II GSK 1148/19

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-28
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo farmaceutycznereklama aptekzakaz reklamyreklama skojarzeniowaprawo administracyjnekara pieniężnaNaczelny Sąd Administracyjnykontrola sądowaprawo konkurencji

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki D. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że kampania reklamowa produktów "D. P." stanowiła niedozwoloną reklamę sieci aptek "D. o Z." ze względu na podobieństwo logotypów.

Spółka D. S.A. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Organy uznały, że kampania reklamowa produktów "D. P." stanowiła niedozwoloną reklamę sieci 50 aptek "D. o Z." na terenie województwa małopolskiego, nakładając karę pieniężną. Sąd I instancji podzielił to stanowisko, wskazując na podobieństwo logotypów i reklamę skojarzeniową. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając argumentację spółki za niezasadną i potwierdzając prawidłowość interpretacji przepisów dotyczących zakazu reklamy aptek.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Organy administracji farmaceutycznej stwierdziły naruszenie zakazu reklamy aptek (art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego) poprzez prowadzenie kampanii telewizyjnej reklamującej produkty "D. P.", która pośrednio reklamowała 50 aptek ogólnodostępnych sieci "D. o Z." na terenie województwa małopolskiego. Wskazano na podobieństwo logotypów "D. P." i "D. A. D. o Z.", co miało prowadzić do reklamy skojarzeniowej. Na spółkę nałożono karę pieniężną w wysokości 45.000 zł. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając działania za niedozwoloną reklamę. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 94a Prawa farmaceutycznego oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że choć Sąd I instancji popełnił drobny błąd formalny w powołaniu przepisu, nie miał on istotnego wpływu na wynik sprawy. NSA potwierdził, że kampania reklamowa produktów "D. P.", ze względu na podobieństwo logotypów do marki sieci aptek "D. A. D. o Z.", stanowiła niedozwoloną reklamę skojarzeniową aptek w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, uznając pismo GIF za zalecenie zapoznania się z orzecznictwem, a nie nakaz konkretnego rozstrzygnięcia. Podkreślono, że ustawa nie definiuje pojęcia reklamy, a jej zakres jest kształtowany przez orzecznictwo, które uznaje za reklamę każde działanie mające na celu zachęcenie do zakupu lub skorzystania z usług, jeśli przeważa nad warstwą informacyjną. Wobec tego, NSA uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy, a kara pieniężna została nałożona zasadnie. Umorzenie postępowania w części dotyczącej nakazu zaprzestania reklamy było uzasadnione zaprzestaniem jej prowadzenia przed wydaniem decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, kampania reklamowa produktów "D. P.", ze względu na podobieństwo logotypów do marki sieci aptek "D. A. D. o Z.", stanowi niedozwoloną reklamę skojarzeniową aptek w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podobieństwo logotypów produktu i sieci aptek, które zawierały ten sam sygnet i podobne elementy graficzne, pozwala konsumentom na powiązanie reklamy produktu z konkretnymi aptekami sieci. Reklama skojarzeniowa, nawet jeśli nie wymienia bezpośrednio aptek, jest uznawana za niedozwoloną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.f. art. 94a § 1

Prawo farmaceutyczne

Zakazana jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Definicja reklamy wypracowana w orzecznictwie obejmuje każde działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług, gdzie warstwa zachęty przeważa nad informacyjną.

Pomocnicze

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.f. art. 94a § 2

Prawo farmaceutyczne

u.p.f. art. 94a § 3

Prawo farmaceutyczne

u.p.f. art. 112 § 1

Prawo farmaceutyczne

u.p.f. art. 112 § 3

Prawo farmaceutyczne

u.p.f. art. 129b § 1

Prawo farmaceutyczne

Kara pieniężna w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podobieństwo logotypów "D. P." i "D. A. D. o Z." tworzy reklamę skojarzeniową, która jest niedozwolona. Kampania reklamowa produktów "D. P." stanowiła pośrednią reklamę działalności sieci aptek "D. o Z.". Kara pieniężna została nałożona zasadnie. Pismo GIF nie naruszało zasad postępowania administracyjnego. Umorzenie postępowania w części dotyczącej nakazu zaprzestania reklamy było uzasadnione zaprzestaniem jej prowadzenia.

Odrzucone argumenty

Kampania reklamowa dotyczyła wyłącznie produktu "D. P.", a nie aptek. Nie doszło do naruszenia zakazu reklamy aptek. Organy wadliwie ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. Pismo GIF naruszyło zasady dwuinstancyjności i zaufania do władzy publicznej. Umorzenie postępowania w części dotyczącej nakazu zaprzestania reklamy było niezasadne.

Godne uwagi sformułowania

reklama skojarzeniowa podobieństwo logotypów zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru nie można takiemu działaniu GIF przypisać charakteru narzucającego czy przymuszającego do konkretnego rozumienia, interpretowania i stosowania niezdefiniowanych pojęć zawartych w ustawie

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Trzecki

sędzia

Wojciech Sawczuk

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu reklamy aptek, w szczególności w kontekście reklamy skojarzeniowej i podobieństwa logotypów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem farmaceutycznym i reklamą aptek. Interpretacja pojęcia reklamy może być stosowana analogicznie w innych sektorach, ale z uwzględnieniem specyfiki branży.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia reklamy, ale w specyficznym kontekście aptek, gdzie przepisy są restrykcyjne. Kwestia reklamy skojarzeniowej i podobieństwa logotypów jest interesująca z punktu widzenia marketingu i prawa.

Czy reklama batonika może być zakazaną reklamą apteki? NSA wyjaśnia, jak podobieństwo logotypów prowadzi do kar.

Dane finansowe

WPS: 45 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1148/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Trzecki
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2235/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-02-25
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 8 par. 1, art. 15, art. 105 par. 1.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2019 poz 499
art. 94a ust. 1, 2 i 3, art. 112 ust. 1 i 3, art. 129b ust.1.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2235/18 w sprawie ze skargi D. S.A. w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 24 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie nakazania zaprzestania prowadzenia niezgodnej z przepisami reklamy aptek oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 lutego 2019 r., oddalił skargę D. S.A. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 24 września 2018 r., w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia niezgodnej z przepisami reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
decyzją z 2 listopada 2017 r., Małopolski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Krakowie: stwierdził naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 499., dalej: u.p.f.), poprzez prowadzenie za pośrednictwem firmy Five Media sp. z o. o. w Warszawie w okresie od 8 stycznia - 28 lutego 2017 r. reklamowej kampanii telewizyjnej w postaci emisji spotów telewizyjnych, reklamujących produkty "D. P." reklamując w ten sposób jednocześnie 50 aptek ogólnodostępnych, które występują pod nazwą "D. o Z." na terenie województwa małopolskiego; umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki i ich działalności w sposób opisany w pkt. l decyzji wobec jej zaprzestania.; nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 45.000 złotych z tytułu naruszenia zakazu o którym mowa w art. 94a ust. 1 u.p.f. w zakresie stwierdzonego naruszenia.
Główny Inspektor Farmaceutyczny objętą skargą decyzją, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Organ wskazał, że skarżąca dopuściła się niedozwolonej reklamy działalności aptek ogólnodostępnych działających na terenie województwa małopolskiego należących do sieci aptek D. A. D. o Z., za pomocą 4 spotów reklamowych "D. p." emitowanych w ogólnopolskich stacjach telewizyjnych począwszy od 8 stycznia 2017 r. do 28 lutego 2017 r. Spoty emitowane były zgodnie z oświadczeniem skarżącej w 91 kanałach telewizyjnych.
Zdaniem organu poprzez promocję "D. P.", spółka w sposób pośredni reklamowała również działalność aptek ogólnodostępnych należących do jej sieci. Wskazał, że identyfikacja apteki lub aptek, których dotyczy reklama, może polegać w szczególności na wskazaniu logo/logotypu/marki, jaką posługują się apteki. W przedmiotowych spotach reklamowych nie wskazano konkretnych aptek sieci – D.. D. o Z., niemniej przekaz filmu pozostawał czytelny - promowane były produkty marki "D.".
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję stwierdził, że organy prawidłowo dostrzegły podobieństwo zachodzące między oznaczeniem stosowanym do "D. P." oraz "A. D. D. o Z.", które umożliwia konsumentom właściwe powiązanie reklamy konkretnego asortymentu z miejscem jego sprzedaży. Logo "D. P." oraz "D. A. D. o Z." zaprojektowane zostały w podobny sposób. Oba zawierają ten sam sygnet - tj. na białym tle charakterystyczny pomarańczowo - granatowy krzyż. Z kolei w Iogotypie, do niezmiennego elementu w postaci akronimu D.- od słów D. o Z. dodane są określenia precyzujące rodzaj oferowanej usługi, produktu lub działalności i tak w logo "D. P." zamieszczony jest dopisek "P." zaś w logo A. D. - widnieje hasło "d. o z. A.".
Za niewątpliwe wobec tego Sąd I instancji uznał, że w sprawie zaistniała tzw. reklama skojarzeniową. Podobieństwo logo "D. P." oraz "D. A. D. o Z." zasadnie, zdaniem Sądu, pozwoliło organom na przyjęcie, że wyemitowane spoty telewizyjne stanowiły informację adresowaną do pacjentów nakierowaną na zakup wymienionych produktów w konkretnych aptekach.
Sąd podzielił stanowisko organów, że skarżąca zlecając emitowanie spotów telewizyjnych prowadziła również reklamę aptek i ich działalności przez informowanie potencjalnych pacjentów o możliwości zakupu wskazanych produktów w placówkach obrotu aptecznego działających pod wspólną marką "D. A. D. o Z." na terenie województwa małopolskiego.
Wobec zasadnie stwierdzonego naruszenia WSA uznał, że również zasadnie została na stronę nałożona kara, której wysokość nie była wygórowana.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1392, dalej: p.p.s.a.).
D. S.A. w W., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
A. naruszenie prawa materialnego, to jest:
a) przepisu art. 94a ust. 1 P.f. poprzez jego błędną wykładanię polegającą na uznaniu za niedozwoloną reklamę 50 aptek ogólnodostępnych, które występują pod nazwą "D. o z." na terenie województwa małopolskiego (wskazanych w treści decyzji organu I instancji i ich działalności prowadzenie za pośrednictwem firmy F. M. Sp. z o.o. w W. w okresie od dnia 8 stycznia do dnia 28 lutego 2017 r. reklamowej kampanii telewizyjnej w postaci emisji spotów telewizyjnych, reklamujących produkty "D. P.";
b) przepisów art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1 P.f, poprzez ich błędną wykładanię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że prowadzenie za pośrednictwem firmy F. M. Sp. do dnia 28 lutego 2017 r. reklamowej kampanii telewizyjnej w postaci emisji spotów telewizyjnych, reklamujących produkty "D. P." stanowiło niedozwoloną reklamę 50 aptek ogólnodostępnych, które występują pod nazwą "D. o z." na terenie województwa małopolskiego (wskazanych w treści decyzji organu I instancji i ich działalności oraz powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 45.000 zł w związku z prowadzeniem tej reklamy;
B. naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 151 p.p.s.a poprzez jego zastosowanie i oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi pomimo, iż zaskarżona decyzja znak [...] Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 24 września 2018 r. naruszała wskazane wyżej przepisy prawa materialnego, jak również przepisy postępowania, tj.:
a) art. art. 6, 7, 11, 75 § 1, 77 § 1 i § 4, 80 i art. 107 k.p.a., oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 94a ust. 2 P.f., poprzez niedopuszczenie jako dowodów wszystkiego, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie było sprzeczne z prawem oraz brak wszechstronnej i wyczerpującej oceny materiału dowodowego w sprawie, co skutkowało błędnymi ustaleniami dotyczącymi charakteru i istoty prowadzenia za pośrednictwem firmy F. M. Sp. z o.o. w W. w okresie od dnia 8 stycznia do dnia 28 lutego 2017r. reklamowej kampanii telewizyjnej w postaci emisji spotów telewizyjnych, reklamujących produkty "D. P." a w konsekwencji do wadliwego uznania tych działań za reklamę 50 aptek ogólnodostępnych, które występują pod nazwą "D. o z." na terenie województwa małopolskiego (wskazanych w treści decyzji organu I instancji) i ich działalności,
b) art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 94a ust. 1 P.f. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na umorzeniu postępowania administracyjnego w części dotyczącej nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki i ich działalności w sposób opisany w pkt I decyzji, z uwagi na zaprzestanie prowadzenia reklamy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji znak [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Krakowie z dnia 2 listopada 2017 r. w zakresie pkt III decyzji, pomimo nieprowadzenia przez skarżącą reklamy aptek ogólnodostępnych wymienionych w pkt I ww. decyzji i ich działalności,
c) art. 15 i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz bezstronności, poprzez zajęcie merytorycznego, odmiennego od stanowiska organu I instancji w takich sprawach, stanowiska przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego rozstrzygniętego decyzją znak [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Krakowie z dnia 2 listopada 2017 r. przed wydaniem tej decyzji przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Krakowie, co miało bezpośredni wpływ na treść decyzji znak [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Krakowie z dnia 2 listopada 2017 r. poprzez przyjęcie merytorycznego stanowiska organu II instancji;
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi skutkujące brakiem wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji administracyjnych – Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 24 września 2018 r., znak [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Krakowie z dnia 2 listopada 2017 r., znak [...] - wydanych w niniejszej sprawie, a w rezultacie naruszenie art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjnie poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 24 września 2018 r., znak [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Krakowie z dnia 2 listopada 2017 r., znak [...]. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Główny Inspektor Farmaceutyczny, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem podniesione w niej zarzuty wraz z pomieszczoną w uzasadnieniu argumentacją nie podważają prawidłowości oceny rozstrzygnięć organów inspekcji farmaceutycznej, jakiej dokonał Sąd I instancji.
Na wstępie odnieść się należy do podniesionego w motywach skargi kasacyjnej, wytkniętej przez jej autora, wadliwości wyroku polegającej na błędnym powołaniu się przez Sąd I instancji "na nieistniejącą jednostkę redakcyjną art. 94a p.f. - ust, 1 tego przepisu", gdzie kasator podniósł, iż przepis ten "nie zawiera bowiem podziału na punkty, w konsekwencji nie zawiera pkt 3)".
Istotnie przepis art. 94a u.p.f. nie zawiera w swojej konstrukcji norm uszeregowanych w punktach, a jedynie zawiera kolejne ustępy dotyczące zakazu reklamy oraz prowadzonego w tym zakresie nadzoru, sprawowanego przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Również istotnie Sąd I instancji wadliwie posłużył się w swoich wywodach dotyczących przeprowadzonego postępowania dowodowego powołaną regulacją błędnie wskazując na art. 94a ust. 1 pkt 3 ustawy. Błąd ten nie miał jednakże istotnego znaczenia dla sprawy albowiem w pozostałej części swoich wywodów Sąd I instancji posługiwał się i dokonywała wykładni art. 94a ust. 1 u.p.f., zaś wywód, w którym pomieszczono błędnie wskazaną jednostkę powołanego przepisu, jednoznacznie odnosił się do istniejącej regulacji zawartej w ustępie 3 przepisu, dotyczącej kompetencji i nakazanych działań organu w przypadku stwierdzenia naruszenia zakazu, o którym mowa w ustępie 1 art. 94a u.p.f.
Wskazania natomiast wymaga w ramach analizowanej części wywodów skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji wbrew stanowisku strony, nie prowadził wywodów odnoszących się do "konkurencyjności" przepisu art. 94a ust. 2 u.p.f. względem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w aspekcie prowadzenia przez organy inspekcji postępowania dowodowego.
Odnosząc się do zarzutów pomieszczonych w petitum skargi kasacyjnej odnieść się należy w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu z punktu B ppkt c) jej petitum, w ramach którego strona podnosi naruszenie art. 15 i art. 8 § 1 k.p.a. związanego z pismem Głównego Inspektora Farmaceutycznego dotyczącym zapoznania się przez wojewódzkiego Inspektora z aktualnym orzecznictwem odnoszącym się do kwestii zakazu określonego w art. 94a u.p.f. przy rozstrzyganiu spraw w tym przedmiocie oraz powiadomienia GIF o podjętych działaniach, w którym to piśmie i wynikającymi z niego konsekwencjami strona upatruje naruszenia zasad postępowania określonych w powołanych przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a które to naruszenie skutkowało zaakceptowaniem przez Sąd I instancji istnienia wadliwych decyzji.
Jak słusznie uznał Sąd I instancji treść pisma Głównego Inspektora Farmaceutycznego nie zawierała nakazu podjęcia przez organ I instancji konkretnego rozstrzygnięcia. Pismo to zawierało w istocie polecenie dotyczące konieczności zapoznania się z aktualnym orzecznictwem i rozważnie zasadności wszczęcia postępowania w sprawie. Wbrew temu co zdaje się sugerować autor skargi kasacyjnej, nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, że rzeczone pismo nakazywało organowi niższej instancji określony kierunek rozstrzygania w sprawach w przedmiocie badania naruszenia zakazu z powołanego art. 94a ust. 1 u.p.f. Nie zmierzało również do "wymuszenia" zmiany dotychczasowego stanowiska na wojewódzkim inspektorze farmaceutycznym i narzucenia odmiennego załatwiania spraw związanych z zakazem reklam aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Jak już wskazano Główny Inspektor Farmaceutyczny wyłącznie polecił organowi I instancji zapoznanie się z aktualnym orzecznictwem związanym z zakazem reklamy, co znajduje swoje racjonalne uzasadnienie w fakcie, iż ustawa prawo farmaceutyczne nie zawiera na potrzeby ustanowionego zakazu definicji reklamy, która w sposób precyzyjny określałaby co jest, a co nie jest reklamą naruszającą zakaz z art. 94a ust. 1 ustawy.
Skoro ramy interpretacyjne dozwolonej lub zabronionej reklamy kształtowane są przez praktykę i linię orzeczniczą sądów, zasadnym było skierowanie przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, jako organ wykonujący zadania z inspekcji farmaceutycznej i organ odwoławczy (art. 112 ust. 1 i 3 u.p.f.), do organu niższej instancji zalecenia zapoznania się z aktualną linią orzeczniczą kształtującą zakres rozumienia reklamy, jako działania niedozwolonego ustawą. Nie można takiemu działaniu GIF przypisać charakteru narzucającego czy przymuszającego do konkretnego rozumienia, interpretowania i stosowania niezdefiniowanych pojęć zawartych w ustawie, a jedynie odczytywać je należy jako podejmowane działań zmierzających do ujednolicenia praktyki organów inspekcji w stosowaniu przepisów ustawy nakładających na podmioty trudniące się obrotem szeroko rozumianych produktów farmaceutycznych zakazu określonych działań w związku z prowadzoną działalnością. W konsekwencji nie można również uznać, że pismo to jako zalecenie, nie zaś nakaz konkretnego i kierunkowego rozumienia i stosowania art. 94a u.p.f. powodowało niejako bezwarunkowe narzucenie przez organ odwoławczy swojego stanowiska interpretacyjnego organowi I instancji w sprawach naruszenia zakazu reklamy.
Podsumowując brak jest podstaw do uznania, że sporne pismo Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 3 marca 2017 r, skutkowało naruszeniem zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), co czyni niezasadnym omawiany zarzut.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, tak naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania rozpoznane zostaną łącznie z uwagi na swój komplementarny charakter, który w swojej istocie zmierza do podważenia prawidłowość zarówno wyroku, jak i zaskarżonej decyzji z uwagi na błędną, w ocenie strony, interpretację art. 94a ust. 1 u.p.f. i rozumienia niedozwolonej reklamy w aspekcie stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Powołany przepis stanowi, że zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.
Jak już wskazano, ustawa prawo farmaceutyczne nie zawiera legalnej definicji reklamy apteki. Ta została wypracowana w orzecznictwie organów i sądów administracyjnych.
Dominująca i aktualna w orzeczeniach definicja określa, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. wyroki NSA: z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1710/21; z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 1243/22; z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1139/19; z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 1318/19 i inne).
Wskazania również wymaga, że wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1020/19).
Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy podzielić należy stanowisko organów i Sądu I instancji, że działania skarżącej związane z reklamą jej produktów w formie kampanii telewizyjnej prowadzonej w okresie od 8 stycznia do 28 lutego 2017 r., stanowiły niedozwoloną reklamę aptek w rozumieniu art. 94a ust. 1 u.p.f.
Za słuszne uznać należy, zaaprobowane przez Sąd I instancji, stanowisko organów, że skarżąca spółka w ramach wymienionej kampanii reklamowej (spotów reklamowych) produktów "D. P." w sposób pośredni reklamowała również działalność sieci aptek "D. A. D. o Z.".
Za trafnością tego stanowiska przemawiało, dostrzeżone przez organy, podobieństwo oznaczenia reklamowanych produktów - "D. P." z oznaczeniem punktów aptecznych - "A. D. D. o Z.". Jak słusznie stwierdziły organy i Sąd I instancji, loga "D. P." oraz "D. A. D. o Z." zaprojektowane zostały w podobny sposób. Zawierały one ten sam sygnet - na białym tle charakterystyczny pomarańczowo - granatowy krzyż zaś w logotypie do stałego elementu, jakim jest akronim części słownej loga D. o Z. "D." dodano określenia wskazujące na rodzaj oferowanej usługi, działalności lub produktu. W logo "D. P." zamieszczony jest dopisek "P." zaś w logo A. D. umieszczono hasło "d. o z. A.".
Taka konstrukcja oznaczenia produktu i sieci aptek słusznie powoduje, że ich umieszczenie w ramach reklamy umożliwi konsumentowi – nabywcy produktu jego powiązanie z konkretną apteką lub siecią aptek, jak w przypadku skarżącej. Reklama, jak zasadnie wskazał organ, przez cały czas jej trwania wyświetlała opisane logo produktu, które umieszczone było również na mikrofonie osoby występującej w spocie reklamowym. Podobieństwo logo produktu z logo sieci aptek wskazujące na unikalną i charakterystyczną markę przedsiębiorcy niewątpliwie budzić musi w odbiorcy reklamy skojarzenie pomiędzy reklamowanym produktem i podmiotem wytwarzającym i oferującym w sprzedaży rzeczone produkty.
Wobec tego za zasadną uznać należy konstatację, że skojarzeniowy charakter reklamy powodował, że zawierała ona również informację adresowaną do nabywców nakierowaną na zakup wymienionych w reklamie produktów w konkretnych aptekach.
W konsekwencji słusznym było również stwierdzenie, że emitowana w ramach kampanii reklama była niedozwoloną reklamą w rozumieniu art. 94a ust. 1 u.p.f.
Skoro zaś niewadliwie dokonano klasyfikacji emitowanych spotów reklamowych, również niewadliwie organ zastosowała art. 129b ust. 1 u.p.f., stanowiąc, że karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności.
Poczynione rozważania odnośnie zasadności stwierdzonego charakteru reklamy i jej zaklasyfikowania jako niedozwolonej, czynią równie niezasadnym zarzut z punktu B ppk b) petitum skargi kasacyjnej w ramach, którego strona podnosząc naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 94a ust. 1 u.p.f. wywodzi, że "podstawą umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie powinno być nieprowadzenie przez skarżącą reklamy aptek ogólnodostępnych wymienionych w pkt I decyzji organu I instancji i ich działalności, a nie zaprzestanie prowadzenia reklamy". Jak już stwierdzono, strona prowadziła zabronioną działalność reklamową, wobec zaś zaprzestania emisji spotów reklamowych przed wydaniem przez organ I instancji decyzji, bezprzedmiotowe było zastosowanie przez tenże organ art. 94a ust. 3 u.p.f., obligującego organ inspekcji do nakazania zaprzestanie prowadzenia niedozwolonej reklamy. Wobec tego niewadliwym było rozstrzygnięcie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Krakowie, pomieszczone w punkcie 3 jego decyzji, umarzające postępowanie w tym zakresie.
Poczynione rozważania dotyczące prawidłowości stwierdzonego naruszenia zakazu reklamowego, iż prowadzona przez stronę kampania reklamowa produktów poprzez wynikające z użytych form graficznych logotypów produktów tworzyło skojarzenie z siecią aptek "D.", czyni niezasadnym ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej, pomieszczony w punkcie B ppk a) jej petitum. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, organy w sposób kompletny ustaliły stan faktyczny w sprawie, a także zastosowały do niego właściwe przepisy prawa materialnego. Istotnie bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, czy emitowane w ramach kampanii reklamy były wyłącznie reklamą produktu, czy też z uwagi na wskazane podobieństwa logotypów sieci aptek i produktów, reklama poprzez swój skojarzeniowy charakter stanowiła niedozwoloną w rozumieniu art. 94a ust. 1 u.p.f. reklamę działalności sieci aptek.
Wskazania wymaga, że argumentacja skargi kasacyjnej odnosząca się do tego zarzutu nie wskazuje na konkretne wady postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy, w tym na dowodowy, jakie organ mógł lub powinien w ocenie strony przeprowadzić. W istocie motywy omawianego zarzuty stanowią polemikę strony opartą wyłącznie na jej przekonaniu o wyłącznym reklamowaniu produktu z wykładnią organu normy zawartej w art. 94a ust. 1 u.p.f. i zastosowaniu tego przepisu w ustalonym stanie faktycznym sprawy.
Reasumując, brak jest podstaw do stwierdzenia aby dokonując kontroli objętego skargą rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Farmaceutycznego, Sąd I instancji dopuścił się naruszenia wymienionych w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa procesowego i prawa materialnego, w konsekwencji czego zasadnie skargę strony oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI