IV SA/Wa 913/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-09-28
NSAinneŚredniawsa
rybołówstwo morskiedorszMorze Bałtyckiekara pieniężnakwota połowowarozporządzenie KEwspólna polityka rybackasąd administracyjnyochrona zasobów wodnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymującą w mocy karę pieniężną za połowy dorsza w Morzu Bałtyckim po wyczerpaniu kwoty połowowej.

Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. Kara została nałożona za prowadzenie połowów dorsza w Morzu Bałtyckim w dniach 14-16 października 2007 r., mimo zakazu wprowadzonego rozporządzeniem Komisji Europejskiej z powodu wyczerpania kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007 rok. Sąd administracyjny uznał, że rozporządzenie KE było bezpośrednio stosowane w Polsce i stanowiło podstawę do nałożenia kary, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł. Kara została nałożona na J.M. jako armatora statku rybackiego za prowadzenie połowów dorsza w Morzu Bałtyckim w dniach 14-16 października 2007 r. w podobszarze 25, podczas rejsu połowowego, co stanowiło naruszenie rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007. Rozporządzenie to ustanawiało zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (w określonych podobszarach) przez statki pływające pod banderą polską z powodu wyczerpania przyznanej Polsce kwoty połowowej na rok 2007. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zakaz ten został wprowadzony w związku z wyczerpaniem kwoty połowowej, co potwierdzały dane z Europejskiego Systemu Wymiany Danych (FIDES III), według których polskie statki rybackie wykorzystały 162,5% przyznanej kwoty. Sąd administracyjny, oddalając skargę, podkreślił, że rozporządzenie Komisji Europejskiej jest aktem prawnym Unii Europejskiej, który wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowany we wszystkich państwach członkowskich, w tym w Polsce. Stwierdzenie w rozporządzeniu o wyczerpaniu kwoty połowowej miało charakter normatywny i wykluczało prowadzenie dowodów na okoliczność faktycznego przekroczenia limitu. Sąd uznał, że organy orzekające były zobowiązane do zastosowania tego rozporządzenia, a zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestii praw nabytych, wyczerpania kwoty połowowej, czy zasady reformationis in peius, nie zasługują na uwzględnienie. Kara została wymierzona w najniższej przewidzianej prawem wysokości, a kwestia sytuacji majątkowej skarżącego nie miała znaczenia przy jej wymiarze, gdyż przepisy nie przewidują możliwości złagodzenia kary w takich okolicznościach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie połowów po wyczerpaniu kwoty połowowej i wbrew zakazowi wprowadzającemu takie ograniczenie stanowi naruszenie przepisów, które uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Rozporządzenie Komisji Europejskiej ustanawiające zakaz połowów jest aktem prawnym bezpośrednio stosowanym w Polsce. Stwierdzenie w rozporządzeniu o wyczerpaniu kwoty połowowej ma charakter normatywny i nie wymaga dalszego dowodzenia przez organy krajowe. Naruszenie tego zakazu, zgodnie z ustawą o rybołówstwie, podlega karze pieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o.r. art. 63 § 1 pkt 1

Ustawa o rybołówstwie

Określa obowiązek nałożenia kary pieniężnej na armatora statku rybackiego za naruszenie przepisów ustawy i aktów wykonawczych oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej UE.

rozp. MRiRW § § 2 pkt 22

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie

Określa wysokość kary pieniężnej za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana.

rozp. KE 804/2007 art. 2

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 804/2007 ustanawiające zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim

Zakazuje połowów dorsza w Morzu Bałtyckim przez statki pływające pod banderą Polski w określonym okresie z powodu wyczerpania kwoty połowowej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wygaszenia decyzji administracyjnej w przypadku zmiany okoliczności.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zakazu reformationis in peius.

TFEU art. 288 § akapit 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa, że rozporządzenie UE ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.

rozp. Rady 1941/2006

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1941/2006

Ustanawia wielkości dopuszczalnych połowów i inne warunki dla zasobów rybnych w Morzu Bałtyckim na 2007 r.

rozp. Rady 2371/2002 art. 26 § ust. 4

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002

Dotyczy zarządzania zasobami rybnymi i środków zapobiegawczych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego (art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 2 pkt 22 rozporządzenia MRiRW) poprzez zastosowanie przepisów, gdy nie zaistniała przesłanka wyczerpania ogólnej kwoty połowowej. Naruszenie prawa procesowego (art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego (brak ustaleń co do wyczerpania kwoty, brak powołania biegłego, nieprzeprowadzenie dowodów z rejestrów, skargi RP przeciwko KE, stanowisk Ministerstwa). Naruszenie prawa procesowego (art. 16 K.p.a.) poprzez nieuwzględnienie, że połowy dokonano na podstawie niewyeliminowanych z obrotu prawnego decyzji administracyjnych (licencji, zezwolenia połowowego). Naruszenie prawa materialnego (§ 2 pkt 22 rozporządzenia) poprzez wymierzenie kary za jeden połów, gdy przepis przewiduje sankcję za prowadzenie połowów. Naruszenie prawa materialnego (art. 6 K.p.a.) i procesowego (art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a.) poprzez wymierzenie kary na podstawie dowolnie przyjętych kryteriów i niewyczerpujące ustalenie sytuacji majątkowej skarżącego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 139 K.p.a.) poprzez ukaranie według przepisów surowszych po uchyleniu decyzji organu I instancji (reformationis in peius).

Godne uwagi sformułowania

Rozporządzenie to w całości i bezpośrednio stało się częścią polskiego porządku prawnego z chwilą wejścia w życie. Ocena i kontrola stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez państwa członkowskie należy do Komisji Europejskiej. Jeśli została wyczerpana kwota połowowa, przydział lub dostępny udział państwa członkowskiego, KE może natychmiast zakazać działalności połowowej. Normatywny charakter tych okoliczności polegający na ich umieszczeniu w rozporządzeniu Komisji Europejskiej z dnia 9 lipca 2007 r. wykluczał uwzględnienie przez Sąd w niniejszej sprawie prowadzenia dowodów na okoliczność nieprzekroczenia przez Polskę w 2007 r. przyznanej kwoty połowowej dorsza na 2007 r.

Skład orzekający

Tomasz Wykowski

przewodniczący

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

sprawozdawca

Agnieszka Wójcik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących kwot połowowych i bezpośredniej stosowalności rozporządzeń w polskim porządku prawnym, a także zasady wymierzania kar administracyjnych w rybołówstwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyczerpania kwoty połowowej dorsza w Morzu Bałtyckim w 2007 roku i interpretacji konkretnego rozporządzenia KE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność prawa UE w zakresie rybołówstwa i jego bezpośredni wpływ na działalność gospodarczą w Polsce, a także pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują te przepisy.

Czy polscy rybacy przekroczyli unijną kwotę połowową? Sąd administracyjny rozstrzyga.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 913/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-09-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Tomasz Wykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2063/12 - Postanowienie NSA z 2015-04-14
II GSK 796/15 - Wyrok NSA z 2015-07-15
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
art 34 pkt 4
Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 6,7,16,77 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 76 poz 671
par 2 pkt 22
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o  rybołówstwie.
Dz.U. 2012 poz 270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...], wymierzającą J. M. karę w wysokości 20 000 zł za to, że będąc armatorem, statku rybackiego [...] o długości całkowitej większej niż 10 m, w dniach od 14 do 16 października 2007 r. wykonywał rybołówstwo morskie prowadząc połowy dorsza w Morzu Bałtyckim, w podobszarze 25, podczas rejsu połowowego z naruszeniem przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25 - 32, wody WE) przez statki pływające pod banderą polską (Dz. U. UE L 180 z dnia 10 lipca 2007 r.)
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że jak wynika z kart dziennika połowowego podczas rejsu jednostka złowiła i przywiozła do portu ok. 4475 kg dorsza w relacji pełnej. Tym samym naruszony został art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski. Organ wyjaśnił, że zakaz ten wprowadzony został w związku z wyczerpaniem kwoty połowowej dorsza przyznanej Polsce na te obszary na 2007 rok. Zakaz obowiązywał w okresie od dnia 11 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r.
Minister podał, że w preambule rozporządzenia Komisji nr 804/2007 wyraźnie wskazano, iż "połowy stada dorsza, przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę. W związku z tym wielkości dopuszczalne połowów wspomnianego stada, przyznane Polsce na 2007 r. uznaje się za wyczerpane" (akapit 3). Zgodnie z ww. rozporządzeniem Komisji został wprowadzony zakaz połowu dorsza wskutek wyłowienia przez polskich rybaków ogólnej (całej) kwoty połowowej dorsza. Z danych pochodzących z Europejskiego Systemu Wymiany Danych (FIDES III) wynika, że przyznana kwota połowowa dorsza na obszarze 25-32 Morza Bałtyckiego została wykorzystana w 162,5 % przez polskie statki rybackie, co oznacza, iż została wyłowiona kwota dorsza przyznana na cały obszar Morza Bałtyckiego.
W ocenie Ministra w sprawie nie istniała potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego, ani też potrzeba powoływania biegłych, na okoliczność wyczerpania kwoty połowowej dorsza na 2007 r. Organy administracji, wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, mają obowiązek stosować obowiązujące przepisy prawa. Takim przepisem jest art. 1 i art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. W kwestii uprawnień Komisji Europejskiej co do ustalania wielkości dopuszczalnych połowów, jak również środków zapobiegawczych przed poważnym zagrożeniem dla ochrony żywych zasobów wodnych oraz wprowadzenia zakazu działalności połowowej w przypadku, gdy została wyczerpana kwota przyznana danemu państwu członkowskiemu, wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny, który w postanowieniu z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt U 6/08, stwierdził, iż "Ocena i kontrola stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez państwa członkowskie należy do Komisji Europejskiej. (...) Jeśli została wyczerpana kwota połowowa, przydział lub dostępny udział państwa członkowskiego, KE może natychmiast zakazać działalności połowowej. (...) Zakaz ten został ustanowiony przez KE na podstawie informacji uzyskanych od jej inspektorów, którzy podczas kontroli ustalili, że połowy dorszy dokonane przez polskie statki w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone KE przez Polskę. W związku z tym KE uznała, że ogólna kwota połowowa przyznana Polsce na 2007 r. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1941/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. ustalającym wielkości dopuszczalnych połowów i inne związane z nimi warunki dla niektórych zasobów rybnych i grup zasobów rybnych mających zastosowanie do Morza Bałtyckiego na 2007 r. (Dz.Urz. UE L 367 z 22.12.2006, s. 1) została przez Polskę wyczerpana. W związku z brakiem odpowiednich działań ze strony polskich władz w postaci wprowadzenia tymczasowego zakazu połowów dorsza, KE z własnej inicjatywy określiła, że z dniem wejścia w życie rozporządzenia KE z 9 lipca 2007 r. (to jest od 11 lipca 2007 r.) do 31 grudnia 2007 r. obowiązuje zakaz połowu, przechowywania, przeładunku lub wyładunku dorsza przez statki pływające pod polską banderą. Rozporządzenie to w całości i bezpośrednio stało się częścią polskiego porządku prawnego z chwilą wejścia w życie."
Organ wskazał także, że stosownie do art. 288 akapit 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: "Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich". W związku z tym wymierzenie przez organ I instancji kary na podstawie § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar było uzasadnione.
W ocenie organu w niniejszej sprawie nie została naruszona ogólna zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych mimo, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - specjalne zezwolenie połowowe nie została w wyniku wydania przez KE rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 wyeliminowana z obrotu prawnego. Zdaniem Ministra decyzja ta nie musiała być bowiem wyeliminowana, gdyż nastąpiła częściowa utrata uprawnień w niej określonych z mocy prawa, właśnie wskutek zaistnienia przesłanek określonych w art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007. Specjalne zezwolenie połowowe po wprowadzeniu zakazu połowu dorszy przez Komisję Europejską czyli wskutek zmiany okoliczności, na których uregulowanie było częściowo skierowane przestało w tym zakresie odpowiadać rzeczywistemu stanowi faktycznemu, stało się bezprzedmiotowe i wygasło wskutek utraty uprawnień w nim określonych. Podmioty wykonujące rybołówstwo mają obowiązek dokonywać tych połowów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami krajowymi i wspólnotowymi, a więc nie wystarczy sama kwota wpisana w specjalnym zezwoleniu połowowym, ale również należy przestrzegać przy wykonywaniu tego rodzaju działalności wymiarów i okresów ochronnych określonych dla danego gatunku, używać stosownych narzędzi połowowych jak również należy zaprzestać prowadzenia połowów kiedy przepisy powszechnie obowiązujące tego wprost zakazują. Wobec zakazu ustanowionego rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 804/2007 nie można mówić o utracie praw nabytych. W krajowym porządku prawnym pozostawał na dzień uzyskania przez odwołującą specjalnego zezwolenia połowowego, jak i w czasie prowadzenia połowów, jako bezpośrednio skuteczny, art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 2371/2002. Bez znaczenia jest kwestia pozostawania w obrocie decyzji uprawniającej do prowadzenia połowów - specjalnego zezwolenia połowowego, z którego wynikający limit indywidualny nie był wyczerpany, w czasie gdy wymierzono administracyjną karę pieniężną za prowadzenie działalności ujętej w zezwoleniu. Po wprowadzeniu zakazu, organ mógł z urzędu lub na wniosek strony wygasić decyzję w zakresie niewykorzystanych kwot połowu dorsza (art. 162 §1 pkt 1 K.p.a.). Jednakże, ewentualne wygaszenie byłoby jedynie pośrednim następstwem prawnym ustanowienia zakazu, bowiem sama utrata uprawnień do połowu wynika z mocy stosownego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 804/2007 nie jest zaś skutkiem ewentualnej decyzji o wygaszeniu.
Organ wyjaśnił ponadto, że sankcje administracyjne nie są tożsame z karami przewidzianymi w prawie karnym. Dlatego też zasady nakładania sankcji administracyjnych różnią się od zasad wymiaru kar przewidzianych w kodeksie karnym. Gdy chodzi o zasady wymierzania administracyjnych kar pieniężnych, to z treści art. 63 ust. 1 ustawy o rybołówstwie wynika wprost, iż ich nakładanie jest obligatoryjne, a więc kwestia winy nie może mieć w tej sytuacji znaczenia. Określenie wysokości kary powinno nastąpić w taki sposób, aby zadbać o skuteczne pozbawienie podmiotów odpowiedzialnych za dane naruszenie korzyści ekonomicznych uzyskanych w wyniku dopuszczenia się naruszenia, bez uszczerbku dla prawa do wykonywania zawodu. Kary mają być proporcjonalne do wagi naruszenia i mają skutecznie odstraszać od dopuszczania się tego rodzaju naruszeń w przyszłości.
Zgodnie z § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar, wysokość kary pieniężnej, która może być wymierzona armatorowi statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana – wynosi od 20 000 do 110 000 zł. Mimo, iż kara została wymierzona przez organ I instancji w najniższej wysokości, będzie ona nie tylko pozbawiać odwołującą korzyści płynących z nielegalnego połowu, lecz także mieć działanie prewencyjne, skutecznie zniechęcające do popełnienia w przyszłości podobnych naruszeń.
Na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. M., reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniała przesłanka odpowiedzialności z tych przepisów w postaci wyczerpania ogólnej kwoty połowowej,
2. naruszenia prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na niedokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. w momencie dokonywania przez skarżącego rejsów połowowych w inkryminowanym okresie, w szczególności niepowołanie biegłego na okoliczność tego, czy w rzeczywistości doszło do wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r., nieprzeprowadzenie dowodu z oficjalnych rejestrów połowowych, treści skargi Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko Komisji Europejskiej o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Nr 804/2007 z uwagi na to, że kwota połowowa nie została wyczerpana oraz oficjalnych stanowisk Ministerstwa w 2007 r. dotyczących braku przekroczenia ogólnej kwoty połowowej za 2007 r.,
3. naruszenie prawa procesowego tj. art. 16 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że inkryminowane połowy dokonany był na podstawie niewyeliminowanych z obrotu prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych w postaci licencji i specjalnego zezwolenia połowowego,
4. naruszenie prawa materialnego, tj. § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar, poprzez wymierzenie kary za jeden połów w sytuacji, gdy w stosunku do strony toczą się również inne postępowania dotyczące połowów tego samego rodzaju, a przedmiotowy przepis przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów nie zaś jednego połowu,
5. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 K.p.a. poprzez wymierzenie kary na podstawie dowolnie przyjętych kryteriów wymiaru kary oraz prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego jako przesłanek wymiaru kary,
6. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 139 K.p.a. poprzez ukaranie skarżącego według przepisów przewidujących surowszą odpowiedzialność po uchyleniu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Podnosząc powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpatrzenia. Dodatkowo wniósł o przeprowadzenie dowodów: z prywatnej opinii prof. I. D. na okoliczność braku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce w 2007 r., pisma Ministra Rolnictwa z listopada 2009 r. na okoliczność braku wiarygodności danych, pytania deputowanego do Parlamentu Europejskiego i odpowiedź udzieloną na to pytanie na okoliczność braku konkretnych dowodów ewentualnego przekroczenia przez Polskę w 2007 r. ogólnej kwoty połowowej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie można utożsamiać zakazu połowów wprowadzonego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007 z faktem wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. Rozporządzenie to samo w sobie nie jest dowodem w sprawie. To, że Komisja subiektywnie przyjęła, iż istnieje zagrożenie nie oznacza, że ono faktycznie nastąpiło. Rozporządzenie stało się przedmiotem zaskarżenia przez stronę polską do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu właśnie w oparciu o wątpliwości co do tego, czy ogólna kwota połowowa faktycznie została wyczerpana. Skarga została wycofana w wyniku uzyskania kompromisu co do określenia wysokości przełowienia. Oznacza to, że określenie faktycznej ilości złowionych w 2007 r. dorszy było traktowane nie jako przedmiot badań tylko politycznych ustaleń.
W skardze podniesiono również, że wyliczenia Morskiego Instytutu Rybackiego w G. wskazują, iż do końca 2007 r. Polska wykorzystała jedynie 8,6 tys. ton dorsza, kiedy limit wynosił 12,8 tys. ton. W związku z tym, zdaniem skarżącego, należy przyjąć, że wykonywał on jedynie swoje uprawnienia i nie złamał ustawowego zakazu poprzez dokonywanie połowów mimo faktycznego wyczerpania ogólnej kwoty połowowej. Dokonywanie połowów w czasie, gdy ogólna kwota połowowa została wyczerpana jest warunkiem koniecznym dla wymierzenia kary. Organ nie zbadał czy faktycznie doszło do wyczerpania tej kwoty, przyjmując to jedynie za fakty powszechnie znane.
Skarżący wskazał także, że dokonał połowu ryb w inkryminowanym okresie na warunkach decyzji - specjalnego pozwolenia połowowego. Nie naruszył zatem prawa, gdyż realizował prawa nabyte przez armatora. Nie można doprowadzić do ustania przedmiotowego prawa bez ustania decyzji ostatecznej przyznającej prawo nabyte i bez stosownego odszkodowania. Przedmiotowe uprawnienie nie wygasło, bowiem warunki wykonywania tej decyzji nie łączą połowów z uznaniem ogólnej kwoty połowowej za wyczerpaną. Specjalne zezwolenie połowowe nie podlegało żadnym zmianom. Organy przerzuciły odpowiedzialność będącą skutkiem ich bezczynności na obywatela, co nie powinno mieć miejsca. W ocenie skarżącego karą administracyjną objęte jest nie pojedyncze zachowanie, czy też jeden połów, lecz wykonywanie połowów sprzeczne z ustawą. W tej sytuacji połowy objęte różnymi postępowaniami muszą być objęte jedną decyzją o karze. Zdaniem skarżącego organy ustalając karę nie dokonały jakichkolwiek ustaleń w zakresie jego stanu majątkowego, posługując się dowolnie przyjętymi kryteriami. Suma nałożonych na skarżącego kar stanowi kwotę trudną do zapłaty dla przeciętnego obywatela.
Skarżący wskazał ponadto, że na skutek ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji jej sytuacja uległa pogorszeniu wobec wymierzenia surowszej kary, co nie powinno mieć miejsca ze względu na zakaz reformationis in peius. Zakaz ten dotyczy całego przebiegu postępowania, a nie wyłącznie jednej z jego faz.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawę prawną nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stanowi art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz.U. Nr 62 poz. 574 ze zm.) oraz § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie (Dz.U. Nr 76 poz. 671 ze zm.).
Dla oceny, czy armator podlegał karze pieniężnej ustalenia wymagało, czy naruszył on ustanowiony przepisem Wspólnej Polityki Rybackiej UE zakaz połowów.
Zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie, kto wykonuje rybołówstwo morskie statkiem rybackim z naruszeniem przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej, podlega - w przypadku armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m - karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej pięćdziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Na podstawie poczynionych przez organy orzekające w sprawie ustaleń bezspornym jest, że skarżący naruszył zakaz połowu dorsza ustanowiony w art. 2 rozporządzenia rozporządzenie Komisji (WE) nr 804/2007 ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski (Dz.Urz.UE. serii L.07, Nr 180, poz. 3, nr CELEX 32007R0804), które zawiera przepisy Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 510/11).
Podniesione zaś w skardze zarzuty zmierzają przede wszystkim do podważenia i w konsekwencji odmowy zastosowania w sprawie powołanego rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) Nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r.
Skoro w art. 2 cytowanego rozporządzenia Komisja Europejska zakazała statkom pływającym pod banderą Polski połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 11 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r., to oznacza, iż w świetle pkt 5 preambuły do przedmiotowego rozporządzenia Komisja Europejska z własnej inicjatywy ustaliła, iż połowy dorsza dokonywane w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski wyczerpały kwotę połowową Polski w dniu 11 lipca 2007 r.
Rozporządzenie Komisji Europejskiej z dnia 9 lipca 2007 r. stanowi akt prawny z zakresu Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej w rozumieniu art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie. Natomiast, w myśl art. 249 zd. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.) – o treści obowiązującej w 2007 r., powołane rozporządzenie z dnia 9 lipca 2007 r. wiązało w całości i było bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich Unii Europejskiej, w tym także w Polsce. Nie ulega więc wątpliwości, iż przedmiotowe rozporządzenie było wiążące w całej swojej treści, także więc treść zawarta w preambule do tego rozporządzenia.
Stwierdzenie w art. 1 przedmiotowego rozporządzenia o uznaniu, że z dniem jego wejścia w życie połowy dorsza dokonywane w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski wyczerpały część kwoty przyznaną Polsce na 2007 r., nie jest sprzeczne z preambułą tego rozporządzenia, ponieważ sformułowanie "wyczerpały część kwoty" należy odnieść do ogólnej kwoty połowów zasobów rybnych i grup zasobów rybnych ustalonych rozporządzeniem Rady (WE) nr 1941/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. powołanym w pkt 1 preambuły do rozporządzenia Komisji z dnia 9 lipca 2007 r.
Normatywny charakter tych okoliczności polegający na ich umieszczeniu w rozporządzeniu Komisji Europejskiej z dnia 9 lipca 2007 r. wykluczał uwzględnienie przez Sąd w niniejszej sprawie prowadzenia dowodów na okoliczność nieprzekroczenia przez Polskę w 2007 r. przyznanej kwoty połowowej dorsza na 2007 r. Z tych samych przyczyn nie można organom orzekającym zarzucać naruszenia prawa w zaniechaniu przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność, która normatywnie została określona w samym rozporządzeniu Komisji (UE).
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, iż organem właściwym do oceny legalności rozporządzenia Komisji Europejskiej z dnia 9 lipca 2007 r. jest Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podał jednak, że złożona w dniu 3 października 2007 r. skarga do tego Trybunału została wycofana przez Rząd RP.
W związku z powyższym, organy orzekające zobowiązane były do uznania połowów dorsza prowadzonych ze statku rybackiego po dniu 11 lipca 2007 r., którego skarżący był armatorem, za naruszenie art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574, ze zm.), w którym zabroniono połowu organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana – w rozpatrywanej sprawie w normatywnej ocenie Komisji Europejskiej z dniem 11 lipca 2007 r. przekroczona została kwota połowowa dorsza.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. z uwagi na wymierzenie kary za jeden połów, w sytuacji gdy zdaniem skarżącego przepis ten przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów, nie zaś za jeden połów, a w stosunku do skarżącego toczą się inne postępowania dotyczące połowów tego samego rodzaju. W ocenie Sądu racjonalna jest wykładania stosownej regulacji zastosowana przez organ, który poszczególne czyny, skutkujące wymierzeniem kary, wiąże z odrębnymi rejsami. Proponowana przez skarżącego wykładania prowadziłaby do sytuacji, gdy kara pieniężna, której maksymalną wysokość wskazano w rozporządzeniu mogłaby stanowić sankcję za stosunkowo wiele połowów prowadzonych nawet w różnych latach, o ile ponownie wprowadzonoby zakaz połowów w związku z wyczerpaniem ogólnej kwoty połowowej.
Za niezasadny należy również uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego jako przesłanek wymiaru kary, ponieważ organ wymierzył skarżącemu karę w wysokości dolnej granicy, a zatem karę minimalną. Przepisy ustawy o rybołówstwie nie przewidują możliwości złagodzenia kary bądź odstąpienia od jej wymierzenia, a zatem sytuacja majątkowa skarżącego nie mogła mieć w tej sytuacji wpływu na rozstrzygnięcie.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia zasady "reformationis in peius". Przepis art. 139 K.p.a. stanowi bowiem, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie jest decyzją wydaną na niekorzyść strony odwołującej się – w rozumieniu art. 139 K.p.a. – ponieważ w decyzji tej organ odwoławczy utrzymał jedynie w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu kary w kwocie 20 000 zł. Sytuacja prawna skarżącego ukształtowana decyzją organu I instancji nie została zatem pogorszona decyzją organu odwoławczego.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze skarżącym także co do zarzutu, że specjalne zezwolenie połowowe jest skuteczne przez cały okres, na jaki zostało wydane. Granicę czasową może stanowić przekroczenie ogólnej kwoty połowowej, bądź wprowadzenie zakazu połowów – na zasadach opartych o ogólnie obowiązujące prawo. Organy orzekające w sprawie nie naruszyły również przepisów dotyczących prowadzenia postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 Kpa.
Sąd działając z urzędu nie stwierdził także innych naruszeń, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI