II GSK 1083/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika, uznając, że kradzież dokumentacji z samochodu nie zwalnia z odpowiedzialności za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, jeśli nie wykazano należytej staranności w zabezpieczeniu.
Skarga kasacyjna dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, w tym brak wykresówek. Głównym argumentem skarżącego była kradzież dokumentów z samochodu, która miała stanowić podstawę do niewymierzenia kary. Sąd I instancji i NSA uznały jednak, że przechowywanie dokumentacji w samochodzie nie świadczy o należytej staranności i nie wyłącza odpowiedzialności, zwłaszcza że kradzież dotyczyła zdarzenia sprzed okresu objętego kontrolą. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. B. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Naruszenia obejmowały m.in. wykonywanie transportu z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy (brak wykresówek lub dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdu) oraz kierowanie kierowców na badania lekarskie/psychologiczne. Podstawą nałożenia kary były stwierdzone podczas kontroli braki w dokumentacji dotyczącej czasu pracy kierowców J. T., P. P., R. M. i T. S. w okresie od lutego do października 2010 r. Skarżący argumentował, że dokumenty zostały skradzione z jego samochodu, co powinno zwalniać go z odpowiedzialności. Zarówno WSA, jak i NSA uznały, że przechowywanie dokumentacji w samochodzie nie stanowi należytej staranności i nie jest okolicznością wyłączającą odpowiedzialność, zgodnie z przepisami UE i polskiego prawa. Dodatkowo, NSA zauważył, że zgłaszana kradzież miała miejsce przed okresem objętym kontrolą. Sąd kasacyjny podkreślił, że przepisy UE nakładają obowiązek organizacji pracy kierowców i zabezpieczenia dokumentacji w odpowiedni sposób, a przechowywanie jej w samochodzie nie spełnia tych wymogów. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, kradzież dokumentacji z samochodu nie wyłącza odpowiedzialności, jeśli przedsiębiorca nie wykazał należytej staranności w zabezpieczeniu dokumentów, a zdarzenie kradzieży nie było nieprzewidywalne.
Uzasadnienie
Przechowywanie dokumentacji w samochodzie nie jest uznawane za odpowiednie zabezpieczenie. Przepisy UE i polskiego prawa wymagają organizacji pracy i zabezpieczenia dokumentów w sposób gwarantujący ich bezpieczeństwo i dostępność. Kradzież z samochodu, zwłaszcza jeśli nie wykazano należytej staranności, nie jest traktowana jako zdarzenie nieprzewidywalne wyłączające odpowiedzialność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
u.t.d. art. 92 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 93 § ust. 7
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 1.8 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 11.4 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.c.p.k. art. 25
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców
rozporządzenie nr 3821/85 art. 14 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
rozporządzenie nr 3821/85 art. 15 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
rozporządzenie nr 561/2006 art. 10 § ust. 2
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie nr 561/2006 art. 1
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kradzież dokumentacji z samochodu nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność, jeśli nie wykazano należytej staranności w zabezpieczeniu. Przechowywanie dokumentacji w samochodzie nie spełnia wymogów odpowiedniego zabezpieczenia. Zdarzenie kradzieży miało miejsce przed okresem objętym kontrolą. Brak istotnego wpływu naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy, gdyż kara całkowita nie uległa zmianie.
Odrzucone argumenty
Kradzież dokumentów z samochodu powinna stanowić podstawę do niewymierzania kary. Decyzja GITD została wydana z naruszeniem art. 6, 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi. Naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez niezastosowanie i dokonanie rozszerzającej wykładni. Naruszenie art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 3821/85 i art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców poprzez brak dokonania wykładni i ustalenia zakresu zastosowania.
Godne uwagi sformułowania
Przedsiębiorca powinien tak zabezpieczyć wykresówki, aby nie zostały one przejęte przez osoby trzecie. Fakt przechowywania ich w samochodzie wskazuje na brak staranności w ich przechowywaniu. Kradzież przedmiotowych dokumentów z samochodu skarżącego nie jest zdarzeniem nieprzewidywalnym, które mogłoby stanowić podstawę do niewymierzenia kary pieniężnej. Przetrzymywanie dokumentacji kierowców (i do tego oryginalnej) w samochodzie osobowym a nie na terenie firmy i w odpowiednio zabezpieczonym miejscu (...) nie może być uznane za spełniające wymagania z rozporządzenia nr 561/2006 (...) oraz art. 15 ust. 1 zd. drugie rozporządzenia nr 3821/85.
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sprawozdawca
Jan Bała
przewodniczący
Joanna Kabat-Rembelska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, mimo kradzieży dokumentacji z pojazdu, oraz wymogi dotyczące zabezpieczenia dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kradzieży dokumentacji z pojazdu służbowego w transporcie drogowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kar w transporcie drogowym i pokazuje, że nawet kradzież dokumentów nie zawsze zwalnia z odpowiedzialności, jeśli nie wykazano należytej staranności.
“Kradzież wykresówek z samochodu nie zawsze chroni przed karą pieniężną w transporcie drogowym.”
Dane finansowe
WPS: 30 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1083/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Jan Bała /przewodniczący/
Joanna Kabat-Rembelska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1550/11 - Wyrok WSA w Krakowie z 2013-01-16
II GZ 215/12 - Postanowienie NSA z 2012-06-26
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
art. 92 ust. 2 pkt 2 , art. 92a ust. 1; art. 92c ust. 1 pkt 1, art. 93 ust. 7, lp. 1.8 ust. 1, lp. 11.4 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art 10 ust. 2
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 1
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
art. 25
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1550/11 w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1.800 (tysiąc osiemset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1550/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę T. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej: "u.t.d.") nałożył na T. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.H.U. "T.-T." T. B. z siedzibą w N. S. (dalej: strona, skarżący) karę pieniężną w wysokości 30.000 zł.
Podczas kontroli przedsiębiorstwa przeprowadzonej w dniach 21 lutego –
2 marca 2011 r. zostały stwierdzone naruszenia, które ujęto w protokole kontroli. Zakres kontroli obejmował okres od 1 lutego 2010 r. do 31 października 2010 r. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło: wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie. Podczas kontroli nie zostały okazane wykresówki lub dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowców J. T. (za okres: 1 luty 2010 r. – 31 października 2010r.), P. P. (za okres: 1 luty 2010 r. – 31 października 2010r.), R. M. (za okres 15 lipca 2010 r. – 8 sierpnia 2010 r.) oraz T. S. (za okres 8 marca 2010r. – 31 października 2010r.).
Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) decyzją z dnia
[...] października 2011 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 39a ust. 1, art. 39j, art. 39k ust. 1-3,
art. 39l ust. 1, art. 39m, art. 92 ust. 1 pkt 2 i pkt 8 u.t.d. oraz Ip. 1.8 ust. 1, Ip. 11. 4 ust. 1 załącznika do u.t.d., art. 13, art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. z późn. zm., dalej "rozporządzenie nr 3821/85"), art. 25 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879 z późn. zm.), § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. nr 69, poz. 622), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że przedsiębiorca nie podpisał protokołu, lecz upoważniony przez niego pracownik K. K. wniósł pisemnie zastrzeżenia do protokołu kontroli oraz potwierdził pisemnie odbiór protokołu kontroli wraz z załącznikami w dniu 2 marca 2011r. Zatem protokół został skutecznie doręczony przedsiębiorcy i mógł on zapoznać się z jego treścią, zaś fakt odmowy podpisania protokołu kontroli został utrwalony w formie pisemnej przez kontrolującego inspektora. Tym samym wyniki kontroli są ważne i stanowią podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wykrytych naruszeń oraz wydania decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną na przedsiębiorcę.
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że fakt przechowywania dokumentacji dotyczącej czasu pracy zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców bądź wykonujących przewozy drogowe na jego rzecz w samochodzie, a nie w biurze przedsiębiorstwa w miejscu do tego przeznaczonym, np. w sejfie, świadczy o ewidentnym braku staranności. Brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d, gdyż okoliczności sprawy i dowody w niej zgromadzone tego nie potwierdzają. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny, czynił zadość dyspozycji art. 7 k.p.a., zaś protokół kontroli oraz potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie okazanych podczas kontroli dokumentów wskazywały jednoznacznie, że przedsiębiorca swoim zachowaniem dopuścił się naruszeń z Ip. 1.8 ust. 1, Ip. 11. 4 ust. 1 załącznika do u.t.d. w rozmiarze przekraczającym ustawowy limit kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł.
Skargę na decyzję GITD złożył T. B. Skarżący zarzucał, że nie zostały uwzględnione okoliczności, w których nastąpiła utrata dokumentów. Zdaniem skarżącego kradzież dokumentów powinna stanowić podstawę do niewymierzania kary przez organy Inspekcji Transportu Drogowego
W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji przytoczone przepisy prawa dawały podstawę do wymierzenia skarżącemu kary za brak wymaganych dokumentów (wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez ww. kierowców), a sam brak tych dokumentów nie był kwestionowany przez skarżącego. Z akt administracyjnych wynika, że wysokość kar za poszczególne naruszenia oraz suma tych kar został prawidłowo obliczona przez organ odwoławczy.
Zdaniem Sądu stanowisko skarżącego nie było zasadne, gdyż w kontrolowanym postępowaniu nie zachodziły podstawy do zastosowania art. 92a ust. 4 u.t.d., który to przepis stanowi, że postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem Sądu I instancji przedsiębiorca powinien tak zabezpieczyć wykresówki, aby nie zostały one przejęte przez osoby trzecie. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby dołożył należytej staranności w odpowiednim zabezpieczeniu wykresówek. Wręcz przeciwnie, fakt przechowywania ich w samochodzie wskazuje na brak staranności w ich przechowywaniu. Sąd I instancji nie podzielił argumentacji skarżącego, że nie mógł przewidzieć zdarzenia kradzieży dokumentów ze swojego samochodu, w tym wykresówek, ponieważ wyniesienie istotnej dokumentacji poza lokal przedsiębiorstwa i trzymanie jej w pozostawionym na parkingu samochodzie naraziło skarżącego na jej utratę i niewątpliwie zwiększyło ryzyko jej kradzieży. Dlatego nie mogły mieć wpływu na wynik kontroli sądowej zarzuty skargi sprowadzające się do niejasnego zdaniem skarżącego stanowiska organu kontrolnego, tj. niewskazania w jaki – konkretny - sposób powinny być zabezpieczone dokumenty przed ich utratą. Sąd zauważył, że istotnie, ustawodawca nie wskazuje na konkretne sposoby zabezpieczenia dokumentów, ponieważ byłoby to oczywiście niemożliwe. Jednak użycie w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 3821/85 określenia "w odpowiedni sposób" zobowiązuje profesjonalnego przewoźnika do podjęcia wszelkich kroków celem zabezpieczenia interesów prowadzonego przedsiębiorstwa. Dlatego w ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu organy zasadnie przyjęły, że kradzież przedmiotowych dokumentów z samochodu skarżącego nie jest zdarzeniem nieprzewidywalnym, które mogłoby stanowić podstawę do niewymierzenia kary pieniężnej przez organy Inspekcji Transportu Drogowego. Na poparcie swojego stanowiska organy przytoczyły bogate w tym przedmiocie orzecznictwo sądów administracyjnych. Dlatego podzielając w całości stanowisko organów WSA uznał za zbędne powoływanie się na kolejne orzeczenia sądów, potwierdzające prawidłowe stanowisko organów. W konsekwencji nałożenie kar pieniężnych z tytułu stwierdzonych naruszeń, w ocenie WSA, było zasadne. Nie mogły także odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące niepodpisania osobiście przez skarżącego protokołu kontroli i wywodzenie z tej okoliczności podstaw nieważności zaskarżonej decyzji. Upoważniony przez skarżącego pracownik wniósł do protokołu kontroli pisemne zastrzeżenia i odmówił podpisania protokołu, który został mu doręczony. Wynikało to wyraźnie z zapisów na protokole, oraz jego załączniku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. B. żądając uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w K. oraz zasądzenia od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego, zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów postępowania polegające na:
a) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję dnia [...] października 2011 r. w sytuacji gdy decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji GITD skutkowałoby uwzględnieniem skargi.
b) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję organu o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego pomimo istnienia przyczyn uzasadniających uwzględnienie skargi.
Niezależnie od podniesionych zarzutów proceduralnych na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i dokonanie rozszerzającej wykładni poprzez ustalenie definicji legalnej sposobu zabezpieczenia dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie usług transportowych,
2) naruszenie art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 3821/85 i art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców poprzez brak dokonania wykładni i ustalenia zakresu zastosowania powołanych norm określających odmienne terminy przechowywania dokumentacji pracowniczej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną, ale obecny na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. jego pełnomocnik wniósł o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna T. B. nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 tego artykułu. Jednakże w rozpatrywanej sprawie nie występuje żadna z przesłanek, mogących świadczyć o nieważności postępowania sądowego prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. i w tej sytuacji zakres kontroli instancyjnej wyznaczały sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty.
Zgodnie z treścią art.174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powołanych regulacji nie budzi wątpliwości, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. W związku z wyżej przedstawionym sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności będą wymagały zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego będą mogły być ocenione przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Co do zarzutów naruszenia przepisów postępowania ich istota sprowadzała się do twierdzenia, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia tychże regulacji, oddalając skargę, pomimo że działanie organów obu instancji nie odpowiadało regułom wynikającym z art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Stanowiska strony wnoszącej skargę kasacyjną, nie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż było bezsporne, że skarżący nie przedstawił podczas kontroli wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów przez kierowców zatrudnionych w jego przedsiębiorstwie w okresie objętym kontrolą: 1 lutego 2010 r. – 31 października 2010 r.
Organ odwoławczy dokonał ponownej oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego i uznał, że skarżący miał obowiązek przechowywania kopii orzeczeń lekarskich i psychologicznych jedynie przez okres zatrudnienia J. T. Skoro kierowca ten pracował u skarżącego do dnia 4 stycznia 2011 r., a kontrola rozpoczęła się w dniu 21 lutego 201 r., to w momencie kontroli strona nie miała obowiązku przechowywania omawianych dokumentów. W tej sytuacji T. B. niesłusznie podnosi, że GITD nie wyeliminował kary za opisywane naruszenie, a co nie miało miejsca (s. 3-4 decyzji GITD). Sąd I instancji zaakceptował stanowisko GITD.
Należy jednak zauważyć, że kara nałożona za naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie czyli na podstawie lp. 1.8. ust. 1 załącznika do u.t.d. wynosi 500 zł. W sytuacji, gdy GITD stwierdził, że skarżący powinien był okazać wykresówki lub inne dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdów przez kierowców za cały okres objęty kontrolą, w tym i soboty i niedziele, a nie tylko za dni od poniedziałku do piątku w okresie objętym kontrolą, co spowodowało podniesienie wielkości kary za to naruszenie z kwoty 284.000 zł do kwoty 399.500 zł, wyeliminowanie naruszenia z lp. 1.8. ust. 1 załącznika do u.t.d. i kary w wysokości 500 zł, nie miało wpływu na wysokość kary nałożonej na przedsiębiorcę – 30.000 zł, stosownie do ograniczenia wynikającego z art. 92 ust. 2 pkt 2 u.t.d. (suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000 zł w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie). W konsekwencji, mimo zmiany ustaleń faktycznych, prowadzących do podwyższenia kary za naruszenie l.p. 11.4. ust. 1 załącznika do u.t.d. (nieokazanie wykresówki lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu) GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Skarżący zaś z nowej oceny ustaleń przeprowadzonej przez organ odwoławczy, która doprowadziła tylko do podwyższenia kar jednostkowych za naruszenia z lp.11.4. ust. 1 załącznika do u.t.d., ale nie – kary całkowitej (nałożonej w maksymalnej wysokości już przez organ I instancji), próbuje wyprowadzić tezę o naruszeniu art. 139 k.p.a. (oraz art. 6, 7, 77 § 1 k.p.a.) przez GITD, a przez WSA – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., bo zaakceptował stanowisko organu.
Nie można podzielić argumentacji T. B. Przede wszystkim należy podkreślić, że zarzutu naruszenia art. 139 k.p.a. (Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.) nie można skutecznie stawiać co do decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzją, o której mowa w art. 139 k.p.a. jest tylko taka decyzja organu odwoławczego, przy pomocy której organ ten uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 in principio k.p.a.), por. wyroki NSA z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1099/12, Lex nr 1233921, z dnia 5 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1921/12, Lex nr 1450719, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, por red. M. Wierzbowskiego, A. Wiktorowskiej, C.H.BECK, W-wa 2013, s.818.
Organ odwoławczy wydał decyzję utrzymującą w mocy skarżone rozstrzygnięcie, a sytuacja skarżącego wskutek decyzji GITD nie pogorszyła się, bo kara całkowita nałożona na stronę nie uległa zmianie i pozostała utrzymana w tej samej wysokości - 30.000 zł. Przyjęcie przez GITD, że ustalenia w zakresie naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów powinny obejmować wszystkie dni tygodnia okresu objętego kontrolą a nie tylko przedział czasowy poniedziałek – piątek oraz wyeliminowanie naruszenia z lp. 1.8. ust. 1 załącznika do u.t.d. nie miały wpływu na wysokość nałożonej kary, gdyż łączna suma kar nałożonych przez organ I instancji wyniosła 284.000 zł.
Nie można więc podzielić argumentacji skarżącego, że zmiana przez GITD ustaleń miała wpływ na treść rozstrzygnięcia i w rezultacie mogłaby zostać nałożona niższa kara.
Zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 139 k.p.a. należało uznać za niezasadny.
Wobec tego, skoro zarzut wyżej omówiony był pozbawiony uzasadnionych podstaw, to i zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. także należało uznać za niezasadny. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Skarżący nie wykazał bowiem, stawiając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., aby wyrok WSA oddalający skargę był nieprawidłowy.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, zdaniem sądu kasacyjnego także są niezasadne.
Co do błędnej wykładni i niezastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., to przede wszystkim należy zauważyć, że przepis ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2012r. na podstawie art. 1 pkt 17 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454 z późn. zm.). Natomiast decyzja GITD została wydana w dniu 21 października 2011 r., kiedy jeszcze obowiązywał art. 93 ust. 7 u.t.d. W tej sytuacji rozważania organów i Sądu I instancji w zakresie przesłanek wyłączenia odpowiedzialności skarżącego opierać musiały się na kryteriach określonych w art. 93 ust. 7 u.t.d. (w brzmieniu sprzed wspomnianej noweli), co też miało miejsce.
Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma brzmienie: "Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.".
Z kolei art. 93 ust. 7 u.t.d. w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy stanowił, że przepisów dotyczących wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć i w takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Obie regulacje wskazują, że wyłączenie odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewozy następuje w sytuacji, gdy naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2004/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem przesłanki wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz są podobne w obu przepisach.
Mimo błędnego powołania przez stronę w skardze kasacyjnej podstawy wyłączenia jego odpowiedzialności, to skarżący w istocie podważał stanowisko organów i akceptującą je opinię WSA, że kradzież z włamaniem do jego samochodu i zabranie stamtąd dokumentacji przedsiębiorstwa dotyczącej aktywności kierowców (wykresówek i innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów) nie stanowi okoliczności wyłączającej jego odpowiedzialność administracyjnoprawną. Uważał bowiem, że tego typu zdarzenie mieści się w podstawach wyłączających jego odpowiedzialność.
Należy jednak zauważyć, że według art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), dalej: "rozporządzenie nr 561/2006", przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców zatrudnionych lub pozostających w jego dyspozycji w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Istotne znaczenie dla interpretacji pojęcia właściwej organizacji i dyscypliny pracy ma również art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. z późn. zm.), według którego przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Ponadto art. 15 ust. 1 zd. drugie rozporządzenia nr 3821/85 wprowadza obowiązek zabezpieczenia w odpowiedni sposób wykresówek oraz kart kierowcy.
Zatem zabezpieczenia dokumentacji ewidencjonującej pracę kierowców należy dokonywać w taki sposób, aby pozostały spełnione wymagania nałożone cytowanymi wyżej rozporządzeniami nr 3821/85 i 561/2006.
Przetrzymywanie dokumentacji kierowców (i do tego oryginalnej) w samochodzie osobowym a nie na terenie firmy i w odpowiednio zabezpieczonym miejscu (z powodu ważności tych dokumentów zarówno dla kierowców, jak i przedsiębiorcy) nie może być uznane za spełniające wymagania z rozporządzenia
nr 561/2006 w zakresie organizacji pracy kierowców oraz art. 15 ust. 1 zd. drugie rozporządzenia nr 3821/85 (por. wyroki NSA z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 549/11, z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1665/12, z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1843/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający podziela to stanowisko.
W świetle powyższego włamanie do samochodu strony i kradzież z niego dokumentacji kierowców zostało prawidłowo uznane przez GITD i Sąd I instancji za okoliczność nie mieszczącą się wśród przesłanek wyłączających odpowiedzialność, określonych w art. 93 ust. 7 u.t.d. (obecnie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.).
Niezależnie od powyższego, wymaga zauważenia, że postanowienie o umorzeniu postępowania wydane przez Komendę Miejską Policji w N. S. w dniu 29 stycznia 2011 r., nr [...] (k. – 772 akt adm.) dotyczyło zdarzenia z dnia 24 stycznia 2010 r. czyli sprzed okresu objętego kontrolą przedsiębiorstwa (kontrola obejmowała okres: 1 lutego 2010 r. – 31 października 2010 r.). Zatem i z tych powodów zgłaszana kradzież wykresówek nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Prawidłowo również uznał GITD i oceniający jego decyzję Sąd I instancji, że nie ma rozbieżności między uregulowaniami rozporządzenia nr 3821/85 a art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 z późn. zm.) w zakresie długości okresu, w jakim przewoźnik ma obowiązek przechowywania ewidencji czasu pracy kierowców, w tym wykresówek. W myśl art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o czasie pracy kierowców pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie zapisów na wykresówkach. W myśl ust. 2 tego artykułu ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca: udostępnia kierowcy na jego wniosek (pkt 1), a przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego (pkt 2).
Przepis art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 przewiduje natomiast okres co najmniej roku przechowywania wykresówek po ich użyciu oraz wydania ich kopii zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Natomiast co do danych rejestrowanych i przechowywanych przez urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB do rozporządzenia nr 3821/85, Państwa Członkowskie, zgodnie z art. 14 ust. 5 tego aktu, mają obowiązek zapewnienia, że potrzebne do monitorowania zgodności z rozporządzeniem (EWG) nr 3820/85 oraz z dyrektywą Rady 92/6/EWG z dnia 10 lutego 1992 r. w sprawie montowania i zastosowania urządzeń ograniczenia prędkości w niektórych kategoriach pojazdów silnikowych we Wspólnocie, dane, mogą być udostępnione na przynajmniej 365 dni od daty ich zarejestrowania oraz, że dane te mogą być udostępnione w warunkach gwarantujących ich bezpieczeństwo i ścisłość.
Przepisy unijne wprowadzają minimalny, a nie sztywny okres przechowywania dokumentacji ("co najmniej, przynajmniej"). Ponadto przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdów, w tym rejestracji czasu pracy mają służyć poprawie warunków pracy kierowców i bezpieczeństwa drogowego, w myśl art. 1 rozporządzenia nr 561/2006 (por. wyroki NSA: z dnia 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10, z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Mając powyższe na uwadze, sąd nie uznał zasadności zarzutów sformułowanych w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
Z powyższych względów skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalono.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI