Orzeczenie · 2022-12-12

II GSK 1079/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2022-12-12

NSAubezpieczeniaWysokansa

ubezpieczeniakara pieniężnaKNFlikwidacja szkodyterminyprawo intertemporalnenadzór ubezpieczeniowyodszkodowanie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję KNF o nałożeniu kary pieniężnej na P. S.A. w W. za naruszenie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. KNF nałożyła karę za opóźnienia w wypłacie odszkodowań i niedopełnienie obowiązków związanych z likwidacją szkód. Sąd pierwszej instancji uznał, że KNF błędnie zastosowała art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, ponieważ umowa ubezpieczenia została zawarta przed wejściem w życie tego przepisu, a zgodnie z art. 3 ustawy zmieniającej, do takich umów stosuje się przepisy dotychczasowe. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z tą interpretacją. Sąd kasacyjny uznał, że przepis intertemporalny art. 3 ustawy zmieniającej odnosi się stricte do umów ubezpieczenia i ich treści, a nie do procedury likwidacji szkód i sankcji administracyjnych nakładanych przez organ nadzoru. NSA podkreślił, że art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wprowadza sankcje za naruszenia obowiązków likwidacyjnych, a nie zmienia treść umów. Kluczowa dla zastosowania sankcji jest data powstania opóźnienia w likwidacji szkody, a nie data zawarcia umowy. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania wykładni zgodnej z przedstawionym stanowiskiem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, stosowanie sankcji administracyjnych w kontekście daty zawarcia umowy i daty powstania naruszenia, zasady wykładni przepisów dotyczących likwidacji szkód ubezpieczeniowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i przepisami intertemporalnymi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, wprowadzający sankcje za opóźnienia w likwidacji szkód, ma zastosowanie do umów ubezpieczenia zawartych przed dniem wejścia w życie tego przepisu, mimo istnienia przepisu intertemporalnego art. 3 ustawy zmieniającej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma zastosowanie do sytuacji niedopełnienia obowiązku przez zakład ubezpieczeń, niezależnie od daty zawarcia umowy ubezpieczenia, a przepis intertemporalny art. 3 ustawy zmieniającej odnosi się do treści umów, a nie do procedury likwidacji szkód i sankcji administracyjnych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 3 ustawy zmieniającej dotyczy materii umów ubezpieczenia, a nie procedury likwidacji szkód i sankcji administracyjnych. Kluczowa jest data powstania opóźnienia w likwidacji szkody, a nie data zawarcia umowy. Sankcje administracyjne mają charakter odrębny od stosunku umownego.

Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyczerpującego przedstawienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA zawiera wszystkie niezbędne elementy i umożliwia kontrolę instancyjną, nawet jeśli strona nie zgadza się z merytorycznym stanowiskiem sądu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie WSA zawierało opis stanu sprawy, zarzuty, stanowiska stron oraz podstawę prawną i jej wyjaśnienie, co nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu nie może być podstawą do zarzutu naruszenia tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące stosowania kar pieniężnych w kontekście daty zawarcia umowy ubezpieczenia.

Przepisy (22)

Główne

u.dz.ubez. art. 362 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej

u.dz.ubez. art. 362 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej

u.u.o. art. 14 § 1

Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 14 § 2

Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 14 § 3

Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 14 § 3a

Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Przepis ten wprowadza obowiązek stosowania przez organ nadzoru środków nadzorczych (w tym kar pieniężnych) w przypadku niewypłacenia odszkodowania w terminie lub niedopełnienia innych obowiązków związanych z likwidacją szkody. Kluczowa jest data powstania opóźnienia, a nie data zawarcia umowy.

ustawa zmieniająca art. 3

Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz ustawy o działalności ubezpieczeniowej

Przepis ten stanowi, że do umów ubezpieczenia zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. NSA uznał, że przepis ten odnosi się do materii umów, a nie do procedury likwidacji szkód i sankcji administracyjnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4