Orzeczenie · 2025-12-17

II GSK 1159/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-17
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo farmaceutycznekara administracyjnakontrolainspekcjadokumentacjapostępowanie administracyjneochrona zdrowiaprawo gospodarcze

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na A. Sp. z o.o. za nieprzekazanie dokumentacji związanej z prowadzeniem apteki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów administracji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, umarzając jednocześnie postępowanie administracyjne. Kluczowym argumentem NSA było stwierdzenie, że wezwanie do przedstawienia dokumentacji, które stanowiło podstawę nałożenia kary, było niezgodne z prawem. Sąd podkreślił, że przepis art. 37at ust. 8 Prawa farmaceutycznego, który stanowił podstawę wezwania, może być stosowany wyłącznie w ramach kontroli lub inspekcji działalności gospodarczej, o których mowa w art. 2 pkt 7c i 7d tej ustawy. Wezwanie skierowane do spółki nie było elementem takiej kontroli, lecz zostało wystosowane w trybie gabinetowym w związku z podejrzeniem naruszenia innych przepisów dotyczących warunków udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki. NSA uznał, że przepisy kompetencyjne nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a wezwanie do przedstawienia dokumentacji, które nie mieści się w ramach postępowania kontrolnego lub inspekcyjnego, nie może skutkować nałożeniem kary pieniężnej. Sąd wskazał również na naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji, który zaaprobował działania organów administracji mimo braku podstaw prawnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa farmaceutycznego dotyczących kontroli, inspekcji oraz możliwości nakładania kar pieniężnych za niewykonanie wezwań przez organy administracji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem farmaceutycznym i procedurami kontrolnymi w tym sektorze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wezwanie do przedstawienia dokumentacji przez przedsiębiorcę prowadzącego aptekę, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej w przypadku niewykonania, może być skierowane poza procedurą kontroli lub inspekcji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wezwanie do przedstawienia dokumentacji, o którym mowa w art. 37at ust. 8 Prawa farmaceutycznego, może być skierowane wyłącznie w ramach prowadzonej kontroli lub inspekcji działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 37at ust. 8 Prawa farmaceutycznego, który stanowi podstawę wezwania do przedstawienia dokumentacji pod rygorem kary pieniężnej, jest ściśle powiązany z procedurami kontrolnymi i inspekcyjnymi. Interpretacja systemowa tego przepisu oraz zasada zakazu rozszerzającej wykładni przepisów kompetencyjnych wykluczają możliwość stosowania tego przepisu poza ramami kontroli lub inspekcji. Wezwanie skierowane w trybie gabinetowym, niebędące elementem kontroli, nie może stanowić podstawy do nałożenia kary.

Czy organ administracji może nakładać kary pieniężne za niewykonanie wezwania do przedstawienia dokumentów, które nie są związane z przedmiotem prowadzonego postępowania kontrolnego lub inspekcyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kara pieniężna może być nałożona tylko za niewykonanie wezwania, które jest zgodne z prawem i dotyczy dokumentów związanych z przedmiotem kontroli lub inspekcji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że nawet gdyby wezwanie było skierowane w ramach kontroli, to żądane dokumenty muszą mieć związek z przedmiotem postępowania. W tej sprawie żądane dokumenty (umowa franczyzowa, umowa spółki) nie miały bezpośredniego związku z warunkami udzielenia zezwolenia, które były badane w postępowaniu jurysdykcyjnym, a nie kontrolnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne.

Przepisy (28)

Główne

u.p.f. art. 37at § ust. 8

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Przepis ten uprawnia organ do wezwania przedsiębiorcy do przekazania dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością wyłącznie w ramach kontroli lub inspekcji.

u.p.f. art. 127b § ust. 1a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Przepis ten stanowi podstawę nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę, który nie przekazał na wezwanie organu zezwalającego określonej w wezwaniu dokumentacji.

Pomocnicze

u.p.f. art. 99 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Przepisy te określają warunki udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki, w tym zakaz kontrolowania przez podmiot więcej niż 1% aptek w województwie oraz wymogi dotyczące grupy kapitałowej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.p. art. 7a § § 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 11

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 12

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.f. art. 2 § pkt 7c, 7d

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Definicje inspekcji i kontroli.

u.p.f. art. 37ap § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wezwanie do przedstawienia dokumentacji nie było powiązane z kontrolą lub inspekcją, co narusza art. 37at ust. 8 Prawa farmaceutycznego. • Organ nie był legitymowany do skierowania wezwania w trybie gabinetowym w celu uzyskania dokumentów związanych z postępowaniem jurysdykcyjnym. • Żądane dokumenty były zbędne i nieistotne z punktu widzenia postępowania kontrolnego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji i Sądu I instancji dotyczące prawidłowości nałożenia kary pieniężnej.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten uprawniał organ do wezwania tylko na wypadek prowadzonej kontroli lub inspekcji w rozumieniu art. 2 pkt 7c i 7d u.p.f. • Przepisów kompetencyjnych nie można bowiem interpretować w sposób rozszerzający. • Jak już to wcześniej obszernie wyjaśniono, kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy miało to, czy materiał dowodowy objęty niewykonanym wezwaniem wystosowanym przez ŚWIF mieścił się w granicach materiału gromadzonego przez organ prowadzący kontrolę lub inspekcję.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Wojciech Maciejko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa farmaceutycznego dotyczących kontroli, inspekcji oraz możliwości nakładania kar pieniężnych za niewykonanie wezwań przez organy administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem farmaceutycznym i procedurami kontrolnymi w tym sektorze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie przez organy administracji granic swoich kompetencji i procedur, nawet w kontekście nakładania kar. Pokazuje, że formalne uchybienia mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Kara za brak dokumentów uchylona: NSA przypomina organom o granicach ich kompetencji.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst