II GSK 111/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną lekarza dentysty, który ukończył studia w Polsce, uzyskał prawo wykonywania zawodu w Niemczech na podstawie uznania tych studiów, a następnie próbował uzyskać prawo wykonywania zawodu w Polsce, nie spełniając wymogów dotyczących dokumentów potwierdzających formalne kwalifikacje i ukończenie kształcenia w Niemczech.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy przyznania prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty w Polsce I. D., który ukończył studia medyczne w Polsce, uzyskał prawo wykonywania zawodu w Niemczech na podstawie uznania tych studiów, ale nie przedstawił dokumentów potwierdzających formalne kwalifikacje i ukończenie kształcenia w Niemczech, zgodnie z wymogami dyrektywy 2005/36/WE. Sąd I instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie, uznając, że skarżący nie spełnił wymogów prawnych, w szczególności nie wykazał ukończenia kształcenia w Niemczech, a jedynie przedstawił dokument potwierdzający prawo do wykonywania zawodu uzyskane w drodze uznania kwalifikacji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. D. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej odmawiającą uznania formalnych kwalifikacji do wykonywania zawodu lekarza dentysty. Skarżący, obywatel polski, ukończył studia medyczne w Polsce, ale nie zakończył ich stażem podyplomowym i egzaminem. Następnie uzyskał prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty w Niemczech na podstawie uznania jego polskich studiów. W Polsce przedstawił dokument Approbation ais Zahnarzt, który nie był jednak wymieniony w wykazie dokumentów kwalifikacyjnych zgodnie z dyrektywą 2005/36/WE, a konkretnie nie stanowił świadectwa egzaminu lekarsko-dentystycznego (Zeugnis uber die Zahnarztliche Prufung). Sąd I instancji oraz NSA uznali, że skarżący nie spełnił wymogów art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. c Ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz przepisów dyrektywy 2005/36/WE. Kluczowe było stwierdzenie, że prawo do wykonywania zawodu w innym państwie członkowskim UE uzyskane na podstawie uznania kwalifikacji z innego państwa (w tym przypadku Polski) nie może być podstawą do ponownego ubiegania się o prawo wykonywania zawodu w państwie pochodzenia, chyba że wykaże się uzyskanie dodatkowych kwalifikacji w przyjmującym państwie członkowskim. Skarżący nie wykazał ukończenia kształcenia w Niemczech ani nie przedstawił wymaganego zaświadczenia potwierdzającego spełnienie minimalnych wymogów kształcenia w tym kraju. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że mechanizm dyrektywy 2005/36/WE nie dopuszcza wtórnego uznawania kwalifikacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do wykonywania zawodu w innym państwie członkowskim UE uzyskane na podstawie uznania kwalifikacji z innego państwa nie może być podstawą do ponownego ubiegania się o prawo wykonywania zawodu w państwie pochodzenia, chyba że wykaże się uzyskanie dodatkowych kwalifikacji w przyjmującym państwie członkowskim.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2005/36/WE oraz polskie przepisy (Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty) wymagają dokumentów potwierdzających formalne kwalifikacje i ukończenie kształcenia w państwie, w którym ubiega się o prawo wykonywania zawodu. Uznanie kwalifikacji z innego państwa nie jest równoznaczne z ukończeniem kształcenia w państwie, które przyznaje prawo wykonywania zawodu na tej podstawie. Mechanizm dyrektywy nie dopuszcza wtórnego uznawania kwalifikacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.z.l. art. 5 § 1 pkt 2 lit. c
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty
Wymaga posiadania dokumentu potwierdzającego formalne kwalifikacje lekarza dentysty, spełniającego minimalne wymogi kształcenia UE, wydanego przez inne państwo członkowskie UE i wymienionego w wykazie, wraz z odpowiednim świadectwem.
u.z.l. art. 5b § ust. 1 pkt 5
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty
Dopuszcza uznanie dokumentu potwierdzającego kwalifikacje wydanego przez inne państwo UE, innego niż wymienione w wykazie, pod warunkiem przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego ukończenie kształcenia spełniającego wymogi UE i uznawania tego dokumentu w danym państwie.
dyrektywa nr 2005/36/WE art. 21 § ust. 1
Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Państwa członkowskie uznają dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarzy uprawniające do podejmowania działalności zawodowej jako lekarz dentysta, spełniające minimalne wymogi kształcenia.
dyrektywa nr 2005/36/WE art. 21 § ust. 6
Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dostęp do zawodu lekarza dentysty i jego wykonywanie uzależnione jest od posiadania dokumentu potwierdzającego kwalifikacje, poświadczającego uzyskanie w trakcie kształcenia odpowiedniej wiedzy, umiejętności i kompetencji.
dyrektywa nr 2005/36/WE art. 23 § ust. 6
Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Państwa członkowskie uznają za wystarczający dowód posiadania kwalifikacji dokumenty, do których dołączone jest zaświadczenie potwierdzające pomyślne ukończenie kształcenia i uznawanie dokumentu przez państwo wydające.
dyrektywa nr 2005/36/WE art. 36 § ust. 2
Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Zawód lekarza dentysty opiera się na kształceniu lekarsko-dentystycznym na poziomie studiów uniwersyteckich lub wyższych obejmujących co najmniej 5 lat i wymaga posiadania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji z załącznika nr V.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
traktat o UE art. 9
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada równości obywateli UE.
traktat o UE art. 10
Traktat o Unii Europejskiej
Zasady ustrojowe UE, demokracja przedstawicielska.
traktat o UE art. 12
Traktat o Unii Europejskiej
Rola parlamentów narodowych w funkcjonowaniu UE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie przedstawił dokumentu potwierdzającego ukończenie kształcenia w Niemczech, a jedynie dokument potwierdzający prawo do wykonywania zawodu uzyskane na podstawie uznania kwalifikacji z Polski. Prawo do wykonywania zawodu uzyskane w drodze uznania kwalifikacji w jednym państwie UE nie może być podstawą do ubiegania się o prawo wykonywania zawodu w innym państwie członkowskim, jeśli nie wykazano dodatkowych kwalifikacji w tym drugim państwie. Dokument Approbation ais Zahnarzt nie jest równoważny z wymaganym świadectwem egzaminu lekarsko-dentystycznego (Zeugnis uber die Zahnarztliche Prufung).
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 9, 10, 12 Traktatu o UE poprzez nieprawidłową wykładnię i uznanie odmiennych wymogów przyznawania kwalifikacji zawodowych. Naruszenie art. 21, 23, 36 dyrektywy 2005/36/WE poprzez ich niezastosowanie. Naruszenie art. 5 i 5b u.z.l. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przedłożone dokumenty nie potwierdzają formalnych kwalifikacji. Naruszenie art. 23 ust. 6 dyrektywy 2005/36/WE poprzez błędną wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
Osoby, których kwalifikacje zawodowe zostały uznane na podstawie dyrektywy, nie mogą tym samym powoływać się na to uznanie w celu nabycia w Państwie Członkowskim swego pochodzenia praw, które nie wynikają z kwalifikacji zawodowych uzyskanych w tym Państwie Członkowskim, chyba że wykażą uzyskanie dodatkowych kwalifikacji zawodowych w przyjmującym Państwie Członkowskim. Prawodawca stworzył więc mechanizm zakazujący wtórnego (pochodnego, w tym zwrotnego) uznawania kwalifikacji do wykonywania zawodu lekarza dentysty. Trafnie bowiem, jak wykazano to już przy okazji wcześniejszego zarzutu, badając katalog dokumentów, które przepisy prawa UE kwantyfikują jako uprawniające do przyznania prawa wykonywania zawodu w Polsce, stwierdzono, że przepisy te nie przewidywały takiego dokumentu, na jaki powoływał się skarżący...
Skład orzekający
Anna Ostrowska
sędzia
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Wojciech Maciejko
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie kwalifikacji zawodowych lekarzy dentystów uzyskanych w innych państwach UE, w szczególności w kontekście dyrektywy 2005/36/WE i zakazu wtórnego uznawania kwalifikacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo do wykonywania zawodu w jednym państwie UE zostało uzyskane na podstawie uznania kwalifikacji z innego państwa, a następnie próbuje się uzyskać prawo wykonywania zawodu w państwie pochodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii uznawania kwalifikacji zawodowych w UE, co jest istotne dla wielu profesjonalistów. Pokazuje praktyczne konsekwencje przepisów unijnych i krajowych w kontekście swobody przepływu osób.
“Czy prawo do wykonywania zawodu lekarza dentysty zdobyte w Niemczech otwiera drzwi do praktyki w Polsce? NSA wyjaśnia.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 111/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-07-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-01-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Ostrowska Wojciech Kręcisz /przewodniczący/ Wojciech Maciejko /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej Hasła tematyczne Uprawnienia do wykonywania zawodu Skarżony organ Rada Lekarska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 790 art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. c, pkt 5, art. 5b ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1795/23 w sprawie ze skargi I. D. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie uznania formalnych kwalifikacji do wykonywania zawodu lekarza dentysty, przyznania prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty, wpisania na listę członków oraz wpisu do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lutego 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1795/23 oddalił skargę I. D. na decyzję Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2023 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydium Okręgowej Rady Lekarskiej w S. z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...] odmawiającą uznania formalnych kwalifikacji do wykonywania zawodu lekarza dentysty i przyznania mu prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty, wpisania na listę członków i wpisu do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów. W wyroku tym, z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji podzielił pogląd orzekającego w sprawie organu odwoławczego. Stwierdził, że Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej prawidłowo zastosowało art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2022 r., poz. 1731, zwanej dalej u.z.l.). Stosownie do tego przepisu, okręgowa rada lekarska przyznaje, z zastrzeżeniem ust. 2-6 oraz 5a-5c, prawo wykonywania zawodu lekarza albo prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty osobie, która posiada dokument potwierdzający formalne kwalifikacje lekarza lub lekarza dentysty, spełniające minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa Unii Europejskiej, wydany przez inne niż Rzeczpospolita Polska państwo członkowskie Unii Europejskiej, wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 6b, i towarzyszące mu odpowiednie świadectwo wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 6b. Wykaz określony w art. 6b u.z.l. obejmuje dokument określony co do lekarza dentysty w pkt 5.3.2 zał. nr V do dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.Urz. UE Seria L z 2005 r., Nr 255, poz. 22, zwanej dalej dyrektywą nr 2005/36/WE). Stosownie do art. 21 dyrektywy nr 2005/36/WE automatyczne uznawanie kwalifikacji polega na tym, że każde Państwo Członkowskie uznaje dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji zawodowych wyszczególnionych w odpowiednim przepisie załącznika nr V do tej dyrektywy, spełniające minimalne wymogi w zakresie kształcenia i nadaje tym dokumentom taką samą moc na swoim terytorium, jak dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, które samo wydaje. Przepis art. 3 dyrektywy nr 2005/36/WE określając dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wskazuje na dyplomy, świadectwa lub inne dokumenty wydane przez organ Państwa Członkowskiego zgodnie z przepisami tego państwa, potwierdzające pomyślne ukończenie kształcenia zawodowego, odbywanego w przeważającej części na terytorium Wspólnoty. Przepis pkt 5.3.2 załącznika nr V do dyrektywy nr 2005/36/WE jako dokument potwierdzający kwalifikacje lekarza dentysty uzyskane w Niemczech, gdzie prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty uzyskał skarżący I. D., wskazuje Zeugnis uber die Zahnarztliche Prufung (świadectwo egzaminu lekarsko-dentystycznego). W badanej sprawie skarżący, będący obywatelem polskim, przedstawił organowi samorządu lekarskiego dokument Approbationsurkunde, potwierdzający prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty w Niemczech (Approbation ais Zahnarzt) wydany przez Urząd do Spraw Zdrowia i Ochrony Konsumentów w dniu [...] sierpnia 2019 r. Dokument ten nie jest dokumentem wymienionym w pkt 5.3.2 załącznika nr V do dyrektywy 2005/36/WE; nie jest świadectwem egzaminu lekarsko-dentystycznego. Dokument przedstawiony przez skarżącego został mu wydany przez władze niemieckie właśnie w trybie uznawania kwalifikacji zgodnie z regulacjami dyrektywy nr 2005/36/WE, za jakie uznał wykształcenie uzyskane w Polsce, gdzie skarżący ukończył studia magisterskich na [...] Uniwersytecie Medycznym w S. (dyplom nr [...]), jakkolwiek nie mógł kontynuować tu realizacji prawa do wykonywania zawodu, bowiem nie ukończył stażu podyplomowego i nie zaliczył egzaminu końcowego lekarsko-dentystycznego. Wprawdzie przepis art. 23 ust. 6 dyrektywy nr 2005/36/WE pozwala – w wypadku gdy osoba posiada dokumenty potwierdzające kwalifikacje o nazwach innych niż określone w załączniku nr 5 do tej dyrektywy – uznać za wystarczający dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wydanych w tym Państwie Członkowskim, do którego załączone będzie zaświadczenie wydane przez właściwe organy, potwierdzające, że ten dokument stanowi dowód pomyślnego ukończenia kształcenia wymaganego dla danego zawodu, to jednak skarżący i takim dokumentem potwierdzającym kształcenie w zawodzie lekarza dentysty w Niemczech, się nie legitymuje. Powołuje się tylko na prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty, które uzyskał w Niemczech powołując się na studia odbyte w Polsce, które w kraju (z racji niezakończenia kolejnych faz sprawdzenia wiedzy i umiejętności zawodowych) nie pozwoliły mu końcowo wykonywać zawodu. Przepisy prawa wymagają tymczasem dokumentu obrazującego ukończenie kształcenia w tym państwie, które poświadcza posiadanie kwalifikacji zawodowych. W szczególności skarżący nie zdał w Niemczech egzaminu lekarsko-dentystycznego, nie kształcił się zresztą w Niemczech w zawodzie lekarza dentysty. Zgodnie z pkt 12 preambuły do dyrektywy nr 2005/36/WE, dyrektywy tej nie stosuje się w sprawach uznawania przez Państwa Członkowskie decyzji w sprawie uznania kwalifikacji podjętych przez inne Państwa Członkowskie na podstawie tejże dyrektywy (zd. drugie); osoby, których kwalifikacje zawodowe zostały uznane na podstawie dyrektywy, nie mogą tym samym powoływać się na to uznanie w celu nabycia w Państwie Członkowskim swego pochodzenia praw, które nie wynikają z kwalifikacji zawodowych uzyskanych w tym Państwie Członkowskim, chyba że wykażą uzyskanie dodatkowych kwalifikacji zawodowych w przyjmującym Państwie Członkowskim (zd. trzecie). Skarżący z naruszeniem tego przepisu chciał uzyskać w Polsce prawo wykonywania zawodu, bowiem nie uzyskał wymaganych kwalifikacji, nie zdał wymaganego egzaminu w Niemczech. Skarżący nie spełnił też warunku z art. 5b ust.1 pkt 5 u.z.l., bowiem przepis ten wymaga posiadania dokumentu potwierdzającego formalne kwalifikacje lekarza dentysty wydanego przez inne niż Rzeczpospolita Polska państwo członkowskie UE, innego niż dokumenty wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 6b, oraz zaświadczenie wydane przez właściwe organy państwa członkowskiego UE potwierdzające, że posiadany przez osobę dokument potwierdzający formalne kwalifikacje został uzyskany w wyniku ukończenia kształcenia spełniającego minimalne wymogi określone w przepisach UE i jest w tym państwie uznawany za odpowiadający dokumentom potwierdzającym kwalifikacje wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 6b. Skarżący nie dysponuje takim dokumentem potwierdzającym ukończenie kształcenia. Przedłożony organom Aproboation ais Zahrarzt nie jest dokumentem zawierającym analogiczne dane do wymaganego Zeugnis uber die Zahnarztliche priifung, bowiem nie wskazuje aby skarżący zdał w Niemczech wymagany egzamin lekarsko-dentystyczny. Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną przez I. D.. W skardze kasacyjnej, zarzucił on Sądowi I instancji naruszenie: 1) art. 9, art. 10 i art. 12 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.Urz UE z 2004 r. Nr 90, poz. 864, zwanego dalej traktatem o UE) poprzez nieprawidłową wykładnię i uznanie, iż odmienne wymogi przyznawania kwalifikacji zawodowych przysługują obywatelowi polskiemu i niemieckiemu, który ukończył studia w Polsce i zdobył prawo wykonywania zawodu w Niemczech, aniżeli takiej osobie posiadającej równorzędne niemieckie prawo wykonywania zawodu, a tym samym obrazę zasad wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych, swobodnego przepływu usług, równego traktowania oraz niedyskryminacji wewnątrz Unii Europejskiej; 2) art. 21 ust. 1 i 6, art. 23 ust. 1 i art. 36 dyrektywy nr 2005/36/WE, poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy przepisy te stanowią element polskiego porządku prawnego i są lex specialis w stosunku do art. 5 u.z.l.; 3) art. 5 u.z.l., w sytuacji, gdy skarżący spełnia wymogi przewidziane w art. 5b tej ustawy; 4) art. 5b ust. 1 pkt 1 u.z.l., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedłożone dokumenty wystawione przez niemiecką izbę lekarską potwierdzające przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty nie stanowią dokumentów potwierdzających formalne kwalifikacje lekarza dentysty, skoro dokument ten potwierdza nie tyko prawo wykonywania zawodu w Niemczech ale również fakt, że zawód taki wykonywany jest w sposób zgodny z prawem od wielu lat; 5) art. 23 ust. 6 dyrektywy nr 2005/36/WE poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, że chociażby dokument nie odpowiadał nazwom przyporządkowanym danemu państwu w odpowiednim punkcie załącznika nr V, powinien być traktowany na równi z nimi, jeśli wydany został przez uprawniony organ oraz potwierdza pomyślne ukończenie kształcenia wymaganego dla danego zawodu i uzyskanie prawa wykonywania zawodu w jednym z Państw Członkowskich. Skarżący wniósł o "zmianę" zaskarżonego wyroku poprzez "uznanie formalnych kwalifikacji do wykonywania zawodu lekarza dentysty", uchylenie uchwał obu instancji w celu "przekazania sprawy Naczelnej Radzie Lekarskiej do ponownego rozpoznania", a także o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 9, art. 10 i art. 12 traktatu o UE poprzez nieprawidłową wykładnię i uznanie, iż odmienne wymogi przyznawania kwalifikacji zawodowych przysługują obywatelowi polskiemu i niemieckiemu, który ukończył studia w Polsce i zdobył prawo wykonywania zawodu w Niemczech, aniżeli takiej osobie posiadającej równorzędne niemieckie prawo wykonywania zawodu, a tym samym obrazę zasad wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych, swobodnego przepływu usług, równego traktowania oraz niedyskryminacji wewnątrz Unii Europejskiej. Przepis art. 9 traktatu o UE powiada, że we wszystkich swoich działaniach UE przestrzega zasady równości swoich obywateli, którzy są traktowani z jednakową uwagą przez jej instytucje, organy i jednostki organizacyjne (zd. pierwsze); obywatelem UE jest każda osoba mając obywatelstwo Państwa Członkowskiego (zd. drugie). Obywatelstwo UE ma charakter dodatkowy w stosunku do obywatelstwa krajowego i nie zastępuje go (zd. trzecie). Regulacje zawarte w art. 9 zd. drugie i trzecie traktatu o UE normują definicję obywatelstwa UE i nie podlegały w sprawie zastosowaniu. Zarzucając zaś naruszenie równości, skarżący pominął, że unormowanie to jest skierowane również do krajowych organów władzy ustawodawczej, które mając na względzie zasadę równości mogą w regulacjach prawa krajowego wprowadzać kryteria różnicowania obywateli UE, mając na uwadze cechy relewantne, a więc usprawiedliwiające różne traktowanie podmiotów w podobnej sytuacji prawnej, co miało miejsce na tle art. 5 u.z.l. Wprowadzenie nieuprawnionego kryterium różnicowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji prawnej mogłoby stanowić podstawę kwestionowania przed właściwą władzą (np. Trybunałem Konstytucyjnym) przepisu prawa, nie zaś – wydanego na podstawie takiego przepisu – aktu w sprawie indywidualnej. Przepisy art. 10 i 12 traktatu o UE mają wybitnie ustrojowy charakter; regulacja ta wprowadza w UE zasadę demokracji przedstawicielskiej (art. 10 ust. 1), określa sposób reprezentacji w Parlamencie i w Radzie Europejskiej (art. 10 ust. 2), zapewnia obywatelowi prawo uczestnictwa w życiu demokratycznym UE (ust. 3) oraz określa rolę partii politycznych w UE (art. 10 ust. 4) i zawiera skierowany do parlamentów narodowych nakaz przyczyniania się do prawidłowego funkcjonowania UE (art. 12). Skarżący nie wskazał konkretnej jednostki redakcyjnej art. 12 traktatu o UE (lit. a-f), w której upatrywałby naruszenia ze strony Sądu I instancji. Żaden z tych przepisów nie podlegał też zastosowaniu w sprawie; zakres przedmiotowy ich regulacji nie łączył się z prawem do wykonywania zawodu lekarza dentysty w kraju innym niż kraj, w jakim doszło do uznania prawa do jego wykonywania. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 i 6, art. 23 ust. 1 i art. 36 dyrektywy nr 2005/36/WE, poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy przepisy te stanowią element polskiego porządku prawnego i stanowią lex specialis w stosunku do art. 5 u.z.l., a także zarzut naruszenia art. 23 ust. 6 dyrektywy nr 2005/36/WE poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, że chociażby dokument nie odpowiadał nazwom przyporządkowanym danemu państwu w odpowiednim punkcie załącznika nr V, powinien być traktowany na równi z nimi, jeśli wydany został przez uprawniony organ oraz potwierdza pomyślne ukończenie kształcenia wymaganego dla danego zawodu i uzyskanie prawa wykonywania zawodu w jednym z Państw Członkowskich. W myśl art. 21 ust. 1 dyrektywy nr 2005/36/WE, każde państwo uznaje dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarzy uprawniające do podejmowania działalności zawodowej w charakterze posiadającego podstawowy poziom wykształcenia lekarza dentysty określny w pkt 5.3.2 spełniającego minimalne wymogi w zakresie kształcenia i nadaje tym dokumentom potwierdzającym kwalifikacje, taką samą moc na swoim terytorium, jak dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, które samo wydaje. Zgodnie z art. 21 ust. 6 dyrektywy nr 2005/36/WE, każde państwo członkowskie uzależnia dostęp do zawodu lekarza dentysty oraz jego wykonywanie od posiadania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, o których mowa w pkt 5.3.2 załącznika nr V do tej dyrektywy, poświadczającego, że osoba uzyskała w trakcie kształcenia odpowiednią wiedzę, umiejętności i kompetencje. Zgodnie z art. 36 dyrektywy nr 2005/36/WE zawód lekarza dentysty opiera się na kształceniu lekarsko-dentystycznym na poziomie studiów uniwersyteckich lub wyższych obejmujących co najmniej 5 lat, i stanowi osobny zawód (ust. 2 zd. pierwsze); warunkiem wykonywania zawodu lekarza dentysty jest posiadanie dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku nr V pkt 5.3.2 (ust. 2 zd. trzecie). Stosownie do art. 23 ust. 6 dyrektywy nr 2005/36/WE, każde państwo członkowskie uznaje za wystarczający dowód posiadania kwalifikacji przez obywatela państw członkowskich, których dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarza dentysty odpowiadają tytułom przyporządkowanym danemu państwu członkowskiemu w załączniku nr V, pkt 5.3.2, do których wymagane jest dołączenie zaświadczenia potwierdzającego, że dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji stanowi dowód pomyślnego ukończenia kształcenia i jest przez państwo członkowskie traktowany na równi z kwalifikacjami, których tytuły wyszczególniono w załączniku nr V, pkt 5.3.2 poz. 5 do tej dyrektywy. Kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy ma to, że osoba żądająca uznania swoich kwalifikacji stwierdzonych w jednym państwie UE (w Niemczech) w celu wykonywania działalności zawodowej w innym (w Polsce) zobowiązana została do okazania dokumentu, który obrazowałby uzyskane w tym pierwszym państwie jej "minimalne wymogi w zakresie kształcenia", co oznacza, że to w tym państwie osoba taka powinna pozytywnie przejść ścieżkę dydaktyczną właściwą dla kandydatów do zawodu. Trafnie stwierdził Sąd I instancji, że "kwalifikacje w zakresie kształcenia" nie obejmują przypadku, w którym podstawą wykonywania zawodu w państwie nadającym uprawnienia było uznanie poziomu wykształcenia z innego państwa członkowskiego, co miało miejsce w badanej sprawie. Osoba korzystająca z trybu uznania kwalifikacji za dostateczne nie jest osobą, która uzyskuje wykształcenie stanowiące bazę dla kolejnych zabiegów o uznanie kwalifikacji w innym państwie. Wynika to jednoznacznie (co zupełnie pomija skarga kasacyjna) z pkt 12 preambuły do dyrektywy nr 2005/36/WE, który powiada, że dyrektywy tej nie stosuje się w sprawach uznawania przez Państwa Członkowskie decyzji w sprawie uznania kwalifikacji podjętych przez inne Państwa Członkowskie na podstawie tejże dyrektywy (zd. drugie); osoby, których kwalifikacje zawodowe zostały uznane na podstawie dyrektywy, nie mogą tym samym powoływać się na to uznanie w celu nabycia w Państwie Członkowskim swego pochodzenia praw, które nie wynikają z kwalifikacji zawodowych uzyskanych w tym Państwie Członkowskim, chyba że wykażą uzyskanie dodatkowych kwalifikacji zawodowych w przyjmującym Państwie Członkowskim (zd. trzecie). Skarżący już uzyskał prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty w Niemczech okazując władzom niemieckim wynik kształcenia, jakim był dyplom ukończenia [...] Uniwersytetu Medycznego w S. Poza sporem jest, że skarżący w Niemczech nie uzyskiwał kwalifikacji w zakresie wykształcenia po uznaniu jego kompetencji przez władze niemieckie. Akt uznania kwalifikacji w zakresie wykształcenia zawodowego uzyskanych w innym pastwie nie jest podstawą zabiegania o kolejny akt uznania w innym państwie, nawet wówczas gdy to inne państwo jest tym samym, które wyposażyło zainteresowanego w kwalifikacje umożliwiające pierwotne ich uznanie. Wymagając dowodu uzyskanego wykształcenia w kraju, w którym przyznano prawo wykonywania zwodu (czy to dowodu w postaci dokumentu z listy załącznika nr V, pkt 5.3.2, czy to dokumentu traktowanego przez to państwo równoważnie do niego), prawodawca wymaga wprost dokumentu obrazującego przejście w tym akurat kraju ścieżki kształcenia zawodowego. Stosowny dokument (w tym zaświadczenie) powinien wykazywać, że podstawą przyznania prawa wykonywania zawodu była pozytywna ocena uzyskanego wykształcenia, na co wskazują takie zwroty jak: "minimalne wymogi w zakresie kształcenia" (art. 21 ust. 1 dyrektywy nr 2005/36/WE), potwierdzenie "nabycia wiedzy, umiejętności i kompetencji w trakcie kształcenia" (art. 21 ust. 6 dyrektywy nr 2005/36/WE), "potwierdzenie pomyślnego ukończenia kształcenia" (art. 23 ust. 6 dyrektywy nr 2005/36/WE). Tym wszystkim dowodom posiadania wymaganego wykształcenia uzyskanego w państwie przyznającym prawo wykonywania zawodu wyraźnie przeciwstawiono akt uznania kwalifikacji, w drodze którego doszło do konwertacji wykształcenia uzyskanego w innym państwie, niż to, które nadało uprawnienia w drodze uznania (pkt 12 preambuły do dyrektywy nr 2005/36/WE). Prawodawca stworzył więc mechanizm zakazujący wtórnego (pochodnego, w tym zwrotnego) uznawania kwalifikacji do wykonywania zawodu lekarza dentysty. Nie można więc w trybie uznania kwalifikacji nabytych w innym państwie żądać na terenie innego państwa członkowskiego, stwierdzenia prawa wykonywania zawodu, gdy już posiadana podstawa wykonywania wynika właśnie z aktu uznania kwalifikacji uzyskanych w innym państwie. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, funkcją dyrektywy nr 2005/36/WE jest to, aby w różnych państwach członkowskich prawo wykonywania zawodu mogło być wywodzone z określonego wykształcenia uzyskanego w innym państwie członkowskim, tzn. że kwalifikacji prawnej podlega fakt odbycia studiów oraz wymaganych staży zawodowych (zob. wyrok z dnia 30 marca 2011 r., II OSK 2280/10, CBOSA), zaś dominujące znaczenie należy przypisać kierunkowi odbywanych studiów (zob. wyrok z dnia 18 listopada 2023 r., II GSK 958/20, CBOSA) i zakresowi realizowanego w różnych krajach kształcenia zawodowego (wyrok z dnia 14 marca 2012 r., II GSK 232/11, CBOSA). Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 5 u.z.l. polegający na tym iż zastosowano go "w sytuacji, gdy skarżący spełnia wymogi przewidziane w art. 5b tej ustawy", a także naruszenia art. 5b ust. 1 pkt 1 u.z.l., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedłożone dokumenty wystawione przez niemiecką izbę lekarską potwierdzające przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty nie stanowią dokumentów potwierdzających formalne kwalifikacje lekarza dentysty, skoro dokument ten potwierdza nie tyko prawo wykonywania zawodu w Niemczech ale również fakt, że zawód taki wykonuje w sposób zgodny z prawem od wielu lat. Przede wszystkim zarzut kasacyjny nie precyzuje do jakiej części art. 5 u.z.l. odnoszą się wywody skargi kasacyjnej; regulacja ta składa się aż z 14 ustępów, spośród których większość dzieli się na punkty. Kontekst, a zwłaszcza wyrażenie "przyjęcie za podstawę zaskarżonej decyzji", pozwala na rekonstrukcję zarzutu i wskazanie, iż kwestionowaną podstawą decyzji był art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. c u.z.l. Stosownie do tego przepisu, okręgowa rada lekarska przyznaje, z zastrzeżeniem ust. 2-6 oraz 5a-5c, prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty osobie, która posiada dokument potwierdzający formalne kwalifikacje lekarza dentysty, spełniające minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa UE, wydany przez inne niż Rzeczpospolita Polska państwo członkowskie UE, wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 6b, i towarzyszące mu odpowiednie świadectwo wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 6b. Przepis ten jest przepisem odsyłającym do stosownych regulacji prawa UE w wypadku, gdy osobą ubiegającą się o przyznanie prawa wykonywana zawodu dentysty jest osoba powołująca się na dokument wydany przez inne państwo członkowskie UE. Taki zakres podmiotowy, wbrew ocenie skarżącego, powodował, że regulacja ta znalazła względem niego zastosowanie, tyle że jego wynik doprowadził do rozstrzygnięcia negatywnego. Trafnie bowiem, jak wykazano to już przy okazji wcześniejszego zarzutu, badając katalog dokumentów, które przepisy prawa UE kwantyfikują jako uprawniające do przyznania prawa wykonywania zawodu w Polsce, stwierdzono, że przepisy te nie przewidywały takiego dokumentu, na jaki powoływał się skarżący, tj. Approbationsurkunde – potwierdzenie (wydane przez Urząd ds. Zdrowia i Ochrony Konsumentów – Urząd Egzaminacyjny Kraju Związkowego ds. Zawodów Medycznych z dnia [...] sierpnia 2019 r.) posiadania prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty w Niemczech (Approbation ais Zahnarzt), bowiem art. 21 ust. 1, art. 23 ust. 6 i pkt 5.3.2 poz. 5 załącznika nr V do dyrektywy nr 2005/36/WE, ograniczał ten katalog dokumentów do dowodu obrazującego spełnienie wymogów kształcenia, w postaci świadectwa egzaminu lekarsko-dentystycznego (Zeugnis uber die Zahnarztliche Prufung). Trafnie stwierdził Sąd I instancji, że skarżący nie spełnił też wymogu uzyskania prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w art. 5b ust. 1 pkt 5 u.z.l. Przepis ten powiada, że osobie, która spełnia warunki określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3-5 oraz ust. 2, okręgowa rada lekarska przyznaje prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty, jeżeli posiada dokument potwierdzający formalne kwalifikacje lekarza dentysty wydany przez inne niż Rzeczpospolita Polska państwo członkowskie UE, inny niż dokumenty wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 6b, oraz zaświadczenie wydane przez właściwe organy państwa członkowskiego UE potwierdzające, że posiadany przez nią dokument potwierdzający formalne kwalifikacje został uzyskany w wyniku ukończenia kształcenia spełniającego minimalne wymogi określone w przepisach UE i jest w tym państwie uznawany za odpowiadający dokumentom potwierdzającym kwalifikacje wymienionym w wykazie, o którym mowa w art. 6b. Wykaz z załącznika nr V pkt 5.3.2. poz. 5 dyrektywy nr 2005/36/WE odpowiada wydanej na podstawie art. 6b u.z.l. poz. 5 załącznika nr 2 do obwieszczenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wykazu dyplomów, świadectw i innych dokumentów poświadczających formalne kwalifikacje do wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty przez obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej (M.P. z 2013 r., poz. 567). Wbrew poglądowi skarżącego, przepis art. 5b ust. 1 pkt 5 u.z.l. nie tworzy nowej, odrębnej materialnie od art. 5 ust. 1 u.z.l., procedury potwierdzania w Polsce uprawnień zawodowych nabytych w innym państwie członkowskim, ale wciąż wymagając wykazania tego samego faktu, tzn. "ukończenia kształcenia spełniającego minimalne wymogi" umożliwia powoływanie się nań także tym osobom, których dokumenty nie odpowiadają co do nazwy (względnie instytucji wydającej) temu wymaganemu expressis w pkt 5.3.2. poz. 5 załącznika nr V do dyrektywy nr 2005/36/WE. Dopuszczając aby właściwy organ państwa, w którym uzyskano wykształcenie "zastępczo" (zamiast dokumentu Zeugnis uber die Zahnarztliche Prufung, skoro w odesłaniu art. 5b ust. 1 zd. wstępne u.z.l. pominięto pkt 2 z art. 5 ust. 1 tej ustawy, odsyłający do wykazu z art. 6b u.z.l.) wydał interesantowi zaświadczenie, w którym potwierdzi te same fakty, których wymaga się od Zeugnis uber die Zahnarztliche Prufung, a więc uzyskanie w tym kraju minimalnego poziomu wykształcenia. Takiego zaświadczenia zastępującego co do wymaganej treści Zeugnis uber die Zahnarztliche Prufung, skarżący również nie posiadał; nie wykazał tym samym uzyskania w Niemczech wymogów w zakresie wykształcenia w zawodzie lekarza dentysty za pomocą dopuszczonego przez art. 5b u.z.l. zaświadczenia. Dokument potwierdzający wykonywanie zawodu lekarza dentysty w Niemczech (jak się okazało w następstwie uznania wykształcenia lekarskiego uzyskanego w Polsce) w postaci Approbationsurkunde nie poświadczał poziomu wykształcenia w Niemczech, a to stanowiło prawidłowo ustaloną przez orzekające organy samorządu lekarskiego obu instancji oraz Sąd I instancji, przyczynę negatywnego rozstrzygnięcia. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI