II GSK 1123/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-12-12
NSAinneŚredniansa
znak towarowywygaśnięcie prawa ochronnegonieużywanie znakuprawo własności przemysłowejUrząd Patentowy RPM. S.A.klasyfikacja nicejskausługi budowlaneskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy MOSTOSTAL, uznając, że spółka nie wykazała ważnych powodów nieużywania znaku dla większości towarów i usług.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP. Urząd stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy MOSTOSTAL dla większości towarów i usług z klas 2, 16, 42 oraz części usług z klasy 37, uznając brak rzeczywistego używania znaku i ważnych powodów nieużywania. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i UP, że spółka nie wykazała wystarczających dowodów na używanie znaku lub ważnych powodów jego nieużywania dla objętych wygaśnięciem kategorii.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Urzędu Patentowego RP. Decyzją tą stwierdzono wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy MOSTOSTAL (nr R.87887) z dniem 24 maja 2012 r. w zakresie towarów z klas 2, 16, 42 oraz usług z klasy 37 (pralnicze, naprawy inne niż budowlane). Podstawą wygaśnięcia było stwierdzenie braku rzeczywistego używania znaku towarowego przez uprawnionego w okresie pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia oraz brak ważnych powodów nieużywania. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że uprawniony nie wykazał wystarczających dowodów na używanie znaku dla tych towarów i usług, a podnoszone argumenty o oczekiwaniu na umowy licencyjne czy toczących się sporach stanowiły jedynie spekulacje i ryzyko gospodarcze. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego za niezasadne. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie spełniała wymogów formalnych w zakresie uzasadnienia zarzutów naruszenia prawa materialnego. NSA podzielił również stanowisko WSA co do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, uznając, że obciążenie uprawnionego całością kosztów było uzasadnione, gdyż przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swojego żądania (wygaśnięcie prawa nastąpiło w przeważającej większości objętej wnioskiem).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, brak rzeczywistego używania znaku towarowego przez okres pięciu lat, bez ważnych powodów, uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uprawniony nie wykazał rzeczywistego używania znaku towarowego dla większości towarów i usług, a podnoszone powody nieużywania (oczekiwanie na umowy licencyjne, spory) stanowiły jedynie spekulacje i ryzyko gospodarcze, nie będąc ważnymi powodami w rozumieniu przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.w.p. art. 169 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.

p.w.p. art. 169 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek działań uprawnionego lub, za jego zgodą, osób trzecich, gdy znak towarowy może wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, właściwości lub pochodzenia geograficznego towaru.

Pomocnicze

p.w.p. art. 169 § 4 pkt 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Używanie znaku towarowego może odbywać się także przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego.

p.w.p. art. 170 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Urząd Patentowy oddala wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w przypadku, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1, jeżeli przed złożeniem tego wniosku rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy, możliwość wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów, a także obciążenia jednej strony całością kosztów.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak rzeczywistego używania znaku towarowego dla towarów z klas 2, 16, 42 oraz usług z klasy 37 (pralnicze, naprawy inne niż budowlane). Brak ważnych powodów nieużywania znaku towarowego dla wskazanych towarów i usług. Argumentacja opartej na oczekiwaniu na umowy licencyjne i sporach jako ważnych powodach nieużywania jest spekulatywna i nieuzasadniona.

Odrzucone argumenty

Używanie znaku towarowego dla usług budowlano-remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw w zakresie budynków. Istnienie ważnych powodów nieużywania znaku dla towarów i usług, dla których nie był używany. Naruszenie przepisów postępowania przez Urząd Patentowy i WSA (np. przejęcie inicjatywy wnioskodawcy, procedowanie nad wnioskiem obarczonym brakami, nierozpoznanie istoty sprawy, błędne rozstrzygnięcie o kosztach).

Godne uwagi sformułowania

podnoszona przez uprawnionego okoliczność oczekiwania na podpisanie stosownych umów licencyjnych, a następnie używanie znaku towarowego przez inne podmioty gospodarcze, stanowi wyłącznie spekulację uprawnionego oraz podjętego ryzyka, w które wpisane jest niepowodzenie takich starań poważne używanie znaku towarowego nie musi odnosić się do większej części obszaru kraju. Powyższa uwaga dotyczy przede wszystkim usług, jako że niektóre z nich mają z zasady lokalny charakter.

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Trzecki

członek

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu nieużywania, w tym ocena 'ważnych powodów' nieużywania oraz dowodów używania znaku dla usług budowlanych i remontowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa własności przemysłowej. Ocena 'ważnych powodów' jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa własności przemysłowej – wygaśnięcia znaku towarowego z powodu nieużywania. Pokazuje, jak sąd ocenia dowody używania znaku i co stanowi 'ważne powody' nieużywania, co jest kluczowe dla przedsiębiorców.

Czy Twój znak towarowy jest bezpieczny? NSA wyjaśnia, kiedy grozi mu wygaśnięcie z powodu nieużywania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1123/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Trzecki
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2460/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-03-27
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 776
art. 169 ust. 1 pkt 1 i pkt 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del.WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2460/19 w sprawie ze skargi M. S.A. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 lipca 2019 r. nr Sp.128.2017 w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 marca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2460/19, oddalił skargę M. S.A. z siedzibą w W. na punkty 1 i 3 decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 lipca 2019 r. nr Sp.128.2017 w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.
I
W dniu 24 maja 2017 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) wpłynął wniosek M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w S. (dalej: wnioskodawca) o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy MOSTOSTAL o numerze R.87887, udzielonego na rzecz M. S.A. z siedzibą w W. (dalej: uprawniony).
Wnioskodawca żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego objął wszystkie towary i usługi wyznaczające zakres ochrony spornego znaku towarowego istniejący w dniu złożenia przedmiotowego wniosku, tj. zawarte w klasach 2, 16, 37 i 42 klasyfikacji nicejskiej: farby, pokosty, lakiery, barwniki, bejce, środki antykorozyjne, środki impregnujące, zaprawy farbiarskie, żywice naturalne, folie metalowe, sproszkowane metale dla malarzy; programy dla maszyn cyfrowych, karty do gry, tapety papierowe; usługi budowlano-remontowe w zakresie budynków, usługi pralnicze, wszelkie naprawy, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru; usługi poligraficzne.
Wnioskodawca wskazał jako podstawę prawną wniosku art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776 ze zm.; dalej: p.w.p.), podnosząc, że sporny znak towarowy nie był używany dla towarów i usług objętych prawem ochronnym.
W piśmie z dnia 12 września 2017 r. uprawniony wniósł o oddalenie wniosku ze względu na niezaistnienie przesłanki nieużywania, o jakim mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., w stosunku do usług z klasy 37 klasyfikacji nicejskiej oraz zaistnienie ważnych powodów nieużywania znaku towarowego w stosunku do pozostałych towarów i usług.
Uprawniony podkreślił, że w zakresie klasy 37 jego działalność można podzielić na dwa segmenty: pierwszy, który skupia się wokół usług budowlanych polegających na wznoszeniu budynków i sprzedaży mieszkań oraz drugi, który dotyczy usług remontowych (usług naprawy). W pierwszym segmencie działa poprzez spółki zależne, w których jest jedynym udziałowcem, czyli w tym zakresie używanie znaku towarowego odbywa się w rozumieniu art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p. W drugim segmencie działa jako M. S.A. Wskazał, że w istotnym dla niniejszej sprawy okresie używania zrealizował inwestycję o nazwie "R.", a także rozpoczął realizację inwestycji "M.". Uprawniony stwierdził, że używał spornego znaku towarowego na każdym etapie realizowania usług budowlano-remontowych z klasy 37 tak, by dla konsumentów jasne było ich pochodzenie.
Na rozprawie 17 czerwca 2019 r. wnioskodawca ostatecznie sprecyzował datę stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego w zakresie wszystkich towarów i usług na 24 maja 2012 r. Podniósł brak ważnych powodów nieużywania znaku towarowego związany z możliwością udzielenia licencji innym podmiotom na jego stosowanie.
Decyzją z dnia 1 lipca 2019 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 1 pkt 3 oraz art. 100 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p:
1. stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 24 maja 2012 r. w części obejmującej wszystkie towary i usługi zawarte w klasach: 2, 16 i 42 Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług tj.: farby, pokosty, lakiery, barwniki, bejce, środki antykorozyjne, środki impregnujące, zaprawy farbiarskie, żywice naturalne, folie metalowe, sproszkowane metale dla malarzy; programy dla maszyn cyfrowych, karty do gry, tapety papierowe; usługi poligraficzne, a także w części obejmującej następujące usługi z klasy 37 tj.: usługi pralnicze, wszelkie naprawy, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru inne niż w zakresie budynków;
2. oddalił wniosek w części dotyczącej następujących usług zawartych w klasie 37: usługi budowlano-remontowe w zakresie budynków oraz wszelkie naprawy, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków;
3. przyznał wnioskodawcy od uprawnionego kwotę 1900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Urząd Patentowy wskazał, że zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Zgodnie zaś z art. 169 ust. 6 p.w.p. ciężar przeprowadzenia dowodu w przedmiotowej sprawie spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego na znak towarowy, który powinien wykazać, że znaku używał lub, jeśli znaku nie używał, miał ku temu ważne powody usprawiedliwiające jego nieużywanie.
W niniejszej sprawie uprawniony do prawa ochronnego na znak towarowy MOSTOSTAL podniósł, że znaku tego używał do oznaczania usług zawartych w klasie 37 klasyfikacji nicejskiej, a mianowicie usług budowlano-remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków. Oświadczył jednocześnie, że w pozostałym zakresie ochrony, przedmiotowego znaku nie używał, jednakże istniały ważne powody jego nieużywania. Znak towarowy MOSTOSTAL nie był natomiast, jak stwierdził uprawniony, używany dla następujących towarów i usług z klas: 2, 16 i 42 klasyfikacji nicejskiej: farby, pokosty, lakiery, barwniki, bejce, środki antykorozyjne, środki impregnujące, zaprawy farbiarskie, żywice naturalne, folie metalowe, sproszkowane metale dla malarzy; programy dla maszyn cyfrowych, karty do gry, tapety papierowe; usługi poligraficzne, a także nie był używany dla następujących usług z klasy 37: usługi pralnicze, wszelkie naprawy, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru inne niż w zakresie budynków.
Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 decyzji, Urząd Patentowy uznał, że uprawniony nie wykazał istnienia usprawiedliwionych powodów nieużywania w obrocie spornego znaku towarowego.
Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy uprawniony oświadczył, że przedmiotowy znak towarowy nabył od syndyka masy upadłościowej poprzedniego uprawnionego, aby stosować znak dla usług budowlano-remontowych w zakresie budynków samodzielnie, a w stosunku do pozostałych towarów i usług jako licencjodawca. Znak ten był bowiem w przeszłości wykorzystywany przez wiele podmiotów na podstawie umowy z dnia 18 października 1996 r. określającej zasady licencji niewyłącznej. Jednakże sygnatariusze tej umowy podjęli kroki zmierzające do rejestracji własnych znaków towarowych tożsamych ze spornym znakiem towarowym i nieprzerwanie od 2007 r. uprawniony prowadzi szereg postępowań sądowych i administracyjnych mających na celu uniemożliwienie naruszania jego praw wyłącznych.
Zdaniem UP podnoszona przez uprawnionego okoliczność oczekiwania na podpisanie stosownych umów licencyjnych, a następnie używanie znaku towarowego przez inne podmioty gospodarcze, stanowi wyłącznie spekulację uprawnionego oraz podjętego ryzyka, w które wpisane jest niepowodzenie takich starań. Tymczasem uprawniony nawet nie uprawdopodobnił by podmioty, które znajdowały się w kręgu jego zainteresowania, w ogóle prowadziły działalność gospodarczą w zakresie tych towarów i usług, dla których znak nie był używany. Nie sposób racjonalnie zakładać, że rozsądny przedsiębiorca może oczekiwać zawarcia w przyszłości umów licencyjnych z podmiotami, które nie prowadzą działalności gospodarczej w zakresie towarów i usług wskazanych dla znaku towarowego (w niniejszym przypadku w zakresie np. sproszkowanych metali dla malarzy, kart do gry, usług poligraficznych lub pralniczych). Uprawniony powinien być zatem świadomy istnienia przywoływanych "barier" związanych z używaniem spornego znaku towarowego już w dacie nabycia znaku towarowego, zwłaszcza że jest podmiotem profesjonalnym, znającym oczekiwania potencjalnych licencjobiorców.
Podobnie wskazywanie przez uprawnionego na toczące się między stronami spory administracyjne i sądowe między stronami postępowania, a nawet grożąca w przyszłości odpowiedzialność odszkodowawcza nie mogły być wzięte pod uwagę jako ważne powody nieużywania znaku spornego w rozumieniu art. 169 ust 1 pkt 1 p.w.p.
Urząd Patentowy nie podzielił natomiast żądania wnioskodawcy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 24 maja 2012 r., w części dotyczącej usług zawartych w klasie 37, a mianowicie usług budowlano-remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków (pkt 2 decyzji).
Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że rzeczywiste używanie znaku t. do oznaczania usług z uwagi na niematerialny charakter oznaczanego "przedmiotu" polega na posłużeniu się nim dla oznaczenia przedsiębiorstwa wykonującego usługę, w tym pracowników ją świadczących, oraz na dokumentach związanych z tą usługą, takich jak: rachunki czy faktury bądź materiały reklamowe, promocyjne i informacyjne. W konsekwencji powyższego UP podzielił stanowisko zaprezentowane w orzecznictwie NSA, że używanie znaku towarowego w odniesieniu do usług powinno być oceniane przez pryzmat odpowiedniego zastosowania art 154 pkt 1-3 p.w.p. (zob. wyrok NSA z 25 lutego 2015 r., II GSK 1087/15).
UP uznał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdził używanie przedmiotowego znaku towarowego do oznaczania wymienionych usług. Ocenił, że jest to bezsporne i wynika z oświadczenia uprawnionego, który świadczył usługi budowlane poprzez spółki zależne, w których jest jedynym udziałowcem. UP podkreślił, że używanie znaku towarowego może odbywać się także przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego ( art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p.).
Urząd Patentowy wskazał, że jak wynika z przedstawionych przez uprawnionego dowodów, sporny znak towarowy, będący znakiem słowno-graficznym, przedstawiony został w katalogu mieszkań i lokali usługowych - budynku wielorodzinnego położonego w W. przy ulicy M. [...] - "R.". Z oświadczenia M. Sp. z o.o. wynika, że budowa ww. budynku realizowana była w latach 2013-2015. Powyższy przedział czasowy miał miejsce po upływie pięcioletniego okresu liczonego wstecz od daty wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia złożonego przez wnioskodawcę. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie miała ocena używania znaku towarowego w świetle art. 170 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym Urząd Patentowy oddala wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w przypadku, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1, jeżeli przed złożeniem tego wniosku rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używania znaku.
Sporny znak zamieszczony został na wielu stronach w prawym górnym rogu katalogu w postaci zarejestrowanej, a sam katalog, będący ofertą dewelopera skierowaną do potencjalnych nabywców zainteresowanych wybudowaniem budynku mieszkalnego, w którym mogliby nabyć mieszkanie pochodzi z dnia 18 września 2012 r.
Przedmiotowy znak towarowy widoczny jest również na załączonych do akt kopiach protokołów zdawczo-odbiorczych poszczególnych lokali w wybudowanym budynku pochodzących z lat 2015-2017.
Wnioskodawca zakwestionował powyższe dowody wskazując na różnice między usługą deweloperską (koncentrującą się na sprzedaży mieszkań), a usługą budowlaną, która - jak podnosił wnioskodawca - w istocie nie była świadczona.
Organ nie zgodził się z wnioskodawcą i wyjaśnił, że w załączniku nr 6 do odpowiedzi na wniosek, będącym kopią aktu notarialnego z dnia 30 lipca 2014 r. i zawierającym "umowę deweloperską", w § 4 tejże umowy, przedstawiciel spółki oświadczył, że w ramach przedsięwzięcia deweloperskiego spółka zobowiązuje się wybudować budynek mieszkalny wielorodzinny (podobnie § 6 umowy). Umowa ta w § 1 ust. 2 pkt 4 wprost wskazuje na prace budowlane, mające na celu realizację przedsięwzięcia deweloperskiego, termin ich rozpoczęcia oraz harmonogram prac z podziałem na poszczególne etapy. Na s. 17 aktu znajduje się natomiast zobowiązanie dewelopera do usunięcia wad w oparciu o protokół naprawczy.
UP podzielił stanowisko uprawnionego, że usługi budowlane stanowią jeden z elementów usług deweloperskich, gdzie deweloper nie tylko organizuje budowę nieruchomości, ale i wykonuje i odpowiada za budowę nieruchomości od fazy projektu aż do zakończenia budowy realizowanej na rzecz potencjalnego nabywcy.
W ocenie organu katalog z dnia 18 września 2012 r., służący do przedstawiania oferty wybudowania i sprzedaży mieszkań i lokali usługowych oraz przywołane protokoły zdawczo-odbiorcze - wskazują jednoznacznie na używanie spornego znaku towarowego w wersji zarejestrowanej. Uzupełnieniem powyższych dowodów jest prospekt informacyjny dotyczący "R." sporządzony 19 sierpnia 2015 r., zawierający informacje o nieruchomości i przedsięwzięciu deweloperskim. W załączniku nr 1 do powyższego prospektu znajduje się plan lokali mieszkalnych z naniesionym znakiem towarowym. Znak ten był również używany w celu reklamy inwestycji. Świadczy o tym choćby reklama, która zamieszczona została na wynajętej konstrukcji, zgodnie z treścią faktury z dnia 6 października 2015 r., czy też przekazywane klientom, w związku z podpisywaniem umów notarialnych, gadżety reklamowe (oświadczenie M. Sp. z o,o. oraz zdjęcia przedmiotów). Zarejestrowany znak widniał również w reklamach prasowych wspomnianej r., o czym świadczą kopie reklam w magazynach: "T." z 2015 r., "G." z kwietnia 2015 r. oraz "P." z maja 2015 r.
Ponadto uwzględniając charakter przedmiotowego znaku jako znaku usługowego organ uznał, że znak był używany w związku z wykorzystywaniem go w budynku podmiotu oferującego wspomniane usługi. Uprawniony załączył w powyższym kontekście zdjęcie t. z zarejestrowanym znakiem towarowym, która zgodnie z zamówieniem z dnia 21 października 2016 r. została określona jako "T.". Uprawniony załączył także do akt sprawy zdjęcia z lat 2009-2012 przedstawiające "B." i wskazujące na miejsce oferowania usług w zakresie budynków z klasy 37.
UP uznał, że przedstawione dowody, rozpatrywane łącznie, wskazują na rzeczywiste stosowanie znaku towarowego przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w zakresie usług budowlanych.
Wbrew także twierdzeniom wnioskodawcy, dowody dotyczące inwestycji w jednej miejscowości (tu: w W.), nie oznaczają, że używanie nie miało charakteru poważnego. Wnioskodawca, nie kwestionując bowiem, że w ogóle miało miejsce używanie spornego znaku t. dla usług budowlanych, stał na stanowisku, że lokalne używanie znaku towarowego nie może mieć wymiaru rzeczywistego i poważnego. Natomiast w ocenie organu poważne używanie znaku towarowego nie musi odnosić się do większej części obszaru kraju. Powyższa uwaga dotyczy przede wszystkim usług, jako że niektóre z nich mają z zasady lokalny charakter. W pierwszej kolejności będą to usługi polegające na naprawie lub przetworzeniu towaru (usługi remontowe, krawieckie, pralnicze etc.) lub związane ze szkoleniem, nauczaniem, organizowaniem wystaw. Usługi budowlane mogą zaś być świadczone przez lokalne firmy podwykonawcze lub firmy deweloperskie koncentrujące się na obszarze jednego miasta, powiatu lub województwa. Usługi budowlane dotyczące jednego lub dwóch budynków nie są jednocześnie usługami, o których można twierdzić, że nie mają charakteru poważnego. W usługach tego typu nie ma bowiem znaczenia ilość oddanych do użytku budynków, lecz rozmiary takiego działania, z którymi mógł zapoznać się potencjalny odbiorca poszukujący mieszkania na rynku pierwotnym w określonej dzielnicy miasta lub części regionu.
UP uznał także, że uprawniony przedstawił dowody wskazujące na używanie znaku towarowego w zakresie usług remontowych oraz "wszelkich napraw jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków" w postaci stosownych faktur, na których zamieszczony jest sporny znak towarowy. Jak wynika z przedstawionych kopii faktur, usługi napraw świadczone były przed datą złożenia przedmiotowego wniosku.
Ponadto – organ wskazał, że z korespondencji uprawnionego ze swoim kontrahentem z dnia 15 lutego 2013 r. wynika zaś, że uprawniony informował o planowanym rozpoczęciu prac remontowych w Y. od dnia 20 lutego 2013 r. do dnia 6 marca 2013 r., co dowodzi także, że usługi remontowe z wykorzystaniem spornego znaku towarowego świadczone były również przed żądaną datą stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego, a świadczenie tych usług nie było jednorazowe, lecz obejmowało dłuższy okres obejmujący co najmniej lata 2013- 2017. Tym samym UP uznał, że żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego w części dotyczącej usług remontowych oraz "wszelkich napraw jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków" także nie jest zasadne.
UP oddalił także wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy MOSTOSTAL na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Wnioskodawca wskazał powyższą podstawę prawną we wniosku z dnia 24 maja 2017 r. oraz przywołał ją na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 r., jednakże w toku postępowania nie przedstawił argumentacji uzasadniającej podniesiony zarzut. Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p. prawo ochronnego na znak towarowy wygasa również na skutek działań uprawnionego lub, za jego zgodą, osób trzecich, gdy znak towarowy może wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, właściwości lub pochodzenia geograficznego towaru. Wnioskodawca nie sprecyzował zatem w jaki sposób znak towarowy słowno-graficzny MOSTOSTAL miałby wpłynąć na błędne przekonanie przeciętnego odbiorcy usług (tzn. usług budowlano-remontowych w zakresie budynków oraz wszelkich napraw, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru w zakresie budynków) o charakterze tych usług lub ich właściwościach.
W zakresie kosztów (pkt 3 decyzji) UP wskazał, że zgodnie z art. 100 k.p.c, który znajduje odpowiednie zastosowanie do kosztów na mocy art. 256 ust. 2 p.w.p., w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania. Zdaniem UP w niniejszej sprawie oddalenie wniosku nastąpiło jedynie w niewielkiej części, o czym świadczy treść rozstrzygnięcia oraz zakres wygaśnięcia ochrony spornego znaku towarowego. W okolicznościach niniejszej sprawy zasadne jest zatem nałożenie na uprawnionego, obowiązku zwrotu kosztów postępowania na rzecz wnioskodawcy w całości.
Skargę na powyższą decyzję w zakresie pkt 1 i 3 złożył uprawniony.
WSA w Warszawie oddalił skargę M. S.A. z siedzibą w Warszawie na punkty 1 i 3 decyzji Urzędu Patentowego z dnia 1 lipca 2019 r.
WSA w Warszawie podzielił ustalenia UP wskazujące, że sporny znak towarowy - wobec jego nieużywania - prawidłowo został wygaszony z datą 24 maja 2012 r. w części obejmującej wszystkie towary i usługi zawarte w klasach 2, 16 i 42, tj.: farby, pokosty, lakiery, barwniki, bejce, środki antykorozyjne, środki impregnujące, zaprawy farbiarskie, żywice naturalne, folie metalowe, sproszkowane metale dla malarzy; programy dla maszyn cyfrowych, karty do gry, tapety papierowe; usługi poligraficzne, a także w części obejmującej następujące usługi z klasy 37 tj.: usługi pralnicze, wszelkie naprawy, jeśli nie prowadzą do przetworzenia towaru, inne niż w zakresie budynków.
Zdaniem Sądu I instancji, prawidłowa jest także ocena organu, że uprawniony nie wykazał - dla ww. klas towarów i usług - istnienia usprawiedliwionych powodów nieużywania w obrocie znaku towarowego MOSTOSTAL o numerze R.87887, skoro bezspornym jest, że w wymienionych klasach znak nie był używany. WSA podkreślił, że ani w okresie 5 lat przed datą wygaszenia, ani w tej dacie, ani nawet w toku postępowania uprawniony nie wskazywał na żadne wiarygodne okoliczności wskazujące na używanie znaku w ww. klasach, a tym bardziej nie składał dowodów, z punktu widzenia starannego prowadzenia działalności, czy dbania o interesy gospodarcze w omawianych klasach, by można było je określić jako ważne i usprawiedliwione powody nieużywania spornego znaku towarowego dla wymienionych klas. Dlatego nie sposób odmówić racji UP, że twierdzenie o oczekiwaniu uprawnionego na podpisanie umów licencyjnych, które w konsekwencji mogły doprowadzić do używania znaku towarowego przez inne podmioty gospodarcze, należało ocenić w kategoriach spekulacji - jako niezrealizowanego biznesplanu i skutków ryzyka gospodarczego, w które wpisane jest niepowodzenie takich starań. Uprawniony nawet nie uprawdopodobnił, by podmioty, które znajdowały się w kręgu jego zainteresowania, w ogóle prowadziły działalność gospodarczą w zakresie tych towarów i usług, dla których znak nie był używany. Argumentacja uprawnionego jest zatem tak dalece hipotetyczna, że nie sposób jej brać poważnie pod uwagę.
Sąd I instancji uznał również, że brak oddzielnego zapisu w sentencji decyzji, co do oddalenia zarzutu wniosku opartego o art. 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p., należy ocenić jako nie mające istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Brak tego zapisu mógłby być jedynie rozwiązany w trybie wniosku o uzupełnienie sentencji decyzji. Takiego wniosku uprawniony nie składał, mimo że sam przyznaje, że oddalenie wniosku opartego o 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p. zostało poprawnie ocenione w uzasadnieniu decyzji Urzędu Patentowego.
W ocenie WSA podobnie, jako nie mający wpływu na wynik sprawy, należy ocenić zarzut uprawnionego sprowadzający się w istocie do tolerowania nieprecyzyjnego określenia przez wnioskodawcę daty, z którą żądał wygaszenia spornego znaku towarowego, co niewątpliwie mogło utrudniać uprawnionemu wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 169 ust. 6 p.w.p. WSA podkreślił, że mankament ten nie pozbawił uprawnionego prawa do obrony swojego prawa ochronnego. Okoliczność ta dlatego nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem zebrany materiał dowodowy pozwolił organowi na rozstrzygnięcie w granicach tego żądania, a na rozprawie uprawniony nie podnosił przesłanki do odroczenia rozprawy, że z tego powodu nie był w stanie podjąć skutecznej obrony swego prawa. Także w skardze nie wykazał, w żaden sposób, co najmniej przez uprawdopodobnienie, by uchybienie organu poprzez brak zakreślenia wnioskodawcy terminu do ostatecznego sprecyzowania żądania w zakresie daty wygaszenia – miał istotny wpływu na wynik rozstrzygnięcia.
WSA nie podzielił również zarzutów skargi dotyczących rozstrzygnięcia UP w zakresie kosztów postępowania. Według Sądu I instancji, to granice wniosku - w zakresie klas podlegających wygaszeniu - stanowiły o stosunkowym rozdzieleniu kosztów, bowiem to ilość klas, a w nich wymienionych towarów i usług, objęta była obiema podstawami prawnymi. Niewątpliwie ma to istotne znaczenie w sprawie spornej o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w całości, bowiem żądanie wniosku dotyczyło wszystkich klas towarów i usług, w jakich ochrona znaku występuje, a ostatecznie organ wygasił w zaskarżonej decyzji sporne prawo w przeważającej większości. W istocie niewadliwe jest przyjęcie i uznanie, że wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia objęte zostało 17 towarów i usług, a oddalenie wniosku nastąpiło w zakresie 2 usług. Oznacza to, że wnioskodawca wygrał postępowanie sporne w 89%, a 11% wygranej uprawnionego stanowi - przy zasądzonej kwocie - w istocie znikomą część. W tych okolicznościach nałożenie na uprawnionego obowiązku zwrotu wszystkich kosztów trudno uznać za nieprawidłowe lub arbitralne, gdyż wynika wprost z dyspozycji art. 100 k.p.c., przewidującego taką możliwość w zakresie stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania.
II
W skardze kasacyjnej uprawniony do spornego znaku t. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 255 ust. 4 p.w.p. oraz w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 2 p.w.p. oraz art. 2551 ust. 1, ust. 3 pkt 3 i 4, ust. 5, ust. 6 p.w.p. poprzez:
a) oddalenie skargi w sytuacji, w której organ przejął inicjatywę wnioskodawcy w zakresie wskazania daty wygaszenia znaku, działając w ten sposób sprzecznie z zasadą kontradyktoryjności postępowania,
b) oddalenie skargi w sytuacji, w której organ procedował nad wnioskiem obarczonym brakami formalnymi;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której:
a) organ zaniechał dokładnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do wyciągnięcia przez organ błędnych wniosków co do charakteru powodów nieużywania znaku w stosunku do towarów z klasy 2 i 16 oraz usług z klasy 42 i części usług z klasy 37, w stosunku do których znak R.87887 został wygaszony,
b) organ częściowo uwzględnił wniosek pomimo nieprecyzyjnego określenia przez wnioskodawcę daty, z którą żąda on wygaszenia przedmiotowego znaku towarowego, co uniemożliwiało skarżącej kasacyjnie wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 169 ust. 6 p.w.p., a więc sprzecznie z zasadą praworządności, co de facto pozbawiło skarżącą kasacyjnie prawa do obrony swojego prawa ochronnego, pomimo prawidłowego odnotowania przez WSA w uzasadnieniu wyroku, że zachowanie wnioskodawcy było naganne,
c) organ częściowo uwzględnił wniosek złożony w złej wierze, co stoi w sprzeczności z zasadą praworządności, o której mowa w art. 7 k.p.a.;
3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 100 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia o kosztach, które przyznaje wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania w sprawie w pełnej wysokości w sytuacji, w której koszty te powinny zostać wzajemnie zniesione, w szczególności w sytuacji, w której WSA odnotował w uzasadnieniu skarżonego wyroku, że organ błędnie nie uwzględnił w treści decyzji poprawnie ocenionego w jej uzasadnieniu rozstrzygnięcia co do oddalenia wniosku w zakresie w jakim oparty on został o art. 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p. i w skutek czego organ błędnie uznał, że wnioskodawca wygrał sprawę w przeważającej części;
4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy polegające na:
a) nieodniesieniu się do zarzutów skargi oraz nieuwzględnieniu specyficznej sytuacji przedmiotowego znaku towarowego oraz wynikających z tej sytuacji przyczyn nieużywania znaku,
b) przyjęciu w całości stanowiska organu bez dokonywania badania sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia w odniesieniu do akt innej sprawy dotyczącej przedmiotowego znaku towarowego, tj. Sp.14/08,
c) ograniczenie kontroli do weryfikacji uzasadnienia skarżonej decyzji, bez uwzględnienia nieprawidłowości mających miejsce wtoku postępowania administracyjnego;
5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez Sąd I instancji wyłącznie do rozpatrzenia zarzutów skargi, co spowodowało niedostrzeżenie przez Sąd I instancji wpływu braku oddalenia przez organ wniosku w zakresie, w jakim był on oparty o art. 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p. na błędne przyznanie wnioskodawcy pełnego zwrotu kosztów postępowania;
6) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich istotnych w sprawie twierdzeń, zarzutów i wniosków uprawnionego i ograniczenie się przez Sąd I instancji do przytoczenia stanowiska organu w innej sprawie dotyczącej przedmiotowego znaku towarowego, tj. sprawie Sp. 14/08 (strona 1 uzasadnienia);
7) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia 1 lipca 2019 r., w sytuacji w której organ naruszył w tej decyzji zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
8a) art. 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące utrzymaniem pkt 1 decyzji w mocy, pomimo wygaszenia znaku R.87887 w zakresie opisanym w pkt 1 decyzji w sytuacji, w której w uzasadnieniu decyzji prawidłowo wskazano, że wniosek w zakresie art. 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p. powinien zostać oddalony,
8b) art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwą interpretację skutkującą utrzymaniem w mocy pkt 1 decyzji w mocy, pomimo błędnej interpretacji tego przepisu przez organ, która skutkowała przyjęciem, że powody nieużywania spornego znaku towarowego przedstawione w sprawie nie są "ważnymi powodami nieużywania" wskazanymi w tym przepisie.
W pismach procesowych z dnia 4 czerwca 2021 r. i 29 października 2021 r. wnioskodawca wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia 5 grudnia 2023 r. uprawniony do spornego znaku t. uzupełnił stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej. Jednocześnie do pisma załączył wyrok Sądu UE z dnia 15 lutego 2023 r., T-684/21, w sprawie M. S.A. przeciwko EUIPO, w którym Sąd stwierdził nieważność decyzji Piątej Izby Odwoławczej EUIPO z dnia 30 lipca 2021 r. Jak wynika z treści ww. wyroku postępowanie przed EUIPO dotyczyło wniosku P. S.A. o unieważnienie unijnego znaku t. "Mostostal". Wydział Unieważnień EUIPO uwzględnił w całości wniosek o unieważnienie, zaś Izba Odwoławcza EUIPO oddaliła odwołanie złożone przez uprawnionego od decyzji w przedmiocie unieważnienia prawa.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że są one niezasadne.
W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego został objęty samodzielnie postawiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., sformułowany w pkt 6) petitum skargi kasacyjnej, jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie - uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane przez przywołany przepis. Bowiem Sąd I instancji dopełnił obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku w taki sposób, który umożliwia NSA przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera w szczególności wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie.
Dla skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało wykazać, czego skarżący nie uczynił, że uzasadnienie z uwagi na swoją konstrukcję, niespełnione wymogi ustawowe, nie pozwala na ocenę, czy wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy, czy też nie. To, że autor skargi kasacyjnej nie podziela w części stanowiska Sądu I instancji i w istocie polemizuje w tym zakresie z tym stanowiskiem - nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia przez Sąd II instancji tego zarzutu.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., podniesiony w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej błędnie upatruje naruszenia tego przepisu w nieodniesieniu się przez Sąd I instancji do zarzutów skargi czy podzieleniu przez Sąd I instancji stanowiska Urzędu Patentowego.
Podkreślenia wymaga, że art. 133 § 1 p.p.s.a. reguluje powinność sądu administracyjnego orzekania na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał znajdujący się w aktach sprawy, wydał wyrok mimo niekompletnych akt sprawy, pominął istotną część tych akt lub też oparł orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok NSA: z 26 maja 2010 r. sygn. akt I FSK 497/09, z 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; z 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 763/12, CBOSA). Przypadek taki nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Ponadto podkreślenia wymaga, że należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Ponadto przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć - jak chce tego kasator - kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2929/14, LEX nr 2119367 oraz wyrok NSA z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1422/14, LEX nr 2035971).
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. sformułowany w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że o naruszeniu przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona lub gdyby - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Taki stan rzeczy w rozpoznawanej sprawie jednak nie zachodzi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. przeprowadzając właściwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Wbrew stanowisku kasatora, WSA ustosunkował się do zarzutów skargi, natomiast kwestie, które poruszane są w skardze kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie stanowiły naruszeń prawa, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zawarte w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 255 ust. 4 p.w.p. oraz w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 2 p.w.p. oraz art. 2551 ust. 1, ust. 3 pkt 3 i 4, ust. 5, ust. 6 p.w.p.
Odnosząc się do wskazanych przez autora skargi kasacyjnej wielu przepisów w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wskazać należy, że ta podstawa dotyczy zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zaś kasator zarzuca nieprawidłowo w ramach tej podstawy zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego.
NSA wskazuje i stwierdza, że te zarzuty są formalnie wadliwe i to w taki sposób, że NSA nie może dokonywać oceny zaskarżonego wyroku z punktu widzenia podniesionych w nich naruszeń. Jest tak dlatego, że skarga kasacyjna jako formalny i profesjonalny środek prawny musi spełniać prawem określone wymogi. Autor skargi kasacyjnej podniósł naruszenie wielu przepisów, jednakże nie wyjaśnił w odniesieniu do każdego z tych przepisów, na czym polegało ich naruszenie oraz nie wykazał czy ewentualne uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak to wymaga przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
W tym zakresie przypomnieć należy, że art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga dla poprawności skargi kasacyjnej nie tylko określenia naruszonych przepisów, ale uzasadnienia tych naruszeń. Uzasadnienie ma wyjaśniać, w jaki sposób został naruszony przepis objęty zarzutem oraz jaki jest wpływ naruszenia na rozstrzygnięcie. Skonstruowanie zarzutów procesowych skargi kasacyjnej w przedstawiony sposób jest istotne, dlatego że to ono wyznacza zakres i kierunek weryfikacji zaskarżonego wyroku. Sąd drugiej instancji nie może samodzielnie ustalać tych parametrów postępowania kasacyjnego.
Nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazane w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. 256 ust. 1 p.w.p.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - organ dokładnie rozpatrzył materiał dowodowy w zakresie przedstawionych przez uprawnionego powodów nieużywania spornego znaku t., czemu dał wyraz w obszernej argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 10-12), nie podzielając stanowiska uprawnionego co do istnienia ważnych powodów nieużywania przez niego spornego oznaczenia w obrocie.
Natomiast w odniesieniu do zarzutu nieprecyzyjnego określenia przez wnioskodawcę daty, z którą żądał on wygaśnięcia prawa, należy stwierdzić, że wnioskodawca – pomimo podawania na wcześniejszych etapach postępowania – dwóch dat, w których miałoby nastąpić stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak t., na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 r., wyraźnie oświadczył, że wnosi o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w zakresie wszystkich towarów i usług sygnowanych spornym znakiem t. z datą 24 maja 2012 r. Nie pozbawiało to uprawnionego prawa do obrony przysługującego mu prawa ochronnego, gdyż m.in. na tę datę wskazywał już wnioskodawca wcześniej m.in. w piśmie z dnia 6 listopada 2018 r. Trzeba też zaznaczyć, że datę wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy potwierdza UP w decyzji, o czym wyraźnie stanowi art. 172 p.w.p.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 100 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. poprzez utrzymanie przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego o kosztach postępowania. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia art. 100 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. poprzez utrzymanie przez Sąd I instancji w mocy rozstrzygnięcia organu o kosztach, podczas gdy organ nie uwzględnił poprawnie ocenionego rozstrzygnięcia co do oddalenia wniosku w zakresie, w jakim był on oparty na art. 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji co do zasadności rozstrzygnięcia przez Urząd Patentowy w zakresie kosztów postępowania – stosownie do art. 100 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p., gdyż kwestię kosztów rozstrzygnięto w oparciu o art. 256 ust. 2 p.w.p., który nakazuje w tym względzie odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu cywilnym.
W art. 100 k.p.c. została wyrażona zasada kompensaty kosztów procesu, która znajduje zastosowanie w wypadku częściowego uwzględnienia żądań. Stanowi ona elastyczne dostosowanie zasady odpowiedzialności za wynik sprawy do sytuacji, w której obie strony są – w różnym albo w takim samym stopniu – wygrywającym i przegrywającym zarazem. Sąd może wówczas dokonać: 1) wzajemnego zniesienia kosztów, co oznacza, że strony pozostają przy kosztach poniesionych w związku ze swym udziałem w sprawie; 2) stosunkowego rozdzielania kosztów, które polega na wyważonym rozłożeniu kosztów między stronami, odpowiednio do wysokości, w jakiej zostały poniesione, oraz stosownie do wyniku sprawy, tj. stopnia uwzględnienia i nieuwzględnienia żądań; 3) obciążenia tylko jednej strony całością kosztów, gdy przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku albo oceny sądu (J. Gudowski, Komentarz do art. 100 k.p.c. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Artykuły 1-124, wyd. VI, red. T. Ereciński, Warszawa 2023, WKP 2023, Lex).
Organ w rozpoznawanej sprawie skorzystał z tej trzeciej możliwości obciążając obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania uprawnionego do spornego znaku t., zgodnie z art. 100 zd. 2 k.p.c., który stanowi, że sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie nie miało znaczenia rozstrzygnięcie przez Urząd Patentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o oddaleniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, w oparciu o art. 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p., gdyż prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało prawie w całości wygaszone - zgodnie z żądaniem wnioskodawcy - w klasach: 2, 16, 42 i w części usług z klasy 37 w oparciu o art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.
Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, postawionego w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w pkt 8 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. przez błędną wykładnię i art. 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, należy uznać go za niezasadny.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy już na wstępie stwierdzić, że jest on wadliwy formalnie. Bowiem uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię należy wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Ponadto autor skargi kasacyjnej powinien wykazać, jak w jego ocenie powinien być rozumiany ten przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Z kolei zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego zakłada potrzebę wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany.
W ocenie NSA tych wymogów nie dopełnił autor skargi kasacyjnej. Wniesiona skarga kasacyjna w zakresie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli zarzutu naruszenia prawa materialnego nie spełnia wymogów formalnych, co już tylko z tego powodu czyni ten zarzut niezasadnym. Natomiast kwestie podnoszone przez autora skargi kasacyjnej nie dotyczą wykazania, jak powinien być rozumiany art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. oraz na czym polegało niewłaściwe zastosowanie art. 169 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI