II GSK 1157/17

II GSK 1157/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wr 944/16 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2016-12-16
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 145 § 1pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 92c ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P Sp. z o.o. w M od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 944/16 w sprawie ze skargi P Sp. z o.o. w M na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] maja 2016 r. nr [..] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P Sp. z o.o. w M na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2016r., sygn. akt I SA/Wr 944/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P Sp. z o.o. w M na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] maja 2016r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
Przedstawiając przyjęty za podstawę wyroku stan sprawy - Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [..] lutego 2015r. Dolnośląski Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy opisanego pod lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013r. poz.1414), zwanej u.t.d., skrócenie dziennego czasu odpoczynku opisanego pod lp. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d., przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu opisanego pod lp. 5.1. załącznika nr 3 do u.t.d., nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu opisanego pod lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [..] lipca 2015r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Pismem z dnia 28 września 2015r. strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23), zwanej k.p.a., wskazując, że nie wszystkie ważne okoliczności faktyczne w toku postępowania zostały w dostateczny sposób wyjaśnione. Podkreśliła również, że otrzymała opinię od przedsiębiorstwa "E" zajmującym się naprawą tachografów, które wskazuje, że z nieznanych przyczyn dane są niekompletne a dane z okresu od 26 marca 2014 do 25 marca 2015 zostały odzyskane po dokonaniu zresetowania systemu tachografu oraz usunięciu błędów z pamięci masowej. Strona podkreśliła, że sytuacja, która doprowadziła do powstania naruszenia była sytuacją wyjątkową, na powstanie której przedsiębiorca nie miał wpływu.
Po przeprowadzeniu wznowieniowego postępowania decyzją z dnia [..] grudnia 2015r. nr [..] Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [..] lutego 2015r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł na przedsiębiorcę I sp. z o.o.
Utrzymując tę decyzję w mocy Główny Inspektor Transportu Drogowego powołał się na zasadę trwałości decyzji administracyjnej określoną w art. 16 k.p.a. i art. 145 § 1 k.p.a. wskazujący na przyczyny wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną.
Zdaniem Głównego Inspektora przywołane okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania. W opinii organu strona nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności istotnych dla sprawy, a istniejących w czasie wydawania decyzji. Z pisma z dnia 2 kwietnia 2015r. wystawionego przez Roberta Koroblowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "E" wynika jedynie, że w chwili zakończenia kontroli przedsiębiorca nie dysponował stosownymi danymi. Z treści pisma nie wynika, jaka była dokładna przyczyna, przez którą dane z pojazdu nie zostały wcześniej pobrane. Nie można zatem stwierdzić, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności nieznane organowi I instancji. Fakt niekompletności danych był przez organ I instancji znany w dniu wydania decyzji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że zgodnie z art. 10 pkt 5 lit. a) rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej, jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Przywołana regulacja w opinii organu oznacza, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek przedstawienia kompletnych danych pobranych z urządzeń rejestrujących znajdujących się w pojazdach oraz danych znajdujących się na kartach kierowców.
Organ dokonując analizy dowodu w postaci pisma wystawionego przez przedsiębiorcę "E" stwierdził, że dane są niekompletne oraz nastąpiło ich częściowe odzyskanie po dniu kontroli, co jednoznacznie wskazuje, zdaniem organu że nie było to przypadkowe niedostarczenie, bowiem fizycznie dane pobrane z tachografu pojazdu o nr rej[..] nie istniały w dniu kontroli wobec czego nie mogły zostać okazane. Naruszenie polegało na nieokazaniu w trakcie kontroli wymaganych dokumentów zawierających określone dane. Wskazał również, że zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ wyjaśnił, że w tej sprawie przedsiębiorca odzyskał dane za okres od 26 marca 2014r. do 25 marca 2015r. Jednakże nałożona na niego kara za naruszenie lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t..d. była za nieokazanie danych za okres od 1 stycznia 2014r. do 31 maja 2014r. czyli w opinii organu przedsiębiorca nie dysponuje danymi za okres od 1 stycznia 2014r. do 25 marca 2014r. za okres 84 dni, dlatego kara, która wynosiła by 40.500 zł, została by ograniczona na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 1 do 15.000 zł.
Oddalając skargę P Sp. z o.o. w M na tę decyzję - Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone decyzje podjęte zostały w ekstraordynaryjnym postępowaniu normującym instytucję wznowienia postępowania, która stwarza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej i ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej tą decyzją. Instytucja wznowienia postępowania stanowi jeden z wyjątków od sformułowanej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnych, zatem korzystanie z tego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w wypadkach i na zasadach określonych w k.p.a. Wznowienie postępowania, jako instytucja nadzwyczajna, może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia jednej z wad kwalifikowanych, określonych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a. Istotą wznowionego postępowania jest, po uchyleniu dotychczasowej decyzji ostatecznej, powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Oznacza to, że organ I instancji po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej ( art. 7 i art. 77 k.p.a.) - czy faktycznie wystąpiły nowe okoliczności lub dowody o których mowa w art. 145 k.p.a. Dopiero pozytywny wynik tych badań uprawnia organ do uchylenia ostatecznej decyzji.
Sąd I instancji zwrócił uwagę, że podstawy wznowienia postępowania zostały w art. 145 § 1 k.p.a. wymienione w sposób enumeratywny. Odrębne wymienienie każdej z podstaw wznowienia wiąże się z koniecznością wykazania i udokumentowania jej zaistnienia przez strony postępowania, ale również z koniecznością dokonania ich ścisłej wykładni. Postępowanie wznowieniowe w porównaniu z trybem zwykłym /instancyjnym/ i w związku z zasadą trwałości /stabilności/ decyzji administracyjnych jest trybem szczególnym wobec czego wykładnia rozszerzająca normujących go przepisów nie jest dopuszczalna. Według tego przepisu podstawa wznowienia postępowania zakłada spełnienie łącznie dwóch przesłanek, tj.: po dniu wydania decyzji ostatecznej wyjadą na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nie znane organowi; oraz nowe okoliczności i dowody muszą być dla sprawy istotne i muszą istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej.
Zdaniem Sądu I instancji wobec faktu, iż stwierdzone naruszenie w trakcie przeprowadzonej u przedsiębiorcy kontroli polegało na nieokazaniu wymaganych dokumentów, to fakt częściowego odzyskania przez stronę danych cyfrowych nie ma wpływu na istnienie tego naruszenia. Warunkiem wznowienia jest w przypadku przywołanym przez stronę (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji przy czym nie były znane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Sądu dowód przestawiony przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Decyzją ostateczną z dnia [..] lutego 2015r. nałożono na skarżącego karę między innymi za naruszenie opisane w załączniku numer 3 do u.t.d. Ip. 6.3.7. polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie, czyli w dniu 27 listopada 2014r., wykresówki danych z tachografu cyfrowego z pojazdu o numerze DW 013SE za okres od 1 stycznia 2014r. do 31 maja 2014r., czyli fakt częściowego (od 26 marca 2014r. do 25 marca 2015r.) odzyskania przez stronę danych cyfrowych z tachografu, tego pojazdu nie ma wpływu na istnienie tego naruszenia, bowiem zarzut przedstawiony stronie dotyczył nie dostarczenia przez skarżącego w czasie kontroli wymaganych prawem dokumentów (prawidłowo zapisanych danych czasu pracy kierowcy z tachografu). Z pisma z dnia 2 kwietnia 2015r. wynikało wprost, że dane zostały odzyskane dopiero po przeprowadzonej kontroli. Ponadto dowód ten nie dotyczy okoliczności nieznanych organowi w dniu wydania decyzji, ponieważ fakt niekompletności danych był organowi znany w dniu wydania decyzji nakładającej na stronę karę między innymi za nie dostarczenie wymaganych danych z tachografu.
Sąd nie znalazł podstaw do rozważenia zarzutów w zakresie naruszenia art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. Przepis ten mógłby być brany pod uwagę przez organ we wznowionym postępowaniu gdyby zaistniała, przesłanka wznowieniowa uzasadniająca merytoryczne rozpoznanie sprawy we wznowionym postępowaniu. Taka sytuacja w sprawie jednak nie zaistniała, co czyni tę analizę bezprzedmiotową.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodło P. z o.o. z siedzibą w M , zaskarżając ten wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżące kasacyjnie przedsiębiorstwo zarzuciło:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, a w szczególności wskutek błędów pamięci masowej tachografu;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 1 § 1 i 2 u.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo iż decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w szczególności z uwagi na okoliczność, iż skarżący udowodnił, że z nieznanych przyczyn część danych z tachografu zostało bezpowrotnie utraconych nie z jego winy;
2) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu jest uzasadnione, albowiem mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, podczas gdy uzyskano istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję oraz zachodzą okoliczności uzasadniające również umorzenie postępowania i w konsekwencji uzasadniające wydanie decyzji odmiennej treści.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżące kasacyjnie przedsiębiorstwo wniosło, na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 188 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie, na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Ponadto, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., wniosło o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, zaś na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] maja 2016r. nr [..], a na podstawie art. 203 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W toku rozprawy sądowej pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został rozpoznany postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 1157/17.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, można oprzeć stosownie do art. 174 p.p.s.a. na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Skarga ta, oparta na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie, zarzuty kasacyjne nie są bowiem zasadne.
Istota sporu w sprawie, wyrażona sformułowanymi w petitum skargi kasacyjnej zarzutami kasacyjnymi, sprowadza się do prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zaskarżoną decyzję, podzielił pogląd organów, że w sprawie nie zaistniała nowa i istotna okoliczność, która uprawniałaby organ do uchylenia decyzji ostatecznej. Zdaniem Sądu I instancji - biorąc pod uwagę zarzucane przedsiębiorcy naruszenie przepisów u.t.d., a polegające na nieokazaniu w trakcie kontroli danych z tachografu - nie można uznać za nowy dowód w sprawie częściowy odczyt danych z tachografu (częściowe odzyskanie danych), dokonany po zakończeniu kontroli, a nadto dowód o istotnym znaczeniu dla sprawy i mający wpływ na stwierdzone naruszenie. Sąd I instancji podkreślił też, że dowód ten nie dotyczy okoliczności nieznanych organowi w dniu wydawania decyzji ostatecznej, gdyż fakt niekompletnych danych był temu organowi znany. W ocenie tego Sądu przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mógł być wzięty pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy we wznowieniowym postępowaniu, gdyż nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, która uzasadniałaby merytoryczne rozpoznanie sprawy w tym postępowaniu. Nie godząc się z tym stanowiskiem zaskarżonego wyroku skarżące kasacyjnie przedsiębiorstwo podnosi, iż w sprawie organ i Sąd I instancji nie zebrali i nie rozważyli pełnego materiału dowodowego, pomimo że udowodniło ono, że z nieznanych przyczyn część danych z tachografu została bezpowrotnie utracona nie z jej winy, a skoro nie miało ono wpływu na stwierdzone naruszenie, to postępowanie powinno zostać umorzone.
Rozpoznając tak zarysowany spór - Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przede wszystkim, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja zapadła w trybie nadzwyczajnym - w trybie wznowienia postępowania, co ma istotne znaczenie dla oceny zasadności skargi kasacyjnej. Zgodzić bowiem należy się z Sądem I instancji, że postępowanie to stanowi wyjątek od uregulowanej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, a przesłanki wznowienia postępowania należy interpretować w sposób ścisły. Stąd też słusznie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne zaś to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego (tak wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2018r., sygn. akt II OSK 1631/16, Lex nr 2493404). Nowe dowody mają cechę istotnych dla sprawy dopiero wówczas, gdy można na ich podstawie stwierdzić, że gdyby były znane organowi orzekającemu, to mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych czy nowych dowodów, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie oznacza - co należy podkreślić - sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2004r., FSK 170/04, PP 2004, nr 11, poz. 60). Nie jest nową okolicznością też nowa ocena znanych wcześniej okoliczności i dowodów (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2001r., III SA 1770/00, nie publikowany).
Wobec tak rozumianej przesłanki "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję", Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powołana we wniosku o wznowienie postępowania opinia "E" (zajmującego się naprawą tachografów), wskazująca na utratę danych z tachografu oraz odzyskanie części tych danych, nie wypełnia wskazanej przesłanki, a w konsekwencji nie stanowi ona podstawy uchylenia decyzji ostatecznej, co do której obowiązuje zasada trwałości. Przede wszystkim wskazać trzeba, że opinia ta została uzyskana po wydaniu decyzji ostatecznej, co oznacza, iż nie może być ona uznana za nowy dowód w sprawie, a istniejący w dacie wydania tej decyzji i nieznany organowi. Co najwyżej zatem opinia taka mogłaby być oceniana w kontekście nowej (wynikającej z niej), a istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej, istniejącej w dacie wydania decyzji ostatecznej, a nieznanej wówczas organowi (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018r., II OSK 2246/16, lex nr 2463012). Jednakże okoliczności faktyczne wynikające z tej opinii nie mogą być uznane - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - ani za nowe okoliczności nieznane organowi w dacie wydawania decyzji ostatecznej, ani tym bardziej za okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy, tj. wpływające na treść tej decyzji. W tym zakresie skarżące kasacyjnie przedsiębiorstwo pomija - co stanowi kluczową kwestię - charakter spornego w sprawie naruszenia, jakim jest nieokazanie w trakcie kontroli pełnych danych z tachografu za okres od 1 stycznia 2014r. do 31 maja 2014r., tj. naruszenie opisane w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. Istota tego naruszenia polega na tym, że przedsiębiorca - pomimo wynikającemu z art. 10 pkt 5 lit. a) rozporządzenia nr 561/2006 obowiązkowi polegającemu m.in. na udostępnieniu na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych danych z urządzeń rejestrujących na terenie przedsiębiorstwa - nie okazało w trakcie kontroli kompletnych danych z tachografu. Przepis art. 10 pkt 5 lit. a) rozporządzenia nr 561/2006 nakłada bowiem na przedsiębiorcę obowiązek wczytywania wszystkich danych z pojazdów i kart kierowców, ich przechowywania przez co najmniej 12 miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz ich okazania na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych. Oznacza to, że nieokazanie kompletnych danych z tachografu jest naruszeniem polegającym na nieokazaniu na żądanie funkcjonariusza określonych danych z danego urządzenia w określonym momencie i miejscu. To zaś prowadzi do oczywistego wniosku, że wynikająca z przedłożonej przez skarżącego opinii informacja o tym, że z nieznanych przyczyn część danych uległa utracie oraz że część z nich, tj. za okres od 26 marca 2014r. do 25 marca 2015r., została odzyskana nie stanowi nowej, a nieznanej organowi w dacie wydawania decyzji ostatecznej okoliczności faktycznej. Nie można przecież nie dostrzec tego, iż to właśnie fakt okazania przez skarżące kasacyjnie przedsiębiorstwo w trakcie kontroli funkcjonariuszom niekompletnych danych z tachografu za wskazany w protokole kontroli okres nie tylko wyczerpywał przesłankę opisaną w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d., ale wręcz stanowił podstawę nałożenia kary pieniężnej za to naruszenie. Z tego względu odzyskanie części utraconych danych nie może mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Co istotne dane te zostały odzyskane tylko częściowo, na co słusznie zwrócił uwagę organ w uzasadnieniu kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji. Oznacza to, iż przedsiębiorstwo to nadal nie dysponuje danymi za okres od 1 stycznia do 31 maja 2014r., tj. za okres 84 dni. Skarżące kasacyjnie przedsiębiorstwo nie kwestionuje tej okoliczności, jak i argumentacji organu odwoławczego, że nawet gdyby fakt odzyskania części danych został uwzględniony we wznowieniowym postępowaniu, to kara nie uległaby zmniejszeniu, gdyż wyniosłaby ona faktycznie 40.500zł, lecz z uwagi na ograniczenie kwotowe określone w art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d. mogłaby zostać nałożona kara w wysokości 15.000 zł. Z tej to również przyczyny nie sposób podzielić przekonania skarżącego kasacyjnie, że Sąd I instancji w sposób wadliwi skontrolował zaskarżoną decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też zasadniczej argumentacji, na jakiej została oparta skarga kasacyjna, a mianowicie, że wobec odzyskania części danych z tachografu oraz braku ustalenia przyczyn utraty tych danych zachodziła podstawa do umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Oceniając tę kwestię podnieść trzeba, iż w decyzji ostatecznej została nałożona na skarżące kasacyjnie przedsiębiorstwo kara pieniężna za wiele naruszeń przepisów u.t.d. Obok bowiem kary za nieokazanie kompletnych danych z tachografu na przedsiębiorstwo nałożono również karę za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy opisanego pod lp. 5.2 załącznika nr 3 do ut.d., skrócenie dziennego czasu odpoczynku opisanego pod lp. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d., oraz przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu opisanego pod lp. 5.1. załącznika nr 3 do u.t.d., w łącznej wysokości 15.000zł (uwzględniając ograniczenia kwotowe co do wysokości kar). Sama okoliczność niezawinionej utraty danych z tachografu za określony okres, jako dotycząca jednego rodzajowo tylko naruszenia przepisów u.t.d., nie mogłaby skutkować umorzeniem postępowania w stosunku do pozostałych naruszeń prawa. Sąd I instancji nie mógł też rozważać zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., jak słusznie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z uwagi na to, że przepis mógłby być brany pod uwagę przez organ we wznowieniowym postępowaniu gdyby zaistniała przesłanka wznowienia postępowania uzasadniająca merytoryczne rozpoznanie sprawy we wznowieniowym postępowaniu. W tej sprawie wobec tego, że powołana we wniosku o wznowienie postępowania opinia, jak i wynikające z niej okoliczności faktyczne nie stanowiły ani nowego dowodu, ani nowej okoliczności w sprawie, istniejących - co należy podkreślić w dacie wydawania decyzji ostatecznej, a nieznanej organowi - nie zachodziła podstawa do merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną. Skoro zaś organy nie rozpoznawały sprawy merytorycznie z tej przyczyny, to tym bardziej nie mogły rozważyć podnoszonej we wniosku o wznowienie i skardze kasacyjnej okoliczności braku winy w utracie danych z tachografu. Z tego względu nie są zasadne zarzuty skargi kasacyjnej koncentrujące się na okoliczności braku winy w zaistnieniu stwierdzonego naruszenia przepisów u.t.d., a sprowadzające się do naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i zaniechania rozważenia okoliczności skutkujących umorzeniem postepowania w sprawie.
Na marginesie zauważyć należy, że kontrola w tej sprawie była - jak wynika z akt administracyjnych - zapowiedziana ze znacznym wyprzedzeniem, a zakres dokumentów do kontroli był szczegółowo wskazany i obejmował m.in. dane z tachografu. Przedsiębiorstwo miało więc odpowiedni czas na przygotowania się do kontroli, w tym zgromadzenie niezbędnych dokumentów. Co istotne skarżące kasacyjnie przedsiębiorstwo zobowiązało się - jak wynika z protokołu okazania dokumentów - do dostarczenia funkcjonariuszom brakujących danych do dnia 5 grudnia 2014r., lecz z tego zobowiązania się nie wywiązało. Nie podnosiło też w postępowaniu zwykłym, że fakt utraty danych z tachografu jest przez nie niezawiniony, jak i że okazało wczytane z tachografu dane, do czego było obowiązane.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804).