II GSK 1139/24

II GSK 1139/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Kamiński
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 940/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-01-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art. 130 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2015 poz 541
art. 7 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 940/23 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr SKO.K/41.3/1327/2023/15027/AW w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 940/23, oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr SKO.K/41.3/1327/2023/15027/AW w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
I
Decyzją z dnia 15 grudnia 2022 r. Starosta T. (dalej: Starosta, organ I instancji) - działając na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541; dalej: ustawa zmieniająca z 2015 r.) - zatrzymał M. K. (dalej: skarżący, strona) prawo jazdy kategorii B.
Starosta wskazał, że w dniu 4 listopada 2022 r. wpłynął wniosek Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wobec przekroczenia przez skarżącego 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wobec tej informacji, Starosta na podstawie art. 64 § 4 k.p.a. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy z uwagi na przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego – wskazując na art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. – zgodnie z którym w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Skarżący nie odwołał się od tej decyzji, wobec tego stała się ona ostateczna. Natomiast pismem z dnia 15 marca 2023 r. wniósł o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. zarzucając, że została ona wydana bez podstawy prawnej.
Decyzją z dnia 2 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ II instancji) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 15 grudnia 2022 r.
W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO decyzją z dnia 7 sierpnia 2023 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 2 czerwca 2023 r.
Organ II instancji wskazał, że podstawa prawna do wydania przez Starostę decyzji została określona w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r., z którego wynika, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Wskazany przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez Starostę. Przepis ten nadal obowiązuje, zatem w ocenie SKO - decyzja tego organu z dnia 2 czerwca 2023 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 15 grudnia 2022 r. - jest decyzją prawidłową.
Organ II instancji wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie rozpoznaje ponownie sprawy, bada jedynie zaistnienie przesłanek nieważności i nie jest uprawniony do dokonywania oceny, czy zasadnie uznano przekroczenie przez stronę przepisów ruchu drogowego.
WSA w Gliwicach oddalając skargę strony uznał, że w sprawie nie zachodziła przesłanka nieważności decyzji wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja Starosty oparta została o właściwą podstawę prawną.
Jak wyjaśnił WSA - w dacie wydania decyzji Starosty z dnia 15 grudnia 2022 r. - obowiązywał przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r., przewidujący wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Stanowił on materialnoprawną podstawę wydania ww. decyzji przez Starostę. Wskazany przepis stanowi, że do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450; dalej: p.r.d.)
Przepis art. 130 ust. 1 p.r.d., do którego odsyła ustawa zmieniająca z 2015 r., został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., natomiast przed jego uchyleniem stanowił, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Uchylenie art. 130 p.r.d. z dniem 4 czerwca 2018 r. nastąpiło na podstawie art. 125 pkt 13 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. poz. 151; dalej: ustawa o kierujących pojazdami). Jednocześnie, w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957 ze zm.; dalej: ustawa zmieniająca z 2018 r.), zgodnie z którym przepis art. 130 p.r.d., w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d. W myśl art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018 r., Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
WSA podkreślił, że w dacie wydania przez Starostę decyzji nie doszło do określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Z tego względu, fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego jest przesłanką do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Zdaniem WSA w sprawie nie zachodziła zatem przesłanka nieważności decyzji wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja Starosty oparta została o właściwą podstawę prawną. SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wywiódł o konieczności zastosowania art. 130 ust. 1 p.r.d. w związku z treścią art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. Uzasadnienie decyzji SKO spełnia przy tym kryteria wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., wskazuje bowiem na fakty oraz dowody stanowiące podstawę przyjętego rozstrzygnięcia, zawiera również wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem stosownych przepisów.
II
Strona złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. poprzez nieuprawnione uznanie, iż zgodnie z tym przepisem Starosta posiadał uprawnienie do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym po dniu 16 września 2022 r., tj. po wyeliminowaniu art. 130 ust. 1 p.r.d.;
b) art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm.; dalej: ustawa zmieniająca z 2021 r.) w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1897; dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji kierujących pojazdami) poprzez nieuprawnione uznanie przez WSA w Gliwicach, iż na mocy ww. przepisu komendant wojewódzki Policji posiadał legitymację do zainicjowania postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania dokumentu prawa jazdy skarżącego, podczas gdy organ ten posiadał możliwość wystąpienia do Starosty wyłączenie z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w razie przekroczenia przez niego 24 punktów przypisanych za naruszenia;
c) art. 17 ust. 7 ustawa zmieniająca z 2021 r. w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących pojazdami poprzez nieuprawnione uznanie przez WSA w Gliwicach, iż na mocy ww. przepisów Komendant Wojewódzki Policji w K. posiadał legitymację do przekazania informacji odnośnie przekroczenia przez skarżącego 24 punktów karnych przypisanych za naruszenia, również w ramach postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, co spowodowało wydanie przez Starostę decyzji w tym przedmiocie.
2. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż nie istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 15 grudnia 2022 r. w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy;
b) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, iż Starosta w decyzji z 15 grudnia 2022 r. w przedmiocie zatrzymania skarżącego dokumentu prawa jazdy kat. B wydał swoją decyzję mimo braku podstawy prawnej do jej wydania, jak również braku podstaw do przekazania informacji starosty z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego;
c) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 39 § 1 k.p.a. oraz 110 § 1 k.p.a. poprzez doręczenie skarżącemu decyzji Starosty z dnia 15 grudnia 2022 r. w przedmiocie zatrzymania dokumentu prawa jazdy kat. B niezgodnie z przepisami regulującymi zasady doręczania tego typu rozstrzygnięć, tj. przed datą jej wydania, co spowodowało niewprowadzenie decyzji do obrotu prawnego;
d) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną jego ocenę, w szczególności poprzez pominięcie w ocenie stanu faktycznego okoliczności, iż decyzja Starosty datowana na dzień 15 grudnia 2022 r. została faktycznie doręczona skarżącemu w dniu 13 grudnia 2022 r., co wynika z dowodu potwierdzenia odbioru podpisanego przez skarżącego, skutkiem czego jest pozostawienie w obrocie prawnym decyzji doręczonej skarżącemu przed dniem faktycznego jej wydania.
Argumentację na poparcie zarzutów strona skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO wniosło o jej oddalenie.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucając zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Podkreślenia przy tym wymaga, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowane w pkt 1 lit. a petitum skargi kasacyjnej, tj. art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r., wiążą ściśle z zarzutami naruszenia przepisów postępowania wskazanymi w pkt 2 lit. a-b petitum skargi kasacyjnej, tj. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 6 k.p.a.
Komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie. Istota tych zarzutów sprowadza się bowiem do twierdzenia autora skargi kasacyjnej, że w sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 15 grudnia 2022 r. w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kat. B, ponieważ decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej. Zatem jak wywodzi kasator ww. decyzja została dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Przechodząc do oceny zasadności ww. zarzutów przypomnieć należy, że podstawę materialnoprawną decyzji Starosty z dnia 15 grudnia 2022 r. stanowił art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. Zgodnie z treścią tego przepisu - do dnia wskazanego w komunikacie, który Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4.
Przepis art. 130 ust. 1 p.r.d., do którego odsyła ustawa zmieniająca z 2015 r., został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., natomiast przed jego uchyleniem stanowił, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Uchylenie art. 130 p.r.d. z dniem 4 czerwca 2018 r. nastąpiło na podstawie art. 125 pkt 13 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Jednocześnie w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy zmieniającej z 2018 r., zgodnie z którym przepis art. 130 p.r.d., w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d. W myśl art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018 r., Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
Następnie w ustawie zmieniającej z 2021 r. w art. 14 pkt 2 i 3 przewidziano, że w ustawie zmieniającej z 2018 r. wprowadza się następujące zmiany:
2) uchyla się art. 16.
3) art. 16a otrzymuje brzmienie: "Art. 16a. Do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 14 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328). Przepisy art. 135 ust. 4, art. 135a ust. 5, art. 135b i art. 136 ust. 1-3 oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się odpowiednio".
Z kolei art. 17 ust. 1 i 5 ustawy zmieniającej z 2021 r. stanowi, że: Do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji (ust. 1); Ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 5).
Jak prawidłowo zauważył Sąd I instancji, w dacie wydania przez Starostę decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, tj. 15 grudnia 2022 r., nie doszło do określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Stąd też fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego jest przesłanką do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Oznacza to, że Starosta w dniu 15 grudnia 2022 r. wydał decyzję w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kat. B - na podstawie obowiązujących przepisów, tj. art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. Starosta miał nie tylko prawo, ale i obowiązek wydać na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. decyzję administracyjną o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Decyzja taka ma charakter związany, a organom nie przysługuje w tym zakresie uznanie. Jeżeli zatem w sprawie wystąpi przesłanka wskazana w tym przepisie, organ miał obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Okolicznością faktyczną, na podstawie, której organ stwierdza wystąpienie tej przesłanki jest przekroczenie przez kierowcę liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (por. wyroki NSA z dnia: 10 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2442/23; 27 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1515/23).
W tym stanie rzeczy trafnie Sąd I instancji uznał, że w sprawie nie zachodziła przesłanka nieważności ww. decyzji Starosty wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja ta oparta została o właściwą podstawę prawną. SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wywiódł o konieczności zastosowania art. 130 ust. 1 p.r.d. w związku z treścią art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r., co słusznie zostało zaakceptowane przez Sąd I instancji.
Dlatego za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało uznać zarzuty sformułowane w pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a-b petitum skargi kasacyjnej.
Zamierzonego skutku nie mogły również odnieść zarzuty naruszenia art. 17 ust. 7 ustawy zmieniającej z 2021 r. w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących pojazdami, podniesione w pkt 1 lit. b-c petitum skargi kasacyjnej. Według autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że na mocy ww. przepisów komendant wojewódzki Policji posiadał legitymację do zainicjowania postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania dokumentu prawa jazdy oraz że posiadał legitymację do przekazania informacji odnośnie przekroczenia przez skarżącego 24 punktów karnych przypisanych za naruszenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor doprecyzowuje, że Sąd dokonał nieprawidłowej wykładni ww. przepisów (str. 6).
Odnosząc się do tych zarzutów należy pokreślić, że w żadnym miejscu uzasadnienia zaskarżonego wyroku - Sąd I instancji nie sformułował twierdzeń, jakie przypisuje mu skarga kasacyjna, w szczególności tego, że na mocy art. 17 ust. 7 ustawy zmieniającej z 2021 r. w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących pojazdami - komendant wojewódzki Policji posiadał legitymację do zainicjowania postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania dokumentu prawa jazdy oraz że posiadał legitymację do przekazania informacji odnośnie przekroczenia przez skarżącego 24 punktów karnych przypisanych za naruszenia. Sąd I instancji nie stosował ani też nie dokonywał wykładni art. 17 ust. 7 ustawy zmieniającej z 2021 r. w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji kierujących pojazdami. Zatem nie mógł ich naruszyć w sposób wskazany przez autora skargi kasacyjnej.
Ponadto wymaga zaakcentowania, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja, która zapadła w szczególnym trybie postępowania, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Stanowi on wyjątek od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej moją bowiem charakter materialnoprawny i tkwią w samej decyzji, nie dotyczą zaś postępowania poprzedzającego jej wydanie (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2024 r., sygn. akt I OSK 839/21).
Wobec tego, podnoszona przez autora skargi kasacyjnej argumentacja - dotycząca okoliczności poprzedzających wydanie decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący - nie mogła odnieść oczekiwanego przez niego rezultatu.
Za chybione należało również uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowanych w pkt 2 lit. c-d petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutów naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 39 § 1 k.p.a. oraz 110 § 1 k.p.a., a także art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77, art. 107 § 3 k.p.a.
Autor skargi kasacyjnej twierdzi, że datowana na dzień 15 grudnia 2022 r. decyzja starosty o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy – została doręczona niezgodnie z przepisami regulującymi zasady doręczania tego typu rozstrzygnięć, tj. przed datą jej wydania, co miało spowodowywać niewprowadzenie decyzji do obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że tak postawionymi zarzutami strona skarżąca w istocie wskazuje na bezprzedmiotowość własnego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, którą może być, co zasady tylko decyzja ostateczna. Nie można bowiem stwierdzić nieważności decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 1031/21). Podnosząc ww. zarzuty strona skarżąca nie jest więc konsekwentna w swoim stanowisku, gdyż z jednej strony twierdzi, że w sprawie zachodzi przesłanka nieważności decyzji Starosty z dnia 15 grudnia 2022 r. - wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - bowiem decyzja ta miała zostać wydana bez podstawy prawnej, a z drugiej uważa, że decyzje nie weszła do obrotu pranego.
Niezależnie od powyższego, twierdzeniu - jakoby skarżący miał odebrać decyzję Starosty z dnia 15 grudnia 2022 r. przed jej wydaniem, tj. 13 grudnia 2022 r. - przeczy przede wszystkim sam skarżący, który w treści swojego wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wskazuje, że decyzja została mu doręczona w dniu 15 grudnia 2022 r. To oświadczenie skarżącego znajduje również potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy. Z akt wynika bowiem, że w dniu 15 grudnia 2022 r. skarżący osobiście stawił się w siedzibie organu i odebrał decyzję, której stwierdzenia nieważności domaga się w niniejszym postępowaniu. Nie może ulegać wątpliwości, że własnoręcznie wskazana przez skarżącego data odbioru decyzji (pomimo nie końca czytelnego pisma skarżącego) - jest tożsama z datą, kiedy skarżący stawił się w siedzibie organu, tj. 15 grudnia 2022 r. Potwierdza to złożone w tym dniu oświadczenie skarżącego o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji (k. 9 akt administracyjnych), a także protokół przyjęcia wyjaśnień, również opatrzony datą 15 grudnia 2022 r. (k. 6 akt administracyjnych).
W konsekwencji z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.