II GSK 108/08

II GSK 108/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Bała
Rafał Batorowicz
Stanisław Gronowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1893/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-01-22
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
art. 92 ust. 1 , art. 92 ust. 1 pkt 6, art. 92 ust. 4.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 91 ust. 1, art. 91 ust. 2, art. 91 ust. 3.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 249, art. 249 ust. 2.
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 2.
Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej,
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Rafał Batorowicz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 stycznia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1893/06 w sprawie ze skargi K. K. – B. T. "J." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od K. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 2.995 (dwa tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 22 stycznia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1893/06, wydanym w sprawie ze skargi K. K., zwanej "skarżącą", na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej:
1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2005 r.
2. stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego:
Inspektorzy L. Wojewódzkiej Inspekcji Transportu Drogowego w L. przeprowadzili kontrolę przedsiębiorstwa skarżącej w zakresie przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców, obejmującej miesiące maj-lipiec 2004 r., w wyniku czego stwierdzono naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370) i w konsekwencji także przepisów ustawy o czasie pracy kierowców, a także przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370), poprzez:
• skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego, co zagrożone jest karą pieniężną przewidzianą w przepisie lp. 1.11.1 zał. do ustawy o transporcie drogowym,
• skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego, co zagrożone jest karą pieniężną przewidzianą w lp. 1.11. 2 zał. do ustawy o transporcie drogowym,
• przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego, co jest zagrożone karą pieniężną przewidzianą w lp. 1.11.4 zał. do ustawy o transporcie drogowym,
• przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia przy wykonywaniu transportu drogowego, co zagrożone jest karą pieniężną przewidzianą w lp. 1.11.5 zał. do ustawy o transporcie drogowym,
• nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego – nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu – za każdy dzień, co zagrożone jest karą pieniężną przewidzianą w lp. 1.11.9 ust. 1 lit. c) zał. do ustawy o transporcie drogowym,
• nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego – przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo, co zagrożone jest karą pieniężną przewidzianą w lp. 1.11.9 ust. 3 lit. c) zał. do ustawy o transporcie drogowym,
• używanie nieprawidłowych wykresówek, co zagrożone karą pieniężną przewidzianą w lp. 1. 11.10 ust. 2 lit. c) zał. do ustawy o transporcie drogowym,
• brak w wykresówkach przewidzianych wpisów, co zagrożone karą pieniężna przewidzianą w lp. 1.11.11 pkt 4 lit. a) i f) zał. do ustawy o transporcie drogowy.
L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, po ustaleniu naruszenia przez skarżącą przepisów prawa w powołanym wyżej zakresie, ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 30.000 zł.
W następstwie odwołania skarżącej Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...]:
1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego (przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo) i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji,
2. w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W pierwszej kolejności w ostatecznej decyzji zajęto się kwestią związaną z działaniem przyrządu kontrolnego, co zagrożone jest karą pieniężną przewidzianą w lp. 1.11.9 ust. 3 lit. c) załącznika. Przypomniano przepis art. 15 ust. 3 powołanego rozporządzenia Nr 3821/85 w myśl którego kierowcy:
• zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu,
• obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:
a) czas prowadzenia pojazdu,
b) wszystkie inne okresy czasu,
c) okres dyspozycyjności, a mianowicie:
- czas oczekiwania, tzn. okres, w którym kierowcy pozostają na stanowisku pracy tylko w celu odebrania informacji i rozpoczęcia bądź wznowienia jazdy lub wykonywania innej pracy,
- czas spędzony obok kierowcy prowadzącego pojazd w trakcie ruchu pojazdu,
- czas spędzony w kuszetce w trakcie ruchu pojazdu,
d) przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku.
Według ustaleń zawartych w ostatecznej decyzji na okazanych podczas kontroli przedsiębiorstwa wykresówkach stwierdzono przypadki nie używania przez kierowców przełącznika grup czasowych bądź jego nieprawidłowe używanie. Łączna kara pieniężna z tego tytułu wyniosła kwotę 1.000 zł.
Przechodząc do naruszeń sankcjonowanych w przepisie lp. 1.11.1 załącznika powołano się na przepisy art. 8 powołanego rozporządzenia Nr 3820/85, stosownie do którego w każdym 24-godzinnym okresie kierowca korzysta z dziennego okresu odpoczynku, wynoszącego co najmniej 11 kolejnych godzin, który to okres może być skrócony do minimum dziewięciu kolejnych godzin, nie częściej niż trzy razy w każdym tygodniu, pod warunkiem że przed upływem następnego tygodnia otrzyma równoważny okres odpoczynku, stanowiący rekompensatę. W dni, kiedy odpoczynek nie jest skrócony zgodnie z pierwszym akapitem, może być wykorzystany w dwóch lub trzech oddzielnych okresach w ciągu 24 godzin, z których jeden musi trwać co najmniej osiem kolejnych godzin. W takim przypadku minimalna długość odpoczynku będzie zwiększona do 12 godzin (ust. 1). W każdym 30-godzinnym okresie, gdy pojazd jest prowadzony co najmniej przez dwóch kierowców, każdy kierowca będzie uprawniony do okresu odpoczynku trwającego nie mniej niż osiem kolejnych godzin (ust. 2). Dzienny okres odpoczynku może być wykorzystywany w pojeździe, jeśli jest on wyposażony w miejsce do spania i znajduje się na postoju (ust. 7).
Analizując okazane podczas kontroli wykresówki organ stwierdził skrócenie odpoczynku dziennego kierowców o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą kolejną godzinę. Za powyższe naruszenia nałożono łączną karę pieniężną w kwocie 1.100 zł.
Odnośnie naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, sankcjonowane przepisami lp. 1.11.2 załącznika, w ostatecznej decyzji wskazano na przepisy art. 8 ust. 3 i 4 powołanego rozporządzenia Nr 3820/85, zgodnie z którymi w trakcie każdego tygodnia jeden z okresów odpoczynku, określonych w ust. 1 i 2, przedłuża się jako odpoczynek tygodniowy do ogólnej liczby 45 kolejnych godzin. Taki okres odpoczynku może być skrócony do minimum 36 kolejnych godzin, jeżeli będzie on odbierany w miejscu normalnej bazy pojazdu lub w miejscu zamieszkania kierowcy, albo do minimum 24 kolejnych godzin, jeśli jest odbierany gdzie indziej. Każde skrócenie będzie rekompensowane równoważnym okresem odpoczynku odbieranym łącznie przed upływem trzeciego tygodnia następującego po tygodniu, o którym mowa (ust. 3). Tygodniowy okres odpoczynku, zaczynający się w jednym tygodniu i kontynuowany w następnym tygodniu, może być połączony z dowolnym z tych tygodni (ust. 4).
Według ustaleń zawartych w ostatecznej decyzji na okazanych wykresówkach stwierdzono skrócenie odpoczynku tygodniowego kierowców o czas do jednej godziny i za każdą rozpoczętą kolejną godzinę. Ze względu na przepis art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym karę pieniężną za powyższe naruszenie ograniczono do kwoty 14.100 zł.
Przechodząc do naruszenia przepisów zagrożonych karą pieniężną, stosownie do lp. 1.11.4 załącznika, wskazano na przepisy art. 7 ust. 1-5 powołanego rozporządzenia Nr 3820/85. W myśl tych przepisów po czteroipółgodzinnym okresie prowadzenia pojazdu kierowcy przysługuje przerwa, co najmniej 45-minutowa, chyba że zaczyna on okres odpoczynku (ust. 1). Przerwa taka może być zastąpiona przerwami wynoszącymi po co najmniej 15 minut, rozłożonymi na okres prowadzenia pojazdu lub bezpośrednio po tym okresie w taki sposób, aby było to zgodne z przepisami ust. 1 (ust.2). W drodze wyjątku od ust. 1 w przypadku krajowego przewozu osób wykonywanego na zasadzie usług regularnych Państwa Członkowskie mogą ustalić minimalną przerwę nie krótszą niż 30 minut po okresie prowadzenia pojazdu nieprzekraczającym czterech godzin. Takie wyjątki można przyznać tylko w tych przypadkach, gdzie przerwy w prowadzeniu pojazdów przekraczające 30 minut zakłócałyby miejski ruch uliczny i gdzie kierowca nie ma możliwości odebrania 15-minutowej przerwy w ciągu czterech i pół godziny prowadzenia pojazdu przed przerwą 30-minutową (ust. 3). Podczas tych przerw kierowca nie może wykonywać żadnej innej pracy. Do celów niniejszego artykułu czas oczekiwania i czas niepoświęcony prowadzeniu pojazdu, spędzony w pojeździe w ruchu, na promie lub w pociągu nie będzie uważany za "inną pracę" (ust. 4). Przerwy przestrzegane na podstawie niniejszego artykułu nie mogą być uznawane za dzienne okresy odpoczynku (ust. 5).
W świetle ustaleń poczynionych w ostatecznej decyzji, dokonanych na podstawie okazanych wykresówek, kierowcy dopuścili się przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy pojazdów o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde rozpoczęte 30 minut. Za powyższe naruszenia nałożono łączną karę pieniężną w wysokości 2.250 zł.
Przechodząc do naruszeń zagrożonych sankcją przewidzianą w lp. 1.11.5 załącznika powołano się w ostatecznej decyzji na przepis art. 6 ust. 1 cytowanego rozporządzenia Nr 3820/85. Stosownie do tego przepisu okres prowadzenia pojazdu między każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku, zwanego dalej "dziennym okresem prowadzenia pojazdu", nie może przekraczać dziewięciu godzin. Może być przedłużony dwukrotnie w każdym tygodniu do 10 godzin. Kierowca musi, po nie więcej niż sześciu dziennych okresach prowadzenia pojazdu, skorzystać z tygodniowego okresu odpoczynku, określonego w art. 8 ust. 3. Tygodniowy okres odpoczynku można odłożyć do końca szóstego dnia, jeżeli całkowity czas prowadzenia pojazdu przez tych sześć dni nie przekracza wartości maksymalnej odpowiadającej sześciu dziennym okresom prowadzenia pojazdu. W przypadku międzynarodowego przewozu osób, wykonywanego inaczej niż na zasadzie usług regularnych, terminy "sześciu", "sześć" i "szóstego" w drugim i trzecim zdaniu są zastąpione odpowiednio terminami "dwunastu", "dwanaście" i "dwunastego". Państwa Członkowskie mogą w obrębie swych terytoriów rozszerzyć stosowanie poprzedniego akapitu na krajowe usługi przewozu osób inne niż wykonywane na zasadzie usług regularnych.
Na okazanych w trakcie kontroli wykresówkach, jak ustalił organ odwoławczy, stwierdzono przekroczenie dziennego okresu prowadzenia przez kierowców, o czas do 1 godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę. Za powyższe naruszenie nałożono łączna karę pieniężna w kwocie 2.600 zł.
Rozpoznając sprawę odnoszącą się do naruszenia sankcjonowanego przepisem lp. 1.11.9 pkt 1 c) załącznika organ odwoławczy powołał przepis art. 15 rozporządzenia Nr 3821/85, w myśl którego kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, wówczas okresy aktywności powinny być nanoszone na wykresówkę ręcznie, automatycznie lub w inny sposób, czytelnie i bez zabrudzeń wykresówki. Kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, a taki sposób, aby wszelkie przepisowe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.
W świetle ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy stwierdzono przypadki używania przez kierowców dwóch wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu. Łączna kara pieniężna z tego tytułu wynosi 400 zł.
Przechodząc do naruszenia zagrożonego sankcją kary pieniężnej przewidzianej przepisem lp. 1.11.10 pkt 2 lit.c) załącznika organ odwoławczy wskazał przepis art. 14 ust. 1 powołanego rozporządzenie Nr 3821/85, zgodnie z którym pracodawca wydaje kierowcom wystarczającą liczbę wykresówek, mając przy tym na uwadze, ze wykresówki te mają charakter osobisty, uwzględniając długość okresu pracy, możliwość konieczności zastąpienia uszkodzonych wykresówek lub wykresówek zabranych przez upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Pracodawca wydaje wyłącznie wykresówki, których wzór otrzymał zatwierdzenie i które są odpowiednie dla urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe. Jak ustalił organ odwoławczy w dwóch przypadkach kierowcy używali nieodpowiednich wykresówek, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w kwocie 200 zł.
Odnośnie naruszenia sankcjonowanego przepisem lp. 1.11.11. pkt 4a załącznika organ odwoławczy powołał się na przepis art. 5 ust. 5 powołanego rozporządzenia Nr 3821/85. W świetle tego przepisu każdy członek załogi pojazdu nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje: na początku używania wykresówki – swoje nazwisko i imię (pkt a), datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania (pkt b), numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego członek załogi został przydzielony zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania wykresówki (pkt c), wskazania licznika długości drogi: - przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce, - przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce, - w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy (odczyt licznika w pojeździe, do którego był przydzielony oraz odczyt licznika w pojeździe do którego zostaje przydzielony) – pkt (d), czas, kiedy miała miejsce zmiana pojazdu (pkt e).
Według ustaleń organu odwoławczego na jednej z wykresówek brak było wpisu dotyczącego imienia kierowcy, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w kwocie 50 zł.
Przechodząc do naruszenia zagrożonego karą pieniężną przewidzianą w lp. 1.11.11 pkt 4 f załącznika organ przypomniał powołany już przepis art. 15 ust. 1 rozporządzenia Nr 3821. Jak ustalił stwierdzono przypadki braku na wykresówkach wpisów dotyczących stanu licznika w chwili zakończenia użytkowania pojazdu. Uzasadnia to nałożenie kary pieniężnej w kwocie 8.300 zł.
Rozpoznając skargę skarżącej na powyższą decyzję, jak to już wyżej wskazano, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 22 stycznia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1893/06 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Według Sądu I instancji organ odwoławczy, nakładając kary pieniężne na podstawie przepisu art. 92 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o transporcie drogowym (naruszenie ustawy o czasie pracy kierowców) i na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 (naruszenie umowy międzynarodowej) nie wyjaśnił, jakie przepisy o czasie pracy kierowców zostały naruszone oraz nie wyjaśnił, dlaczego naruszenie przepisów prawa wspólnotowego jest równoznaczne z naruszeniem umowy międzynarodowej. Toteż organy obu instancji dopuściły się naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej wniesionej w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego, skarżąc powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie oddalenie skargi, zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, a to:
a) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a", poprzez brak wskazania w uzasadnieniu przyczyn uzasadniających stwierdzenie naruszenia art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. przez organ, przez co orzeczenie nie pozwala na ocenę jego zgodności z prawem,
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., poprzez niezasadne uznanie, iż organy naruszyły powołane wyżej przepisy, skoro brak jest szczegółowego uzasadnienia co do tych naruszeń,
c) art. 153 p.p.s.a. poprzez brak jednoznacznych poglądów prawnych Sądu I instancji wskutek czego wykonanie dyspozycji powołanego wyżej przepisu nie jest możliwe albo znacznie utrudnione.
2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz powołanych przepisów załącznika do tej ustawy, poprzez ich niewłaściwą wykładnię, a to przez nieuzasadnione przyjęcie, że nie stanowiły one norm sankcjonujących względem przepisów prawa wspólnotowego, oraz że przepisy te nie mogły być podstawą decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna znajduje usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w wyroku Sądu I instancji zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast w pełni zgodzić się należy z zarzutami skargi kasacyjnej w przedmiocie naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie reguluje wprost mocy obowiązującej prawa europejskiego. Zgodnie z art. 249 Traktatu o Unii Europejskiej "Dla wykonywania swoich zadań i zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu, Parlament Europejski i Rada wspólnie, Rada i Komisja wydają rozporządzenie, dyrektywy i decyzje, wydają zalecenia lub zajmują stanowisko. Rozporządzenie ma zastosowanie ogólne. Jest ono we wszystkich swoich częściach wiążące i obowiązuje bezpośrednio w każdym Państwie Członkowskim". Zasada bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego wynikająca expressis verbis z art. 249 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, wyprowadzona jest też w drodze wykładni art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP wyprowadza się nie tylko zasadę bezpośredniego stosowania rozporządzeń wspólnotowych, ale też zasadę pierwszeństwa tych rozporządzeń w wypadku kolizji z ustawami. Wyprowadza się regułę, że w przypadku rozbieżności pomiędzy przepisami prawa krajowego, a prawem wspólnotowym, jeżeli tej rozbieżności nie da się usunąć w drodze wykładni, to zastosowanie ma zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego i to niezależnie od rangi porównywanych norm. W doktrynie podkreśla się, że "jeżeli po stronie prawa europejskiego mamy do czynienia z normą prawa pochodnego, to kolizją z normami prawa krajowego rządzić będzie art. 91 ust. 3 ustanawiający pierwszeństwo wobec prawa stanowionego przez organizację międzynarodową w zakresie, w jakim to wynika z umowy konstytuującej tą organizację, więc w tym wypadku z traktatów założycielskich" (L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2005, s. 460).
Dla wyprowadzenia dopuszczalności stosowania sankcji administracyjnej kary pieniężnej, znaczenie prawne ma również art. 91 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli tej ustawy nie da się pogodzić z umową (art. 91 ust. 2 Konstytucji RP). Umową tą jest Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej, a Rzeczypospolitą Polską, dotyczący przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 90, poz. 894). Zgodnie z art. 2 Aktu Akcesyjnego, który stanowi integralną część Traktatu Akcesyjnego, od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przyjmuje się, że zgodnie z tym przepisem, prawo wspólnotowe (zarówno pierwotne, jak i wtórne) obowiązuje w stosunku do nowego państwa członkowskiego od momentu akcesji, jeżeli przepisy szczególne Traktatu Akcesyjnego nie przewidują odmiennych rozwiązań.
Powołane rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z 20 grudnia 1985 r. oraz rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. pochodzą sprzed daty akcesji, a więc na mocy art. 2 Aktu Akcesyjnego przyjęte zostały do polskiego porządku prawnego. Daje to podstawę do wykładni, że powołane rozporządzenia stanowią część umowy międzynarodowej, jaką jest Traktat Akcesyjny. To rozwiązanie prawne przyjęte w art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, daje podstawę do wyprowadzenia sankcji za naruszenie obowiązków publicznoprawnych, wynikających z rozporządzeń, stanowiących naruszenie obowiązków wynikających z Traktatu Akcesyjnego, a więc umowy międzynarodowej.
Wynikające z art. 249 Traktatu o Unii Europejskiej oraz z art. 91 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP reguły stosowania prawa wspólnotowego, mają zasadnicze znaczenie dla wykładni art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Według art. 92 ust. 1 powołanej ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów enumeratywnie wyliczonych ustaw oraz wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy wysokość kar pieniężnych za wspomniane naruszenia prawa wspólnotowego określały, zastosowane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, przepisy załącznika do ustawy o transporcie drogowym, do którego odsyłał przepis art. 92 ust. 4 tej ustawy.
Wprowadzone nowe brzmienie art. 92 ust. 1 cytowanej ustawy, przez dodanie w enumeracji pozytywnej pkt 8 "lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych" ustawą z 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497), nie daje podstawy do wyprowadzenia wykładni, że naruszenie przepisów powołanych rozporządzeń Rady (EWG) nie było obwarowane sankcją kary pieniężnej. Warunkiem stosowania sankcji administracyjnej: kary pieniężnej, jest ustanowienie obowiązku publicznoprawnego. Przepisy prawa wspólnotowego, aby były podstawą do stosowania sankcji administracyjnej, a zatem były bezpośrednio skuteczne, muszą nadawać się do stosowania w drodze autorytatywnej konkretyzacji, a zatem muszą spełniać zasadnicze elementy struktury normy prawnej, a więc zawierać reguły zachowania. Norma prawna określa adresata, warunki w jakich ma stosować regułę postępowania (hipoteza), sposób postępowania (dyspozycja). Te wymogi spełniają powołane wyżej przepisy rozporządzeń Rady (EWG) Nr 3820/85 i Nr 3821/85, a tym samym przepisy te mają bezpośrednią moc wiążącą.
Z powyższych względów Sąd I instancji, rozpoznając ponownie skargę, dokona kontroli, czy ustalenia ostatecznej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, uzasadniały zarzut naruszenia przez skarżącą powołanych rozporządzeń wspólnotowych, sankcjonowanych przepisami ustawy o transporcie drogowym.
W tym stanie na postawie przepisu art. 185 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.