II GSK 1129/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, uznając, że stwierdzone przeciwwskazania psychologiczne były podstawą do takiej decyzji, nawet jeśli naruszenie miało miejsce za granicą.
Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę P. K. na decyzję SKO o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B z powodu przeciwwskazań psychologicznych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym kwestionował zasadność skierowania na badania psychologiczne i samo cofnięcie uprawnień, argumentując m.in. że naruszenie drogowe miało miejsce w Niemczech i zakaz prowadzenia pojazdów już nie obowiązuje. NSA uznał zarzuty za nieuzasadnione, podkreślając, że przepisy o kierujących pojazdami mają zastosowanie również do naruszeń popełnionych za granicą, a postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień było odrębne od postępowania o wydanie wtórnika prawa jazdy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Podstawą decyzji było stwierdzenie istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, wynikające z orzeczenia psychologicznego. Skarżący podniósł szereg zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionował zastosowanie przepisów ustawy o kierujących pojazdami, twierdząc, że nie powinien być kierowany na badania psychologiczne, ponieważ naruszenie drogowe (jazda pod wpływem alkoholu) miało miejsce w Niemczech i zakaz prowadzenia pojazdów już wygasł. Kwestionował również sposób procedowania organów i sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami mają zastosowanie również do naruszeń popełnionych przez polskich obywateli na terytorium Unii Europejskiej, a fakt popełnienia czynu zabronionego za granicą nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania o cofnięcie uprawnień w Polsce. Podkreślono, że postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień było odrębne od postępowania o wydanie wtórnika prawa jazdy, a zarzuty dotyczące skierowania na badania psychologiczne powinny były być podniesione w tamtym postępowaniu. Sąd wskazał, że skarżący nie skorzystał z możliwości zaskarżenia orzeczenia psychologicznego w ustawowym terminie, a jego późniejsze pisma nie mogły być traktowane jako skuteczny środek zaskarżenia. Ponadto, stwierdzono, że cofnięcie uprawnień na podstawie stwierdzonych przeciwwskazań psychologicznych nie jest decyzją uznaniową, a organy są związane ostatecznymi orzeczeniami psychologicznymi. Wniosek o dopuszczenie dowodów z dokumentów złożonych wraz ze skargą kasacyjną został oddalony, ponieważ dotyczyły one sytuacji powstałej po wydaniu zaskarżonego wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy ustawy o kierujących pojazdami mają zastosowanie również do naruszeń spowodowanych przez polskich obywateli na terenie Unii Europejskiej, poza granicami Polski, w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasady dotyczące praw jazdy stanowią element wspólnej polityki transportowej UE, a państwa członkowskie mają prawo stosować własne przepisy krajowe w zakresie cofnięcia uprawnień wobec posiadaczy praw jazdy zamieszkujących na ich terytorium, niezależnie od miejsca popełnienia naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 99 ust. 2 pkt. 1 lit. b) oraz w zw. z art. 82 ust. 1 ppkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Podstawa do skierowania na badanie psychologiczne w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości, niezależnie od miejsca popełnienia naruszenia.
u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 1 lit. b)
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Podstawa do cofnięcia uprawnień w przypadku stwierdzenia przeciwwskazań psychologicznych.
Pomocnicze
u.k.p. art. 18 § ust. 1 i 2 pkt 1 ppkt a i b
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Przepisy te dotyczą postępowania w przedmiocie wydania wtórnika prawa jazdy, a nie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień.
u.k.p. art. 84 § ust. 2, 3 i 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Dotyczy trybu ponownego badania psychologicznego, który nie został przez skarżącego skutecznie wykorzystany.
u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Nie miał zastosowania, gdyż cofnięcie uprawnień nie było oparte na orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów.
k.p.a. art. 222
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy kwalifikacji pisma, ale nie miał zastosowania w kontekście późnego zgłoszenia zarzutów.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności, która zdaniem sądu nie została naruszona.
k.p.a. art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasady postępowania dowodowego i prawdy obiektywnej, które zdaniem sądu nie zostały naruszone.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy uzasadnienia, ale nie miał zastosowania do oceny uzasadnienia wyroku WSA.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada sprawiedliwości społecznej, której naruszenia skarżący się domagał.
Konstytucja RP art. 36
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 37
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 6
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka
dyrektywa 2006/126 art. 11 § ust. 4
Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy
Nie miał zastosowania, gdyż dotyczy odmowy wydania prawa jazdy, a nie cofnięcia uprawnień.
dyrektywa 2006/126
Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy
Motywy preambuły dotyczące bezpieczeństwa ruchu drogowego i swobodnego przepływu osób.
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.k.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 18 ust. 1 i 2 pkt 1 ppkt a i b u.k.p. poprzez jego niezastosowanie (dotyczyło postępowania o wtórnik prawa jazdy). Naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 99 ust. 2 pkt. 1 lit. b) oraz w zw. z art. 82 ust. 1 ppkt 4 u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie (zarzut spóźniony, dotyczył postępowania o skierowanie na badania). Naruszenie art. 84 ust. 2, 3 i 4 u.k.p. w zw. z art. 222 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania (skarżący nie skorzystał z trybu zaskarżenia orzeczenia psychologicznego w terminie). Naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 103 ust. 2 u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie (cofnięcie uprawnień było zasadne z powodu przeciwwskazań psychologicznych). Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie zasad sprawiedliwości społecznej (zarzut spóźniony). Naruszenie art. 36 w zw. z art. 37 Konstytucji RP w zw. z art. 6 EKPC (zarzut spóźniony). Naruszenie art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126 (nie miał zastosowania). Naruszenie art. 6 k.p.a. (nie stwierdzono naruszenia). Naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81a k.p.a. (nie stwierdzono naruszenia). Naruszenie art. 11 k.p.a. (nie miał zastosowania do oceny uzasadnienia wyroku WSA).
Godne uwagi sformułowania
Przepisy u.k.p. mają zastosowanie także co do naruszeń spowodowanych przez polskich obywateli na terenie Unii Europejskiej, poza granicami Polski. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.k.p. nie bada się już kwestii zatrzymania prawa jazdy i przyczyn jego zatrzymania. Organy prowadzące postępowanie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami są związane orzeczeniami lekarskimi (psychologicznymi) wydanymi w wyżej przytoczonym trybie. Istotą oraz celem postępowania, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.
Skład orzekający
Dorota Dąbek
przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sprawozdawca
Marcin Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości stosowania polskich przepisów o kierujących pojazdami do naruszeń popełnionych za granicą przez obywateli RP, a także zasad dotyczących cofania uprawnień z powodu przeciwwskazań psychologicznych i związania organów orzeczeniami psychologicznymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia uprawnień z powodu przeciwwskazań psychologicznych, a nie innych podstaw cofnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i pokazuje, jak prawo polskie reaguje na naruszenia popełnione przez obywateli za granicą. Pokazuje też znaczenie badań psychologicznych w kontekście uprawnień do kierowania pojazdami.
“Czy jazda po alkoholu w Niemczech może oznaczać utratę prawa jazdy w Polsce? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1129/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek /przewodniczący/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/ Marcin Kamiński Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SA/Ke 632/21 - Wyrok WSA w Kielcach z 2022-03-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1212 art. 99 ust. 1 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 632/21 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 23 września 2021 r. nr SKO.RD-52/4385/313/2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 17 marca 2022 r., sygn. I SA/Ke 632/21 oddalił skargę P. K. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach (dalej: Kolegium, SKO) z 23 września 2021 r. nr SKO.RD-52/4385/313/2021 w przedmiocie cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B w związku ze stwierdzeniem na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania ww. pojazdami. Strona, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżyła orzeczenie w całości. Skargę kasacyjną oparła na następujących podstawach: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia poprzez: 1. naruszenie art. 18 ust. 1 i 2 pkt 1 ppkt a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021r., poz. 1212; dalej: u.k.p.) poprzez jego niezastosowanie i w efekcie nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, że skarżący zwrócił się do organu administracyjnego o wydanie wtórnika prawa jazdy i organ powinien dokonać zbadania jedynie przesłanek określonych w dyspozycji tego przepisu; 2. naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 99 ust. 2 pkt. 1 lit. b) oraz w zw. z art. 82 ust. 1 ppkt 4 u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na brak przesłanek do skierowania skarżącego na badanie psychologiczne z zakresu psychologii transportu w celu ustalenia istnienia lub nieistnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami mechanicznymi w związku z tym, iż skarżący nie prowadził pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co wynika z informacji zgromadzonych w ewidencji kierowców; 3. naruszenie art. 84 ust. 2, 3 i 4 u.k.p. w zw. z art. 222 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.– Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.) poprzez brak jego zastosowania i niedokonanie przez organ kwalifikacji pisma skarżącego z dnia 18 czerwca 2021 r. zatytułowanego skarga na psychologa, według jego treści, a nie jego formy zewnętrznej, podczas gdy z treści pisma wynikało, iż strona nie zgadza się z treścią orzeczenia psychologicznego, co powinno skutkować nadaniem sprawie dalszego biegu i w konsekwencji skierowaniem strony na ponowne badanie psychologiczne do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy; 4. naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 103 ust. 2 u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i w efekcie uznanie, iż w niniejszej sprawie Starosta powinien wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, podczas gdy skarżącemu nigdy nie zostało zatrzymane uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi na terenie Rzeczpospolitej Polskiej w związku z prowadzeniem pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu; 5. naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuwzględnienie w niniejszej sprawie zasad sprawiedliwości społecznej, podczas gdy skarżący zostaje pokrzywdzony przez niesprawiedliwe i niesłuszne działania organów administracyjnych, bowiem nigdy nie prowadził pojazdu w stanie nietrzeźwości a zostają mu cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami; 6. naruszenie art. 36 w zw. z art. 37 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, iż skarżący został pozbawiony obrony swoich praw w postępowaniu przed niemieckimi organami wymiaru sprawiedliwości, a Państwo Polskie nie udzieliło skarżącemu należnej ochrony i pomocy, a pomimo tego polski organ administracji, a w następstwie tego Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, iż skarżący prowadził pojazd na terenie Niemiec w stanie nietrzeźwości; 7. naruszenie art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE L z 2006 r. poz. 403, s. 18 z późn. zm.; dalej: dyrektywa 2006/126) poprzez brak jego zastosowania i w efekcie utrzymanie w mocy decyzji orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, podczas gdy przesłanka cofnięcia uprawnień odpadła w dniu 23 marca 2020 r., kiedy przestał obowiązywać zakaz prowadzenia pojazdów nałożony przez wyrok Sądu niemieckiego; II. Naruszenie przepisów prawa postępowania, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez: 1. naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasad praworządności, bowiem Sąd I instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie dokonał naruszenia przepisów prawa; 2. naruszenie art. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81a k.p.a przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i dokonanie jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, a zwłaszcza przyjęcie przez organ, że skarżący nie kwestionował orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia 20 marca 2021 r. wydanego przez psychologa [...], podczas gdy skarżący złożył 18 czerwca 2021 r. skargę na w/w psychologa w związku z przeprowadzonym badaniem, kwestionując przebieg przeprowadzonego przez psycholog badania; 3. naruszenie przepisu art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte i skrótowe wyjaśnienie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu przesłanek rozstrzygnięcia sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnosił o: zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Jędrzejowskiego z 18 czerwca 2021 oraz orzeczenie o umorzeniu postępowania administracyjnego w całości; ewentualnie o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Ponadto w piśmie z 25 maja 2022 r. stanowiącym uzupełnienie braków skargi kasacyjnej wnosił o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, by z kolei w piśmie z 30 stycznia 2023 r. oświadczyć, że wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Z kolei w piśmie z 6 czerwca 2022 r. wnosił na podstawie art.106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. o dopuszczenie dowodu z dokumentu – orzeczenia psychologicznego nr 115/2022 z 4 czerwca 2022 r. wydanego przez uprawnionego psychologa, stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a w piśmie z 18 lipca 2022 r. także o dopuszczenie dowodu z dokumentu - decyzji Starosty Jędrzejowskiego z 29 czerwca 2022 r., nr UZRD.5430.1.45.2021/2022 przywracającej stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, z uwagi na ww. orzeczenie psychologiczne. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Organ – Kolegium nie zajął stanowiska co do skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), ponieważ skarżący ostatecznie, w piśmie z 30 stycznia 2023 r. zmienił wcześniejszy wniosek i zażądał rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, bez przeprowadzenia rozprawy, a druga strona - organ, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia ww. modyfikacji skargi kasacyjnej nie zajął stanowiska w tej kwestii. Należy także wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podanej przez organy administracji i Sąd I instancji. Przed oceną skargi kasacyjnej, należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględnia jednak z urzędu nieważność postępowania. W sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyszczególnione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Związanie Sądu odwoławczego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający NSA uznał, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie, z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych. Nieuzasadniony okazał się zarzut sformułowany w pkt I.ppkt 1.petitum skargi kasacyjnej, gdyż art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) i b) u.k.p. nie były stosowane w kontrolowanym postępowaniu. Przepisy art. 18 u.k.p. w brzmieniu: -ust. 1- "Osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia." (ust. 1); - ust. 2 -"Na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej: 1) wtórnik dokumentu pod warunkiem: a) złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 244, 768 i 773), zwanej dalej "Kodeksem karnym", albo b) zwrotu zniszczonego dokumentu;" dotyczą postępowania w przedmiocie wydania wtórnika m.in. prawa jazdy, które było przedmiotem odrębnego postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów, o wtórnik prawa jazdy można wystąpić w przypadku, gdy osoba posiada prawo jazdy, a utraciła je (a nie zatrzymano lub orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów) albo dokument uległ zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność bądź nastąpiła zmiana stanu faktycznego wymagającego zmiany danych. Podobnie przyczyny wydania wtórnika prawa jazdy określa art. 11 ust. 5 dyrektywy 2006/126, że wtórnik może być wydany, gdy prawo jazdy zostało, przykładowo, zagubione lub skradzione. Okoliczność, że w ramach postępowania o wydanie wtórnika prawa jazdy ustalono na podstawie informacji zgromadzonych w ewidencji, że skarżący prowadził pojazd w ruchu drogowym pod wpływem upojenia alkoholowego (jak określił to organy niemieckie) i za to został skazany przez sąd niemiecki, w tym pozbawiony prawa do prowadzenia pojazdów oraz nałożono zakaz wydania pozwolenia na prowadzenie pojazdów, nakazywała staroście wszczęcie z urzędu i wydanie (na mocy art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.k.p.) decyzji o skierowaniu strony na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu na mocy art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 1 pkt 4 lit. a) u.k.p. Decyzję o skierowaniu strony na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości wydał Starosta Jędrzejowski w dniu 15 marca 2021 r. Zatem postępowanie w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne i następne, będące jego konsekwencją, obejmujące badanie psychologiczne, a w dalszej kolejności obecnie kontrolowane w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, były odrębnymi postępowaniami od postępowania o wydanie wtórnika prawa jazdy i dlatego przepisy art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) i b) u.k.p. nie były w nich stosowane. Należy podkreślić, że ww. decyzja Starosty Jędrzejowskiego z 15 marca 2021r. stała się ostateczna. To w ramach postępowania w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne skarżący powinien był podnosić zarzuty, iż nie prowadził pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (pod wpływem alkoholu) na terytorium Polski, skoro podstawą skierowania go na wspomniane badania było właśnie ustalenie, że kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości (art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) i art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.k.p.). Fakt, że wspomniane naruszenie zasad w ruchu drogowym miało miejsce w Niemczech, nie miało wpływu na zastosowanie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) i art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.k.p., gdyż w przepisach tych nie zakreślono, aby sankcjonowane naruszenie musiało wystąpić tylko na terenie Polski. Co ważniejsze, w dyrektywie 2006/126 stwierdzono, że zasady dotyczące praw jazdy stanowią zasadnicze elementy wspólnej polityki transportowej, przyczyniają się do poprawy bezpieczeństwa na drogach i usprawniają swobodny przepływ osób osiedlających się w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, w którym wydano prawo jazdy (zd. pierwsze motywu 2 Preambuły) i w trosce o bezpieczeństwo ruchu drogowego państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania własnych przepisów krajowych w zakresie cofnięcia, zawieszenia, przedłużenia okresu ważności i unieważnienia praw jazdy w stosunku do wszystkich posiadaczy praw jazdy, którzy mają miejsce zamieszkania na ich terytorium (motyw 15 Preambuły). Ponadto na mocy art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126 przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy. Zatem przepisy u.k.p. mają zastosowanie także co do naruszeń spowodowanych przez polskich obywateli na terenie Unii Europejskiej, poza granicami Polski. Zatem niezasadny okazał się zarzut zgłoszony w pkt I ppkt 2. petitum skargi kasacyjnej, gdyż naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a), art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b) i art. 82 ust. 2 pkt 4 u.k.p. mógł skarżący zgłaszać wyłącznie w postępowaniu zakończonym decyzją o skierowaniu go na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami wobec tego, że kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Zarzut naruszenia wspomnianych przepisów, jak i zarzuty ujęte w pkt I. ppkt 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej, podnoszące naruszenie art. 2, art. 36, 37 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka okazały się spóźnione, gdyż okoliczność kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości miała decydujące znaczenie w postępowaniu, w którym skierowano skarżącego na badanie psychologiczne wyżej opisane. Wymaga zauważenia, że strona, nie tylko, że nie zaskarżyła skutecznie decyzji Starosty Jędrzejowskiego o skierowaniu na badania psychologiczne, to 20 marca 2021 r. została przebadana przez psychologa uprawnionego do badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu i psycholog wydał orzeczenie psychologiczne nr [...], w którym stwierdził istnienie przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy wyszczególnionych kategorii. Skarżący, mimo pouczenia zawartego w ww. orzeczeniu, nie występował o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego, co skutkowało oświadczeniem ww. psychologa z 30 kwietnia 2021 r., że orzeczenie nr [...] stało się ostateczne. Zatem postępowanie przed psychologiem zostało zakończone ostatecznym orzeczeniem psychologicznym nr [...]. I właśnie to orzeczenie było podstawą rozstrzygnięć zapadłych w kontrolowanym postępowaniu. Nie można podzielić argumentacji skarżącego, że podważał orzeczenie psychologiczne nr [...]. Dokument ten skarżący otrzymał w dacie wystawienia, zawarte w nim było pouczenie co trybu i terminu zaskarżenia, zgodnie z uregulowaniem art. 84 u.k.p. Skarżący nie wykorzystał tego trybu, bo do 4 kwietnia 2021 r. (upływ 14 dni od daty badania, w myśl art. 84 ust. 3 u.k.p.) nie wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego. Natomiast w dniu 18 czerwca 2021 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) wystąpił z pismem zawierającym "skargę na psychologa wydającego orzeczenie psychologiczne", które chociażby z uwagi na termin złożenia nie mogło być potraktowane jako ww. wniosek. Wpłynęło to pismo do organu I instancji wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania już po wydaniu decyzji w tym przedmiocie, bo decyzję wydano 18 czerwca 2021 r., a oba pisma skarżącego wpłynęły 21 czerwca 2021r. Starosta Jędrzejowski w piśmie z 24 czerwca 2021 r. przedstawił stanowisko co do wspomnianych pism strony. Niezasadne okazały się zatem zarzuty ujęte w pkt I.ppkt 3 petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 84 ust. 2, 3 i 4 u.k.p. w zw. z art. 222 k.p.a. oraz w pkt II.ppkt 2 skargi– naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81a k.p.a., gdyż skarżący złożył ww. pismo prawie po trzech miesiącach od przeprowadzenia badania i otrzymania wyniku tego badania (decyzja kierująca na badanie psychologiczne i orzeczenie psychologiczne były ostateczne), a wpłynęło do Starosty po wydaniu decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, mimo że pismem z 18 maja 2021 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, podając przyczynę, a skarżący, mimo to, przez okres miesiąca nie zajął stanowiska, chociaż otrzymał kolejne pismo organu z 31 maja 2021 r. wskazujące, że zostanie wydana decyzja. Zgłoszone zarzuty stanowią linię obrony skarżącego, który nie przewidział dalszych skutków orzeczenia psychologicznego nr [...], choć wynikały z decyzji Starosty z 15 marca 2021 r. i ww orzeczenia. Wobec stwierdzenia przez psychologa u skarżącego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy wyszczególnionych kategorii, Starosta Jędrzejowski miał obowiązek cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.k.p., co uczynił w decyzji 18 czerwca 2021 r., utrzymanej w mocy decyzją SKO z 23 września 2021 r., które to rozstrzygnięcia podzielił następnie Sąd I instancji w skarżonym wyroku. Dlatego niezasadny okazał się zarzut zgłoszony w pkt I pkt 4 petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 103 ust. 2 u.k.p. oraz z pkt I ppkt 7 skargi kasacyjnej - naruszenia art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126 wobec bezpodstawnego cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, skoro przestał obowiązywać zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony przez sąd niemiecki, a stronie nigdy nie zostało zatrzymane uprawnienie na terenie Polski w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości gdyż podstawą podważanych decyzji nie był art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., że orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, ale art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.k.p., że stwierdzono na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienie przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.k.p. nie bada się już kwestii zatrzymania prawa jazdy i przyczyn jego zatrzymania. Ponadto decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.k.p. nie ma charakteru uznaniowego, co powoduje, iż w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. Co więcej, organy prowadzące postępowanie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami są związane orzeczeniami lekarskimi (psychologicznymi) wydanymi w wyżej przytoczonym trybie. Ostateczne orzeczenia psychologiczne nie podlegają zatem weryfikacji (tak pod względem ich treści, jak i procedowania) w postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z 10 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 517/21). Z kolei przepis art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126 regulujący sytuacje odmowy wydania prawa jazdy nie miał zastosowania w realiach niniejszej sprawy. Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 6 k.p.a., ujęty w pkt II ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej, gdyż organy zastosowały prawidłowe przepisy prawa, na podstawie których wydały zgodne z prawem decyzje, a WSA prawidłowo je ocenił. Co do naruszenia art. 11 k.p.a. (zarzut z pkt II ppkt 3 petitum skargi kasacyjnej) przepis ten nie ma zastosowania do oceny prawidłowości sporządzenia uzasadnienia przez Sąd I instancji i dlatego należało uznać go za nieskuteczny. W odniesieniu natomiast do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów wyjaśnienia wymaga, że istotą oraz celem postępowania, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (zob. wyroki NSA z: 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05; 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1306/08). Jakkolwiek więc w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, to jednak w świetle powyższego oraz przyjmowanego rozumienia "odpowiedniego" stosowania prawa (por. uchwała SN z 18 grudnia 2001 r. sygn. III ZP 25/01) oznacza to, że wniosek strony nie mógł być uwzględniony. Ponadto przedstawione dokumenty nie istniały na etapie kontrolowanego postępowania, są nowe i dotyczą sytuacji zaistniałej po wydaniu skarżonego wyroku. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI