II GSK 114/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA w Warszawie dotyczący unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy RELASTAN, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu istotnych uchybień w uzasadnieniu wyroku WSA.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Novascon Pharmaceuticals Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP o częściowym unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy RELASTAN. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów formalnych i nie odnosi się do wszystkich zarzutów skargi, co uniemożliwia kontrolę instancyjną. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Novascon Pharmaceuticals Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Urzędu Patentowego RP o częściowym unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy RELASTAN. Skarżąca kwestionowała decyzję Urzędu Patentowego oraz wyrok WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej) oraz przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, głównie z powodu istotnych uchybień w uzasadnieniu wyroku WSA. Sąd stwierdził, że uzasadnienie nie spełnia wymogów art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przedstawia w sposób wystarczający stanu sprawy, nie odnosi się do wszystkich zarzutów skargi i nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W szczególności, WSA nie ocenił w sposób wyczerpujący zarzutów dotyczących podobieństwa towarów i znaków, a także ryzyka wprowadzenia w błąd konsumenta. Z tych powodów NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że uzasadnienie WSA nie było wystarczające do oceny zarzutów dotyczących podobieństwa znaków i towarów, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie spełnia wymogów formalnych i nie odnosi się do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczących oceny podobieństwa znaków i towarów oraz ryzyka wprowadzenia w błąd. Z tego powodu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.w.p. art. 132 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej
Podstawa do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy w przypadku podobieństwa znaków i towarów, mogącego wprowadzić w błąd.
Pomocnicze
p.w.p. art. 246
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej
p.w.p. art. 247 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania przez organ.
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego przez organ.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych czynności.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego według zasad logiki i doświadczenia życiowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie wyroku WSA nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. WSA nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej. WSA nie ocenił w sposób wystarczający kwestii podobieństwa towarów i znaków.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku nie spełnia wymagań określonych w art. 141 §4 p.p.s.a., a jego treść powoduje, że orzeczenie w istocie wymyka się spod kontroli instancyjnej ograniczenie się w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia przepisu prawnego, czy też ogólnikowego powoływania poglądów doktryny lub judykatury, bez gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, nie może zastąpić opisu przebiegu operacji logicznej
Skład orzekający
Janusz Drachal
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Robotowska
sędzia
Małgorzata Rysz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, kontrola instancyjna orzeczeń, ocena podobieństwa znaków towarowych i towarów w kontekście prawa własności przemysłowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki oceny podobieństwa znaków towarowych i towarów w kontekście prawa własności przemysłowej oraz wymogów proceduralnych sądów administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa własności przemysłowej – ochrony znaków towarowych – oraz podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadnienia orzeczeń sądowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa.
“Kluczowe uchybienie WSA: Jak wadliwe uzasadnienie wyroku może zniweczyć kontrolę instancyjną w sprawie znaków towarowych.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 114/14 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2015-03-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-01-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Robotowska Janusz Drachal /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Rysz Symbol z opisem 6460 Znaki towarowe Hasła tematyczne Własność przemysłowa Sygn. powiązane VI SA/Wa 293/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-08-28 Skarżony organ Urząd Patentowy RP Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 141 §4. art. 185 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2013 poz 1410 art.132 ust.2 pkt 2, art. 246 i art. 247 ust. 2 Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędziowie NSA Anna Robotowska Małgorzata Rysz Protokolant Agata Próchniewska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Novascon Pharmaceuticals Spółka z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 293/13 w sprawie ze skargi Novascon Pharmaceuticals Spółka z o.o. w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 marca 2012 r. nr Sp. 438/11 w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz Novascon Pharmaceuticals Spółka z o.o. w Warszawie 1067 (tysiąc sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 293/13 oddalił skargę Novascon Pharmaceuticals sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 marca 2012 r. nr Sp. 438/11 w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego. Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 29 grudnia 2010 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw Boehringer Ingelheim International GmbH z siedzibą w Ingelheim, Niemcy wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowny RELASTAN R-223658 na rzecz Novascon Pharmaceuticals sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, przeznaczony do oznaczania towarów z klasy 3, 5 i 32. Wnoszący sprzeciw zażądał unieważnienia spornego prawa w części dotyczącej towarów z klasy 5 takich jak: produkty farmaceutyczne; produkty lecznicze; witaminy; minerały do celów leczniczych; mineralne dodatki do żywności; mineralne wody do celów leczniczych; preparaty wspomagające leczenie lub podnoszące odporność organizmu; suplementy diety do celów leczniczych; dietetyczne środki spożywcze; substancje dietetyczne do celów leczniczych; preparaty ziołowe; zioła lecznicze; napary lecznicze; herbatki lecznicze; produkty biobójcze; produkty biologiczne; szczepionki; surowice; produkty krwiopochodne; produkty biotechnologiczne; wyroby medyczne; materiały do leczenia zębów; żywność dla niemowląt; plastry; materiały opatrunkowe; środki sanitarne do celów medycznych; środki odkażające; produkty weterynaryjne; środki do zwalczania robactwa; fungicydy; herbicydy; produkty chemiczne przeznaczone dla nauk medycznych; preparaty diagnostyczne do celów medycznych. Zdaniem strony wnoszącej sprzeciw, sporny znak jest podobny do znaków towarowych: RELESTAT-154958, RELESTAT-156770, RELESTAT CTM- 001941434 oraz RELESTAT CTM-002155844, do których jest uprawniona, przeznaczonych do oznaczania "farmaceutycznych preparatów oftalmologicznych do leczenia alergicznego zapalenia spojówek" ujętych w klasie 5. W ocenie strony, w sprawie zachodzą kumulatywnie przesłanki wykluczające udzielenie prawa ochronnego na znak późniejszy określone w art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej, tj. podobieństwo znaków, podobieństwo towarów oraz możliwość spowodowania błędu wśród odbiorców co do pochodzenia towarów. W odpowiedzi na sprzeciw, uprawniony ze spornego prawa ochronnego uznał sprzeciw za bezzasadny. W jego ocenie, porównywane oznaczenia nie są do siebie podobne w stopniu wywołującym ryzyko konfuzji, nie zachodzi również podobieństwo towarów. Wskazał, że sporny znak stanowi fantazyjną kompozycję określenia "stan relaksu", będzie zatem budził odmienne skojarzenia koncepcyjne. Uprawniony podniósł ponadto, że poza produktami farmaceutycznymi sporny znak towarowy przeznaczony jest także do oznaczania innych towarów w klasie 5, które różnią się od towarów zawartych w wykazie znaków przeciwstawionych tj. farmaceutycznych preparatów oftalmologicznych do leczenia alergicznego zapalenia spojówek. Decyzją z dnia 15 marca 2012 r. Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej - Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; obecnie t.j. Dz. U. z 2013 r. poz.1410 (powoływana jako: p.w.p.) oraz art. 100 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo ochronne na znak towarowy RELASTAN o numerze R- 223658 w części dotyczącej towarów w klasie 5: preparatów farmaceutycznych, produktów leczniczych, minerałów do celów leczniczych, mineralnych wód do celów leczniczych, preparatów wspomagających leczenie lub podnoszących odporność organizmu, suplementów diety do celów leczniczych, substancji dietetycznych do celów leczniczych, preparatów ziołowych, ziół leczniczych, naparów leczniczych, herbatek leczniczych, szczepionek, produktów weterynaryjnych, w pozostałej części sprzeciw oddalił. W uzasadnieniu organ wskazał, iż znaki towarowe RELESTAT przeznaczone są do oznaczania farmaceutycznych preparatów oftalmologicznych do leczenia alergicznego zapalenia spojówek, podczas gdy sporny znak towarowy przeznaczony jest ogólnie do oznaczania produktów farmaceutycznych oraz produktów leczniczych. Produkty farmaceutyczne oraz produkty lecznicze to określenia bardzo ogólne obejmujące farmaceutyczne preparaty oftalmologiczne do leczenia alergicznego zapalenia spojówek, stąd wniosek, że porównywane znaki w części przeznaczone są do oznaczania identycznych towarów w klasie 5. Zawarte w wykazie znaku spornego minerały do celów leczniczych, mineralne wody do celów leczniczych, preparaty wspomagające leczenie lub podnoszące odporność organizmu, suplementy diety do celów leczniczych, substancje dietetyczne do celów leczniczych, preparaty ziołowe, zioła lecznicze, napary lecznicze, herbatki lecznicze, szczepionki, produkty weterynaryjne organ uznał za towary podobne do towarów zawartych w wykazie znaków przeciwstawionych. Organ stwierdził bowiem, że wszystkie te towary mogą mieć zastosowanie w leczeniu oczu oraz są oferowane w tych samych punktach sprzedaży tj. w aptekach. Towary te mogą być wykorzystywane jako środki wzajemnie się uzupełniające w leczeniu schorzeń oczu. W ocenie organu, pozostałe towary z klasy 5 objęte zakresem ochrony spornego znaku towarowego tj.: witaminy; mineralne dodatki do żywności; dietetyczne środki spożywcze; produkty biobójcze; produkty biologiczne; surowice; produkty krwiopochodne; produkty biotechnologiczne; wyroby medyczne; materiały do leczenia zębów; żywność dla niemowląt; plastry; materiały opatrunkowe; środki sanitarne do celów medycznych; środki odkażające; środki do zwalczania robactwa; fungicydy; herbicydy; produkty chemiczne przeznaczone dla nauk medycznych; preparaty diagnostyczne do celów medycznych - nie są podobne do towarów z klasy 5 objętych zakresem ochrony znaków przeciwstawionych. Należą bowiem do różnych i rozróżnialnych przez odbiorców grup towarów o odmiennym przeznaczeniu (nie są przeznaczone do leczenia spojówek), które nie konkurują ze sobą jak również nie można ich uznać za komplementarne. Organ zaznaczył, że dokonując oceny podobieństwa towarów brał pod uwagę zakres ochrony porównywanych znaków w takiej postaci, w jakiej zostały one wpisane do rejestru. Bez wpływu na tę ocenę pozostawała podnoszona przez uprawnionego ze spornego znaku okoliczność, że znak ten używany jest w obrocie tylko do oznaczania suplementów diety. Na podstawie analizy podobieństwa oznaczeń Urząd Patentowy stwierdził, że sporny znak towarowy RELASTAN oraz przeciwstawione mu znaki towarowe, zwłaszcza dwa słowne znaki towarowe RELESTAT R-154958 oraz CTM-001941434 są podobne w stopniu mylącym. Urząd argumentował, że porównywane znaki towarowe są znakami słownymi, co oznacza, że wizualna ocena podobieństwa dotyczy samych wyrazów, które nie znajdują się we wzajemnym oddziaływaniu z elementami graficznymi. Wskazał, że znaki te składają się z ośmiu liter, z których 6 takich samych umieszczonych jest w tym samym porządku. W ocenie organu, identyczne człony "REL" oraz "STA" występujące w porównywanych znakach powodują, że oznaczenia wykazują podobieństwo na płaszczyźnie wizualnej. Znaki różnią się zaledwie dwiema literami w środku i na końcu tj.: samogłoskami E/A oraz spółgłoskami T/N. Wskazane różnice, wobec istniejących podobieństw pomiędzy znakami są tak niewielkie, że znaki jako całość wywierają podobne ogólne wrażenie. Te same przyczyny powodują, że znaki są podobne w warstwie fonetycznej. Każdy ze znaków stanowi homogeniczną i spójną całość pozbawioną konkretnego znaczenia w języku polskim, które mogłoby neutralizować ich podobieństwo. Zdaniem organu, analiza porównywanych znaków według ich cech wspólnych dowodzi, że cechy te mogą prowadzić do pomylenia znaków, gdyż oznaczenia postrzegane jako całość wywołują wrażenie podobieństwa i kreują ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Równoległe istnienie na rynku porównywanych znaków towarowych mogłoby budzić niepotrzebne wątpliwości wśród potencjalnych odbiorców oraz skutkować konfliktem interesów firm. Organ przyjął, że potencjalnymi odbiorcami towarów, do oznaczenia których sporny znak został przeznaczony, są nie tylko specjaliści, ale każdy, kto wymaga leczenia lub pragnie uzupełnić dietę. Może to być osoba starsza lub osłabiona o obniżonym poziomie uwagi. Towary te można nabyć bez recepty. Pomimo, że są sprzedawane w aptece, za pośrednictwem farmaceuty, nie można wykluczyć wykorzystania innych kanałów dystrybucji np. sprzedaży przez Internet. Nawet jeśli odbiorca jest dostatecznie uważny z uwagi na ryzyko nieprawidłowego użycia produktów, to daleko idąca zbieżność przeciwstawionych znaków towarowych może prowadzić do ich pomylenia. Z omówionych względów organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki do unieważnienia prawa ochronnego w części dotyczącej towarów identycznych i podobnych, gdyż jedynie w odniesieniu do tych towarów zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd ze względu na podobieństwo porównywanych znaków w warstwie wizualnej i fonetycznej. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Novascon Pharmaceuticals sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wniosła o uchylenie decyzji Urzędu Patentowego w zakresie, w jakim unieważnia ona prawo ochronne na znak towarowy RELASTAN R-223658 dla części towarów w klasie 5 oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., poprzez brak całościowej oceny stanu faktycznego, dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, dokonanie oceny w zakresie przesłanek określonych w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego oraz brak należytego uzasadnienia decyzji. Zdaniem strony, błędne było w szczególności przyjęcie identyczności i podobieństwa towarów oraz podobieństwa oznaczeń. Według skarżącej, nie przeprowadził wszechstronnej analizy podobieństwa towarów, nie wziął bowiem pod uwagę fundamentalnych różnic wynikających z ich statusu prawnego, przeznaczenia i właściwości, zbagatelizował ponadto różnice pomiędzy przeciwstawionymi znakami w sferze konceptualnej i fonetycznej, co wskazuje na wadliwość poczynionych ustaleń. Zarzucono również, że organ nie uwzględnił wskazanych przez stronę okoliczności sprawy istotnych dla oceny występowania ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów oznaczonych porównywanymi znakami od tego samego przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd zaaprobował stanowisko organu, co do identyczności części towarów, objętych wykazami porównywanych znaków przytaczając przedstawioną w zaskarżonej decyzji argumentację, iż produkty farmaceutyczne oraz produkty lecznicze to określenia ogólne, obejmujące swym zakresem również farmaceutyczne preparaty oftalmologiczne do leczenia alergicznego zapalenia spojówek. WSA zaznaczył przy tym, że organ prawidłowo brał pod uwagę zakres ochrony porównywanych znaków w takiej postaci, w jakiej zostały one wpisane do rejestru. Sąd zaznaczył przy tym, iż skoro w rozpoznawanej sprawie wykaz towarów objętych prawem z rejestracji spornego znaku był ogólny, organ zobligowany był do pojmowania i oceny towarów w sposób szeroki. W tej sytuacji, okoliczność, że znak sporny używany jest w obrocie tylko do oznaczania suplementów diety pozostawała bez wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny jako prawidłowe przyjął także stanowisko organu, iż część towarów zawartych w wykazie znaku spornego tj.: minerały do celów leczniczych, mineralne wody do celów leczniczych, preparaty wspomagające leczenie lub podnoszące odporność organizmu, suplementy diety do celów leczniczych, substancje dietetyczne do celów leczniczych, preparaty ziołowe, zioła lecznicze, napary lecznicze, herbatki lecznicze, szczepionki, produkty weterynaryjne, należy uznać za podobne do towarów zawartych w wykazie znaków przeciwstawionych, bowiem mogą one mieć zastosowanie w leczeniu oczu, są oferowane w tych samych punktach sprzedaży i mogą być wykorzystywane jako środki wzajemnie się uzupełniające. Zdaniem WSA, Urząd Patentowy prawidłowo dokonał również oceny podobieństwa porównywanych znaków na różnych płaszczyznach postrzegania - wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej uwzględniając dominujące elementy oznaczeń oraz wrażenie, jakie znaki postrzegane całościowo wywierają na przeciętnym odbiorcy. Trafnie przyjął, że sama powtarzalność poszczególnych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Sąd podkreślił, że przyjęte przez organ kryteria oceny są zgodne z dotychczasowym orzecznictwem i poglądami piśmiennictwa. W ocenie Sądu, prawidłowy był również wynikający z przeprowadzonej analizy wniosek, że porównywane znaki są podobne w stopniu mylącym. Organ trafnie przyjął, iż wizualna ocena podobieństwa porównywanych słownych znaków towarowych odnosi się wyłącznie do samych wyrazów, które nie znajdują się we wzajemnej relacji z elementami graficznymi. Trafnie też stwierdził, że wskazane różnice, wobec istniejących podobieństw są nieznaczne, co powoduje, że znaki te jako całość wywierają podobne ogólne wrażenie w warstwie wizualnej. WSA podzielił pogląd organu, że porównywane znaki mają także podobną wymowę. Co do płaszczyzny znaczeniowej, Sąd zaaprobował stanowisko organu, iż znaki stanowią homogeniczną i spójną całość bez konkretnego znaczenia w języku polskim, które mogłoby neutralizować występujące pomiędzy nimi podobieństwo w warstwie wizualnej i fonetycznej. Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ zasadnie przyjął jako punkt odniesienia krąg potencjalnych odbiorców towarów, do którego nie należą wyłącznie specjaliści, ale wszystkie osoby wymagające leczenia lub pragnące uzupełnić dietę poprzez użycie towarów, do których oznaczenia sporny znak został przeznaczony. Sąd zaaprobował argumentację organu, zgodnie z którą może to być osoba starsza lub osłabiona o obniżonym poziomie uwagi oraz, że nie można wykluczyć innych kanałów dystrybucji, niż tylko sprzedaż w aptece, skoro towary te można nabyć bez recepty. Nawet jeśli odbiorca jest dostatecznie uważny z uwagi na ryzyko nieprawidłowego użycia towarów, to daleko idąca zbieżność przeciwstawionych znaków towarowych może prowadzić do ich pomylenia. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, zebrał w sposób wyczerpujący i ocenił cały materiał dowodowy, ustosunkował się do wszystkich twierdzeń strony, a także wystarczająco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Novascon Pharmaceuticals sp. z o.o. Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie - w razie uznania zarzutu naruszenia prawa materialnego za zasadny - o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (powoływana jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki podobieństwa znaków, podobieństwa towarów oraz powstania ryzyka wprowadzenia w błąd konsumenta co do pochodzenia towarów od konkretnego przedsiębiorcy; 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu rażącego naruszenia przez Urząd Patentowy RP art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego załatwienia sprawy, w szczególności w zakresie koniecznym do wyczerpującego zbadania, czy miało miejsce podobieństwo towarów i znaków w stopniu mogącym wprowadzić konsumenta w błąd w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. - art. 145 §1 pkt 1 lit. a i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja naruszyła powołane przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy; - art. 141 §4 p.p.s.a. polegające na braku szczegółowego i pełnego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p oraz na przedstawieniu stanu faktycznego z pominięciem szeregu istotnych okoliczności sprawy objętych postępowaniem administracyjnym, co doprowadziło do zawężenia granic rozpoznania niniejszej sprawy, a czego następstwem był brak wyjaśnienia szeregu istotnych okoliczności sprawy, skutkujący wydaniem wyroku w oparciu o stan faktyczny nieadekwatny do przedmiotu sprawy. Uzasadniając sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. strona podniosła, iż w rozpatrywanej sprawie podobieństwo znaków zostało ocenione na podstawie warstwy wizualnej z pominięciem różnic w warstwie znaczeniowej i fonetycznej. WSA nie uwzględniał ponadto powołanego w skardze orzecznictwa wskazującego, iż przy znakach średniej długości różnica dwóch liter jest wystarczająca dla uznania o braku podobieństwa między znakami. W odniesieniu do przesłanki podobieństwa towarów wnosząca skargę kasacyjną wskazała, iż zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej należało wziąć pod uwagę wszystkie relewantne czynniki odnoszące się do sprzedaży i obrotu towarami. Czynniki te powinny uwzględniać naturę towarów, ich przeznaczenie oraz metodę ich użycia (wyrok w sprawie C-39/97 Canon Kabushiki Kaisha y. Metro - Goldwyn - Mayer Inc.). W rozpatrywanej sprawie znaki towarowe RELESTAT zostały przeznaczone wyłącznie dla oznaczania farmaceutycznych preparatów oftalmologicznych do leczenia alergicznego zapalenia spojówek. Dotyczą one więc wąskiej rodzajowo grupy produktów farmaceutycznych, które dodatkowo zostały zastrzeżone jedynie do jednego, ściśle określonego wskazania terapeutycznego oraz są produktami sprzedawanymi na receptę. Zdaniem strony, znaki RELESTAT powinny być zatem rozpatrywane jako przeszkoda w udzieleniu ochrony późniejszym znakom w bardzo wąskim kontekście specjalizacji towarów, dla których zostały zarejestrowane, a także dla wąskiego kręgu odbiorców. Strona argumentowała, iż w objętej kontrolą decyzji, jak również w wyroku Sądu I instancji błędnie przyjęto, że wyspecjalizowane preparaty oftalmologiczne, stosowane wyłącznie w przypadku alergicznego zapalenia spojówek, powinny być utożsamione z szeroką kategorią produktów farmaceutycznych. Ocena podobieństwa towarów z klasy 5 powinna uwzględniać okoliczność, iż towary występujące w tej samej klasie towarowej Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług nie muszą zostać uznane za podobne. Klasyfikacja ma bowiem charakter pomocniczy, służy wyłącznie celom administracyjnym i nie stanowi wystarczającej podstawy do konkluzji o podobieństwie towarów i usług. Wnosząca skargę kasacyjna powołała się na orzecznictwo, zgodnie z którym klasa 5 stanowi szeroką kategorię, obejmującą towary, które mogą się od siebie różnić. W rezultacie, przynależność leków do tej samej ogólnej kategorii towarów pozwala na stwierdzenie jedynie nieznacznego stopnia podobieństwa leków. W zakresie, w jakim konsument poszukuje przede wszystkim towaru lub usługi mogących zaspokoić jego specyficzne potrzeby, celowość danego towaru lub danej usługi ma istotny wpływ na dokonywany przez niego wybór. Biorąc pod uwagę, że konsumenci stosują kryterium celowości lub przeznaczenia przed każdym zakupem, ma ono pierwszorzędne znaczenie przy definiowaniu podkategorii towarów lub usług. Celowość i przeznaczenie produktu terapeutycznego wyrażone są natomiast w jego wskazaniach terapeutycznych (tak też wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 15 rudnia 2010 r. w sprawie T-331/09). Wnosząca skargę kasacyjną zwróciła uwagę, że pojęcie leku definiuje art. 2 pkt 32 ustawy - Prawo farmaceutyczne, zgodnie z którym są to substancje lub mieszaniny substancji, przedstawiane jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawane w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne. Natomiast większość towarów z klasy 5 znaku RELASTAN to produkty objęte przepisami ustawy z dnia 25 sierpnia 2008 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Ustawa zawiera definicję takich produktów, jak "suplement diety" (art. 3 ust. 3 pkt 39), czy "środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego". Towary oznaczane porównywanymi znakami mimo, że zawarte w tej samej klasie, rządzą się więc różnymi reżimami prawnymi oraz podlegają pod kontrolę różnych organów administracji , co pośrednio potwierdza ich różny charakter oraz brak podobieństwa między nimi. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, z tych samych względów, za błędne uznać należy ustalenia Sądu I instancji odnośnie do podobieństwa do towarów zawartych w wykazie znaków przeciwstawionych, takich towarów jak np.: preparaty podnoszące odporność organizmu, substancje dietetyczne do celów leczniczych, szczepionki, czy herbatki lecznicze. Wskazując na powyższe, skarżąca kasacyjnie zarzuciła organowi oraz Sądowi I instancji stosowanie niejasnych i wewnętrznie sprzecznych kryteriów w zakresie oceny podobieństwa spornych towarów. Świadczy o tym - jej zdaniem - uznanie za podobne preparatów farmaceutycznych do leczenia alergicznego zapalenia spojówek i suplementów diety, które w świetle definicji ustawowej nie mogą służyć do celów leczniczych, a jednocześnie stwierdzenie braku podobieństwa do takich towarów, jak witaminy oraz dietetyczne środki spożywcze. Strona podniosła, iż biorąc pod uwagę definicję środka spożywczego zawartą w art. 3 ust. 3 pkt 43 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, to tak określony towar wykazuje w większym stopniu właściwości lecznicze, niż suplement diety. Jako błędne strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała również dokonane przez organ i zaaprobowane przez Sąd I instancji ustalenie, iż znaki RELESTAT zarejestrowane zostały dla leczenia schorzeń oczu jako takich, a nie wyłącznie dla leczenia alergicznego zapalenia spojówek. Jednocześnie strona zaznaczyła, że nawet pomijając kwestie szczegółowe związane z przyjętą jednostką chorobową, żaden preparat poprawiający odporność nie zapobiega powstawaniu typowych schorzeń oczu (np. zaćmy, jaskry, bielma), ani schorzeniom alergologicznym. Substancje dietetyczne nie mają zastosowania w jakichkolwiek chorobach oczu, podobnie nie można się na nie zaszczepić, ani leczyć ich herbatkami leczniczymi. W odniesieniu do przewidzianej w art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. przesłanki ryzyka wprowadzenia w błąd potencjalnego konsumenta co do pochodzenia towarów, wnosząca skargę kasacyjną zakwestionowała przyjęty przez organ i zaakceptowany przez Sąd I instancji model odbiorcy. Wskazała, że potencjalny konsument powinien być postrzegany jako osoba należycie poinformowana, uważna i rozsądna, przy czym przeciętny poziom uwagi (spostrzegawczości i ostrożności) konsumenta będzie się różnić w zależności od kategorii towarów i usług. Towary, do których oznaczenia porównywane znaki zostały przeznaczone różnią się właściwościami, przeznaczeniem, sposobem użycia oraz rządzą się różnymi reżimami prawnymi. Znakiem RELESTAT oznaczone są produkty lecznicze sprzedawane wyłącznie na receptę, co powoduje, że inne są sposoby jego dystrybucji. Przeciętnym konsumentem jest w tym przypadku osoba o wyższym poziomie wiedzy na temat produktów leczniczych (lekarz, farmaceuta), niż odbiorcy produktów, które wykazują głównie właściwości odżywcze. Zdaniem strony, krąg potencjalnych odbiorców obu rodzajów produktów nie jest więc tożsamy, tym samym ryzyko wprowadzenia w błąd jest wykluczone. Motywując podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego strona podniosła, że Urząd Patentowy dokonał błędnych ustaleń faktycznych. Wadliwie ocenił podobieństwo porównywanych znaków pomijając odmienność warstwy koncepcyjnej i fonetycznej oznaczeń oraz okoliczność, iż przy znakach średniej długości różnica dwóch liter jest wystarczająca do przyjęcia braku podobieństwa między znakami. Zdaniem strony, Urząd wadliwie też ustalił, że między towarami, dla których porównywane znaki zostały zarejestrowane istnieje podobieństwo, a tym bardziej identyczność, o jakiej mowa w art.132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Wadliwe były również - według strony - ustalenia prowadzące do stwierdzenia zaistnienia przesłanki wprowadzenia w błąd potencjalnego konsumenta co do pochodzenia towarów od konkretnego przedsiębiorcy. Strona argumentowała, iż przeciętny polski konsument, jako osoba uważna, świadoma i zorientowana w zakresie wyboru produktów mających znaczenie dla funkcjonowania jej organizmu, będzie w stanie odróżnić farmaceutyczny preparat oftalmologiczny do alergicznego zapalenia spojówek od suplementu diety, preparatu ziołowego, czy substancji dietetycznej, które są przeznaczone do uzupełniania codziennej diety. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, dostrzeżenie przez Sąd I instancji wskazanych naruszeń skutkować powinno uwzględnieniem skargi. Uzasadniając twierdzenie o zaistnieniu naruszenia art. 141 §4 p.p.s.a. kasator zarzucił dodatkowo, iż w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji brak jest szczegółowego i pełnego odniesienia się do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. oraz do naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem strony, WSA zbyt lakonicznie odniósł się do zakresu ochrony porównywanych znaków. Sąd ten nie dopatrzył się bowiem, że produkty oznaczane znakiem RELASTAN rządzą się innym reżimem prawnym, niż produkty oznaczane znakami RELESTAT oraz poddane zostały pod kontrolę innych organów administracji publicznej, nie odniósł się również w sposób wystarczający do przeprowadzonej przez organ oceny podobieństwa przeciwstawionych znaków w płaszczyźnie fonetycznej, wizualnej i konceptualnej. Ponadto, w odniesieniu do powołanego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania WSA ograniczył się w istocie do stwierdzenia, że zarzut ten jest nieuzasadniony. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Boehringer Ingelheim International GmbH, występująca w charakterze uczestnika postępowania, wniosła o oddalenie tej skargi oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Spółka podtrzymała dotychczasowe stanowisko, a w odniesieniu do argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że wykaz towarów w klasie 5, dla których oznaczenia sporny znak towarowy został przeznaczony nie zawiera konkretnych wskazań terapeutycznych. Choroba oczu wywołana alergenami pozostaje chorobą oczu, którą można zwalczać różnymi środkami leczniczymi. Ponadto, nawet należycie poinformowany i rozsądny konsument łatwo ulega sugestii, że daną nazwę już zna, co wykorzystują producenci wybierając oznaczenia dla swoich nowych towarów, i poprzez tę "znajomość" dokonuje wyborów zakupowych, także w odniesieniu do suplementów diety. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje jednak żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania sądowego prowadzonego przez WSA w Warszawie, która nakazywałaby zakończyć sprawę już na tym etapie postępowania kasacyjnego. W ramach środka odwoławczego zarzucono natomiast Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p przez błędną jego wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., art. 145 §1 pkt 1 lit. a i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 §4 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagały zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty o charakterze procesowym, prowadzące do podważenia stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Dopiero bowiem stwierdzenie, że przyjęty stan faktyczny jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, pozwala przejść do kontroli procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2010, s. 419). Przystępując do analizy zaskarżonego wyroku w kontekście wskazanych zarzutów procesowych Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jego uzasadnienie nie spełnia wymagań określonych w art. 141 §4 p.p.s.a., a jego treść powoduje, że orzeczenie w istocie wymyka się spod kontroli instancyjnej. Zgodnie art. 141 §4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku zajmuje wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podstawa prawna rozstrzygnięcia obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. Powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia powinno mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez stronę postępowania i ewentualnie przez sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Uzasadnienie wyroku ma dawać rękojmię, iż sąd dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, ma też umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę przesłanek, którymi kierował się sąd niższej instancji, a w razie wątpliwości umożliwić ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej i innych skutków prawnych wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie wielokrotnie zwracał uwagę, że ograniczenie się w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia przepisu prawnego, czy też ogólnikowego powoływania poglądów doktryny lub judykatury, bez gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, nie może zastąpić opisu przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęty kierunek interpretacji i zastosowania przepisu prawa w okolicznościach konkretnej sprawy (por. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I GSK 685/09, z dnia 9 stycznia 2013 r. II GSK 1934/11). Sąd ten podkreślał również, że jeżeli w uzasadnieniu wyroku wojewódzki sąd administracyjny ogranicza się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prostej akceptacji, nie służy to realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje: kontrolę rekonstrukcji norm proceduralnych stanowiących podstawę oceny realizacji przez organ prawnych wymogów ustalania faktów, kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia, w tym również w zakresie dotyczącym kontroli wykładni prawa przeprowadzonej przez organ; przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński: Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010). Wśród niezbędnych składników uzasadnienia wyroku przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wymienia obowiązek przedstawienia zwięzłego stanu sprawy. Obowiązek ten obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Ocena pozytywna oznacza, że ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez sąd. Obowiązek przyjęcia określonego stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji wynika bezpośrednio ze zdania drugiego art. 188 p.p.s.a., a także art. 183 § 1 w związku z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Jeżeli bowiem w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia przepisów postępowania albo zarzut ten okazał się bezzasadny, to zgodność wyroku z prawem materialnym sąd kasacyjny bada w oparciu o stan faktyczny, który przyjął sąd pierwszej instancji. Uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno w związku tym zawierać ocenę stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1830/12). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi obecnie wątpliwości, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia sądu I instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kwestię tę przesądziła uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3 (36), poz. 39). Jak podkreślono w uzasadnieniu powołanej uchwały, dokonując kontroli legalności sąd administracyjny nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza, jeżeli ustalenia te są kwestionowane przez stronę postępowania. Stanowisko sądu co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego - w przypadku sporu w tym zakresie pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego - powinno zawierać odniesienia do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i skarżącego oraz wyjaśniać, dlaczego argumenty jednej ze stron uznaje za prawidłowe, a inne nie. Tak przeprowadzona ocena stanu faktycznego sprawy pozwala stronom postępowania sądowego poznać sposób rozumowania i argumentacji sądu, a w dalszej perspektywie umożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej. Wskazać także należy, że do ustawowych wymogów uzasadnienia wyroku należy przedstawienie zarzutów podniesionych w skardze. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wymóg przedstawienia zarzutów podniesionych w skardze nie może ograniczać się jedynie do ich przytoczenia, ale oznacza także konieczność odniesienia się do nich przy wyjaśnianiu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Odnosząc te uwagi do zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sposób niewystarczający został w nim przedstawiony stan sprawy, nie wyjaśniono podstawy rozstrzygnięcia i nie odniesiono się do większości zarzutów skargi. Uchybienia te są na tyle istotne, że uniemożliwiają dokonanie kontroli instancyjnej objętego skargą kasacyjną rozstrzygnięcia. Przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była decyzja o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy w części odnoszącej się do niektórych towarów objętych prawem wynikającym z rejestracji, wydana na podstawie art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p. Przeprowadzenie kontroli sądowej w tej sprawie wymagało zatem dokonania przez Sąd pierwszej instancji oceny zgodności z prawem ustaleń organu co do okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy z punktu widzenia przesłanek przewidzianych w tym przepisie. W skardze zarzucono, iż dokonane przez organ ustalenia co do podobieństwa towarów objętych wykazami porównywanych znaków są błędne, gdyż nie uwzględniają okoliczności, że towary te, pomimo, iż należą do tej samej klasy według klasyfikacji nicejskiej, w sposób zasadniczy różnią się od siebie, gdyż inny jest ich status prawny, funkcja i przeznaczenie. Według przedstawionej przez stronę skarżącą argumentacji, wąskie ujęcie ochrony wynikającej z rejestracji znaków przeciwstawionych prowadzi do wniosku, że za towary identyczne uznać można wyłącznie farmaceutyczne preparaty oftalmologiczne do leczenia alergicznego zapalenia spojówek, nie zaś wszystkie produkty farmaceutyczne. W powołanym przez stronę orzecznictwie dostrzega się, że mogą występować między towarami należącymi do klasy 5 klasyfikacji nicejskiej istotne różnice, które powinny być brane pod uwagę przy ocenie podobieństwa towarów w przypadku konfliktu praw ochronnych wynikających z rejestracji znaków towarowych. Nieznaczny poziom podobieństwa towarów i średni stopień podobieństwa stosowanych do nich oznaczeń wobec podwyższonego poziomu uwagi w kręgu odbiorców towarów należących do tej klasy eliminuje ryzyko powstania w świadomości odbiorcy błędnego przekonania o pochodzeniu towarów od tego samego przedsiębiorcy (wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 15 grudnia 2010 r. T-331/09). Sąd rozpatrujący sprawę w pierwszej instancji nie przedstawił swojego stanowiska wobec wskazanych argumentów strony. Powołał się jedynie na ustalenia organu, iż skoro zawarte w wykazie spornego znaku produkty farmaceutyczne i produkty lecznicze stanowią kategorię szerszą, obejmującą farmaceutyczne preparaty oftalmologiczne do leczenia alergicznego zapalenia spojówek, do oznaczenia których przeznaczone są znaki przeciwstawione, to w tej części porównywane znaki przeznaczone są do oznaczania towarów identycznych. Potwierdził również w ślad za organem, iż w pozostałym zakresie, co do którego sporny znak towarowy został unieważniony, towary przewidziane w wykazie spornego znaku są podobne do towarów przypisanych do znaków przeciwstawionych. Przyczyny przyjęcia przez Sąd tych ustaleń nie zostały przy tym wyjaśnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął w swych rozważaniach istotną dla wyniku rozpatrywanej sprawy i podnoszoną przez skarżącego okoliczność, iż obok produktów farmaceutycznych i leczniczych w wykazie towarów spornego znaku znajduje się szereg innych towarów, a część spośród nich, również w ocenie organu, nie spełnia przewidzianego w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. kryterium podobieństwa towarów. Ocena prawidłowości dokonanej przez organ kwalifikacji towarów wymagała ustosunkowania się do przyjętych kryteriów podziału (kryterium sposobu dystrybucji oraz kryterium przeznaczenia - rozumianego jako wykorzystanie do zaspokojenia tych samych potrzeb tj. użycie do komplementarnego i uzupełniającego leczenia tego samego lub podobnego schorzenia narządu wzroku) oraz do wyników ich zastosowania do konkretnych kategorii towarów, w tym minerałów do celów leczniczych, mineralnych wód do celów leczniczych, preparatów wspomagających leczenie lub podnoszących odporność organizmu, suplementów diety do celów leczniczych, substancji dietetycznych do celów leczniczych, preparatów ziołowych, ziół leczniczych, naparów leczniczych, herbatek leczniczych, szczepionek i produktów weterynaryjnych - z uwzględnieniem ich specyfiki. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się także do przedstawionej w skardze, istotnej z tego punktu widzenia argumentacji, zgodnie z którą okoliczność, że rozpatrywane towary mogą być stosowane w tym samym czasie i przez tego samego konsumenta, nie jest wystarczająca do uznania ich za komplementarne, ponieważ związek taki zachodzi wyłącznie wtedy, gdy jedne towary są nieodzowne lub istotne do użycia drugich. Sąd I instancji nie wyjaśnił również z jakiego powodu przyjął, że organ w sposób prawidłowy dokonał ustalenia, iż wody mineralne, suplementy diety, herbatki ziołowe, szczepionki i produkty weterynaryjne, w odróżnieniu od mineralnych dodatków do żywności i dietetycznych środków spożywczych, mogą być stosowane pomocniczo do leczenia schorzeń objętych przeznaczeniem towarów, do oznaczenia których - zgodnie z prawem wynikającym z rejestracji - służyć mają znaki RELESTAT. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest również argumentacji, która uzasadniałaby przyjęcie przez Sąd stanowiska co do prawidłowości ustaleń organu dotyczących podobieństwa porównywanych znaków towarowych w sferze koncepcyjnej. Również w tym zakresie, ze względu na zarzuty skarżącej, Sąd powinien przedstawić swoją ocenę z uwzględnieniem wielości i różnorodności towarów, do których odnosi się znak sporny w zakresie objętym unieważnieniem. Współzależność pomiędzy towarem, a jego oznaczeniem może bowiem - w niektórych przypadkach - wpływać na odbiór znaku towarowego w warstwie koncepcyjnej. W ramach kontroli legalności działania organu w rozpatrywanej sprawie należało więc ustosunkować się do tego, czy w odniesieniu do niektórych kategorii towarów przewidzianych w wykazie znaku spornego np. mineralnych wód do celów leczniczych, suplementów diety do celów leczniczych, preparatów ziołowych, naparów leczniczych i herbatek leczniczych może znajdować uzasadnienie argument, że sporny znak towarowy RELASTAN stanowi fantazyjną kompozycję przywodzącą na myśl "stan relaksu". W razie twierdzącej odpowiedzi na to pytanie, pominięcie tej kwestii w ustaleniach organu, wskazywałoby na wystąpienie uchybienia, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Pamiętać należy bowiem, że ewentualne istotne różnice pomiędzy porównywanymi znakami w warstwie koncepcyjnej mogą niwelować podobieństwo oznaczeń w warstwie wizualnej i fonetycznej, a w ten sposób ograniczać ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorcy co do pochodzenia towarów, szczególnie, że w przypadku towarów z rynku farmaceutycznego mamy do czynienia z odbiorcą o podwyższonym poziomie uwagi (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 1010/09). Z omówionych względów zasadny okazał się podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 §4 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przedstawił swojej oceny co zarzutu naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji brak było podstaw do oceny prawidłowości przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł przejść do skontrolowania procesu subsumcji stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego, co powoduje, że odnoszenie się do podniesionych w ramach środka odwoławczego zarzutów naruszenia art. 132 ust.2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię byłoby przedwczesne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI