 2 pkt 54 p.r.d., a rzeczywistej masy całkowitej – art. 2 pkt 55 p.r.d. Zatem w żądaniu, określającym zakres odstępstwa strona wskazywała na elementy zaliczane do warunków technicznych pojazdu. Minister zaś niezasadnie uważał, że żądanie nie zostało dostatecznie określone, aby mogło być rozpatrzone merytorycznie. Z podania skarżącego jednoznacznie wynikało, że zawiera żądanie i do tego podlegające załatwieniu w formie decyzji (według art. 67 ust. 1 p.r.d. – minister właściwy do spraw transportu może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy). W tej sytuacji było więc bezpodstawne wzywanie strony o uzupełnienie braków wniosku, a następnie pozostawienie jej wniosku bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a., tym bardziej że innych braków formalnych wniosku organ nie dopatrzył się.
Niezasadna była obrona Ministra, że wezwanie strony było konieczne do ustalenia, czy istnieje sprawa w rozumieniu z art. 1 k.p.a., a bezprzedmiotowe było odwoływanie się do art. 2 i 3 k.p.a., gdyż art. 2 k.p.a. dotyczy skarg i wniosków z Działu VIII k.p.a. (nie było wątpliwości, że podanie strony nie ma takiego charakteru), a przepis art. 3 k.p.a. określa przypadki, w których nie stosuje się k.p.a. (nie było wątpliwości, że wniosek podlegał k.p.a., skoro organ zastosował instytucję z art. 64 § 2 k.p.a.).
Nieuspawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W niniejszej sprawie, po pierwsze ten przepis nie był rozpatrywany przez WSA, który zasadnie podzielił pogląd skarżącego, że wniosek strony pozostawił organ bez rozpoznania, zamiast poprowadzić postępowanie wyjaśniające, w którym miałby zastosowanie art. 35 § 3 k.p.a.
Właśnie z powodu wyżej opisanych uregulowań przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że organ dopuścił się bezczynności, skoro zastosował formę wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku zamiast przystąpić do merytorycznego rozpoznania tego wniosku.
Dlatego za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało uznać zarzuty sformułowane w pkt I. ppkt 1-3 petitum skargi kasacyjnej.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ujęty w pkt I.ppkt 4. petitum skargi kasacyjnej.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Zdaniem NSA kontrolowany wyrok zawiera wszystkie wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a., w tym wskazania dla organu co do dalszego postępowania (zd. drugie omawianego przepisu). Sąd I instancji prawidłowo bowiem wskazał, że przedmiot żądania został określony przez stronę w sposób pozwalający na merytoryczne odniesienie się do wniosku strony, a czynności organu zatrzymały się na etapie pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. Dlatego nie miał podstaw do udzielania wskazówek co do postępowania wyjaśniającego. Należy przy tym zauważyć, że skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje.
Co do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego- art. 67 ust. 1 p.r.d., ujętego w pkt II petitum skargi kasacyjnej, w świetle wyżej przedstawionych argumentów, skład orzekający także uznał go za niezasadny. Należy podkreślić, że Sąd I instancji nie twierdził ani nie badał, czy wskazane we wniosku dane miały charakter parametrów konstrukcyjnych pojazdu bądź parametrów administracyjnych. Te kwestie podlegały wyjaśnieniu przez organ, jeżeli uznawał, że występowały w sprawie i miały istotny charakter. Sąd I instancji jedynie stwierdził, że żądanie strona sformułowała jednoznacznie, nie budziło ono wątpliwości i dlatego organ powinien był je rozpatrzyć, a nie pozostawić bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Wobec powyższego skargę kasacyjną Ministra należało na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalić.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI