Orzeczenie · 2025-10-22

II GSK 1137/25

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-10-22

NSAAdministracyjneWysokansa

nadzór sanitarnyopłatazapobiegawczy nadzóruzgodnienieinwestycja celu publicznegoustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnejkoszty postępowaniaNSAWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła opłaty za czynności wykonywane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, polegające na analizie dokumentacji projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa sieci kanalizacji sanitarnej). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nałożył opłatę w wysokości 347 zł za analizę dokumentacji i sporządzenie uzgodnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił tę decyzję, uznając, że opłata może być naliczana tylko za czynności "ponadstandardowe" lub "wyjątkowe", a nie za samo wydanie decyzji czy standardowe czynności analityczne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną Inspektora Sanitarnego za zasadną. Sąd kasacyjny podkreślił, że art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie wprowadza rozróżnienia na czynności "standardowe" i "ponadstandardowe". Opłata obejmuje wszelkie czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego, w tym analizę dokumentacji i przygotowanie uzgodnienia, pod warunkiem prawidłowego wykazania i kalkulacji kosztów (bezpośrednich i pośrednich). NSA odrzucił argumentację WSA o konieczności wykazania "wyjątkowości" kosztów, wskazując, że takie rozróżnienie nie ma podstawy ustawowej. Sąd podkreślił, że czynności analityczno-dokumentacyjne, nawet jeśli nie obejmują badań laboratoryjnych czy wizji lokalnych, stanowią integralną część nadzoru i mogą być objęte opłatą. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Gminy Limanowa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie opłat za czynności nadzoru sanitarnego, w szczególności za analizę dokumentacji i przygotowanie uzgodnień.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego zakresu opłat za czynności nadzoru sanitarnego; wymaga prawidłowego wykazania i kalkulacji kosztów zgodnie z rozporządzeniem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opłata za czynności wykonywane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w tym analizę dokumentacji i sporządzenie uzgodnienia, może być naliczana, jeśli czynności te nie mają charakteru "ponadstandardowego" lub "wyjątkowego"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłata może być naliczana, ponieważ przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie wymaga wykazania "ponadstandardowości" ani "wyjątkowości" czynności. Opłata obejmuje wszelkie czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego, w tym analizę dokumentacji i przygotowanie uzgodnienia, pod warunkiem prawidłowego wykazania i kalkulacji kosztów.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował art. 36 ust. 1 u.p.i.s., wprowadzając dodatkowe przesłanki "ponadstandardowości" i "wyjątkowości" kosztów, które nie wynikają z ustawy. Przepis ten ustanawia zasadę odpłatności za czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem nadzoru, a czynności analityczno-dokumentacyjne, takie jak analiza dokumentacji i przygotowanie uzgodnienia, mieszczą się w tym zakresie i mogą być objęte opłatą, obejmującą koszty bezpośrednie i pośrednie.

Czy opłata za czynności nadzoru sanitarnego może obejmować koszty analizy dokumentacji i przygotowania aktu uzgodnienia, nawet jeśli nie przeprowadzono badań laboratoryjnych, wizji lokalnych czy kontroli terenowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłata może obejmować te koszty, ponieważ art. 36 ust. 1 u.p.i.s. nie uzależnia odpłatności od rodzaju czynności technicznych, lecz od faktu wykonania "innej czynności" pozostającej w związku z nadzorem i poniesienia kosztów jej realizacji. Czynności analityczno-dokumentacyjne stanowią pełnoprawny element nadzoru i mogą być objęte opłatą.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 36 ust. 1 u.p.i.s. nie ogranicza odpłatności do czynności technicznych. Czynności analityczno-dokumentacyjne, będące integralną częścią nadzoru zapobiegawczego, mogą być objęte opłatą, jeśli ich wykonanie zostało wykazane zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia, uwzględniając koszty bezpośrednie i pośrednie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalono skargę Gminy Limanowa na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.

Przepisy (11)

Główne

u.p.i.s. art. 36 § ust. 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Przepis ten ustanawia zasadę odpłatności za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy PIS w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Nie wprowadza rozróżnienia na czynności "standardowe" i "ponadstandardowe" ani nie uzależnia odpłatności od rodzaju czynności technicznych, lecz od faktu wykonania "innej czynności" pozostającej w związku z nadzorem i poniesienia kosztów jej realizacji. Opłata obejmuje koszty bezpośrednie i pośrednie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący współdziałania organów w postępowaniu administracyjnym, w tym uzgodnień.

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 2a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis dotyczący uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c