II GSK 1154/19

II GSK 1154/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
V SA/Wa 302/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-06-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 708
art. 5 ust. 1 pkt 6, art. 5 ust. 4, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. Sp. j. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 302/19 w sprawie ze skargi F. Sp. j. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 grudnia 2018 r. nr 1401-IOC.48.72.2018.1 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz F. Sp. j. w S. 1075 (jeden tysiąc siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 czerwca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 302/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp.j. z siedzibą w S. (dalej: spółka, strona, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z 19 grudnia 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w ustawie o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Funkcjonariusze Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie (dalej: MUC-S) przeprowadzili 23 lutego 2018 r. w Janowie, na drodze krajowej nr 50, kontrolę samochodu ciężarowego nr rej. [...] (cysterna przystosowana do przewozu paliwa), którym przewożono olej napędowy grzewczy (CN 2710). Przewoźnikiem i podmiotem wysyłającym była spółka.
W wyniku kontroli zgłoszenia SENT[...], stwierdzono, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia o prawidłowe dane dotyczące numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907. 1935 i 1948; dalej: u.t.d.).
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z 6 września 2018 r. Naczelnik MUC-S, uwzględniając ustalenia opisane w protokole kontroli, nałożył na stronę karę pieniężną 5.000 zł za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku uzupełnienia zgłoszenia SENT [...] o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r. poz. 708; dalej: ustawa SENT).
Dyrektor IAS zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika MUC-S.
Analizując cele działania systemu monitorowania przewozu i obrotu (w skrócie: system SENT), określone w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy SENT, obowiązki przewoźnika związane z uzupełnieniem zgłoszenia do ww. systemu przed rozpoczęciem przejazdu (art. 5 ust. 4 ustawy SENT) za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo – Celnych (art. 9 ustawy SENT) i odnosząc to do ustaleń kontroli, DIAS potwierdził prawidłowość nałożenia na spółkę kary pieniężnej 5.000 zł na mocy art. 22 ust. 2 ustawy SENT, skoro przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia o dane wymagane przez art. 5 ust. 4 (tutaj: pkt 6) ww. aktu. Dyrektor IAS jednocześnie stwierdził, że uzupełnienie zgłoszenia po ujawnieniu nieprawidłowości przez kontrolujących, nie zwalnia strony z odpowiedzialności za naruszenie przepisów.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek, uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary, określonych w art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Jako ważny interes podatnika potraktował sytuacje nadzwyczajne, wyjątkowe, losowe, uniemożliwiające uregulowanie zaległości przez podatnika, przy równoczesnym uwzględnieniu normalnej sytuacji ekonomicznej podatnika, wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Natomiast interes publiczny rozumiał jako dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów Państwa, a więc i możliwość realizacji zadań ogólnospołecznych. W interesie publicznym leży by przepisy podatkowe (celne) były przestrzegane przez podatników, była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości. Nie można go utożsamiać wyłącznie z interesem fiskalnym Państwa, bo powinien uwzględniać także potencjalne wydatki, np. w dziedzinie pomocy społecznej, które mogą być ponoszone przez Państwo w razie nieuwzględnienia ulgi. Przy badaniu tej przesłanki należy mieć na uwadze także dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, np.:sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa.
Dyrektor IAS stwierdził, że spółka nie wykazała zaistnienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego, legitymujących organ do odstąpienia od nałożenia kary. Spółka, mimo wezwania organu, nie przedstawiła żadnej innej dokumentacji świadczącej o wystąpieniu przesłanek wynikających z ww. przepisów.
Co do zarzutu strony, że naruszenie przez nią ustawy SENT wywołało jakikolwiek utrudnienia w realizacji ww. aktu, czy utrudnienia były na tyle poważne, że wymagały bezwzględnego ukarania i to kwotą wyższą niż maksymalna wysokość mandatu karnego za wykroczenie skarbowe, np. za wykroczenie polegające na uszczupleniu podatku, DIAS podniósł, że organy podatkowe/celne są zobowiązane stosować przepisy prawa w kształcie uchwalonym przez ustawodawcę, a ustawa SENT nie przewiduje możliwości różnicowania odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyny niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy SENT czy stopnia zawinienia ani od uszczuplenia w podatkach. Ustawodawca w jej art. 5 ust. 4 określił dane, które przewoźnik jest zobowiązany wskazać w zgłoszeniu SENT przed rozpoczęciem przewozu towarów. Ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od nałożenia kary z powodu braku winy podmiotu przy wpisaniu w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA), po rozpoznaniu skargi spółki na ww. decyzję, zaskarżonym wyrokiem, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), uznał skargę za niezasadną i ją oddalił.
Uznał, że zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, a postępowanie przeprowadzone przez organ nie zostało obarczone wadami, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę dla wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy SENT. Stan faktyczny sprawy nie był sporny.
Wskazał na obowiązki związane z uzupełnieniem zgłoszenia przewozu towaru do rejestru przez podmiot wysyłający towar, przed rozpoczęciem przewozu towarów rozpoczynającego się na terytorium kraju, wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy SENT i następnie przez przewoźnika, określone w art. 5 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy, w tym uzupełnienia danych m.in. o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów u.t.d. (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy SENT). Brak uzupełnienia przez przewoźnika danych, określonych w art. 5 ust. 4 ustawy SENT, powodował nałożenie na niego kary pieniężnej 5.000 zł na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT, co organy zasadnie stwierdziły.
W ocenie WSA podnoszona przez skarżącą przyczyna braku zawinienia w pominięciu uzupełnienia zgłoszeń przewozu o ww. dane, jak i błąd, omyłka, czy działanie przyczyn zewnętrznych nie mogły doprowadzić do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Nałożenie jej jest obligatoryjne i następuje za niewypełnienie któregokolwiek z uchybień formalnych wymienionych w art. 5 ust. 4 ustawy SENT. Według WSA, niezależnie od celu jaki przyświecał ustawodawcy przy wprowadzeniu ustawy SENT, czyli walki z tzw. "szarą strefą", ustawodawca nie przewidział żadnych okoliczności (poza przesłankami z art. 22 ust.3 ustawy) pozwalającymi na odstąpienie od nałożenia kary. Dlatego nie miało znaczenia, czy uchybienia w zakresie danych przewidzianych przez art. 5 ust. 4 dotyczą podmiotu, który dopuścił się ich po raz pierwszy, czy też kolejny, czy jest to podmiot, który w sposób rzetelny wywiązuje się z ciążących na nim obowiązków prawnych, czy też nie. Ustawodawca nie przewidział też żadnej gradacji kary. Oznaczało to, że organy nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, w tym również ewentualnego wystąpienia ryzyka uszczuplenia wpływów do budżetu państwa.
Z odpowiedzialności nie zwalniało również uzupełnienie zgłoszenia przewozu towarów o brakujące dane w trakcie trwania kontroli.
W kwestii przesłanek odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4, uregulowanych w art. 22 ust. 3 w powiązaniu z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, WSA uznał, że organy obu instancji rozważyły argumentację strony, przy czym nie było potrzeby uwzględnienia odesłania do art. 26 ust. 3 ww. aktu. Sąd podzielił opinię organów, że były upoważnione do żądania od spółki danych, które pozwoliłyby na zbadanie jej ważnego interesu. Jednakże skoro treść art. 22 ust. 3 przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na wniosek strony lub z urzędu, to decyzja organu badającego z urzędu możliwość odstąpienia od nałożenia kary, powinna dotyczyć obydwu przesłanek: ważnego interesu strony oraz interesu publicznego. Tym samym zwrócenie się do strony o wykazanie określonych okoliczności dotyczących jej kondycji gospodarczej, i ewentualnie doświadczanych trudności, nie stanowiło żądania złożenia przez nią wniosku o odstąpienie od jej ukarania poprzez pryzmat jej ważnego interesu.
Organy zaś po analizie obu przesłanek, trafnie wskazały, że żadna z nich w sprawie nie wystąpiła. Odmowa przedstawienia danych, o które organ zwrócił się do spółki, uniemożliwiła zbadanie przesłanki ważnego interesu strony, jak i utrudniła zbadanie interesu publicznego. Mimo że ważny interes strony i interes publiczny są to dwie odrębne przesłanki, to okoliczności, składające się na ważny interes strony mogą pośrednio wpływać na możliwość uznania konieczności zastosowania przesłanki interesu publicznego, szczególnie wówczas gdy odmowa zastosowania ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary nie spowodowałaby konieczności sięgnięcia przez stronę do środków Państwa, z uwagi na niemożność zaspokojenia potrzeb materialnych.
Z omówionym wyrokiem nie zgodziła się spółka i wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), zaskarżając je w całości. Orzeczeniu temu zarzuciła:
A. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 22 ust. 3 ustawy SENT, poprzez błąd w wykładni prawnej i przyjęcie, że wymierzenie kary pieniężnej z powodu jednostkowego naruszenia przez skarżącą wyłączenie formalnego wymogu z art. 5 ust 4 pkt 6 ustawy SENT nie narusza zaufania do organów władzy publicznej,
co stanowi podstawy skargi kasacyjnej stosownie do art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.;
B. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nierozważenie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz niedokonanie wszechstronnego i pełnego wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym dokonanie niewłaściwej kontroli organów podatkowych i niezastosowanie środka określonego w ustawie, tj. w art.145 § 1 pkt. 1 lit. a);
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, że organy obu instancji zasadnie nadają pojęciu "interes publiczny" charakter profiskalny;
3. art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900; dalej: O.p.), art. 122 O.p., poprzez uznanie, że niedostarczenie przez skarżącą żądanych przez organ podatkowy dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej obciąża firmę w zakresie niewykazania istnienia "interesu publicznego" w niniejszej sprawie;
4. art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122 O.p., art. 180 O.p., art. 188 O.p. i art. 191 O.p., poprzez usankcjonowanie twierdzenia organu odwoławczego, że powodem odmowy odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na "interes publiczny" jest niewykazanie przez skarżącą wystąpienia nienaprawialnych skutków z powodu uiszczenia kary w kwocie 5.000 zł,
co stanowi podstawy skargi kasacyjnej stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Stawiając powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o: o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, zasądzenie od Dyrektora IAS kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Spółka zrzekła się rozprawy.
W uzasadnieniu skarżąca powołała argumenty na poparcie zarzutu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania od skarżącej na rzecz organu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z 13 lutego 2023 r. na mocy art. 15zzs4 ust. 3 (Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów) w zw. z ust. 1
(W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy podlegającej rozpoznaniu na rozprawie na posiedzenie niejawne Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów) ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095 z późn. zm.) skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w dniu 14 kwietnia 2023 r., o czym zawiadomiono strony. Żadna ze stron, prawidłowo zawiadomiona, nie zgłaszała, aby nie wystąpiły przesłanki, które zadecydowały o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., jak też nie zachodzą przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania na podstawie art. 189 p.p.s.a. - kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny czy narusza on przepisy wskazane w ramach podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
Wskazana zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami kasacyjnymi oznacza, że Sąd ten nie rozpoznaje sprawy ponownie - w jej całokształcie, a nadto nie może poddać merytorycznej ocenie wadliwie postawionych zarzutów, jeśli przy tym nie jest możliwa ich rekonstrukcja przynajmniej na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 30 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2121/21 i powołana w nim uchwała pełnego składu sędziów NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/0, opubl., podobnie jak dalej cytowane orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ocena zasadności zarzutów stawianych sądowi I instancji wymaga uwagi, że w myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) i/albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, a uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, bądź ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (por. postanowienie SN z 15 października 2001 r., sygn. akt I CKN 102/99).
Co do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, uregulowanego w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy wyjaśnić, że zarzut ten może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko jeśli uchybienie tym przepisom mogło mieć wpływ - i to istotny - na wynik sprawy, a wykazanie tych okoliczności spoczywa na stronie skarżącej kasacyjnie.
Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z uwzględnieniem przedstawionych zasad postępowania kasacyjnego NSA uznał, że podstawy - na których środek zaskarżenia oparto - usprawiedliwiają wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie zawiera zarzuty oparte na obydwu podstawach kasacyjnych, określonych art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., przy czym istota wszystkich zarzutów sprowadza się do zakwestionowania przyjętej przez WSA wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT, dokonanej – zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki - z pominięciem innych aspektów aniżeli represyjny, czy konstytucyjnych zasad: praworządnego państwa wyrażonej w zaufaniu obywateli do organów władzy publicznej, adekwatności kary do stwierdzonego naruszenia (s. 3 uzasadnienia skargi kasacyjnej) a, w konsekwencji także do podważania prawidłowości zastosowania tego przepisów wskutek błędnej/niepełnej oceny niespornych okoliczności faktycznych pod kątem zbadania czy wypełniają one ustawowe przesłanki odstąpienia od nałożenia kary.
Biorąc pod uwagę tak określoną istotę sprawy, zasadne jest odniesienie się do tej spornej kwestii w pierwszej kolejności.
Należy podkreślić, że w myśl art. 22 ust. 2 ustawy SENT w przypadku, gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa m.in. w art. 5 ust. 4 (w tym w pkt 6 powyższego przepisu - co do numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów u.t.d., o ile są wymagane) na przewoźnika nakłada się karę pieniężną 5.000 zł. Wyjątek od tej zasady został wprowadzony przez art. 22 ust. 3 ustawy SENT, wskazując na możliwość odstąpienia od nałożenia kary w uzasadnionych przypadkach ze względu na "ważny interes przewoźnika" lub "interes publiczny".
Odnosząc się do ww. zarzutu, należy wyjaśnić, że w myśl art. 22 ust. 2 ustawy SENT, gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, nakłada się na niego karę pieniężną 5.000 zł. Jednakże w myśl art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26ust.3.
Sąd odwoławczy, odmiennie niż Sąd I instancji, który podzielił pogląd Dyrektora IAS, stoi na stanowisku, że odstąpienie od nałożenia kary pozostawiono uznaniu administracyjnemu, skoro ustawodawca przewidział, że organ "może" odstąpić od nałożenia kary i wskazał jednocześnie przesłanki ustawowe odstąpienia: ważny interes podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interes publiczny. Organ ma więc możliwość wyboru jednego z przewidzianych przez ustawodawcę rodzajów rozstrzygnięcia: nałożenia kary albo odstąpienia od jej nałożenia. Wprowadzona przez ustawodawcę w art. 22 ust. 3 ustawy SENT instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem łagodzenia odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Odpowiednikiem odstąpienia od nałożenia kary jest w prawie karnym instytucja darowania kary (P. Gensikowski, Odstąpienie od wymierzenia kary w polskim prawie karnym, Warszawa 2011). Wymaga ono uprzedniego ustalenia, że doszło do naruszenia prawa, a następnie – przy niezmienionej negatywnej ocenie popełnionego czynu – stwierdzenia niecelowości ukarania sprawcy (L. Gardocki, Prawo karne, Warszawa 2017, s. 189). Analogiczny charakter przypisać należy odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej (A. Krawczyk w: Z. Kmieciak, W. Chróścielewski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 971).
Konstruując przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, jak: ważny interes przewoźnika i interes publiczny, ustawodawca odwołuje się do klauzul generalnych o dużym stopniu niedookreśloności. W sytuacji, gdy ustawodawca posługuje się pojęciami nieostrymi i klauzulami generalnymi, organ administracji i sąd stosujący prawo, nie mają prawa do swobodnego określania ich treści, lecz zobowiązane są do odszukania optymalnych treści wyrażających ich istotę. Treść klauzul generalnych nie może bowiem być wypełniona w sposób dowolny.
Nadanie właściwej treści pojęciu "interesu publicznego", stanowiącemu przesłankę uzasadniającą odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w ustawie SENT, wymaga jego rozważenia w szerszym kontekście, a mianowicie uwzględnienia współczesnej nasilającej się tendencji przenikania prawa karnego do prawa administracyjnego (por. m.in. D. Danecka, Konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną w prawie polskim, Warszawa 2018 i powołane tam poglądy doktryny i orzecznictwa). W ostatnim czasie można mówić wręcz o nadużywaniu przez prawodawcę sankcji w postaci administracyjnych kar pieniężnych, których dolegliwość bywa często znacząco większa aniżeli w przypadku odpowiedzialności karnej za przestępstwo lub wykroczenie. W przypadku administracyjnych kar pieniężnych budzi zastrzeżenia określanie ich przez prawodawcę w sposób bezwzględnie oznaczony, jak np. w art. 22 ust. 2 ustawy SENT. Ograniczenie w ten sposób władzy dyskrecjonalnej organów wymierzających administracyjne kary pieniężne oznacza w praktyce ograniczenie możliwości wymierzenia kary pozostającej w odpowiedniej proporcji do okoliczności zaistniałego przypadku, a w szczególności wagi popełnionego czynu.
Zasada proporcjonalności przewidziana w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, mimo że adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa, a więc musi być odnoszona również do wymierzania sankcji administracyjnych, jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego w procesie stosowania prawa (por. M. Śliwa-Wajda, Zasada proporcjonalności przy wymierzaniu administracyjnych kar pieniężnych, w: Z. Duniewska, A. Rabiega-Przyłęcka i M. Stahl (red.), Standardy współczesnej administracji i prawa administracyjnego, Warszawa 2019, s. 112-127). Właściwe odczytanie przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT klauzuli interesu publicznego, powinno więc nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Wymaga więc każdorazowego rozważenia, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia. Jeżeli sankcja jest nadmierna, tzn. dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu, to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary (por. wyroki NSA z: 13 stycznia 2023 r. o sygn. akt: II GSK 520/22, II GSK 684/22; 7 czerwca 2022 r. o sygn. akt: II GSK 171/19, II GSK 182/19, II GSK 338/19, II GSK 339/19; 14 października 2021 r. o sygn. akt: II GSK 947/21, II GSK 1260/21; 30 sierpnia 2022 r., o sygn. akt: II GSK 1185/19, II GSK 489/19, II GSK 649/19, II GSK 284/19).
Wykładnia art. 22 ust. 3 ustawy SENT uwzględniać powinna reguły celowościowe i funkcjonalne. Sprzeczny z interesem publicznym jest automatyzm w działaniu organów administracji, polegający na nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które co do zasady działają zgodnie z prawem, a które w zgłoszeniu SENT popełniły błędy lub omyłki, obwarowane karą pieniężną, będące w okolicznościach sprawy nieistotne.
Zdaniem NSA w niniejszej sprawie WSA powielił błąd organów i dokonał błędnej wykładni będącego przesłanką odstąpienia od nałożenia na podmiot zobowiązany kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT pojęcia "interesu publicznego", ograniczając ją jedynie do zasad konstytucyjnych, takich jak: powszechny obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Wskazał też, że pojęcie to winno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, wyeliminowanie sytuacji, gdy skutkiem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy oraz niedopuszczalność przerzucania odpowiedzialności finansowej przewoźnika na budżet Państwa, a więc pośrednio na wszystkich obywateli za niewypełnienie przez niego swoich ustawowych obowiązków. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że przy wykładni pojęcia "interes publiczny" należy wziąć pod uwagę wskazane wyżej okoliczności, jednakże nie można stracić z pola widzenia celu, jaki przyświecał ustawodawcy we wprowadzeniu ustawy SENT.
Z tego powodu nie jest prawidłowe odczytywanie użytego w art. 22 ust. 3 ustawy SENT pojęcia "interes publiczny" jak to jest pojmowane na gruncie prawa podatkowego, np. na tle art. 67a i art. 67b o.p. (por. wyroki NSA z: 19 listopada 2020 r., sygn. II GSK 916/20; 19 lutego 2021 r., sygn. II GSK 1353/20). Zupełnie inne są bowiem cele regulacji podatkowych spełniających funkcje fiskalne, a inne są cele regulacji wprowadzających sankcje administracyjne. Kary przewidziane w ustawie SENT nie mają charakteru fiskalnego, lecz przede wszystkim prewencyjny. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona na celu chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ma ten akt stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonujących wyłudzeń niezapłaconych podatków (druk sejmowy VIII.1244).
Zatem ustawodawca nie zamierzał zwiększać dochodów budżetu państwa przez nakładanie kar na podmioty działające w sposób legalny, które dopuściły się uchybień formalnych lub oczywistych omyłek. Przy ocenie, czy za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawia interes publiczny, należy też uwzględnić, czy podmiot odpowiedzialny za naruszenie prowadził działalność zgodną z prawem i czy w związku z tym naruszeniem doszło do uchybienia w zapłacie należnych podatków. Nie leży bowiem w interesie publicznym nakładanie na przewoźnika dolegliwej kary pieniężnej tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (por. wyroki NSA z: 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20; 27 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 790/20; 19 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1353/20).
Przy analizie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej nie można więc pominąć okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, przyczyn powstałego naruszenia, okoliczności towarzyszących i jego konsekwencji (por. wyrok NSA z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20). Pojęcie interesu publicznego, określonego w przepisach ustawy SENT, należy rozumieć szerzej niż tylko jako przestrzeganie prawa poprzez realizację nałożonych obowiązków. Obejmuje ono bowiem takie elementy jak: proporcjonalność danej kary, ustalenie, czy stwierdzone uchybienia stwarzają realne zagrożenia interesów Skarbu Państwa, czy są dokonywane w ramach oszustwa czy też innych przestępstw, czy są jednak niezamierzone, czy nałożenie kary pieniężnej miało charakter prewencyjny i dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych przewozów.
Natomiast w odniesieniu do przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT drugiej z przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia kary tj. "ważnego interesu przewoźnika", należy podzielić przyjmowany w orzecznictwie pogląd, że użycie przez ustawodawcę słowa "ważny", oznaczającego posiadanie dużego znaczenia, akcentuje wyjątkowy charakter tego interesu, a więc wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika (por.m.in. wyroki NSA z: 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II GSK 338/19 i II GSK 339/19; 25 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 13/22). Przy opisanym rozumieniu wspomnianej przesłanki "ważnego interesu strony" po stronie zainteresowanego z reguły będzie wykazanie okoliczności mieszczących się w tym kryterium.
Jednakże spółka skupiła się przede wszystkim na krytyce twierdzeń WSA, podzielającego argumenty organu, że nie zaistniał "interes publiczny". W ocenie NSA w niniejszej sprawie organy dokonały błędnej, zawężającej wykładni pojęcia interesu publicznego, co następnie nieprawidłowo zaakceptował WSA. Przy ocenie przesłanki interesu publicznego Sąd nie uwzględnił bowiem opisanych powyżej kryteriów i błędnie zaakceptował stanowisko DIAS, że przesłanka ta powinna być oceniana w sposób zawężający, uwzględniający przede wszystkim interes Skarbu Państwa i dotyczyć jedynie sytuacji nadzwyczajnych.
Akceptacja przez WSA takiego działania organów, wynikająca z pominięcia rezultatu prawidłowej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT, narusza normę prawną zawartą w tym przepisie, prowadząc do sprzeczności z wymogami budowania zaufania obywateli do organów państwa. Nie można bowiem utożsamiać interesu publicznego z nakładaniem na działającego legalnie przewoźnika dolegliwej kary pieniężnej tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on uchybienia, jeżeli rzeczywiście było tylko formalne, a nie zamierzone i jeżeli nie stanowiło realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, i niezwłocznie zostało usunięte w całości lub w znacznej części.
Przyjęta przez organy i zaakceptowana przez WSA wykładnia prowadzi do ograniczenia, a nawet wykluczenia stosowania przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT instytucji odstąpienia od nałożenia kary, czego nie można uznać za zgodne z celem ustawodawcy, który tę instytucję do ustawy wprowadził. Przyjęcie stanowiska niemal wyłącznie profiskalnego, akcentującego, że brak wpisania do rejestru danych dotyczących numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu u.t.d., mimo że kierowca legitymował się stosownym dokumentem, wymaganym przy kontroli drogowej prowadzonej na podstawie art. 87 ust. 1 u.t.d., bez zbadania okoliczności wystąpienia tego zdarzenia, nie jest wystarczające i nie może usprawiedliwiać niewykonania obowiązków ustawowych i z uwagi na cele ustawy SENT obligowało organ do nałożenia kary, mogłoby bowiem doprowadzić do tego, że w zasadzie każda ulga czy odstępstwo w zapłacie należności publicznoprawnych powstałych wskutek naruszenia przepisów mogłaby być traktowana jako sprzeczna z zasadami konstytucyjnymi, także art. 2 Konstytucji RP, mimo że została przewidziana przez ustawodawcę. Taka wykładnia w sposób nieuprawniony pomija, że przewidziane w art. 22 ust. 3 ustawy SENT odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji ustalenia, że do naruszenia konkretnych przepisów doszło.
Kary przewidziane w ustawie SENT nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Natomiast charakter represyjny przepisów tej ustawy winien odnosić się do podmiotów nieuczciwych, dokonujących przestępstw gospodarczych. Nie leży natomiast w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień. W orzecznictwie brano przy tym pod uwagę czy stwierdzone uchybienia nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa (por. wyroki NSA z: 18 maja 2020 r. II GSK 220/20, z 27 listopada 2020 r. II GSK 790/20, 19 lutego 2021 r. sygn. akt II GSK 1353/20, z 1 lipca 2021 sygn. akt II GSK 145/21, II GSK 193/21). Ocena, czy istnieje podstawa do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT nie może być dowolna. Ustawodawca nakładając obowiązki co do wypełniania w odpowiednim czasie przewidzianych ustawą zgłoszeń czyni to dla zabezpieczenia wyżej wskazanych interesów fiskalnych i może nakładać na przewoźników jako profesjonalistów szczególne wymogi, służące realizacji celów ustawowych. Stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT powinno mieć charakter wyjątkowy. Rozważenia wymaga czy z uwagi na zakres działalności przewoźnika, jego wywiązywanie się z obowiązków przestrzegania prawa w prowadzonej działalności, stwierdzone uchybienie ma charakter incydentalny, nie nosi znamion działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków.
Mając to na uwadze należy zatem uznać, że zasadny jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT, sformułowany w pkt A. petitum skargi kasacyjnej.
Wskazana wyżej wykładnia art. 22 ust. 3 ustawy SENT wyznacza zakres ustaleń faktycznych, jakich należało w sprawie dokonać, aby prawidłowo ocenić, czy wystąpiły przesłanki do zastosowania lub odmowy zastosowania przewidzianego w tym przepisie odstąpienia od nałożenia kary. Przesłanki te bowiem powinny być rozpatrywane w relacji do danego przypadku. Obowiązek przeprowadzenia postępowania w tym zakresie spoczywał na organach administracji na podstawie przepisów O.p. w powiązaniu z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, odsyłającym w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych do odpowiedniego stosowania przepisów O.p.
W tym stanie rzeczy zauważyć należy, że Sąd I instancji - choć trafnie wskazał na potrzebę oceny "interesu publicznego" z uwzględnieniem takich wartości jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie do organów Państwa - to jednak oceniając zasadność zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT ograniczył się do przyjęcia, że w "interesie publicznym" jest przestrzeganie prawa i zasad równości i sprawiedliwości opodatkowania. Sąd nie wyjaśnił, dlaczego i w jakim zakresie odmowa strony przedstawienia dowodów, o które organ wystąpił do spółki, uniemożliwiały zbadanie przesłanki "interesu publicznego", skoro nie były rozpatrzone dowody już zgromadzone.
Nie ulega kwestii, że w świetle art. 22 ust. 2 już "jednostkowe" naruszenie obowiązku prawidłowego wypełnienie zgłoszeni SENT uzasadnia nałożenie kary. Powyższe nie podważa jednak konieczności rozważenia, czy zachodzą podstawy faktyczne do zastosowania ust. 3 powołanego artykułu. Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, że WSA- kontrolując zaskarżoną decyzję - nie dostrzegł, że organ drugiej instancji nie rozważał czy stwierdzone jednostkowe naruszenie uniemożliwiło realizację zadań ustawy, szczególnie z uwagi na fakt, że nieprawidłowe wypełnienie zgłoszenia dotyczyło braku wpisania zaświadczenia drogowego, którym przewoźnik legitymował się podczas kontroli i możliwe było uzupełnienie braku w trakcie kontroli i kontynuowanie przewozu.
Już z tych względów - wobec zasadnych zarzutów co do wadliwego pojmowania przesłanki "interesu publicznego", umożliwiającej odstąpienie od nałożenia kary z art. 22 ust. 3 ustawy SENT i w konsekwencji nienależytej oceny trafności jego zastosowania - zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku uznać należało za usprawiedliwiony.
Jednakże dalej idące zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie, w tym zarzuty zgłoszone w pkt B.1. i 2. petitum skargi kasacyjnej.
Usprawiedliwienia nie znajduje zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt B.2 petitum skargi kasacyjnej). Naczelny Sąd Administracyjny podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że naruszenie powołanego przepisu może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). W rozpoznawanej sprawie nie wystąpił żaden z tych przypadków.
Analiza pisemnych motywów zaskarżonego wyroku pozwala uznać, że sporządzone przez WSA uzasadnienie zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a., w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej orzeczenia. Z pisemnych motywów wynika, dlaczego Sąd I instancji uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Nie ulega zaś kwestii, że zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie podważać prawidłowości rozstrzygnięcia, w tym kwestii zastosowanej podstawy prawnej.
Wobec powiązania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. także z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a. (zarzut z pkt B.1.) wskutek braku rozważenia wszystkich zarzutów skargi i pełnego wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych, uwagi wymaga, że co do zasady, zgodnie z poglądem powszechnie akceptowalnym w judykaturze i w doktrynie wojewódzki sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie - może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest, aby z wywodów Sądu wynikało, dlaczego uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze - tak, jak ma to miejsce w omawianym uzasadnieniu. (por. np. wyroki NSA: z 18 listopada 2016 r. sygn. II GSK 702/15, z 29 kwietnia 2015 r. sygn. II GSK 470/14, z 4 października 2018r. sygn. akt II GSK 2983/16). Naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a. nie może być skutecznie kwestionowana prawidłowość oceny zarzutów skargi podobnie jak dokonana przez Sąd ocena ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowość dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ, podobnie jak prawidłowość zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 9 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 109/22; 16 września 2022 r., sygn. akt I OSK 1394/19). Ponadto w sposobie sformułowania zarzutu jak i jego uzasadnieniu nie wyjaśniono, których pominiętych zarzutów skargi omawiana podstawa kasacyjna dotyczy. Brak uzasadnienia sformułowanego zarzutu kasacyjnego, a więc i argumentacji mającej wykazywać zasadność tego zarzutu, stanowił istotną wadę konstrukcyjną skargi kasacyjnej, która nie może być usunięta przez sąd kasacyjny w drodze dedukcji czy przypuszczenia, na czym naruszenie to mogło polegać.
Co do zarzutów z pkt B.3. i B.4. petitum skargi kasacyjnej, należy przypomnieć, że na mocy art. 22 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, co wydaje się oczywiste, leży w interesie strony, ale nie jest wystarczające do przyjęcia wystąpienia "ważnego interesu przewoźnika". Strona powinna więc aktywnie uczestniczyć w wykazywaniu okoliczności decydujących o odstąpieniu od nałożenia na nią kary na podstawie ustawy SENT, szczególnie że może wnioskować o odstąpienie od nałożenia kary. Dlatego nie powinna oczekiwać tylko od organu działań w celu ustalenia omawianych przesłanek, a współpracować z nim, czego wyrazem było wezwanie strony przez organ o przedstawienie stosownych dokumentów. Dlatego zarzuty te nie były zasadne.
Mimo częściowo nieusprawiedliwionych zarzutów kasacyjnych skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że dotychczasowe rozważania i omówione w nich podstawy kasacyjne uzasadniały uwzględnienie wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.
Skorzystanie z możliwości reformatoryjnego rozstrzygnięcia, jaką daje powołany przepis, zachodzi zatem w sprawach, w których nie ma konieczności ponownego badania istotnych dla sprawy kwestii przez Sąd I instancji. Taki stan rzeczy - zdaniem składu orzekającego NSA - ma miejsce w rozpatrywanym przypadku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności faktyczne - co do stwierdzonych uchybień przepisom ustawy SENT- są niesporne. Do kontroli zaskarżonej do WSA decyzji w pełni zastosowanie znajdują przy tym przedstawione wyżej rozważania odnośnie do wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT i tym samym co do zakresu okoliczności, jakie muszą być poddane ocenie celem zbadania czy wystąpiły przesłanki do zastosowania lub odmowy zastosowania przewidzianego tym przepisem odstąpienia od nałożenia kary. Kwestie te - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - nie były przedmiotem rozważań Dyrektora IAS pod kątem zastosowania prawidłowo interpretowanego art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Wobec powyższego skargę uznać należało za zasadną.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 188 i 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego za obie instancje (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z
§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.). Na koszty postępowania składały się wpis od skargi, wpis od skargi kasacyjnej, opłata skarbowa za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.