II GSK 1113/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-25
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomatykara pieniężnaurządzanie gierustawa o grach hazardowychwspółorganizatorodpowiedzialność administracyjnakontrola skarbowaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że osoba wynajmująca lokal na automaty do gier hazardowych, która zapewniała im obsługę i dostęp, jest uznawana za 'urządzającą gry' i podlega karze pieniężnej.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na I.J. za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając I.J. za podmiot współpracujący w urządzaniu gier na podstawie umowy z właścicielem automatów. Skarżąca kasacyjnie kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że jedynie wynajmowała lokal. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że zakres obowiązków wynikających z umowy (zapewnienie energii, ochrony, dostępu dla graczy, powiadamianie o awariach) kwalifikuje I.J. jako współorganizatora gier, podlegającego karze.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I.J. od wyroku WSA w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nakładającą karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Sąd I instancji uznał, że skarżąca, prowadząca lokal gastronomiczny, była podmiotem współpracującym w urządzaniu gier, co wynikało z umowy z firmą K. Sp. z o.o. posiadającą automaty. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że nie była faktycznym urządzającym gry, a jedynie wynajmowała powierzchnię. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że definicja 'urządzającego gry' obejmuje szeroki zakres czynności logistycznych, technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych umożliwiających funkcjonowanie automatów i dostęp graczy. Analiza umowy współpracy wykazała, że skarżąca przyjęła na siebie szereg obowiązków związanych z zapewnieniem niezakłóconego działania automatów, dostarczaniem energii, ochroną, dostępem dla graczy oraz powiadamianiem o awariach i zmianach. W związku z tym, NSA uznał, że skarżąca była co najmniej współorganizatorem gier i podlegała karze pieniężnej zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Sąd uznał również, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., nie były zasadne, a uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, taka osoba może być uznana za współorganizującą gry i podlegać karze pieniężnej, jeśli jej działania wykraczają poza zwykłe najemstwo i obejmują zapewnienie technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne funkcjonowanie automatów i dostęp graczy.

Uzasadnienie

NSA zinterpretował pojęcie 'urządzającego gry' szeroko, obejmując nim nie tylko bezpośredniego organizatora, ale także podmioty aktywnie współpracujące i zapewniające warunki do prowadzenia gier. Analiza umowy współpracy wykazała, że skarżąca przyjęła na siebie obowiązki wykraczające poza zwykły najem, co uzasadniało jej kwalifikację jako współorganizatora.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

u.g.h. art. 89 § 1 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

Kara pieniężna podlega urządzający gry na automatach poza kasynem. Pojęcie 'urządzającego gry' obejmuje ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w tym zorganizowanie miejsca, zapewnienie dostępu, utrzymanie automatów, wypłacanie wygranych, obsługa, zatrudnienie personelu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.h. art. 6

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 7

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 23a

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § 3 i 5

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 pkt 1 i 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 8

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 90 § 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 91

Ustawa o grach hazardowych

p.p.s.a. art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 235

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 229

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200a § 2 - 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argument NSA, że szeroka interpretacja pojęcia 'urządzającego gry' obejmuje również podmioty współpracujące i zapewniające warunki techniczne, ekonomiczne i organizacyjne do prowadzenia gier hazardowych.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej kasacyjnie, że była jedynie wynajmującym lokal i nie urządzając gier hazardowych. Argumenty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, art. 3 § 1, art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 120, 121 § 1, 122, 187 § 1 w zw. z art. 235, 229, 200a § 2-3 o.p., art. 8 i 91 u.g.h., art. 191 o.p., art. 210 § 4 o.p.) przez organy i WSA. Argument dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA z powodu niewłaściwego uzasadnienia wyroku.

Godne uwagi sformułowania

„urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier.

Skład orzekający

Marek Krawczak

sprawozdawca

Mirosław Trzecki

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności podmiotów wynajmujących lokale na potrzeby gier hazardowych oraz interpretacja pojęcia 'urządzającego gry' w kontekście współpracy i zapewniania warunków technicznych i organizacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o grach hazardowych i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów regulujących najem lokali i odpowiedzialność cywilną/karną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak szeroko sądy interpretują przepisy dotyczące gier hazardowych, rozciągając odpowiedzialność na osoby, które mogą nie być bezpośrednimi organizatorami, ale aktywnie wspierają ten proceder. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie hazardowym i administracyjnym.

Wynajmujesz lokal pod automaty? Uważaj, możesz być uznany za urządzającego gry hazardowe!

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1113/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Mirosław Trzecki /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Sygn. powiązane
III SA/Po 110/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2019-05-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Po 110/19 w sprawie ze skargi I.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2018 r. nr 3001-IOA.4246.289.2017.AB w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od I.J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 maja 2019r., sygn. akt III SA/Po 110/19 oddalił skargę I.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu dnia 12 czerwca 2018 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W wyniku przeprowadzonej w dniu 17 lipca 2014 r. kontroli w lokalu gastronomicznym należącym do I.J., ujawniono włączone do sieci urządzenie o nazwie: Crazy Cards 901993. W drodze eksperymentu funkcjonariusze celni ustalili, że gry oferowane na ww. urządzeniu są grami na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 471 ze zm., dalej: u.g.h.).
Ustalenia kontroli stały się podstawą decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w Pile, który wymierzył stronie skarżącej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Objętą skargą decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonego aktu w stosunku do strony, jako podmiotu nie urządzającego gier na automatach stwierdził, że Skarżąca była podmiotem aktywnie uczestniczącym w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych. Wskazywała na to treść umowy współpracy z dnia 2 czerwca 2014 r. Skarżąca zobowiązana była o zamiarze przerwania pracy w przedmiotowym lokalu informować właściciela automatu i to z odpowiednim wyprzedzeniem. Jak również zabezpieczenia klientom lokalu, w którym prowadziła działalność gospodarczą swobodnego dostępu do automatów. Zapisy umowy jednoznacznie wskazują, że (tak jak same jej strony umowę nazwały) skarżąca współpracowała w organizowaniu gier na przedmiotowym automacie bowiem bez jej udziału gry byłyby niemożliwe.
Zdaniem Sądu I instancji zasadnie organy obu instancji przyjęły, że strona skarżąca była podmiotem współpracującym, co najmniej współorganizującym gry, podejmując czynności i przyjmując obowiązki pozostające w związku z działalnością obejmującą urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
WSA podkreślił, iż w sprawie niniejszej nie było sporne, że strona skarżąca nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie nie wykazała, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi jego rejestracji stosownie do art. 23a u.g.h. Nie ulegało przy tym wątpliwości, że skontrolowany automat był automatem do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 90 ust. 1 oraz art. 91 u.g.h poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu bezskutecznego, Sąd I instancji wskazał na treść uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16.
Podsumowując, Sąd I instancji stwierdził, że decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego, regulującymi przypadki urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Wbrew tezom strony Skarżącej decyzja mogła być wydana wobec niej jako osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Taka możliwość wynika bowiem z przepisów ustawy o grach hazardowych.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
I.J., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:
1. na zasadzie art. 174 ust. 2 p.p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. przez nieuwzględnienie skargi strony skarżącej pomimo naruszenia przez organ w toku postępowania przepisów prawa, mającego istotny wpływ na wynik sprawy oraz przedstawienia stanu sprawy niezgodnie z rzeczywistym; uwzględnienie skargi skutkowałoby odmiennym wynikiem sprawy:
a) w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 235, art. 229 oraz art. 200a § 2 - 3 ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 i 91 u.g.h. poprzez zaniechanie podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zebranie całego materiału dowodowego, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało niewyjaśnieniem kluczowych okoliczności niniejszej sprawy - jaki podmiot jest faktycznie urządzającym gry na przedmiotowych urządzeniach - co oczywiście miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego orzeczenia organu;
b) w szczególności: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 w zw. z art. 235 o.p. w zw. z art. 8 i 91 u.g.h., poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dokonaną z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, iż strona skarżąca urządzała gry na przedmiotowym urządzeniu. Wskazać zatem należy, iż każe pieniężnej podlega urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. W doktrynie i orzecznictwie natomiastjednoznacznie przyjmuje się, że przez osobę urządzającą grę rozumienie się osobę, która układa system gry, określa wysokość wygranych, zatrudnia i szkoli pracowników (por. Kodeks kamy skarbowy. Komentarz, dr LeszekWilk, drJarosław Zagrodnik, Warszawa 2007 r., Wydawnictwo C.H.Beck; Kodeks kamy skarbowy. Komentarz Kurzępa Bolesław, Kotowski Wojciech, Warszawa 2007 r., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis). Mając na względzie powyższe z całą stanowczością stwierdzić należy, iż wynajęcie powierzchni użytkowej określonemu przedsiębiorcy, na której ustawił on określone urządzenie, do jakiego to urządzenia dostęp posiada tylko i wyłącznie wynajmujący przedsiębiorca - nie stanowi urządzania gry na danym urządzeniu. Strona skarżąca nie układała jakiegokolwiek systemu gry, nie określała wysokości, nie zatrudniała i nie szkoliła pracowników w celu prowadzenia gry, nie organizowała gry, nie rozliczała przedsięwzięcia. Nadto, co należy podkreślić zgodnie z treścią umowy zawartej z K. Sp. z o.o., strona skarżąca nie była uprawniona do dysponowania i rozporządzania przedmiotowym urządzeniem, ani w ogóle do urządzania i prowadzenia gier na automatach. Zatem faktycznie strona skarżąca nie prowadziła jakiejkolwiek działalności dotyczącej urządzania gier hazardowych, w tym gier na automatach, czy w ogóle jakichkolwiek gier. Podmiotem urządzającym gry na przedmiotowym urządzeniu był podmiot, który był najemcą powierzchni w lokalu użytkowym, a który ustawił na wynikającej z tej umowy powierzchni przedmiotowe urządzenie – K. Sp. z o.o. Rzeczona spółka eksploatowała przedmiotowe urządzenie, do jakiego wyłącznie wskazana spółka miała prawo, na powierzchni, jaką również wyłącznie dysponowała przedmiotowa spółka. Recypując powyższe rozważania do stanowiska organu, stwierdzić należy, że ustalenia poczynione przez organ prowadzący niniejsze postępowanie - wadliwie skontrolowane przez Sąd pierwszej instancji - w żaden sposób nie wynikają ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, na który powołuje się organ.
c. w szczególności: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 4 w zw. z art. 235 o.p. w zw. z art. 8 i 91 g.h., poprzez nie sprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, między innymi przez wyjątkowo lakoniczne ustosunkowanie się do kwestii w jaki sposób zakwalifikować stronę skarżącą, jako urządzającą gry - w kontekście zakresu działalności odnośnie urządzenia gier K. Sp. z o.o.
2. Na zasadzie art. 174 ust. 2 p.p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.p.s.a. w z zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 141 § 4 p.p.p.s.a. przez nie sprostanie wymogowi sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku z podaniem i wyjaśnieniem podstawy prawnej - co oczywiście miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz pozbawienie strony informacji o przesłankach rozstrzygnięcia - między innymi przez niewystarczające i pobieżne ustosunkowanie się do kwestii w jaki sposób zakwalifikować stronę skarżącą, jako urządzającą gry - w kontekście zakresu działalności odnośnie urządzania gier K. Sp. z o. o.
Powyższe oczywiście miało wpływ na wynik sprawy, poprzez:
a) zaniechanie rozpoznania istoty sprawy - ustalenie kto w okolicznościach niniejszej sprawy jest faktycznym urządzającym gry - a tylko i wyłącznie taki podmiot ponosić może odpowiedzialność administracyjną, gdyż nie przewiduje się nawet karalności administracyjnej pomocy w urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry;
b) uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia;
c) pozbawienie strony informacji o przesłankach rozstrzygnięcia – w szczególności, w jaki sposób wynajęcie powierzchni użytkowej odrębnemu przedsiębiorcy stanowi urządzanie gier na przedmiotowych urządzeniach, a także w jaki sposób strona skarżąca obsługiwała przedmiotowe urządzenia, czy w jaki sposób strona skarżąca dopuszczała do rzeczonych urządzeń klientów lokalu;
3. Na zasadzie art. 174 ust. 1 p.p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.p.s.a. w z zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie wadliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu, przez niewłaściwe zastosowanie w konsekwencji błędnej wykładni przepisów art. 2 ust. 3 i 5 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 8 i 90 ust. 1 u.g.h., skutkujące ich zastosowaniem w okolicznościach niniejszej sprawy, wbrew istotnemu stanowi rzeczy, gdy strona skarżąca nie była podmiotem urządzającym gry.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu oraz o zasądzenie należnych kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zawrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu albowiem podniesione w niej zarzuty nie znajdowały usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, w swojej istocie sprowadzają się zakwestionowania przez stronę ustaleń organów zaakceptowanych przez WSA w Poznaniu, które stały się podstawą uznania skarżącej za podmiot "urządzający gry" na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., czego skutkiem było nałożenie na stronę kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Komplementarny charakter zarzutów postawionych w ramach tych podstaw uzasadnia ich łączne rozpoznanie.
Mając na uwadze analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, treść decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu oraz motywy wyroku Sąd I instancji za zasadne należy uznać stanowisko zarówno organu jak i Sąd I instancji, że skarżąca była podmiotem współpracującym, a co najmniej współorganizującym gry, wobec czego podlegała sankcji, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Powołany przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane wprost w ustawie, jednakże opierając się o systematykę jego użycia w poszczególnych regulacjach, w zestawieniu z użyciem przez ustawodawcę pojęcia "prowadzącego działalności w przedmiocie urządzania gier hazardowych" przyjąć należy ukształtowaną orzecznictwem sądów administracyjnych definicję "urządzającego gry".
W judykaturze, bowiem przyjęto, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze (por. wyroki NSA z dnia: 13 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 3111/17 i II GSK 3581/17). Dalej rozwijając zagadnienie, w orzecznictwie podnosi się również, że warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 3745/17).
"Urządzającym gry" będzie zatem podmiot wypełniający swoim faktycznym działaniem, którąkolwiek, część lub wszystkie z wymienionych powyżej przesłanek. Innymi słowy działaniami podmiotu urządzającego gry hazardowe będą działania mające na celu umożliwienie sprawnego funkcjonowania automatu lub automatów do gier hazardowych zgodnie z ich przeznaczeniem w miejscu dostępnym dla potencjalnych odbiorców tego rodzaju rozrywki.
Przenosząc powyższe wywody na grunt przedmiotowej sprawy, brak jest podstaw do stwierdzenia, że Sąd I instancji dokonał wadliwej kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów administracji, które w ocenie kasatora obarczone były brakami w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego i jego ceny, skutkującej niezasadnym przyjęcie, że skarżąca, jako wynajmująca część swojego lokalu spółce K. Sp. z o. o. urządzała lub współpracowała przy urządzaniu gier na umieszczonych w jej lokalu automatach.
Jak słusznie stwierdziły organy i co zasadnie zaaprobował Sąd I instancji, analiza treści wiążącej skarżącą ze spółką K. Sp. z o.o. umowy współpracy z dnia 2 czerwca 2014 r., wskazywała, że Skarżąca przyjęła na siebie taki zakres obowiązków związanych z mającymi być umieszczonymi w jej lokalu automatami, że należało ją uznać za co najmniej współorganizującą gry na automatach.
W § 3 rzeczonej umowy Spółka zobowiązała się do montażu automatu w lokalu "w sposób uzgodniony ze Współpracującym". Ponadto, Skarżąca zobowiązała się do dostarczenia energii elektrycznej pozwalającej na niezakłóconą pracę automatów, ochrony automatów przed uszkodzeniem lub zniszczeniem, umożliwienia K. Sp. z o.o. lub osobom wyznaczonym i upoważnionym przez K. Sp. z o.o. swobodnego dostępu do automatów, a klientom lokalu swobodnego dostępu do automatów w godzinach otwarcia lokalu, powiadamiania ww. spółki o istotnych zmianach godzin otwarcia lokalu z co najmniej 5 dniowym wyprzedzeniem, powiadamiania ww. spółki o zamiarze przerwania pracy lokalu z co najmniej 5 dniowym wyprzedzeniem, niezwłocznego powiadamiania K. Sp. z o.o. o wszelkich awariach, uszkodzeniach, nieprawidłowościach w pracy automatów, próbach ingerencji w konstrukcję automatu przez osoby nieupoważnione oraz zmianie danych dotyczących lokalu, niezwłocznego powiadomienia ww. spółki o wszelkich okolicznościach skutkujących lub mogących skutkować zaprzestaniem lub zawieszeniem eksploatacji automatów. Wszelkie powiadomienia miały przyjąć formę pisemną.
Co również istotne, wynagrodzenie dla Skarżącej z tytułu omawianej umowy, uzależnione było od faktycznej eksploatacji automatów, a więc ich faktycznego działania powiązanego z nieograniczonym do nich dostępem dla graczy. Strony ustaliły bowiem, że Skarżąca miała otrzymywać od ww. spółki ryczałtowe wynagrodzenie w wysokości 150,00 zł, przy czym zapłata miała nastąpić po zakończeniu danego miesiąca kalendarzowego, a wysokość tego wynagrodzenia była uzależniona od eksploatacji "automatów. W umowie zastrzeżono, że "Wysokość wynagrodzenia [...] ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do okresu, w którym automaty nie są eksploatowane w lokalu z przyczyn nie leżących pod stronie Spółki".
Taka konstrukcja umowy, przede wszystkim zaś szereg wymienionych obowiązków, jakie skarżąca kasacyjnie na siebie przyjąła w związku z tą umową i jej faktycznym przedmiotem - umieszczeniem w lokalu automatów, świadczy o tym, że Skarżąca kasacyjnie była podmiotem nie tylko żywotnie zainteresowanym w niezakłóconym działaniu urządzeń, ale wręcz był zobowiązany do sprawowania nad nimi pieczy zapewniającej ich niezakłócone i sprawne działanie.
Powyższe, w świetle przywołanego znaczenia pojęcia "urządzającego gry", przesądza o prawidłowości zaklasyfikowania skarżącej kasacyjnie jako urządzającego gry na automatach, umieszczonych w jego lokalu przez Spółkę w związku z łączącą go ze Spółką umową.
Tym samym należy uznać, że Skarżąca stwarzała techniczne, ekonomiczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń oraz ich używania do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Czym innym będzie bowiem faktyczne wykonanie umowy najmu przez wynajmującego sprowadzające się wyłącznie do oddania lokalu do używania na czas określony w umowie i zgodnie z przeznaczeniem lokalu oraz pobieranie ustalonego umową czynszu bez jakiejkolwiek innej ingerencji wynajmującego w przedmiot najmu i prowadzoną w nim działalność. Czym innym zaś będzie wynajęcie lokalu z jednoczesnym ustaleniem szeregu uprawnień i obowiązków wynajmującego, związanych w sposób mniej lub bardziej ścisły, tak z samym przedmiotem umowy jak i działalnością w nim prowadzaną przez wynajmującego, w tym z działaniem (funkcjonowaniem) przedmiotów umieszczonych przez najemcę w wynajętym lokalu.
Mając na uwadze przedstawione wyżej, a nieskutecznie zakwestionowane rozumienie "urządzania gier", w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez organy i zaakceptowana przez Sąd I instancji, subsumcja zachowania Skarżącej pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest prawidłowa, gdyż ogół ustaleń dotyczących roli Skarżącej w organizowaniu przedsięwzięcia hazardowego pozwalał na przyjęcie, że była ona urządzającym gry w rozumieniu u.g.h.
W konsekwencji nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego, wskazanych w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej organy nie naruszyły wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, gdyż zebrały oraz w sposób wyczerpujący rozpatrzyły i prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, jak również wyjaśniły stan faktyczny sprawy na okoliczność uznania skarżącej za podmiot urządzający gry hazardowe. Ponadto sprostały wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, co skutkowało trafnym przyjęciem, że Skarżąca jest podmiotem urządzającym gry na przedmiotowym urządzeniu.
Nieuzasadniony jest ponadto zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymienione w tym przepisie. Podkreślić trzeba, że stawianie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może prowadzić do skutecznego zakwestionowania zaskarżonego wyroku w zakresie błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie wyroku Sądu I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, umożliwia przeprowadzenie kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że WSA uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia spełniającego warunki określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu. Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To, że stanowisko zajęte przez Sąd I jest odmienne od przedstawionego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, uznając skargę kasacyjną za niezasadną, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekał jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, w punkcie 2 sentencji, postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI