II GSK 1166/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki domagającej się uchylenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, uznając, że przepisy ustawy o grach hazardowych nie są przepisami technicznymi w rozumieniu prawa UE i nie wymagały notyfikacji Komisji Europejskiej.
Spółka G Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Sąd pierwszej instancji oddalił jej skargę. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie prawa UE, argumentując, że przepisy ustawy o grach hazardowych (art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2) są przepisami technicznymi, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i w związku z tym nie mogą być stosowane. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na własnej uchwale (II GPS 1/16), zgodnie z którą art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym i może stanowić podstawę wymierzenia kary.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G Spółki z o.o. w B od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. Decyzją tą spółce została wymierzona kara pieniężna w kwocie 12.000 zł za urządzanie gier na automacie Hot Spot Platinum poza kasynem gry, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (u.g.h.). Sąd pierwszej instancji uznał, że organy prawidłowo zakwalifikowały gry prowadzone na automacie jako gry hazardowe w rozumieniu ustawy, a lokal nie był kasynem gry. Podkreślono, że materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, a organy nie były zobowiązane do uzyskania decyzji Ministra Finansów. W skardze kasacyjnej spółka podniosła zarzuty naruszenia prawa Unii Europejskiej, w szczególności dyrektywy 98/34/WE, argumentując, że przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są przepisami technicznymi, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i w związku z tym nie mogą być stosowane. Spółka kwestionowała również zastosowanie uchwały NSA z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16), twierdząc, że NSA nie ma kompetencji do wykładni prawa UE, a jedynie TSUE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd stwierdził, że jest związany własną uchwałą II GPS 1/16, zgodnie z którą art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i może stanowić podstawę wymierzenia kary. NSA wyjaśnił, że przepisy te nie ustanawiają zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu, ani zakazu świadczenia usług, a ich celem jest zapewnienie przestrzegania zasad prowadzenia gier. Sąd uznał również, że WSA nie naruszył art. 267 TFUE przez niewystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do TSUE, ponieważ NSA, badając charakter prawny przepisów, zrealizował wytyczne zawarte w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. (sygn. C-213/11).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i mogą stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale II GPS 1/16, zgodnie z którą art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie ustanawia zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu ani zakazu świadczenia usług, a jego celem jest zapewnienie przestrzegania zasad prowadzenia gier, a nie ingerencja w cechy produktu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.g.h. art. 14 § 1
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 89 § 1
Ustawa o grach hazardowych
Pomocnicze
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194
Ordynacja podatkowa
u.g.h. art. 2 § 3
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 2 § 6
Ustawa o grach hazardowych
Ustawa o zmianie ustawy o grach hazardowych art. 4
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 269 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o grach hazardowych (art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2) nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie wymagały notyfikacji Komisji Europejskiej. Sąd krajowy, opierając się na własnej uchwale i analizie zgodnej z wytycznymi TSUE, nie miał obowiązku występowania z pytaniem prejudycjalnym. Spółka nie mogła skorzystać z okresu dostosowawczego, gdyż nie prowadziła działalności legalnie przed nowelizacją ustawy.
Odrzucone argumenty
Przepisy ustawy o grach hazardowych są przepisami technicznymi, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i w związku z tym nie mogą być stosowane. NSA nie ma kompetencji do wykładni prawa UE, a jedynie TSUE. Naruszenie art. 267 TFUE przez niewystąpienie z pytaniem prejudycjalnym.
Godne uwagi sformułowania
NSA jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwałą składu poszerzonego. Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE. Sądy krajowe jako sądy unijne zobowiązane zostały do realizowania funkcji prounijnej wykładni prawa. TSUE, orzekając w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, wyraźnie wskazał, że dokonanie ustalenia, czy przepisy krajowe stanowią 'przepisy techniczne', należy do sądu krajowego.
Skład orzekający
Zbigniew Czarnik
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
sędzia
Tomasz Smoleń
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów o grach hazardowych w kontekście prawa UE, w szczególności kwestii notyfikacji przepisów technicznych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o grach hazardowych z 2009 r. oraz dyrektywy 98/34/WE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji prawa krajowego z prawem UE, a konkretnie interpretacji przepisów technicznych i obowiązku notyfikacji. Jest to istotne dla branży hazardowej i prawników zajmujących się prawem UE.
“Czy polskie prawo hazardowe łamie UE? NSA rozstrzyga o notyfikacji przepisów technicznych.”
Dane finansowe
WPS: 12 000 PLN
Sektor
gry hazardowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1166/17 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2019-10-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2017-03-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas Tomasz Smoleń Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane II SA/Op 559/16 - Wyrok WSA w Opolu z 2016-12-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 14, art. 89 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant starszy asystent sędziego Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G Spółki z o.o. w B od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Op 559/16 w sprawie ze skargi G Spółki z o.o. w B na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O z dnia [..] września 2016 r. nr [..] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G Spółka z o.o. w B na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: WSA w Opolu lub Sąd I instancji) oddalił skargę G Sp. z o.o. w B (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O (dalej: Dyrektor) z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie Hot Spot Platinum poza kasynem gry. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu 26 czerwca 2013 r. funkcjonariusze celni dokonali zatrzymania 15 automatów do gier, w tym automatu Hot Spot Platinum, w hotelu w Opolu, w którym działalność w zakresie gier hazardowych prowadziła skarżąca spółka. Funkcjonariusze przeprowadzili oględziny automatu oraz zatrzymali regulamin gry na automatach. Przesłuchali również jako świadka osobę będącą pracownikiem spółki, która zeznała, że do jej obowiązków należy wypłacanie gotówki osobom grającym na automatach, oraz odnotowywanie tego w raporcie transakcyjnym, a następnie wprowadzenie danych do komputera służbowego. W ramach prowadzonego postępowania karnoskarbowego przeprowadzono dowód z opinii biegłego, w celu stwierdzenia, czy na badanym urządzeniu prowadzone były gry spełniające kryteria gier na automatach, w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) dalej: u.g.h. W opinii tej biegły stwierdził, że urządzenie elektroniczne Hot Spot Platinum umożliwia prowadzenie działalności komercyjnej, gry rozgrywane na tym automacie mają charakter losowy, a uzyskiwane w tych grach wygrane punktowe pozwalają na przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze oraz dają możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze i tym samym prowadzone na urządzeniu gry spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu u.g.h. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O wymierzył Spółce karę pieniężną w kwocie 12.000 zł, z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Decyzją z dnia [..] września 2016 r. Dyrektor utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. WSA w Opolu oddalił skargę na powyższą decyzję. Sąd stwierdził, że organy dokonały poprawnej kwalifikacji, uznając, że gry urządzane na automacie objętym postępowaniem wypełniają definicję gier opisaną w art. 2 ust. 3 u.g.h. Niewątpliwie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na spornym automacie prowadzone były gry spełniające kryteria określone tym przepisem, a lokal nie był kasynem gry. Ustalenia organów w tym zakresie nie zostały zakwestionowane, ani tym bardziej skutecznie podważone przez stronę. Sąd uznał, że postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo i nie doszło w tym zakresie do naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), dalej: o.p., w tym w szczególności art. 180 § 1, art. 120 i art. 194 tej ustawy. Wbrew twierdzeniu skarżącej, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był przy tym wystarczający do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz dokonania oceny charakteru kontrolowanego urządzenia jako automatu do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy i wobec tego orzekające organy zwolnione były z obowiązku podejmowania innych czynności wyjaśniających. WSA wyjaśnił, że jeżeli strona bez zwracania się o rozstrzygnięcie do Ministra Finansów i bez zwracania się o opinię do uprawnionej jednostki badającej, podejmuje działalność w postaci gier na automatach, musi liczyć się z tym, że w przypadku zakwestionowania gry przez organy celne, dalsze postępowanie będzie toczyć się na podstawie przepisów o postępowaniu dowodowym zawartych w Ordynacji podatkowej, bez konieczności żądania wydania decyzji przez Ministra Finansów. W toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej organ służby celnej, aby zastosować sankcję, nie jest zobligowany do uzyskania decyzji Ministra Finansów wydanej na podstawie art. 2 ust. 6 ustawy, a brak takiej decyzji nie stanowi o naruszeniu powołanego przepisu. Przechodząc do rozstrzygnięcia spornej kwestii co do istnienia podstaw prawnych ustalenia odpowiedzialności skarżącej na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy i wydania zaskarżonej decyzji, w kontekście zarzutów skargi dotyczących braku notyfikacji ustawy Komisji Europejskiej, WSA powołał się uchwałę NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, zgodnie z którą: "1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.)". W odniesieniu do podnoszonego przez skarżącą zarzutu rażącego naruszenia art. 89 u.g.h. w związku z nieuwzględnieniem, że na podstawie art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych skarżąca jest objęta ochronnym okresem dostosowawczym, trwającym do dnia 1 lipca 2016 r. i wobec tego jej działalność do tej daty nie jest zabroniona, Sąd I instancji wskazał, że przepisy ustawy zmieniającej weszły w życie w dniu 3 września 2015 r., podczas gdy kara wymierzona w niniejszej sprawie dotyczy działalności, która miała miejsce w czerwcu 2013 r. Poza tym art. 4 ustawy zmieniającej, zezwalający podmiotom prowadzącym w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2 ustawy na dostosowanie się do wymogów określonych w znowelizowanej ustawie o grach hazardowych do dnia 1 lipca 2016 r., dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z ustawą o grach hazardowych w brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. (na podstawie koncesji albo zezwolenia). Z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie wynika, że skarżąca Spółka nie prowadziła działalności w zakresie urządzania gier na automacie zgodnie z ustawą o grach hazardowych w brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. Dlatego przepis art. 4 ustawy zmieniającej nie mógł mieć do niej zastosowania. Spółka zaskarżyła wyrok w całości domagając się jego uchylenia oraz uchylenia orzeczeń organów obu instancji, ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania a także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie: Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.: 1) rażące naruszenie prawa Unii Europejskiej, to jest art. 8 w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 pkt 2 dyrektywy nr 98/34/WE, mające postać wydania sprzecznego z prawem Unii Europejskiej orzeczenia, opartego o przepisy art. 89 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., które mocą wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. C-213/11, uznane zostały wprost za przepisy techniczne, które tym samym, z uwagi na brak ich obligatoryjnej notyfikacji Komisji Europejskiej, nie mogą być stosowane w żadnym postępowaniu krajowym, w tym szczególnie takim jak niniejsze; 2) rażące naruszenie art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) – zasada legalizmu działania władzy publicznej, a to poprzez oparcie kwestionowanego orzeczenia na przepisach art. 89 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., które w konsekwencji wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r., sygn. C-213/11 uznać należy za nieskuteczne w polskim systemie prawa; 3) naruszenie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a to poprzez niedozwolone, faktyczne zastąpienie przewidzianej tam kompetencji sądu krajowego do przedstawienia pytania prejudycjalnego TSUE innym prejudykatem, tj. abstrakcyjną uchwałą składu 7 sędziów NSA (sygn. I GPS 1/16), podjętą mimo tego, że NSA nie posiada kompetencji do wypowiadania się w sprawie wykładni aktów prawa unijnego, gdyż jest to zakres wyłącznej właściwości TSUE – które to uchybienie miało oczywisty, fundamentalny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło sąd I instancji do przyjęcia i zastosowania w zaskarżanym wyroku wykładni prawa unijnego sprzecznej z utrwaloną linią orzeczniczą TSUE, a w szczególności do zignorowania prawnego obowiązku odmowy zastosowania nienotyfikowanych przepisów technicznych. Autor skargi kasacyjnej wniósł, aby NSA wystąpił do TSUE z pytaniem prejudycjalnym, którego zakres obejmie ustalenie co do "technicznego" charakteru przepisu takiego jak art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h., przewidującego wymierzanie kary pieniężnej urządzającemu gry na automatach poza kasynem w sytuacji, gdy rzeczą obecnie już bezsporną jest, iż zakaz prowadzenia gier na automatach poza kasynami (tj. art. 14 ust. 1 u.g.h.) pozostaje bezskuteczny jako norma techniczna nigdy nienotyfikowana w Komisji Europejskiej. Wypowiedzi TSUE wymaga zatem w szczególności ustalenie, czy wywodzone z Traktatów o Unii Europejskiej i o Funkcjonowaniu UE zasady lojalnej współpracy i efektywności prawa unijnego stoją na przeszkodzie co do stosowania przepisu takiego jak ar. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., albowiem w praktyce obrotu prawnego w Polsce dochodzi do sytuacji dalece paradoksalnych, tj. nakładania kary pieniężnej za naruszenie zakazu, który nie może być stosowany. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok WSA, w którym Sąd, oddalając skargę, zaaprobował ustalenia organów, że skarżąca urządzała gry na automatach, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., poza kasynem gry. Okoliczność, że gry te były grami na automatach w rozumieniu tej ustawy nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały bowiem na poglądzie o niewłaściwym zastosowaniu wobec skarżącej przepisu art. 89 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., ze względu na "techniczny", w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE, charakter tych przepisów. Kwestia technicznego charakteru art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jak i zależności, jaka – w ocenie skarżącej – zachodzi pomiędzy tym przepisem a nakazem określonym w art. 14 ust. 1 u.g.h. były przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16). Uchwałą tą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14). Zgodnie z punktem 1 sentencji ww. uchwały art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie można kwalifikować do kategorii przepisów technicznych wymienionej w art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE. Nie ustanawia on bowiem żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług, a ustanowionej w nim sankcji wiążącej się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z przyjętymi w tym zakresie zasadami i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie respektowania tych zasad nie sposób byłoby łączyć z "zakazem użytkowania". Przepis ten, gdy chodzi o ustanowione w nim przesłanki nałożenia kary pieniężnej, nie skutkuje również tym, aby konsekwencje nałożenia kary wyrażały się w ingerowaniu – i to w sposób oczywisty – w same możliwości dopuszczalnego przeznaczenia produktu, pozostawiając miejsce jedynie na jego marginalne zastosowanie w stosunku do tego, którego można byłoby rozsądnie oczekiwać. W uzasadnieniu uchwały podkreślono ponadto, że skoro w art. 1 pkt 3 dyrektywy nr 98/34/WE mowa jest o specyfikacji zawartej w dokumencie, który opisuje wymagane cechy produktu, takie jak: poziom jakości, wydajności, bezpieczeństwa lub wymiary, włącznie z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu w zakresie nazwy, pod jaką jest sprzedawany, terminologii, symboli, badań i metod badania, opakowania, oznakowania i etykietowania oraz procedur oceny zgodności, to za oczywiste uznać należy, że tak opisany warunek uznania danego przepisu krajowego za "specyfikację techniczną" nie jest spełniony w odniesieniu do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przyjęto także, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie stanowi "innych wymagań", o których mowa w art. 1 pkt 4 dyrektywy nr 98/34/WE, gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów. Nie określa również warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Wobec treści uchwały za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty postawione w punktach 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej. Wprawdzie autor skargi kasacyjnej podnosi w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 267 TFUE przez "niedozwolone, faktyczne zastąpienie przewidzianej tam kompetencji sądu krajowego do przedstawienia pytania prejudycjalnego TSUE innym prejudykatem, tj. abstrakcyjną uchwałą składu 7 sędziów NSA", jednakże NSA tego stanowiska nie podziela. Z treści art. 267 TFUE wynika, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dokonuje wykładni przepisów unijnych, wiążącej sąd krajowy w sprawie, w związku z którą wniósł pytanie prejudycjalne. Sąd krajowy z kolei dokonuje wykładni prawa krajowego, a następnie w drodze subsumcji stosuje prawo unijne do określonego stanu faktycznego. TSUE, orzekając w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (wyrok z 19 lipca 2012 r.), wyraźnie wskazał, że "Artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/347WE [...], należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego". TSUE w wyżej powołanym wyroku, rozstrzygając w zakresie (wyłącznych) kompetencji powierzonych mu traktatem "spór prawny" o treść prawa unijnego, który dotyczył interpretacji art. 1 pkt 4 i pkt 11 w związku z art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE, właśnie ze względu na tenże zakres kompetencji orzeczniczych nie mógł wkraczać w domenę, która nie została mu powierzona, lecz wyraźnie zastrzeżona została dla sądów krajowych. Sądy krajowe jako sądy unijne zobowiązane zostały do realizowania, między innymi, funkcji prounijnej wykładni prawa realizującej efekt uzupełniający w relacji do bezpośredniej skuteczności norm prawa unijnego oraz do pozostającej z nią w bezpośrednim związku funkcji oceny zgodności norm prawa krajowego z normami prawa unijnego, której realizacja, w zależności od rezultatu tejże oceny, może, lecz nie musi skutkować stosowaniem normy prawa unijnego (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 628/14). Nie bez powodu TSUE zawarte w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. wytyczne adresował właśnie do sądu krajowego. Z wytycznych tych wynika, że zadaniem sądu krajowego jest ustalenie, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów (pkt 37), a dokonując tych ustaleń, powinien on uwzględnić między innymi okoliczność, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie (ograniczenie) ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane (38), a ponadto, że powinien również ustalić, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy i mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów (39). Zatem WSA nie naruszył art. 267 TFUE przez niewystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do TSUE w zakresie ustalenia "technicznego" charakteru art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., gdyż realizowanej przez sąd orzekający w trybie pytania prejudycjalnego tzw. funkcji kooperacyjnej muszą towarzyszyć wątpliwości odnoszące się do stosowanych w tej sprawie przepisów prawa unijnego, których WSA nie powziął, mając do dyspozycji uchwałę w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16, w której NSA badając "techniczny" charakter art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. zrealizował wytyczne zwarte w wyroku TSUE z dnia19 lipca 2012 r. (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt II GSK 5499/16). Według NSA, w świetle wszystkich przedstawionych powyżej argumentów, stwierdzić należało również, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które mogłyby uzasadniać wystąpienie przez NSA z pytaniem prejudycjalnym do TSUE w zakresie odnoszącym się do kwestii, które przedstawione zostały we wniosku skarżącej zawartym w skardze kasacyjnej. W związku z powyższym NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI