Orzeczenie · 2025-10-28

II GSK 11/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-28
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnaszczepienia ochronneobowiązek prawnywymagalnośćustawa o zapobieganiu zakażeniomKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymipostępowanie egzekucyjnezdrowie publiczne Konstytucja RP

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę na postanowienie Inspektora Sanitarnego w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych. Skarżąca zarzucała m.in. błędną wykładnię przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, niewłaściwe zastosowanie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym oraz naruszenie przepisów KPA. Głównym argumentem skarżącej było kwestionowanie wymagalności obowiązku szczepień, wskazując na wadliwość formy ogłoszenia Programu Szczepień Ochronnych. NSA, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 81/19, stwierdził, że choć forma ogłoszenia programu szczepień mogła być wadliwa, nie podważa to materialnej konstytucyjności i legalności obowiązku szczepień ani legalności postępowań egzekucyjnych prowadzonych przed wejściem w życie wyroku TK. Sąd podkreślił, że brak skierowania do konsultacji specjalistycznej uniemożliwia prawne wstrzymanie realizacji obowiązku szczepień. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA i PPSA również uznano za bezzasadne. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną. Wniosek organu o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony z powodu złożenia odpowiedzi po terminie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja NSA dotycząca legalności egzekucji obowiązkowych szczepień ochronnych w kontekście wadliwości formy ogłoszenia programu szczepień oraz znaczenia badania kwalifikacyjnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie wyroku TK SK 81/19 w zakresie skutków prawnych. Konieczność indywidualnej oceny sytuacji faktycznej w każdej sprawie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wadliwość formy ogłoszenia Programu Szczepień Ochronnych (komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego zamiast rozporządzenia ministra) podważa materialną legalność i wymagalność obowiązku szczepień ochronnych oraz legalność postępowań egzekucyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwość formy ogłoszenia nie podważa materialnej legalności i wymagalności obowiązku szczepień ani legalności postępowań egzekucyjnych prowadzonych przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Wyrok TK SK 81/19 stwierdził niezgodność art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch.z. z Konstytucją RP w zakresie formy ogłoszenia programu szczepień, ale skutki tego wyroku są prospektywne i nie podważają legalności aktów wydanych przed jego wejściem w życie.

Czy odmowa poddania się obowiązkowemu badaniu kwalifikacyjnemu przed szczepieniem jest równoznaczna z naruszeniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa poddania się obowiązkowemu badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczna z naruszeniem obowiązku poddania się wymaganemu szczepieniu ochronnemu.

Uzasadnienie

Badanie kwalifikacyjne nie jest samodzielnym obowiązkiem, lecz etapem realizacji nadrzędnego obowiązku szczepień. Odmowa jego wykonania uniemożliwia stwierdzenie braku przeciwwskazań i tym samym wstrzymanie obowiązku szczepienia.

Czy brak skierowania do konsultacji specjalistycznej uniemożliwia prawne wstrzymanie realizacji ustawowego obowiązku szczepień ochronnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak skierowania do konsultacji specjalistycznej oznacza, że nie mogło dojść do zgodnego z prawem wstrzymania realizacji ustawowego obowiązku szczepień ochronnych.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy przewidują możliwość odroczenia szczepienia jedynie w przypadku skierowania do konsultacji specjalistycznej, gdy istnieją podstawy do długotrwałego odroczenia.

Czy naruszenie przepisów KPA (art. 7, 77 § 1, art. 80) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście egzekucji obowiązku szczepień?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia przepisów KPA został uznany za bezzasadny.

Uzasadnienie

Skarżąca nie wykazała, w jaki sposób niewyjaśnienie konkretnych okoliczności miało wpływ na legalność obowiązku szczepień i możliwość jego egzekucji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R. G. od wyroku WSA w Kielcach.

Przepisy (14)

Główne

u.z.z.z.ch.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit b)

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.z.ch.z. art. 17 § ust. 1-5 i 10-11 i 17

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c)

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 31 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych § § 3, § 5, § 8 ust. 1

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b) oraz art. 17 ust. 1-5 u.z.z.z.ch.z. w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia. • Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego mimo braku wymagalności obowiązku. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi.

Godne uwagi sformułowania

wadliwość formy aktualizacji lub dookreślenia treściowego tego obowiązku nie jest wystarczająca do podważenia legalności aktów związanych z jego przymusowym wykonaniem • wyrok ten wywiera skutki prospektywne • odmowa wykonania obowiązku poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym jest równoważna naruszeniu obowiązku poddania się wymaganemu szczepieniu ochronnemu

Skład orzekający

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sprawozdawca

Jacek Boratyn

członek

Marcin Kamiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja NSA dotycząca legalności egzekucji obowiązkowych szczepień ochronnych w kontekście wadliwości formy ogłoszenia programu szczepień oraz znaczenia badania kwalifikacyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie wyroku TK SK 81/19 w zakresie skutków prawnych. Konieczność indywidualnej oceny sytuacji faktycznej w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień ochronnych i jego egzekucji administracyjnej, co budzi duże zainteresowanie społeczne. Wyrok wyjaśnia istotne kwestie prawne związane z wadliwością procedury ogłaszania programu szczepień.

Czy wadliwy komunikat o szczepieniach unieważnia egzekucję? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst