II GSK 1114/25

II GSK 1114/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Monika Krzyżaniak
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Sz 727/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2025-02-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art. 72 ust. 1 pkt 3 , art. 73
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art.156 § 1 pkt 2 , art. 158 § 1 , art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2017 poz 2355
art. 2 pkt 62, 73 ust. 1, ust. 1e pkt 1, art. 72 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 2a, art. 70b ust. 1 i ust. 2 p.r.d. § 2 ust. 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla  tablic rejestracyjnych
Dz.U.UE.L 2013 nr 60 poz 1 art. 3 pkt 37
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów  rolniczych i leśnych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K.Sp. z o.o. Sp. k. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 727/24 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wałczu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 11 lipca 2024 r. nr SKO.4120.2180.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 6 lutego 2025 r., (sygn. akt II SA/Sz 727/24), w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego
w Wałczu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 11 lipca 2024 r. nr SKO.4120.2180.2023 w przedmiocie stwierdzenia braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu uchylił zaskarżoną decyzję.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął następujące ustalenia faktyczne:
1. Decyzją z 26 maja 2021 r., nr KD.5410.1.2150.2021.RO, po rozpoznaniu wniosku K(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą w W., (dalej przywoływana jako: "Skarżąca" "Strona"), Starostw W, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo
o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm., dalej przywoływana jako "p.r.d."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej przywoływana jako "k.p.a."), zarejestrował pojazd marki (...), o numerze nadwozia (...), wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne.
2. Pismem z 3 sierpnia 2023 r., Prokurator Rejonowy w Wałczu, (dalej przywoływany jako: "Prokurator", "Skarżący"), złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie sprzeciw od opisanej wyżej ostatecznej decyzji Starosty W., w którym wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Prokurator zarzucił Organowi I instancji, wydanie decyzji z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., polegającym na wydaniu rejestracji pojazdu bez zgromadzenia wszystkich niezbędnych dokumentów, w tym: świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu.
W ocenie Prokuratora, w stosunku do ciągnika rolniczego, będącego przedmiotem postępowania dokument taki był wymagany, gdyż pojazd ten był rejestrowany po raz pierwszy na terenie państwa członkowskiego UE, a został sprowadzony z terenu państwa niebędącego członkiem Unii. Prokurator powołał się na regulacje prawne dotyczące warunków wprowadzenia pojazdu do obrotu, w tym wymogi podlegania procedurze homologacji zawarte w przepisach p.r.d. oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz. U. UE. L.2013.60.1 z dnia 2 marca 2013 r.- dalej "rozporządzenie nr 167/2013").
3. Pismem z 15 stycznia 2024 r. Spółka przedstawiła swoje stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Wskazała, że pojazd był po raz pierwszy zarejestrowany na B., co skutkowało jej zdaniem, brakiem podstaw do załączenia dokumentów homologacji. W ocenie Spółki, ważniejsze są badania techniczne pojazdu, dopuszczające ciągnik do ruchu. Według Spółki, stwierdzenie nieważności decyzji Organu I instancji, w oparciu o którą pojazd od kilku lat jest dopuszczony do ruchu, spowoduje szereg komplikacji po stronie Spółki
i podmiotów, które nabyły od niej ten pojazd i ewentualnie dalej nim rozporządziły.
4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, decyzją z 11 lipca 2024 r., nr SKO.4120.2180.2023, stwierdziło brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wyjaśnił, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności. Organ przytoczył treść art. 2 pkt 62, 73 ust. 1, ust. 1e pkt 1, art. 72 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 2a, art. 70b ust. 1 i ust. 2 p.r.d. § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji
i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm., dalej "rozporządzenie MIB"), art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013, na podstawie których przeprowadził analizę pojęcia "nowego pojazdu".
Kolegium wskazało, że definicję "pojazdu nowego" zawiera art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013, zaś pojęcia "rejestracja"- art. 3 pkt 38 rozporządzenia nr 167/2013. Organ wyjaśnił, że przepisy p.r.d. nie zawierają definicji "rejestracji", ani "dopuszczenia", do których to pojęć odnoszą się przepisy rozporządzenia nr 167/2013. Organ przywołał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie o sygn. C-513/15, w którym Trybunał stwierdził, że używany ciągnik z państwa trzeciego, który nie posiada homologacji typu WE i jest przeznaczony po raz pierwszy do użytku w Unii Europejskiej jest "nowym pojazdem".
Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie Organ I instancji powinien odmówić dokonania rejestracji ciągnika z uwagi na brak dokumentów homologacji. Według Organu, choć Organ I instancji naruszył art. 72 ust.1 pkt 3 p.r.d. to nie w sposób rażący. Proste zestawienie treści decyzji organu I instancji z treścią przepisów p.r.d. nie wykazuje, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Sprzeczność ujawnia się dopiero po dokonaniu wykładni przepisów krajowych z przepisami unijnymi. Nie zaistniały, w ocenie Organu odwoławczego, też inne przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.
5. Prokurator wystąpił ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenia nieważności decyzji Organu I instancji.
W skardze podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że decyzja Organu I instancji nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i przez to stwierdzenie braku podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającą na wydaniu decyzji Organu I instancji bez zgromadzenia wszystkich wymaganych prawem dokumentów stanowiących podstawę rejestracji pojazdu. Zarzuty zostały uszczegółowione w uzasadnieniu skargi.
6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w przywoływanym na wstępie wyroku z dnia 6 lutego 2025 r. orzekł na podstawie art. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylając zaskarżoną decyzję.
Sąd I instancji podkreślił, że w badanej sprawie Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji na podstawie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Kolegium, choć przyznało, że Organ I instancji naruszył art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., to uznało, że naruszenie to nie ma charakteru rażącego i stwierdziło brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Organu I instancji.
W opinii Sądu I instancji na gruncie badanej sprawy poza sporem pozostaje okoliczność, że przedmiotowy pojazd podlegał procesowi rejestracji i wcześniej nie był zarejestrowany w Polsce, lecz na B..
Sąd I instancji wskazał, że art. 72 p.r.d. określa niezbędne dokumenty stanowiące podstawę rejestracji pojazdu oraz wyłączenia i szczegółowe uregulowania w stosunku do podstaw rejestracji. Charakter prawny dokumentów wymienionych w ust. 1, które muszą być przedstawione kumulatywnie, a nie alternatywnie jest mieszany. Katalog tych dokumentów rejestracyjnych jest zamknięty. Przedłożenie dokumentu homologacji pojazdu na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., w sytuacji gdy była ona wymagana, jest obowiązkowe gdy pojazd nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Kwestii homologacji został poświęcony rozdział 1a p.r.d., dopuszczeniu jednostkowym – rozdział 1b p.r.d., zaś dopuszczeniu indywidualnym WE pojazdu- rozdział 1c p.r.d. Organem uprawnionym w zakresie ww. postępowań jest Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego.
Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że Spółka składając wniosek o rejestrację ciągnika nie przedłożyła dokumentów homologacji. W niniejszym postępowaniu organ stanął na stanowisku, że przedmiotowy pojazd powinien posiadać dokument homologacji w rozumieniu art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. W sytuacji bowiem, gdy pojazd ten nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Polski – złożenie takiego dokumentu homologacji przez spółkę było obowiązkowe
w postępowaniu rejestracyjnym pojazdu.
Kwestia regulacji prawnych dotyczących homologacji pojazdów rolniczych jest w sposób precyzyjny określona na poziomie unijnym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych. Jest to akt prawny stosowany w sposób bezpośredni we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Zatem jest to akt prawny, który winien być stosowny przez Organ I instancji.
Zdaniem Sądu I instancji, stwierdzone przez Organ odwoławczy naruszenie przez Organ I instancji art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jest zatem oczywiste, gdyż dokument, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. był wymagany dla uzyskania decyzji o rejestracji ciągnika rolniczego. Wbrew stanowisku Kolegium, nie sposób uznać, że w postępowaniu przed Organem I instancji wystąpiła konieczność zastosowania złożonego procesu wykładni dla odkodowania hipotetycznego stanu faktycznego i zapisanych konsekwencji prawnych.
W ocenie Sądu I instancji, wystarczyło przepisy ze sobą zestawić, aby odczytać w sposób prawidłowy normę prawa. Podkreślił, że znajomość obowiązujących przepisów prawa jest obowiązkiem organu administracji a samo przyjęcie, że doszło do naruszenia przepisu jednoznacznego w swej treści nie może stanowić jedynej i wystarczającej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, aby rodzaj naruszenia i jego skutki powodowały, że decyzja, lub postanowienie nie mogły by być zaakceptowane jako wydane przez organy praworządnego państwa. Przypominając, że o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić jedynie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie trzy podstawowe przesłanki tego stanu, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne
i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Tej ostatniej przesłance należy przy tym nadać decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są bowiem skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze jakie owo naruszenie powoduje w obrocie prawnym, czyniąc dalsze trwanie decyzji w obrocie niemożliwym do zaakceptowania.
Tym samym o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., można mówić dopiero wtedy, gdy decyzja lub postanowienie kończące postępowanie wywołuje stan istotnie niezgodny z prawem - jej funkcjonowanie w obrocie prawnym jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności i zaufania obywatela do działań organu. Procedura stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, pozostających w obrocie prawnym i w większości sytuacji nadających danemu podmiotowi określone prawo lub nakładających obowiązek prawny.
Końcowo Sąd I instancji wskazał, na potrzebę stosowania przy rozstrzyganiu spraw w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności, prawidłowego katalogu rodzajów rozstrzygnięć. Co do zasady, jeżeli okoliczności na to pozwalają, organ orzeka
o "stwierdzeniu nieważności decyzji" bądź o "odmowie stwierdzenia nieważności decyzji", zwłaszcza jeżeli uznaje, że nie wystąpiły podstawy do unieważnienia decyzji. W sytuacji zaś wystąpienia przesłanek negatywnych, np. z art. 156 § 2 k.p.a., właściwy organ orzeka o "wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa", wskazując przy tym okoliczności, z powodu których nie stwierdzono nieważności decyzji. Do katalogu rozstrzygnięć nie należy natomiast "stwierdzenie braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji".
Sąd I instancji wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium powinno uwzględnić przedstawioną ocenę prawną, a w szczególności rozważyć, czy stwierdzone w sprawie niewątpliwe naruszenie prawa, miało rażący charakter. Takich rozważań decyzja organu bowiem nie zawiera.
Nadto obowiązkiem Organu będzie przeanalizowanie, czy decyzja Organu I instancji wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Jakkolwiek bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ uznał, że charakter decyzji
o rejestracji pojazdu wyklucza stwierdzenie, że wywołała ona nieodwracalne skutki prawne, to jednak swojego stanowiska w tym zakresie nie wyjaśnił.
7. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Uczestnik postępowania wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi Prokuratora Rejonowego w Wałczu poprzez jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. Jednocześnie Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. uczestnik podniósł naruszenie zaskarżonym orzeczeniem prawa materialnego, tj. przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1) p.r.d., jak również
w związku z art. 2 pkt 62 p.r.d. oraz art. 3 pkt 37), art. 1 ust. 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz.Urz.UE.L Nr 60, str. 1) [dalej: rozp.167/2013], poprzez błędną wykładnię,
w ramach której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wadliwie uznał, że stwierdzone przez Organ odwoławczy naruszenie przez organ I instancji art. 72 ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1) p.r.d. było oczywiste i świadczyło o rażącym naruszeniu prawa, w sytuacji gdy naruszenie to nie miało charakteru rażącego a jego wystąpienie wynikało z wątpliwości interpretacyjnych ww. przepisów prawa poprzedzonych złożonym procesem wykładni,
- na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. uczestnik podniósł naruszenie zaskarżonym orzeczeniem przepisów postępowania, tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 1) ppkt c) p.p.s.a. poprzez orzeczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie o uchyleniu zaskarżonej skargą decyzji organu odwoławczego z uwagi na zarzucone jej wydanie z naruszeniem innych przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, jednak bez jednoczesnego wykazania przez ww. sąd prawdopodobieństwa oddziaływania naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na wynik sprawy administracyjnej, a w szczególności, że w następstwie zbadania przez Organ odwoławczy społeczno-ekonomiczno-gospodarczych skutków wydania decyzji
o rejestracji przedmiotowego ciągnika rolniczego przez Organ I instancji bez zażądania przedłożenia dokumentu homologacji może nastąpić wydanie decyzji
o odmiennej niż dotychczas treści.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
8. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, mając na uwadze, że wnosząca ten środek odwoławczy Spółka zrzekła się rozprawy, a Prokurator Rejonowy w Wałczu
i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie nie zażądali jej przeprowadzenia.
9. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej zmierzają do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uchylając zaskarżoną decyzję uznał, że Starosta W. wydając decyzję o zarejestrowaniu pojazdu naruszył art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., przy czym naruszenie to było oczywiste. Jednocześnie WSA podkreślił, że samo przyjęcie, że doszło do rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające do stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj naruszenia i jego skutki powodują, iż decyzja, lub postanowienie nie mogą być zaakceptowane jako wydane przez organy praworządnego państwa. W związku z tym SKO, rozpatrując sprawę ponownie powinno wyjaśnić i rozważyć, czy w sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki pozwalające na stwierdzenie, że w konkretnym przypadku doszło do rażącego naruszenia prawa, a także czy decyzja Starosty W. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.
10. Spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, wymienionych w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, przez ich błędną wykładnię polegającą przede wszystkim na wadliwym uznaniu przez WSA, że stwierdzone przez SKO naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. było oczywiste i świadczyło o rażącym naruszeniu prawa. Zdaniem Strony skarżącej kasacyjnie, jakkolwiek stwierdzone naruszenie zaistniało, to jednak nie miało charakteru rażącego, a jego wystąpienie wynikało z wątpliwości interpretacyjnych powołanych przepisów prawa, których zastosowanie musiało zostać poprzedzone złożonym procesem wykładni, co wyklucza istnienie wady kwalifikowanej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia prawa materialnego jest niezasadny.
11. Należy podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, że naruszenie przez Starostę W. art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. było "oczywiste".
Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu był i jest dowód rejestracyjny (art. 71 ust.1 p.r.d.). Przepis art. 72 p.r.d. zawiera katalog dokumentów stanowiących podstawę do rejestracji, przy czym w odniesieniu do dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 3 powołanego przepisu, stanowi, że wymagania te nie dotyczą pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.). Żaden
z powołanych przepisów prawa krajowego, regulujących dopuszczenie do ruchu pojazdu, czy też dokumentów wymaganych do jego rejestracji, nie odsyła ani też nie posługuje się pojęciem "nowego pojazdu", do którego odnosi się Samorządowe Kolegium Odwoławcze i skarżąca kasacyjnie.
W nawiązaniu do podnoszonej w skardze kasacyjnej sprzeczności definicji "nowego pojazdu" w prawie krajowym i unijnym trzeba wyjaśnić, że definicja "nowego pojazdu" zawarta w art. 2 pkt 62 p.r.d. odnosi się do wszelkiego rodzaju pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym, a więc środków transportu przeznaczonych do poruszania się po drodze oraz maszyn lub urządzeń do tego przystosowanych (art. 2 pkt 31 p.r.d.). W przypadku pojazdów rolniczych takich jak zgłoszony do rejestracji,
w zakresie ich homologacji, zastosowanie mają natomiast przepisy rozporządzenia nr 167/2013, w tym także definicje legalne. Wobec takich zakresów regulacji prawa krajowego i unijnego nie sposób przyjąć, by zachodziła tu sprzeczność, o której mowa w skardze kasacyjnej.
Mając na uwadze, że w tej konkretnej sprawie nie miało zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., to nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że w świetle przepisów obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. rozporządzenia nr 167/2013, dokument o którym mowa w art. 72 ust.1 pkt 3 p.r.d. był wymagany przy rejestracji ciągnika rolniczego. Rozporządzenie to definiuje pojęcie nowego pojazdu (pojazd, który nigdy wcześniej nie był rejestrowany ani dopuszczony) i pojęcie dopuszczenia, które oznacza "pierwsze wykorzystanie w Unii pojazdu" (odpowiednio art. 3 pkt 37 i pkt 40 rozporządzenia). Zgodnie natomiast
z art. 3 pkt 38 omawianego rozporządzenia rejestracja oznacza administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu, w tym do ruchu drogowego.
12. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy niewątpliwe jest, że w dacie zgłoszenia do rejestracji pojazd marki (...), o numerze nadwozia (...) był, w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 167/2013, pojazdem nowym, albowiem przed tą datą nie był on wykorzystywany w UE i nie wydano administracyjnego zezwolenia na dopuszczenie tego pojazdu, w tym do ruchu drogowego. Rozporządzenie nr 167/2013 ustanawia wymogi administracyjne
i wymagania techniczne w zakresie homologacji typu wszystkich nowych pojazdów, układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 (art. 1 ust. 1 rozporządzenia). Producent nowych pojazdów, które mają być wykorzystane po raz pierwszy w Unii, ma obowiązek uzyskania homologacji, zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu nr 167/2013 (art. 8 ust. 1 rozporządzenia). Obowiązki producentów mają także zastosowanie do importerów
i dystrybutorów, w przypadkach określonych w art. 15 rozporządzenia nr 167/2013,
w tym wówczas gdy importer lub dystrybutor udostępnia na rynku lub rejestruje pojazdy. Z kolei organy państw członkowskich UE, zgodnie z art. 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zezwalają na wprowadzenie do obrotu, rejestrację lub dopuszczenie tylko takich pojazdów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych, które spełniają wymogi rozporządzenia.
W rozpoznawanej sprawie należało zatem dokonać wykładni art. 72 ust.1 pkt 3 w związku z ust. 2 pkt 1 p.r.d. i omówionych powyżej przepisów rozporządzenia unijnego. Rezultat tej wykładni przy zastosowaniu reguł językowych i systemowych jest jednoznaczny i w istocie niesporny – dokument, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. był wymagany, dla uzyskania decyzji o rejestracji ciągnika rolniczego.
13. "Skomplikowany proces wykładni" eksponowany tak w skardze kasacyjnej, jak i przez SKO, którego działanie kontrolował Sąd pierwszej instancji nie jest tym samym co istotne wątpliwości interpretacyjne, ograniczające możliwość orzekania o rażącym naruszeniu prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i do których odnoszą się powołane w skardze kasacyjnej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Istotne wątpliwości interpretacyjne występują wówczas, gdy na gruncie reguł językowych i systemowych, znajdujących się na tym samym poziomie procesu wykładni, możliwe są do przyjęcia i jednakowo dają się uzasadnić różne i w znacznej mierze przeciwstawne wyniki wykładni i gdy weryfikacja celowościowo-funkcjonalna
i aksjologiczna odwołuje się do tak istotnych celów, skutków czy wartości społecznych, przeważających wyniki wykładni językowo-systemowej, że ich nieuwzględnienie naruszałoby stan praworządności. Istotne wątpliwości interpretacyjne w powyżej zaprezentowanym rozumieniu w tej sprawie nie wystąpiły.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że przed wejściem w życie rozporządzenia nr 167/2013, w okresie obowiązywania Dyrektywy 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych i leśnych omawiane zagadnienie budziło wątpliwości interpretacyjne, które zostały rozstrzygnięte wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości
z 15 czerwca 2017 r. C-513/15, który orzekł, że dyrektywa powinna być interpretowana w ten sposób, że wprowadzenie do użytku i zarejestrowanie w państwie członkowskim używanych ciągników przywiezionych z państwa trzeciego jest uzależnione od spełnienia wymogów technicznych przewidzianych w tej dyrektywie. Jednakże orzeczenie to i powstałe wątpliwości obejmowały, co raz jeszcze należy wyraźnie podkreślić, inny stan prawny, a obowiązujące obecnie przepisy rozporządzenia nr 167/2013 są w tej kwestii jednoznaczne, o czym już była mowa.
14. Przystępując do oceny zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez orzeczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie o uchyleniu zaskarżonej skargą decyzji Organu odwoławczego z uwagi na zarzucone jej wydanie z naruszeniem innych przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, jednak bez jednoczesnego wykazania przez sąd prawdopodobieństwa oddziaływania naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na wynik sprawy administracyjnej, należy zauważyć, że powołany ostatnio przepis nie należy do przepisów regulujących postępowanie administracyjne, lecz stanowi materialnoprawną podstawę aktu stwierdzającego nieważność decyzji (postanowienia). Wobec tego w przypadku stwierdzenia przez wojewódzki sąd administracyjny naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podstawę prawną wyroku powinien stanowić art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd nie ma obowiązku wykazania, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tak jak jest to w przypadku uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W związku z tym oczekiwania Spółki odnośnie do spełnienia przez Sąd pierwszej instancji obowiązku wykazania "prawdopodobieństwa oddziaływania naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na wynik sprawy administracyjnej" nie mają podstaw.
15. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji powołując w podstawie prawnej wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie wskazał żadnego przepisu postępowania, który został naruszony przez SKO. To uchybienie, wobec wynikającego z art. 183 § 1 p.p.s.a. związania granicami skargi kasacyjnej, nie podlegało jednak ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
16. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.