II GSK 1112/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-18
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo o ruchu drogowymrejestracja pojazduhomologacjaciągnik rolniczyprawo unijnekodeks postępowania administracyjnegostwierdzenie nieważności decyzjiskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że rejestracja ciągnika rolniczego sprowadzonego z Białorusi wymagała przedstawienia dokumentu homologacji, a jego brak stanowił rażące naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła rejestracji ciągnika rolniczego sprowadzonego z Białorusi. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej z powodu braku wymaganego dokumentu homologacji. WSA uchylił decyzję SKO, uznając naruszenie za oczywiste. NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, stwierdzając, że brak dokumentu homologacji był rażącym naruszeniem prawa, a przepisy UE w tym zakresie są jednoznaczne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki K. Sp. z o.o. Sp. k. od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie. Sprawa dotyczyła rejestracji ciągnika rolniczego marki Belarus 1221.2, sprowadzonego z Białorusi. Prokurator Rejonowy w Wałczu wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Wałeckiego o rejestracji, zarzucając naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym (p.r.d.) z powodu braku wymaganego dokumentu homologacji. SKO stwierdziło brak przesłanek do stwierdzenia nieważności, uznając naruszenie za nie-rażące. WSA uchylił decyzję SKO, uznając naruszenie za oczywiste i wymagające ponownego rozpatrzenia przez SKO pod kątem jego rażącego charakteru i skutków prawnych. Spółka zaskarżyła wyrok WSA, zarzucając błędną wykładnię prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z przepisami p.r.d. i unijnymi) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że naruszenie przepisów dotyczących obowiązku przedłożenia dokumentu homologacji dla pojazdu sprowadzonego z państwa trzeciego i rejestrowanego po raz pierwszy w UE było oczywiste i rażące, zwłaszcza w świetle jednoznacznych przepisów rozporządzenia nr 167/2013. NSA podkreślił, że nie wystąpiły istotne wątpliwości interpretacyjne, które mogłyby wykluczyć rażący charakter naruszenia. Sąd wyjaśnił również, że uchylenie decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powinno być podstawą wyroku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a nie lit. c, co oznacza, że sąd nie musi wykazywać wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak dokumentu homologacji stanowi rażące naruszenie prawa, zwłaszcza w świetle jednoznacznych przepisów rozporządzenia nr 167/2013.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia nr 167/2013 są jednoznaczne i wymagają homologacji dla nowych pojazdów rejestrowanych po raz pierwszy w UE, nawet jeśli zostały sprowadzone z państw trzecich. Nie wystąpiły istotne wątpliwości interpretacyjne, które wykluczałyby rażący charakter naruszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji, wymaga nie tylko oczywistości naruszenia przepisu jednoznacznego, ale przede wszystkim wywołania skutków społeczno-gospodarczych czyniących decyzję niemożliwą do zaakceptowania w obrocie prawnym.

p.r.d. art. 72 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Wymaga przedłożenia dokumentu dopuszczającego pojazd do ruchu, np. świadectwa zgodności WE, przy pierwszej rejestracji pojazdu.

p.r.d. art. 72 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Wyłącza wymóg z ust. 1 pkt 3, jeśli pojazd był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sprawie nie miał zastosowania, gdyż pojazd był rejestrowany po raz pierwszy.

Pomocnicze

p.r.d. art. 2 § pkt 62

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

k.p.a. art. 157

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych art. 2 § § 5

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dokumentu homologacji przy pierwszej rejestracji w UE ciągnika rolniczego sprowadzonego z państwa trzeciego stanowi rażące naruszenie prawa. Przepisy rozporządzenia nr 167/2013 są jednoznaczne i nie budzą istotnych wątpliwości interpretacyjnych w kontekście obowiązku posiadania homologacji. Uchylenie decyzji na podstawie naruszenia prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) nie wymaga od sądu wykazania wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa przez Starostę Wałeckiego nie miało charakteru rażącego, a wynikało z wątpliwości interpretacyjnych przepisów. WSA błędnie uchylił decyzję SKO, nie wykazując prawdopodobieństwa oddziaływania naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na wynik sprawy administracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są bowiem skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze jakie owo naruszenie powoduje w obrocie prawnym, czyniąc dalsze trwanie decyzji w obrocie niemożliwym do zaakceptowania. Skomplikowany proces wykładni eksponowany tak w skardze kasacyjnej, jak i przez SKO, nie jest tym samym co istotne wątpliwości interpretacyjne, ograniczające możliwość orzekania o rażącym naruszeniu prawa. Istotne wątpliwości interpretacyjne występują wówczas, gdy na gruncie reguł językowych i systemowych, znajdujących się na tym samym poziomie procesu wykładni, możliwe są do przyjęcia i jednakowo dają się uzasadnić różne i w znacznej mierze przeciwstawne wyniki wykładni...

Skład orzekający

Anna Ostrowska

przewodniczący

Gabriela Jyż

członek

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście rejestracji pojazdów sprowadzonych z zagranicy oraz stosowania przepisów unijnych (homologacja). Potwierdzenie jednoznaczności przepisów rozporządzenia nr 167/2013."

Ograniczenia: Dotyczy głównie rejestracji pojazdów rolniczych i leśnych, ale zasady interpretacji przepisów unijnych i k.p.a. mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa drogowego i unijnego, jakim jest homologacja pojazdów, a także precyzyjnej interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa'. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i transportowym.

Rejestracja ciągnika z Białorusi bez homologacji? NSA wyjaśnia, kiedy brak dokumentu to rażące naruszenie prawa.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1112/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący/
Gabriela Jyż
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Sz 715/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2025-02-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 450
art. 2 pkt 62, art. 72 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Ostrowska sędzia NSA Gabriela Jyż sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. Sp. k. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 715/24 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wałczu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 24 czerwca 2024 r. nr SKO.4120.2667.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 715/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w wyniku rozpoznania skargi Prokuratora Rejonowego w Wałczu, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 24 czerwca 2024 r. nr SKO.4120.2667.2023 w przedmiocie stwierdzenia braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Starosta Wałecki, decyzją z 29 stycznia 2021 r., wydaną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.; dalej: p.r.d.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.), w wyniku rozpoznania wniosku K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w W. (dalej: spółka, uczestnik postępowania), zarejestrował pojazd marki Belarus 1221.2, o numerze nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne.
Prokurator Rejonowy w Wałczu, pismem z 9 października 2023 r. złożył sprzeciw od decyzji o rejestracji pojazdu, w którym wniósł o stwierdzenie jej nieważności, zarzucając rażące naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d, polegające na wydaniu decyzji bez zgromadzenia wszystkich wymaganych prawem dokumentów stanowiących podstawę rejestracji pojazdu, w tym bez uzyskania "świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu, gdyż były wymagane". W ocenie Prokuratora, w stosunku do ciągnika rolniczego dokument taki był wymagany, gdyż pojazd ten był rejestrowany po raz pierwszy na terenie państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a został sprowadzony z terenu państwa niebędącego jej członkiem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (dalej także: organ nadzoru, SKO), decyzją z 24 czerwca 2024 r., wydaną na podstawie art. 157, art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 72 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 62 p.r.d. oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i omaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355 z późn. zm.), a także art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), stwierdziło brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru uznał, że Starosta Wałecki powinien odmówić dokonania rejestracji ciągnika z uwagi na brak dokumentów homologacji, co stanowiło naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d, jednakże nie w sposób rażący. Proste zestawienie treści decyzji organu pierwszej instancji z treścią przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie wykazuje, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Sprzeczność ujawnia się dopiero po dokonaniu wykładni przepisów krajowych z przepisami unijnymi.
Prokurator wystąpił ze skargą na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie we wskazanym na wstępie wyroku, uchylając decyzję SKO stwierdził, że poza sporem pozostaje okoliczność, że przedmiotowy pojazd podlegał procesowi rejestracji i wcześniej nie był zarejestrowany w Polsce, lecz na Białorusi. Wskazując na treść art. 71 i 72 p.r.d. stwierdził, że przedłożenie dokumentu homologacji pojazdu na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., w sytuacji gdy była ona wymagana, jest obowiązkowe gdy pojazd nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Zdaniem sądu pierwszej instancji, stwierdzone przez organ odwoławczy naruszenie przez Starostę Wareckiego art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jest zatem oczywiste, gdyż dokument, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. był wymagany dla uzyskania decyzji o rejestracji ciągnika rolniczego. Wbrew stanowisku SKO, nie sposób uznać, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji wystąpiła konieczność zastosowania złożonego procesu wykładni dla odkodowania hipotetycznego stanu faktycznego i zapisanych konsekwencji prawnych.
Jednocześnie WSA podkreślił, że samo stwierdzenie naruszenia prawa, nawet jasnego i oczywistego, nie oznacza jeszcze jego rażącego naruszenia w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O takim naruszeniu można mówić dopiero wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: po pierwsze – uchybienie jest ewidentne, po drugie – dotyczy przepisu jednoznacznego, a po trzecie – wywołuje skutki społeczno-gospodarcze, które czynią niemożliwym do zaakceptowania utrzymanie decyzji (postanowienia), w obrocie prawnym jako wydanego przez organy praworządnego państwa. Tej ostatniej przesłance należy przy tym nadać decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są bowiem skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze jakie owo naruszenie powoduje w obrocie prawnym, czyniąc dalsze trwanie decyzji w obrocie niemożliwym do zaakceptowania.
Sąd pierwszej instancji, uchylając zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że SKO w Koszalinie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinno uwzględnić przedstawioną ocenę prawną, a w szczególności rozważyć, czy stwierdzone w sprawie niewątpliwe naruszenie prawa miało rażący charakter. Organ powinien również zbadać, czy decyzja ta nie spowodowała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., a stanowisko w tym zakresie powinno być należycie wyjaśnione i uzasadnione.
Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się spółka i zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną, zaskarżając go w całości. Wskazanemu wyrokowi zarzuciła:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., jak również w związku z art. 2 pkt 62 p.r.d. oraz art. 3 pkt 37, art. 1 ust. 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz.Urz.UE.L Nr 60, str. 1 ) poprzez błędną wykładnię, w ramach której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wadliwie uznał, że stwierdzone przez organ odwoławczy naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. było oczywiste i świadczyło o rażącym naruszeniu prawa, w sytuacji gdy naruszenie to nie miało charakteru rażącego, a jego wystąpienie wynikało z wątpliwości interpretacyjnych wymienionych przepisów prawa poprzedzonych złożonym procesem wykładni,
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie zaskarżonym orzeczeniem przepisów postępowania, tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c) p.p.s.a. poprzez orzeczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie o uchyleniu zaskarżonej skargą decyzji organu odwoławczego z uwagi na zarzucone jej wydanie z naruszeniem innych przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, jednak bez jednoczesnego wykazania przez sąd prawdopodobieństwa oddziaływania naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na wynik sprawy administracyjnej, a w szczególności, że w następstwie zbadania przez organ odwoławczy społeczno-ekonomiczno-gospodarczych skutków wydania decyzji o rejestracji przedmiotowego ciągnika rolniczego przez organ pierwszej instancji bez zażądania przedłożenia dokumentu homologacji może nastąpić wydanie decyzji o odmiennej niż dotychczas treści.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi Prokuratora Rejonowego w Wałczu poprzez jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz uczestnika zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto strona wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, mając na uwadze, że wnosząca ten środek odwoławczy spółka zrzekła się rozprawy, a Prokurator Rejonowy w Wałczu i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie nie zażądali jej przeprowadzenia.
Przed przystąpieniem do merytorycznych rozważań w sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że problem prawny tożsamy jak w niniejszej sprawie, w sprawach ze skarg kasacyjnych spółki, był już przedmiotem oceny NSA między innymi w wyrokach z 9 września 2025 r. sygn. akt: II GSK 917/25, II GSK 918/25; z 25 września 2025 r. sygn. akt II GSK 922/25, II GSK 923/25 czy też z 6 listopada 2025 r. sygn. akt II GSK 1091/25, II GSK 1092/25. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela zawartą tam argumentację, a ocenę prawną wyrażoną w powołanych orzeczeniach w pełni aprobuje, stąd też w dalszej części uzasadnienia będzie posługiwał się argumentacją zbieżną z tą, która została przedstawiona w powyższych wyrokach.
Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej zmierzają do zakwestionowania stanowiska sądu pierwszej instancji, który uchylając zaskarżoną decyzję uznał, że Starosta Wałecki wydając decyzję o zarejestrowaniu pojazdu naruszył art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., przy czym naruszenie to było oczywiste. Jednocześnie sąd pierwszej instancji podkreślił, że samo przyjęcie, że doszło do rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające do stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj naruszenia i jego skutki powodują, iż decyzja, lub postanowienie nie mogą być zaakceptowane jako wydane przez organy praworządnego państwa. W związku z tym SKO, rozpatrując sprawę ponownie powinno wyjaśnić i rozważyć, czy w sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki pozwalające na stwierdzenie, że w konkretnym przypadku doszło do rażącego naruszenia prawa, a także czy decyzja Starosty Wałeckiego nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Spółka zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, wymienionych w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, przez ich błędną wykładnię polegającą przede wszystkim na wadliwym uznaniu przez sąd pierwszej instancji, że stwierdzone przez SKO naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. było oczywiste i świadczyło o rażącym naruszeniu prawa. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, jakkolwiek stwierdzone naruszenie zaistniało, to jednak nie miało charakteru rażącego, a jego wystąpienie wynikało z wątpliwości interpretacyjnych powołanych przepisów prawa, których zastosowanie musiało zostać poprzedzone złożonym procesem wykładni, co wyklucza istnienie wady kwalifikowanej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia prawa materialnego jest niezasadny.
Należy podzielić pogląd sądu pierwszej instancji, że naruszenie przez Starostę Wałeckiego art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. było "oczywiste". Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu był i jest dowód rejestracyjny (art. 71 ust.1 p.r.d.). Przepis art. 72 p.r.d. zawiera katalog dokumentów stanowiących podstawę do rejestracji, przy czym w odniesieniu do dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 3 powołanego przepisu, stanowi, że wymagania te nie dotyczą pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.). Żaden z powołanych przepisów prawa krajowego, regulujących dopuszczenie do ruchu pojazdu, czy też dokumentów wymaganych do jego rejestracji, nie odsyła ani też nie posługuje się pojęciem "nowego pojazdu", do którego odnosi się SKO i skarżąca kasacyjnie spółka.
W nawiązaniu do podnoszonej w skardze kasacyjnej sprzeczności definicji "nowego pojazdu" w prawie krajowym i unijnym trzeba wyjaśnić, że definicja "nowego pojazdu" zawarta w art. 2 pkt 62 p.r.d. odnosi się do wszelkiego rodzaju pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym, a więc środków transportu przeznaczonych do poruszania się po drodze oraz maszyn lub urządzeń do tego przystosowanych (art. 2 pkt 31 p.r.d.). W przypadku pojazdów rolniczych takich jak zgłoszony do rejestracji, w zakresie ich homologacji, zastosowanie mają natomiast przepisy rozporządzenia nr 167/2013, w tym także definicje legalne. Wobec takich zakresów regulacji prawa krajowego i unijnego nie sposób przyjąć, by zachodziła tu sprzeczność, o której mowa w skardze kasacyjnej.
Mając na uwadze, że w tej konkretnej sprawie nie miało zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., to nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że w świetle przepisów obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. rozporządzenia nr 167/2013, dokument o którym mowa w art. 72 ust.1 pkt 3 p.r.d. był wymagany przy rejestracji ciągnika rolniczego. Rozporządzenie to definiuje pojęcie nowego pojazdu (pojazd, który nigdy wcześniej nie był rejestrowany ani dopuszczony) i pojęcie dopuszczenia, które oznacza "pierwsze wykorzystanie w Unii pojazdu" (odpowiednio art. 3 pkt 37 i pkt 40 rozporządzenia). Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 38 omawianego rozporządzenia rejestracja oznacza administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu, w tym do ruchu drogowego.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy niewątpliwe jest, że w dacie zgłoszenia do rejestracji pojazd marki Belarus 1221.2, o numerze nadwozia Y4R122101L1100209 był, w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 167/2013, pojazdem nowym, albowiem przed tą datą nie był on wykorzystywany w UE i nie wydano administracyjnego zezwolenia na dopuszczenie tego pojazdu, w tym do ruchu drogowego. Rozporządzenie nr 167/2013 ustanawia wymogi administracyjne i wymagania techniczne w zakresie homologacji typu wszystkich nowych pojazdów, układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 (art. 1 ust. 1 rozporządzenia). Producent nowych pojazdów, które mają być wykorzystane po raz pierwszy w Unii, ma obowiązek uzyskania homologacji, zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu nr 167/2013 (art. 8 ust. 1 rozporządzenia). Obowiązki producentów mają także zastosowanie do importerów i dystrybutorów, w przypadkach określonych w art. 15 rozporządzenia nr 167/2013, w tym wówczas gdy importer lub dystrybutor udostępnia na rynku lub rejestruje pojazdy. Z kolei organy państw członkowskich UE, zgodnie z art. 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zezwalają na wprowadzenie do obrotu, rejestrację lub dopuszczenie tylko takich pojazdów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych, które spełniają wymogi rozporządzenia.
W rozpoznawanej sprawie należało zatem dokonać wykładni art. 72 ust.1 pkt 3 w związku z ust. 2 pkt 1 p.r.d. i omówionych powyżej przepisów rozporządzenia unijnego. Rezultat tej wykładni przy zastosowaniu reguł językowych i systemowych jest jednoznaczny i w istocie niesporny – dokument, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. był wymagany, dla uzyskania decyzji o rejestracji ciągnika rolniczego.
"Skomplikowany proces wykładni" eksponowany tak w skardze kasacyjnej, jak i przez SKO, którego działanie kontrolował sąd pierwszej instancji nie jest tym samym co istotne wątpliwości interpretacyjne, ograniczające możliwość orzekania o rażącym naruszeniu prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i do których odnoszą się powołane w skardze kasacyjnej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Istotne wątpliwości interpretacyjne występują wówczas, gdy na gruncie reguł językowych i systemowych, znajdujących się na tym samym poziomie procesu wykładni, możliwe są do przyjęcia i jednakowo dają się uzasadnić różne i w znacznej mierze przeciwstawne wyniki wykładni i gdy weryfikacja celowościowo-funkcjonalna i aksjologiczna odwołuje się do tak istotnych celów, skutków czy wartości społecznych, przeważających wyniki wykładni językowo-systemowej, że ich nieuwzględnienie naruszałoby stan praworządności. Istotne wątpliwości interpretacyjne w powyżej zaprezentowanym rozumieniu w tej sprawie nie wystąpiły.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że przed wejściem w życie rozporządzenia nr 167/2013, w okresie obowiązywania Dyrektywy 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych i leśnych omawiane zagadnienie budziło wątpliwości interpretacyjne, które zostały rozstrzygnięte wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z 15 czerwca 2017 r. C-513/15, który orzekł, że dyrektywa powinna być interpretowana w ten sposób, że wprowadzenie do użytku i zarejestrowanie w państwie członkowskim używanych ciągników przywiezionych z państwa trzeciego jest uzależnione od spełnienia wymogów technicznych przewidzianych w tej dyrektywie. Jednakże orzeczenie to i powstałe wątpliwości obejmowały, co raz jeszcze należy wyraźnie podkreślić, inny stan prawny, a obowiązujące obecnie przepisy rozporządzenia nr 167/2013 są w tej kwestii jednoznaczne, o czym już była mowa.
Przystępując do oceny zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez orzeczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie o uchyleniu zaskarżonej skargą decyzji organu odwoławczego z uwagi na zarzucone jej wydanie z naruszeniem innych przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, jednak bez jednoczesnego wykazania przez sąd prawdopodobieństwa oddziaływania naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na wynik sprawy administracyjnej, należy zauważyć, że powołany ostatnio przepis nie należy do przepisów regulujących postępowanie administracyjne, lecz stanowi materialnoprawną podstawę aktu stwierdzającego nieważność decyzji (postanowienia). Wobec tego w przypadku stwierdzenia przez wojewódzki sąd administracyjny naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podstawę prawną wyroku powinien stanowić art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd nie ma obowiązku wykazania, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tak jak jest to w przypadku uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W związku z tym oczekiwania spółki odnośnie do spełnienia przez sąd pierwszej instancji obowiązku wykazania "prawdopodobieństwa oddziaływania naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na wynik sprawy administracyjnej" nie mają podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sąd pierwszej instancji powołując w podstawie prawnej wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie wskazał żadnego przepisu postępowania, który został naruszony przez SKO. To uchybienie, wobec wynikającego z art. 183 § 1 p.p.s.a. związania granicami skargi kasacyjnej, nie podlegało jednak ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI