II GSK 1078/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą egzekucji obowiązku szczepień ochronnych, uznając, że zarzuty dotyczące wymagalności obowiązku i braku dokumentacji nie są zasadne.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. L. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym niewykonania obowiązku szczepień ochronnych. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące wymagalności obowiązku, braku indywidualnego kalendarza szczepień i niewystawienia zaświadczenia o kwalifikacji lekarskiej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie Inspektora Sanitarnego w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym niewykonania obowiązku szczepień ochronnych. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego (ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi) oraz przepisów postępowania (p.p.s.a. i k.p.a.). Główne zarzuty dotyczyły wymagalności obowiązku szczepień, braku indywidualnego kalendarza szczepień, niewystawienia zaświadczenia o kwalifikacji lekarskiej oraz naruszenia zasady dwuinstancyjności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 15 k.p.a. i art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie są zasadne, ponieważ skarżący nie wykazał istotnego wpływu tych uchybień na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku i niewystawienia zaświadczenia o kwalifikacji lekarskiej również nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji. Sąd wskazał, że wykonanie obowiązku szczepienia jest poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym, a brak zaświadczenia nie podważa faktu przeprowadzenia tego badania ani wymagalności obowiązku. Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niezgodności z Konstytucją art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, NSA stwierdził, że klauzula odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej przepisów pozwala na ich tymczasowe stosowanie, a postanowienia organów zostały wydane w okresie ich obowiązywania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie są zasadne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykonanie obowiązku szczepienia jest poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym, a brak zaświadczenia o kwalifikacji nie podważa faktu przeprowadzenia badania ani wymagalności obowiązku. Klauzula odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją pozwala na ich tymczasowe stosowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c)
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.z.z.i.c.z.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b)
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.i.c.z.l. art. 17 § ust. 2, 4 i 5
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64
Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. MZ art. 5 § § 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi) poprzez błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniego nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostało wystawione zaświadczenie, o którym mowa w art. 17 ust. 4 uzzch. Naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności. Naruszenie art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 upea poprzez rozpoznanie zarzutów, które zgodnie z ww. przepisem zarzutami nie są, oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji, brak wezwania skarżącego do poprawnego wskazania zarzutów. Naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 c upea z uwagi na brak wymagalności obowiązku, wynikające z uznania przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją przepisów, na podstawie których określono wymagalność obowiązku, niewystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, na podstawie którego byłoby możliwe ustalenie czy i do jakich szczepień małoletni został zakwalifikowany, brak indywidualnego kalendarza szczepień. Naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Przez 'wpływ', o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem. Wyrok sądu konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19, w którym orzeczono, że 'Art. 17 ust. 11 ustawy [...] w związku z § 5 rozporządzenia [...] jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej'.
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Cezary Pryca
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji w kontekście obowiązkowych szczepień ochronnych, w szczególności w odniesieniu do wymagalności obowiązku, kwalifikacji lekarskiej oraz wpływu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego z klauzulą odroczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obowiązkowymi szczepieniami i postępowaniem egzekucyjnym. Interpretacja wpływu orzeczeń TK z klauzulą odroczenia może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu obowiązkowych szczepień i postępowania egzekucyjnego, a także interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i medycznym.
“Obowiązkowe szczepienia: NSA rozstrzyga o wymagalności obowiązku mimo wyroku TK.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1078/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca Małgorzata Korycińska /przewodniczący/ Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6209 Inne o symbolu podstawowym 620 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Gd 580/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-01-31 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 33 § 2 pkt 6 lit. c), art. 27 § 1 pkt 6, art. 33 § 2, art. 34 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 174 pkt 2, art. 176, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 1657 art. 17 ust. 11 Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2172 § 5 Rozporządzenie Ministar Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gd 580/23 w sprawie ze skargi K. L. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 25 lipca 2023 r. nr OPE.906.2.53.2023.SS w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. L. na rzecz Pomorskiego Państwowego Wojewódzki Inspektora Sanitarnego w Gdańsku 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 580/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. L. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 lipca 2023 r., nr OPE.906.2.53.2023.SS, w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił K. L., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniego nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostało wystawione zaświadczenie, o którym mowa w art. 17 ust. 4 uzzch, 2. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami, tj.: A) art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 upea poprzez rozpoznanie zarzutów, które zgodnie z ww. przepisem zarzutami nie są, oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji, brak wezwania skarżącego do poprawnego wskazania zarzutów, B) art. 33 § 2 pkt 6 c upea z uwagi na brak wymagalności obowiązku, wynikające z uznania przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją przepisów, na podstawie których określono wymagalność obowiązku, niewystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, na podstawie którego byłoby możliwe ustalenie czy i do jakich szczepień małoletni został zakwalifikowany, brak indywidualnego kalendarza szczepień, C) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wskutek nierozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącej, ograniczenie postanowienia organu II instancji do przytoczenia chronologii postępowania, podczas gdy istotą zasady dwuinstancyjności jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych prawem. Organ w przypadku uwzględnienia skargi, z daleko idącej ostrożności procesowej, na podstawie art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) wniósł o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości na rzecz skarżącego, za I jak również II instancję. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy bez naruszenia prawa stwierdził, że podnoszone przez stronę zarzuty odnośnie do prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego uchylania się od obowiązku szczepień ochronnych dziecka nie są zasadne. Zwłaszcza, że wniosku przeciwnego nie uzasadniała, zdaniem Sądu I instancji, istota orzeczenia o niezgodności art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku § 5 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 87 Konstytucji RP. Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie, jakkolwiek nie wszystkie spośród tych zarzutów zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa – oparty na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. – zarzut z pkt 2. lit. C) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. Zwłaszcza, gdy w uzasadnieniu tej oceny – która nie pozostaje bez wpływu na wniosek odnośnie do braku zasadności zarzutu z pkt 2. lit. A) petitum skargi kasacyjnej, o czym mowa dalej – odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13). Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc między innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy. Z przedstawionego punktu widzenia – a tym samym, wobec deficytów uzasadnienia skargi kasacyjnej – nie ma podstaw, aby zasadnie podważać zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji – jako wzorca kontroli legalności zaskarżonego postanowienia – art. 15 k.p.a. Zwłaszcza, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej – w którym wymieniony przepis prawa nie został nawet przywołany – nie wynika na czym miałoby polegać naruszenie wyrażonej na jego gruncie zasady dwuinstancyjności postępowania. Jeżeli – jak eksponuje to strona skarżąca (s. 7 skargi kasacyjnej) – naruszenie wymienionej zasady miałoby polegać na tym, że "Zarzut wskazane przez skarżącego w pkt 4 nie mieszczą się w katalogu zarzutów określonych w art. 33 § 2 u.p.e.a., a zatem nie powinny być przedmiotem rozpoznania. Tymczasem wierzyciel powyższe zarzuty rozpoznał [...]", to wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. brak wykazania – albowiem nic takiego nie wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy prowadzi do wniosku, że omawiany zarzut kasacyjny nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. Zwłaszcza, gdy – oraz abstrahując w tej mierze od kwestii natury merytorycznej – podkreślić w tym też kontekście – albowiem nie jest to bez znaczenia – że strona nie dość, że nie podważa faktu rozpoznania przez wierzyciela zarzutu egzekucyjnego odnoszącego się do określenia obowiązku niezgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz zarzutu braku wymagalności obowiązku, to również nie odnosi się – bo nic takiego również nie wynika ze skargi kasacyjnej – do kwestii dotyczącej zaktualizowania się przesłanek bezprzedmiotowości rozpoznawania zarzutów, które "nie są zarzutami w rozumieniu u.p.e.a.". Powyższe nie pozostaje bez wpływu na wniosek o braku zasadności zarzutu naruszenia art. 33 § 2 w związku z art. 34 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez "[...] brak wezwania skarżącego do poprawnego wskazania zarzutów" (pkt 2 lit. A) petitum skargi kasacyjnej). Zwłaszcza, że we wskazanym zakresie strona nie odwołuje się do żadnego normatywnego źródła mającego stanowić podstawę rekonstrukcji obowiązku, który miałby został naruszony przez wierzyciela – a co za tym idzie także przez Sąd I instancji poprzez niezasadne pominięcie, czy też niedostrzeżenie istnienia tego obowiązku – albowiem wobec tego, że zarzut w sprawie egzekucji jest wnoszony w sposób określony w art. 63 k.p.a., nie dość, że nie podnosi naruszenia art. 64 k.p.a., to również – jeżeli nie przede wszystkim – nie wyjaśnia z jakich powodów i dlaczego podniesienie zarzutu dotyczącego niewykonalności obowiązku oraz zarzutu dotyczącego naruszenia art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a., które w rozumieniu art. 33 § 2 u.p.e.a. nie są zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym należałoby traktować, jako brak formalny podania, który miałby podlegać usunięciu w trybie § 2 art. 64 k.p.a., co – jak podnosi – mogłoby zmaterializować się w tym, że "[...] być może złożyłaby inne zarzuty [...]". Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. (pkt 2. lit. B) petitum skargi kasacyjnej) oraz zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 17 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (pkt 1. petitum skargi kasacyjnej) w zakresie, w jakim ich wspólny mianownik stanowi teza o niewystawieniu zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Zarzuty te nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który podkreślił, że ze szczegółowych rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie art. 5 i art. 17 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wynika bezpośrednio wykonalny obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, co w zakresie odnoszącym się do cech tego obowiązku dotyczy zarówno podmiotu, na którym obowiązek ten ciąży, zakresu tego obowiązku oraz okoliczności, w których dochodzi do jego aktualizacji. Co więcej, operując na podstawie akt administracyjnych sprawy (s. 23 – 24 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) Sąd I instancji podkreślił, że z dokumentacji medycznej wynika, że wobec niestwierdzenia przeciwwskazań do wykonania szczepień ochronnych, dziecko zostało zakwalifikowane do szczepień ochronnych, zaś brak podstaw do odroczenia wykonania obowiązku szczepień znajdował swoje uzasadnienie w braku przedstawienia przez stronę jakiejkolwiek dokumentacji świadczącej o istnieniu przeciwskazań do poddania dziecka szczepieniom. Jeżeli więc – co uznać należy za aż nadto oczywiste – w rozpatrywanej sprawie zostało wykonane (wymagane) badanie kwalifikacyjne do szczepień, a co za tym idzie wydane zostało stosowne orzeczenie w postaci pozytywnej kwalifikacji do szczepienia, to nie sposób jest twierdzić, że brak wydania zaświadczenia, o którym jest mowa w art. 17 ust. 4 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi mógł stanowić uzasadnioną podstawę podważania wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego – a co za tym podstawę podważania wymagalności tego obowiązku – skoro z ust. 2 art. 17 tej ustawy wprost wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Zaniechanie wydania zaświadczenia, o którym jest mowa w ust. 4 art. 17 przywołanej ustawy – oraz niezależnie już nawet od waloru tego zaświadczenia – w żadnym bowiem stopniu, ani też zakresie nie podważa faktu przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, a co za tym idzie zasadniczego warunku aktualizacji tego obowiązku oraz jego wymagalności. Powyższe nie jest bez znaczenia dla wniosku o braku zasadności omawianych zarzutów kasacyjnych również w tym zakresie, w jakim podnoszona na ich gruncie kwestia odnosząca się wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym eksponuje znaczenie konsekwencji wynikających z konstytucyjnych deficytów regulacji zawartej w § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W tej mierze należałoby bowiem w punkcie wyjścia podkreślić – odstępując zarazem od poglądu prawnego wyrażonego, między innymi, wyrokach w sprawach: II GSK 2288/23, II GSK 2134/20, II GSK 2129/23, II GSK 2029/23 – że wyrok sądu konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19, w którym orzeczono, że "Art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, z późn. zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", zapadł po wydaniu postanowienia przez organ I instancji a przed wydaniem postanowienia organu II instancji kontrolowanego przez Sąd I instancji, którego ocenę odnośnie do znaczenia konsekwencji tego judykatu w rozpatrywanej sprawie należałoby podzielić, podzielając tym samym oceny prawne prezentowane w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi, w sprawach II GSK 721/24, II GSK 927/24, II GSK 841/24. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tej istotnej okoliczności, że jakkolwiek w orzeczeniu w sprawie SK 81/19 podkreślono, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie może stanowić podstawy rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy, a co za tym idzie, że niedopuszczalna jest sytuacja, gdy treść obowiązku jest współkształtowana wymienionym komunikatem, który nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, to jednak w orzeczeniu tym podkreślono również, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może – ze swej istoty – ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – wskazano na potrzebę dostosowanie stanu prawnego w pierwszej kolejności poprzez zmianę rozporządzenia, co w konsekwencji spowodowało określenie innego terminu (6 miesięcy) utraty mocy obowiązującej przepisów prawa, których niezgodność z konstytucją stwierdzono, co motywowane było potrzebą zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Powyższe nie jest bez znaczenia, gdy podkreślić, że wydanie przez sąd konstytucyjny wyroku z tzw. klauzulą odroczenia – co zakłada obowiązywanie przez określony czas przepisów prawa niezgodnych z ustawą zasadniczą – stawia wyzwanie i zarazem tworzy możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z konstytucją. W tej mierze, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, zgodnie z którym sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem jak i powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepis. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy – o czym była już mowa powyżej – postanowienie organu I instancji zostało podjęte przed wydaniem wyroku w sprawie SK 81/19, natomiast postanowienie organu II instancji już po tej dacie, ale w okresie biegu 6 miesięcznego terminu wskazanego w klauzuli odroczenia utraty mocy obowiązującej, co pozwala na przyjęcie, że odroczenie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów prawa tworzy po stronie organów administracji publicznej podstawy do ich tymczasowego stosowania – determinowanego okresem odroczenia utraty mocy obowiązującej – co odnosi się również do sądów administracyjnych, które w procesie kontroli zgodności z prawem zaskarżonych postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym rekonstruują model normatywny sprawy administracyjnej istniejący w dacie podejmowania rozstrzygnięć przez organy administracji. Podkreślenia wymaga również, że postanowienie zaskarżone do Sądu I instancji oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a więc w procesie wykonawczym odnoszącym się do realizacji obowiązku szczepienia wynikającego wprost z przepisów prawa i wymagalnego nie tylko w okresie przed wydaniem wyroku w sprawie SK 81/19, ale także w okresie przed wszczęciem samego postępowania egzekucyjnego. W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI